Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.94

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.94.1

ततः संप्रस्थितो राजा कौन्तेयो भूरिदक्षिणः ।
अगस्त्याश्रममासाद्य दुर्जयायामुवास ह ॥ ३.९४.१ ॥

ଏହାପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ମହାଦାନୀ ରାଜା ଯାତ୍ରା କରି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ଦୁର୍ଜୟାରେ ବାସ କଲେ।

3.94.2

तत्रैव लोमशं राजा पप्रच्छ वदतांवरः ।
अगस्त्येनेह वातापिः किमर्थमुपशामितः ॥ ३.९४.२ ॥

ସେଠାରେ ହିଁ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଲୋମଶଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏଠାରେ ବାତାପିକୁ କେଉଁ କାରଣରୁ ଶାନ୍ତ କଲେ?

3.94.3

आसीद्वा किंप्रभावश्च स दैत्यो मानवान्तकः ।
किमर्थं चोदितो मन्युरगस्त्यस्य महात्मनः ॥ ३.९४.३ ॥

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ ସେଇ ଦୈତ୍ୟ କେତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲା, ଆଉ ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ କ୍ରୋଧ କେଉଁ କାରଣରୁ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିଲା?

3.94.4

इल्वलो नाम दैतेय आसीत्कौरवनन्दना ।
मणिमत्यां पुरि पुरा वातापिस्तस्य चानुजः ॥ ३.९४.४ ॥

ହେ କୌରବନନ୍ଦନ, ପୂର୍ବେ ମଣିମତୀ ନଗରରେ ଇଲ୍ବଳ ନାମକ ଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲା; ବାତାପି ତାର କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ଥିଲା।

3.94.5

स ब्राह्मणं तपोयुक्तमुवाच दितिनन्दनः ।
पुत्रं मे भगवानेकमिन्द्रतुल्यं प्रयच्छतु ॥ ३.९४.५ ॥

ଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ତପସ୍ୟାଯୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲା: 'ଭଗବନ୍, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।'

3.94.6

तस्मै स ब्राह्मणो नादात्पुत्रं वासवसंमितम् ।
चुक्रोध सोऽसुरस्तस्य ब्राह्मणस्य ततो भृशम् ॥ ३.९४.६ ॥

ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରସମ ପୁତ୍ର ଦେଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ସେହି ଅସୁର ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁପିତ ହେଲା।

3.94.7

तदाप्रभृतिराजेन्द्र इल्वलो ब्रह्महाऽसुरः ।
मन्युमान्भ्रातरं छागं मायावी ह्यकरोत्ततः ॥ ३.९४.७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ସମୟରୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ଅସୁର ଇଲ୍ବଳ, କ୍ରୋଧୀ ଓ ମାୟାବୀ, ନିଜ ଭାଇକୁ ଛାଗରେ ପରିଣତ କରୁଥିଲା।

3.94.8

मेषरूपी च वातापिः कामरूप्यभवत्क्षणात् ।
संस्कृत्यतं भोजयति ततो विप्रं जिधांसति ॥ ३.९४.८ ॥

ମେଷରୂପୀ ବାତାପି କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଇଚ୍ଛାରୂପୀ ହେଲା। ତାକୁ ରାନ୍ଧି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ କରାଉଥିଲା, ପରେ ତାକୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲା।

3.94.9

स चाह्वयति यं वाचा गतं वैवस्वतक्षयम् ।
स पुनर्देहमास्थाय जीवन्स्म प्रत्यदृश्यत ॥ ३.९४.९ ॥

ସେ ବାଣୀରେ ଯାହାକୁ ଡାକେ, ଯେ ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ, ସେ ପୁଣି ଦେହ ଧରି ଜୀବିତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।

3.94.10

ततो वातापिमसुरं छागं कृत्वा सुसंस्कृतम् ।
तं ब्राह्मणं भोजयित्वा पुनरेव समाह्वयत् ॥ ३.९४.१० ॥

ତା'ପରେ ଅସୁର ବାତାପିକୁ ଛାଗ କରି, ଭଲ ରାନ୍ଧି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ କରାଇ ପୁଣି ଡାକିଲା।

3.94.11

तामिल्वलेन महता स्वरेण गिरमीरिताम् ।
श्रुत्वाऽतिमायो बालवान्क्षिप्रं ब्राह्मणकण्टकः ॥ ३.९४.११ ॥

ଇଲ୍ବଳର ମହାନ ସ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ସେହି ବାଣୀ ଶୁଣି, ଅତି ମାୟାବୀ, ବଳବାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଣ୍ଟକ ସେ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲା।

3.94.12

तस्य पार्श्वं विनिर्भिद्य ब्राह्मणस्य महासुरः ।
वातापिः प्रहसन्राजन्निश्चक्राम विशांपते ॥ ३.९४.१२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପଞ୍ଜର ଚିରି ସେ ମହାଅସୁର ବାତାପି ହସି ହସି ବାହାରିଲା, ହେ ବିଶାମ୍ପତି।

3.94.13

एवं स ब्राह्मणान्राजन्भोजयित्वा पुनःपुनः ।
हिंसयामायस दैतेय इल्वलो दुष्टचेतनः ॥ ३.९४.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ସେହି ଦୈତ୍ୟ ଇଲ୍ବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଭୋଜନ କରାଇ ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିଲା।

3.94.14

अगस्त्यश्चापि भगवानेतस्मिन्काल एव तु ।
पितॄन्ददर्श गर्ते वै लम्बमानानधोमुखान् ॥ ३.९४.१४ ॥

ସେହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଗର୍ତ୍ତରେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଝୁଲୁଥିବା ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

3.94.15

सोऽपृच्छल्लम्बमानांस्तान्भगवन्तश्च किंपराः ।
किंमर्थं वेह लम्बध्वे गर्ते यूयमधोमुखाः।
संतानहेतोरिति ते प्रत्यूचुर्ब्रह्मवादिनः ॥ ३.९४.१५ ॥

ସେ ଗର୍ତ୍ତରେ ଝୁଲୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ଭଗବନ୍ତମାନେ, କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଗର୍ତ୍ତରେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଝୁଲୁଛନ୍ତି?' ସେତେବେଳେ ସେହି ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ସନ୍ତାନ ପାଇଁ।'

3.94.16

ते तस्मै कथयामासुर्वयं ते पितरः स्वकाः ।
गर्तमेतमनुप्राप्ता लम्बामः प्रसवार्थिनः ॥ ३.९४.१६ ॥

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଆମେ ତୁମର ନିଜର ପିତୃଗଣ। ଏହି ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼ି, ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛାରେ ଆମେ ଝୁଲୁଛୁ।'

3.94.17

यदि नो जनयेथास्त्वमगस्त्यापत्यमुत्तमम् ।
स्यान्नोस्मान्निरयान्मोक्षस्त्वं च पुत्राप्नुया गतिम् ॥ ३.९४.१७ ॥

ତୁମେ ଯଦି ଆମ ପାଇଁ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦିଅ, ତେବେ ଆମେ ଏହି ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବୁ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଇବ।

3.94.18

स तानुवाच तेजस्वी सत्यधर्मपरायणः ।
करिष्ये पितरः कामं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ ३.९४.१८ ॥

ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ସତ୍ୟଧର୍ମପରାୟଣ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ପିତୃଗଣ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି; ଆପଣଙ୍କର ମାନସିକ ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।'

3.94.19

ततः प्रसवसन्तानं चिन्तयन्भगवानृषिः ।
आत्मनः प्रसवस्यार्थे नापश्यत्सदृशीं स्त्रियम् ॥ ३.९४.१९ ॥

ଏବେ ଭଗବାନ ଋଷି ସନ୍ତାନ-ପରମ୍ପରା ଚିନ୍ତା କରି ନିଜ ସନ୍ତତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

3.94.20

स तस्य तस् सत्वस्य तत्तदङ्गमनुत्तमम् ।
संगृह्यतत्समैरङ्गैर्निर्ममे स्त्रियमुत्तमाम् ॥ ३.९४.२० ॥

ସେ ସେହି ସତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ତମ ଅଙ୍ଗ ସଂଗ୍ରହ କରି, ସମାନ ଅଙ୍ଗରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ସ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

3.94.21

स तां विदर्भराजाय पुत्रकामाय ताम्यते ।
निर्मितामात्मनोऽर्थाय मुनिः प्रादान्महातपाः ॥ ३.९४.२१ ॥

ପୁତ୍ରକାମନାରେ ବ୍ୟଥିତ ବିଦର୍ଭ ରାଜାଙ୍କୁ, ନିଜ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମହାତପସ୍ୱୀ ମୁନି ଦେଲେ।

3.94.22

सा तत्र जज्ञे सुभगा विद्युत्सौदामनी यथा ।
विभ्राजमाना वपुषा व्यवर्धत शुभानना ॥ ३.९४.२२ ॥

ସେ ସେଠାରେ ବିଜୁଳି ପରି ସୁନ୍ଦରୀ ହୋଇ ଜନ୍ମିଲେ; ଶରୀର-କାନ୍ତିରେ ଝଲସି, ଶୁଭମୁଖୀ ହୋଇ ବଢ଼ିଲେ।

3.94.23

जातमात्रां च तां दृष्ट्वा वैदर्भः पृथिवीपतिः ।
प्रहर्षेण द्विजातिभ्यो न्यवेदयत भारत ॥ ३.९४.२३ ॥

ହେ ଭାରତ! ଜନ୍ମ ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଦର୍ଭ ରାଜା, ପୃଥିବୀପତି, ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।

3.94.24

अभ्यनन्दन्त तां सर्वे ब्राह्मणा वसुधाधिप ।
लोपामुद्रेति तस्याश्च चक्रिरे नाम ते द्विजाः ॥ ३.९४.२४ ॥

ହେ ବସୁଧାଧିପ! ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଲେ; ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କର ନାମ 'ଲୋପାମୁଦ୍ରା' ରଖିଲେ।

3.94.25

ववृधे सा महाराज बिभ्रती रूपमुत्तमम् ।
अप्स्विवोत्पलिनी शीघ्रमग्नेरिव शिखा शुभा ॥ ३.९४.२५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଉତ୍ତମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେ ବଢ଼ିଲା; ଜଳରେ ପଦ୍ମିନୀ ପରି, ଅଗ୍ନିର ଶୁଭ ଶିଖା ପରି ସେ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ିଲା।

3.94.26

तां यौवनस्थां राजेन्द्रशतं कन्याः स्वलंकृताः ।
दास्यः शतं च कल्याणीमुपातस्थुर्वशानुगाः ॥ ३.९४.२६ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୌବନ ପାଇଥିବା ସେହି କଲ୍ୟାଣୀଙ୍କ ପାଖରେ ଶହେ ସୁସଜ୍ଜିତ କନ୍ୟା ଓ ଶହେ ଦାସୀ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସେବା ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ।

3.94.27

सा स्म दासीशतवृता मध्ये कन्याशतस्य च ।
आरस्ते तेजस्विनी कन्या रोहिणीव दिविप्रभा ॥ ३.९४.२७ ॥

ଶହେ ଦାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ, ଶହେ କନ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ତେଜସ୍ୱିନୀ କନ୍ୟା ଆକାଶରେ ରୋହିଣୀର ଆଲୋକ ପରି ଶୋଭିଲେ।

3.94.28

यौवनस्थामपि च तां शीलाचारसमन्विताम् ।
न वव्रे पुरुषः कश्चिद्भयात्तस्य महात्मनः ॥ ३.९४.२८ ॥

ଯୌବନ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୀଳାଚାରସମ୍ପନ୍ନା ସେହି କନ୍ୟାକୁ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଭୟରେ କୌଣସି ପୁରୁଷ ବରଣ କଲା ନାହିଁ।

3.94.29

सा तु सत्यवती कन्या रूपेणाप्सरसोप्यति ।
तोषयामास पितरं शीलेन स्वजनं तथा ॥ ३.९४.२९ ॥

ସେହି ସତ୍ୟବତୀ କନ୍ୟା ରୂପରେ ଅପ୍ସରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲା; ନିଜ ଶୀଳରେ ପିତା ଓ ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲା।

3.94.30

वैदर्भी तु तथायुक्तां युवतीं प्रेक्ष्य वै पिता ।
मनसा चिन्तयामास कस्मै दद्यामिमांसुताम् ॥ ३.९४.३० ॥

ବୈଦର୍ଭୀ ଏପରି ଯୌବନପ୍ରାପ୍ତ ଦେଖି ପିତା ମନେ ମନେ ଭାବିଲେ: 'ଏହି ଝିଅକୁ କାହାକୁ ଦେବି?'