મહાભારત · અધ્યાય 3.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.94.1
ततः संप्रस्थितो राजा कौन्तेयो भूरिदक्षिणः ।
अगस्त्याश्रममासाद्य दुर्जयायामुवास ह ॥ ३.९४.१ ॥
પછી કુંતીપુત્ર, અત્યંત દાનશીલ રાજા પ્રસ્થાન કરીને અગસ્ત્યના આશ્રમે પહોંચ્યા અને દુર્જયામાં રહ્યા.
3.94.2
तत्रैव लोमशं राजा पप्रच्छ वदतांवरः ।
अगस्त्येनेह वातापिः किमर्थमुपशामितः ॥ ३.९४.२ ॥
ત્યાં જ વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ રાજાએ લોમશને પૂછ્યું: અગસ્ત્યે અહીં વાતાપિને શા માટે શાંત કર્યો?
3.94.3
आसीद्वा किंप्रभावश्च स दैत्यो मानवान्तकः ।
किमर्थं चोदितो मन्युरगस्त्यस्य महात्मनः ॥ ३.९४.३ ॥
માણસોનો વિનાશ કરનાર તે દૈત્ય કેવો પ્રભાવશાળી હતો, અને મહાત્મા અગસ્ત્યનો ક્રોધ શા કારણે જાગ્યો?
3.94.4
इल्वलो नाम दैतेय आसीत्कौरवनन्दना ।
मणिमत्यां पुरि पुरा वातापिस्तस्य चानुजः ॥ ३.९४.४ ॥
હે કૌરવોના આનંદ, પૂર્વે મણિમતી નગરમાં ઇલ્વલ નામે દિતિનો પુત્ર હતો; વાતાપિ તેનો નાનો ભાઈ હતો.
3.94.5
स ब्राह्मणं तपोयुक्तमुवाच दितिनन्दनः ।
पुत्रं मे भगवानेकमिन्द्रतुल्यं प्रयच्छतु ॥ ३.९४.५ ॥
દિતિના પુત્રે તપયુક્ત બ્રાહ્મણને કહ્યું: 'ભગવન્, ઇન્દ્ર સમાન એક પુત્ર મને આપો.'
3.94.6
तस्मै स ब्राह्मणो नादात्पुत्रं वासवसंमितम् ।
चुक्रोध सोऽसुरस्तस्य ब्राह्मणस्य ततो भृशम् ॥ ३.९४.६ ॥
તે બ્રાહ્મણે તેને ઇન્દ્ર સમાન પુત્ર આપ્યો નહીં; ત્યારે તે અસુર તે બ્રાહ્મણ પર અત્યંત ક્રોધે ભરાયો.
3.94.7
तदाप्रभृतिराजेन्द्र इल्वलो ब्रह्महाऽसुरः ।
मन्युमान्भ्रातरं छागं मायावी ह्यकरोत्ततः ॥ ३.९४.७ ॥
હે રાજેન્દ્ર, ત્યારથી બ્રહ્મહત્યા કરનાર અસુર ઇલ્વલ, ક્રોધી અને માયાવી, પોતાના ભાઈને બકરો બનાવતો.
3.94.8
मेषरूपी च वातापिः कामरूप्यभवत्क्षणात् ।
संस्कृत्यतं भोजयति ततो विप्रं जिधांसति ॥ ३.९४.८ ॥
મેષરૂપી વાતાપિ ક્ષણમાં ઇચ્છારૂપી બન્યો. તેને રાંધીને તે બ્રાહ્મણને ભોજન કરાવતો, પછી તેને મારવાની ઇચ્છા કરતો.
3.94.9
स चाह्वयति यं वाचा गतं वैवस्वतक्षयम् ।
स पुनर्देहमास्थाय जीवन्स्म प्रत्यदृश्यत ॥ ३.९४.९ ॥
તે વાણીથી જેને બોલાવતો, જે વૈવસ્વતના લોકમાં ગયો હોય, તે ફરી દેહ ધારણ કરીને જીવતો દેખાતો.
3.94.10
ततो वातापिमसुरं छागं कृत्वा सुसंस्कृतम् ।
तं ब्राह्मणं भोजयित्वा पुनरेव समाह्वयत् ॥ ३.९४.१० ॥
પછી અસુરે વાતાપિને બકરો બનાવી, સારી રીતે રાંધી, તે બ્રાહ્મણને ભોજન કરાવીને ફરી બોલાવ્યો.
3.94.11
तामिल्वलेन महता स्वरेण गिरमीरिताम् ।
श्रुत्वाऽतिमायो बालवान्क्षिप्रं ब्राह्मणकण्टकः ॥ ३.९४.११ ॥
ઇલ્વલના મહાન સ્વરથી ઉચ્ચારેલી તે વાણી સાંભળીને, અતિ માયાવી, બળવાન, બ્રાહ્મણો માટે કાંટા સમાન તે તરત આવ્યો.
3.94.12
तस्य पार्श्वं विनिर्भिद्य ब्राह्मणस्य महासुरः ।
वातापिः प्रहसन्राजन्निश्चक्राम विशांपते ॥ ३.९४.१२ ॥
હે રાજન, બ્રાહ્મણની પાંસળી ફાડીને તે મહાઅસુર વાતાપિ હસતો બહાર નીકળ્યો, હે વિશાંપતિ.
3.94.13
एवं स ब्राह्मणान्राजन्भोजयित्वा पुनःपुनः ।
हिंसयामायस दैतेय इल्वलो दुष्टचेतनः ॥ ३.९४.१३ ॥
હે રાજન, આ રીતે દૈત્ય ઇલ્વલ બ્રાહ્મણોને વારંવાર ભોજન કરાવીને દુષ્ટ ચિત્તથી તેમને પીડતો હતો.
3.94.14
अगस्त्यश्चापि भगवानेतस्मिन्काल एव तु ।
पितॄन्ददर्श गर्ते वै लम्बमानानधोमुखान् ॥ ३.९४.१४ ॥
તે જ સમયે ભગવાન અગસ્ત્યે પણ ખાડામાં માથું નીચે રાખીને લટકતા પિતૃઓને જોયા.
3.94.15
सोऽपृच्छल्लम्बमानांस्तान्भगवन्तश्च किंपराः ।
किंमर्थं वेह लम्बध्वे गर्ते यूयमधोमुखाः।
संतानहेतोरिति ते प्रत्यूचुर्ब्रह्मवादिनः ॥ ३.९४.१५ ॥
તેમણે ખાડામાં લટકતા લોકોને પૂછ્યું, 'હે ભગવંતો, કયા હેતુથી તમે અહીં ખાડામાં માથું નીચે રાખીને લટકો છો?' ત્યારે તે બ્રહ્મવાદીઓએ જવાબ આપ્યો, 'સંતાનને માટે.'
3.94.16
ते तस्मै कथयामासुर्वयं ते पितरः स्वकाः ।
गर्तमेतमनुप्राप्ता लम्बामः प्रसवार्थिनः ॥ ३.९४.१६ ॥
તેમણે તેને કહ્યું, 'અમે તારા જ પિતૃઓ છીએ. આ ખાડામાં પડીને, સંતાનની ઇચ્છાથી અમે લટકીએ છીએ.'
3.94.17
यदि नो जनयेथास्त्वमगस्त्यापत्यमुत्तमम् ।
स्यान्नोस्मान्निरयान्मोक्षस्त्वं च पुत्राप्नुया गतिम् ॥ ३.९४.१७ ॥
જો તું અમારે માટે અગસ્ત્યનું ઉત્તમ સંતાન ઉત્પન્ન કરે, તો અમને આ નરકમાંથી મુક્તિ મળે, અને તું પણ ઉત્તમ ગતિ પામશે.
3.94.18
स तानुवाच तेजस्वी सत्यधर्मपरायणः ।
करिष्ये पितरः कामं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ ३.९४.१८ ॥
તેજસ્વી અને સત્યધર્મપરાયણ તેમણે તેમને કહ્યું, 'હે પિતૃઓ! હું તમારી ઇચ્છા પૂર્ણ કરીશ; તમારો માનસિક સંતાપ દૂર થાઓ.'
3.94.19
ततः प्रसवसन्तानं चिन्तयन्भगवानृषिः ।
आत्मनः प्रसवस्यार्थे नापश्यत्सदृशीं स्त्रियम् ॥ ३.९४.१९ ॥
ત્યારે ભગવાન ઋષિએ સંતાન-પરંપરાનો વિચાર કરતાં પોતાની સંતતિ માટે યોગ્ય સ્ત્રી જોઈ નહીં.
3.94.20
स तस्य तस् सत्वस्य तत्तदङ्गमनुत्तमम् ।
संगृह्यतत्समैरङ्गैर्निर्ममे स्त्रियमुत्तमाम् ॥ ३.९४.२० ॥
તેમણે એ સત્ત્વનું દરેક ઉત્તમ અંગ એકત્ર કરીને, તેમના જેવાં જ અંગોથી એક ઉત્તમ સ્ત્રી સર્જી.
3.94.21
स तां विदर्भराजाय पुत्रकामाय ताम्यते ।
निर्मितामात्मनोऽर्थाय मुनिः प्रादान्महातपाः ॥ ३.९४.२१ ॥
પુત્રની કામનાથી વ્યાકુળ વિદર્ભરાજને, પોતાને માટે નિર્મિત એ સ્ત્રી મહાતપસ્વી મુનિએ આપી.
3.94.22
सा तत्र जज्ञे सुभगा विद्युत्सौदामनी यथा ।
विभ्राजमाना वपुषा व्यवर्धत शुभानना ॥ ३.९४.२२ ॥
તે ત્યાં વીજળી સમાન સુંદર રીતે જન્મી; શરીરની કાંતિથી ઝળહળતી, શુભમુખી બનીને વધી.
3.94.23
जातमात्रां च तां दृष्ट्वा वैदर्भः पृथिवीपतिः ।
प्रहर्षेण द्विजातिभ्यो न्यवेदयत भारत ॥ ३.९४.२३ ॥
હે ભારત! જન્મતાં જ તેને જોઈને વિદર્ભરાજ, પૃથ્વીપતિએ હર્ષથી બ્રાહ્મણોને જાણ કરી.
3.94.24
अभ्यनन्दन्त तां सर्वे ब्राह्मणा वसुधाधिप ।
लोपामुद्रेति तस्याश्च चक्रिरे नाम ते द्विजाः ॥ ३.९४.२४ ॥
હે વસુધાધિપ! બધા બ્રાહ્મણોએ તેનું અભિનંદન કર્યું; તે દ્વિજોએ તેનું નામ 'લોપામુદ્રા' પાડ્યું.
3.94.25
ववृधे सा महाराज बिभ्रती रूपमुत्तमम् ।
अप्स्विवोत्पलिनी शीघ्रमग्नेरिव शिखा शुभा ॥ ३.९४.२५ ॥
હે મહારાજ, ઉત્તમ રૂપ ધારણ કરીને તે વધવા લાગી; પાણીમાં કમલિની જેમ, અગ્નિની શુભ જ્વાળા જેમ તે ઝડપથી વધી.
3.94.26
तां यौवनस्थां राजेन्द्रशतं कन्याः स्वलंकृताः ।
दास्यः शतं च कल्याणीमुपातस्थुर्वशानुगाः ॥ ३.९४.२६ ॥
હે રાજેન્દ્ર, યૌવન પામેલી તે કલ્યાણી પાસે સો સારી રીતે શણગારેલી કન્યાઓ અને સો દાસીઓ તેની ઇચ્છા પ્રમાણે સેવા માટે ઊભી રહી.
3.94.27
सा स्म दासीशतवृता मध्ये कन्याशतस्य च ।
आरस्ते तेजस्विनी कन्या रोहिणीव दिविप्रभा ॥ ३.९४.२७ ॥
સો દાસીઓથી ઘેરાયેલી, સો કન્યાઓની વચ્ચે તે તેજસ્વિની કન્યા આકાશમાં રોહિણીની પ્રભા જેમ શોભી.
3.94.28
यौवनस्थामपि च तां शीलाचारसमन्विताम् ।
न वव्रे पुरुषः कश्चिद्भयात्तस्य महात्मनः ॥ ३.९४.२८ ॥
યૌવન પામેલી અને શીલાચારથી યુક્ત હોવા છતાં, તે મહાત્માના ભયને કારણે કોઈ પુરુષે તેને વરી નહીં.
3.94.29
सा तु सत्यवती कन्या रूपेणाप्सरसोप्यति ।
तोषयामास पितरं शीलेन स्वजनं तथा ॥ ३.९४.२९ ॥
તે સત્યવતી કન્યા રૂપમાં અપ્સરાઓને પણ વટાવી ગઈ; તેણે પોતાના શીલથી પિતાને અને સ્વજનોને પ્રસન્ન કર્યા.
3.94.30
वैदर्भी तु तथायुक्तां युवतीं प्रेक्ष्य वै पिता ।
मनसा चिन्तयामास कस्मै दद्यामिमांसुताम् ॥ ३.९४.३० ॥
વૈદર્ભી આ રીતે યુવતી થયેલી જોઈને પિતાએ મનમાં વિચાર્યું: 'આ પુત્રી હું કોને આપું?'