ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.94.1
ततः संप्रस्थितो राजा कौन्तेयो भूरिदक्षिणः ।
अगस्त्याश्रममासाद्य दुर्जयायामुवास ह ॥ ३.९४.१ ॥
ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਦਾਨੀ ਰਾਜਾ ਤੁਰਿਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੁਰਜਯਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ।
3.94.2
तत्रैव लोमशं राजा पप्रच्छ वदतांवरः ।
अगस्त्येनेह वातापिः किमर्थमुपशामितः ॥ ३.९४.२ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੇ ਲੋਮਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਇੱਥੇ ਵਾਤਾਪਿ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ?
3.94.3
आसीद्वा किंप्रभावश्च स दैत्यो मानवान्तकः ।
किमर्थं चोदितो मन्युरगस्त्यस्य महात्मनः ॥ ३.९४.३ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦੈਤ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਅਗਸਤਯ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਜਾਗਿਆ?
3.94.4
इल्वलो नाम दैतेय आसीत्कौरवनन्दना ।
मणिमत्यां पुरि पुरा वातापिस्तस्य चानुजः ॥ ३.९४.४ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਮਣਿਮਤੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇਲਵਲ ਨਾਮਕ ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਵਾਤਾਪਿ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ।
3.94.5
स ब्राह्मणं तपोयुक्तमुवाच दितिनन्दनः ।
पुत्रं मे भगवानेकमिन्द्रतुल्यं प्रयच्छतु ॥ ३.९४.५ ॥
ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤਪ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਭਗਵਾਨ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ।'
3.94.6
तस्मै स ब्राह्मणो नादात्पुत्रं वासवसंमितम् ।
चुक्रोध सोऽसुरस्तस्य ब्राह्मणस्य ततो भृशम् ॥ ३.९४.६ ॥
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਹ ਅਸੁਰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ।
3.94.7
तदाप्रभृतिराजेन्द्र इल्वलो ब्रह्महाऽसुरः ।
मन्युमान्भ्रातरं छागं मायावी ह्यकरोत्ततः ॥ ३.९४.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਸੁਰ ਇਲਵਲ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆਵੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬੱਕਰਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
3.94.8
मेषरूपी च वातापिः कामरूप्यभवत्क्षणात् ।
संस्कृत्यतं भोजयति ततो विप्रं जिधांसति ॥ ३.९४.८ ॥
ਮੇਸ਼ਰੂਪੀ ਵਾਤਾਪਿ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾਰੂਪੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਪਕਾ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦਾ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।
3.94.9
स चाह्वयति यं वाचा गतं वैवस्वतक्षयम् ।
स पुनर्देहमास्थाय जीवन्स्म प्रत्यदृश्यत ॥ ३.९४.९ ॥
ਉਹ ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ, ਜੋ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਫਿਰ ਦੇਹ ਧਾਰ ਕੇ ਜੀਵਤ ਦਿੱਖਦਾ।
3.94.10
ततो वातापिमसुरं छागं कृत्वा सुसंस्कृतम् ।
तं ब्राह्मणं भोजयित्वा पुनरेव समाह्वयत् ॥ ३.९४.१० ॥
ਫਿਰ ਅਸੁਰ ਨੇ ਵਾਤਾਪਿ ਨੂੰ ਬੱਕਰਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ ਕੇ ਫਿਰ ਬੁਲਾਇਆ।
3.94.11
तामिल्वलेन महता स्वरेण गिरमीरिताम् ।
श्रुत्वाऽतिमायो बालवान्क्षिप्रं ब्राह्मणकण्टकः ॥ ३.९४.११ ॥
ਇਲਵਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਉਸ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤਿ ਮਾਇਆਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੰਡਾ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ।
3.94.12
तस्य पार्श्वं विनिर्भिद्य ब्राह्मणस्य महासुरः ।
वातापिः प्रहसन्राजन्निश्चक्राम विशांपते ॥ ३.९४.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਸਲੀ ਪਾੜ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਅਸੁਰ ਵਾਤਾਪਿ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ।
3.94.13
एवं स ब्राह्मणान्राजन्भोजयित्वा पुनःपुनः ।
हिंसयामायस दैतेय इल्वलो दुष्टचेतनः ॥ ३.९४.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੈਤ ਇਲਵਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
3.94.14
अगस्त्यश्चापि भगवानेतस्मिन्काल एव तु ।
पितॄन्ददर्श गर्ते वै लम्बमानानधोमुखान् ॥ ३.९४.१४ ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਵੀ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਲਟਕਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.94.15
सोऽपृच्छल्लम्बमानांस्तान्भगवन्तश्च किंपराः ।
किंमर्थं वेह लम्बध्वे गर्ते यूयमधोमुखाः।
संतानहेतोरिति ते प्रत्यूचुर्ब्रह्मवादिनः ॥ ३.९४.१५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਲਟਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਭਗਵੰਤੋ, ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹੋ?' ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਸੰਤਾਨ ਲਈ।'
3.94.16
ते तस्मै कथयामासुर्वयं ते पितरः स्वकाः ।
गर्तमेतमनुप्राप्ता लम्बामः प्रसवार्थिनः ॥ ३.९४.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰ ਹਾਂ। ਇਸ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।'
3.94.17
यदि नो जनयेथास्त्वमगस्त्यापत्यमुत्तमम् ।
स्यान्नोस्मान्निरयान्मोक्षस्त्वं च पुत्राप्नुया गतिम् ॥ ३.९४.१७ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਗਸਤਯ ਦੀ ਉੱਤਮ ਸੰਤਾਨ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ; ਤੂੰ ਵੀ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਪਾਏਂਗਾ।
3.94.18
स तानुवाच तेजस्वी सत्यधर्मपरायणः ।
करिष्ये पितरः कामं व्येतु वो मानसो ज्वरः ॥ ३.९४.१८ ॥
ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਸੱਤਯਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਪਿਤਰੋ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤਾਪ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।'
3.94.19
ततः प्रसवसन्तानं चिन्तयन्भगवानृषिः ।
आत्मनः प्रसवस्यार्थे नापश्यत्सदृशीं स्त्रियम् ॥ ३.९४.१९ ॥
ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੰਤਾਨ-ਪਰੰਪਰਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਯੋਗ ਇਸਤਰੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
3.94.20
स तस्य तस् सत्वस्य तत्तदङ्गमनुत्तमम् ।
संगृह्यतत्समैरङ्गैर्निर्ममे स्त्रियमुत्तमाम् ॥ ३.९४.२० ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸੱਤ੍ਵ ਦਾ ਹਰ ਉੱਤਮ ਅੰਗ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀ ਰਚੀ।
3.94.21
स तां विदर्भराजाय पुत्रकामाय ताम्यते ।
निर्मितामात्मनोऽर्थाय मुनिः प्रादान्महातपाः ॥ ३.९४.२१ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਵਿਦਰਭ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਰਚੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।
3.94.22
सा तत्र जज्ञे सुभगा विद्युत्सौदामनी यथा ।
विभ्राजमाना वपुषा व्यवर्धत शुभानना ॥ ३.९४.२२ ॥
ਉਹ ਉੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮੀ; ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ, ਸ਼ੁਭ-ਮੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਧੀ।
3.94.23
जातमात्रां च तां दृष्ट्वा वैदर्भः पृथिवीपतिः ।
प्रहर्षेण द्विजातिभ्यो न्यवेदयत भारत ॥ ३.९४.२३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਜਨਮਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
3.94.24
अभ्यनन्दन्त तां सर्वे ब्राह्मणा वसुधाधिप ।
लोपामुद्रेति तस्याश्च चक्रिरे नाम ते द्विजाः ॥ ३.९४.२४ ॥
ਹੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪ! ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਵਿਜਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ' ਰੱਖਿਆ।
3.94.25
ववृधे सा महाराज बिभ्रती रूपमुत्तमम् ।
अप्स्विवोत्पलिनी शीघ्रमग्नेरिव शिखा शुभा ॥ ३.९४.२५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਵਧਣ ਲੱਗੀ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਮਲਨੀ ਵਾਂਗ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ।
3.94.26
तां यौवनस्थां राजेन्द्रशतं कन्याः स्वलंकृताः ।
दास्यः शतं च कल्याणीमुपातस्थुर्वशानुगाः ॥ ३.९४.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਜੁਆਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ ਉਸ ਕਲਿਆਣੀ ਕੋਲ ਸੌ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀਆਂ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਦਾਸੀਆਂ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
3.94.27
सा स्म दासीशतवृता मध्ये कन्याशतस्य च ।
आरस्ते तेजस्विनी कन्या रोहिणीव दिविप्रभा ॥ ३.९४.२७ ॥
ਸੌ ਦਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਸੌ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਕੰਨਿਆ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿਣੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭੀ।
3.94.28
यौवनस्थामपि च तां शीलाचारसमन्विताम् ।
न वव्रे पुरुषः कश्चिद्भयात्तस्य महात्मनः ॥ ३.९४.२८ ॥
ਜੁਆਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ-ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਪੁਰਖ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵਰਿਆ।
3.94.29
सा तु सत्यवती कन्या रूपेणाप्सरसोप्यति ।
तोषयामास पितरं शीलेन स्वजनं तथा ॥ ३.९४.२९ ॥
ਉਹ ਸਤਿਆਵਤੀ ਕੰਨਿਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੀਲ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
3.94.30
वैदर्भी तु तथायुक्तां युवतीं प्रेक्ष्य वै पिता ।
मनसा चिन्तयामास कस्मै दद्यामिमांसुताम् ॥ ३.९४.३० ॥
ਵੈਦਰਭੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁਆਨ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: 'ਇਹ ਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿਆਂ?'