महाभारत · अध्याय 3.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.95.1
यदात्वमन्यतागस्त्यो गार्हस्थ्ये तां क्षमामिति ।
तदाऽभिगम्य प्रोवाच वैदर्भं पृथिवीपतिम् ॥ ३.९५.१ ॥
जेव्हा अगस्त्यांनी गृहस्थाश्रमासाठी ती क्षमा स्वीकारण्याचा विचार केला, तेव्हा ते वैदर्भ पृथ्वीपतींजवळ जाऊन म्हणाले.
3.95.2
राजन्निवेशे बुद्धिर्मे वर्तते पुत्रकारणात् ।
वरयेत्वां महीपाल लोपामुद्रां प्रयच्छ मे ॥ ३.९५.२ ॥
हे राजा, पुत्रासाठी माझ्या मनात संसार थाटण्याचा विचार आहे. हे महीपाला, मी तुमच्याकडे लोपामुद्रेला मागतो; ती मला द्या.
3.95.3
एवमुक्तः स मिनिना महीपालो विचेतनः ।
प्रत्याख्यानाय चाशक्तः प्रदातुं चैव नैच्छत ॥ ३.९५.३ ॥
मुनींनी असे म्हटल्यावर तो राजा गोंधळला; नकार देण्यास असमर्थ, आणि देण्याची इच्छाही त्याला झाली नाही.
3.95.4
ततः स भार्यामभ्येत्य प्रोवाच पृथिवीपतिः ।
महर्षिर्वीर्यवानेष क्रुद्धः शापाग्निना दहेत् ॥ ३.९५.४ ॥
तेव्हा तो पृथ्वीपती पत्नीजवळ जाऊन म्हणाला: हे महर्षी पराक्रमी आहेत; कोपले तर शापाग्नीने जाळून टाकतील.
3.95.5
तं तथा दुःखितं दृष्ट्वा सभार्यं पृथिवीपतिम् ।
लोपामुद्राऽभिगम्येदं काले वचनमब्रवीत् ॥ ३.९५.५ ॥
पत्नीसह तसे दुःखी झालेल्या त्या राजाला पाहून लोपामुद्रा त्याच्याजवळ जाऊन योग्य वेळी हे बोलली.
3.95.6
न मत्कृते महीपाल पीडामभ्येतुमर्हसि ।
प्रयच्छ मामगस्त्याय त्राह्यात्मानं मया पितः ॥ ३.९५.६ ॥
हे महीपाला, माझ्यामुळे तुम्हाला पीडा होऊ नये. हे पित्या, मला अगस्त्यांना द्या; माझ्याद्वारे स्वतःचे रक्षण करा.
3.95.7
दुहितुर्वचनाद्राजा सोऽगस्त्याय महात्मने ।
लोपामुद्रां ततः प्रादाद्विधिपूर्वं विशांपते ॥ ३.९५.७ ॥
कन्येच्या वचनाने राजाने महात्मा अगस्त्यांना लोपामुद्रा विधिपूर्वक दिली, हे प्रजापालका.
3.95.8
प्राप्य भार्यामगस्त्यस्तु लोपामुद्रामभाषत ।
महार्हाण्युत्सृजैतानि वासांस्याभरणानि च ॥ ३.९५.८ ॥
पत्नी मिळाल्यावर अगस्त्य लोपामुद्रेला म्हणाले: ही मौल्यवान वस्त्रे व अलंकार सोडून दे.
3.95.9
ततः सा दर्शनीयानि महार्हाणि तनूनि च ।
समुत्ससर्ज रम्भोरूर्वसनान्यायतेक्षणा ॥ ३.९५.९ ॥
मग केळीच्या खांबासारख्या मांड्या व विशाल नेत्र असलेल्या तिने सुंदर, मौल्यवान व नाजूक वस्त्रे टाकून दिली.
3.95.10
ततश्चीराणि जग्राह वल्कलान्यजिनानि च ।
समानव्रतचर्या च बभूवायतलोचना ॥ ३.९५.१० ॥
मग तिने चीर, वल्कले व हरणाची कातडी स्वीकारली; दीर्घनेत्री पतीप्रमाणे व्रताचरण करणारी झाली.
3.95.11
गङ्गाद्वारमथागम्य भगवानृषिसत्तमः ।
उग्रमातिष्ठत तपः सह पत्न्याऽनुकूलया ॥ ३.९५.११ ॥
मग गंगाद्वारी येऊन भगवान ऋषिश्रेष्ठ अनुकूल पत्नीसह उग्र तपश्चर्या करू लागले.
3.95.12
सा प्रीत्या बहुमानाच्च पतिं पर्यचरत्तदा ।
अगस्त्यश्च परां प्रीतिं भार्यायामगमत्प्रभुः ॥ ३.९५.१२ ॥
ती प्रेमाने व मोठ्या आदराने तेव्हा पतीची सेवा करू लागली; आणि प्रभू अगस्त्यही पत्नीवर अत्यंत प्रेम करू लागले.
3.95.13
ततो बहुतिथे काले लोपामुद्रां विशांपते ।
तपसा द्योतितां स्नातां ददर्श भगवानृषिः ॥ ३.९५.१३ ॥
नंतर बरेच दिवसांनी, हे प्रजापालका, तपाने तेजस्वी आणि स्नान केलेल्या लोपामुद्रेला भगवान ऋषींनी पाहिले.
3.95.14
स तस्याः परिचारेण शौचेन च दमेन च ।
श्रिया रूपेण च प्रीतो मैथुनायाजुहाव ताम् ॥ ३.९५.१४ ॥
तिच्या सेवेने, शुचितेने, संयमाने, सौंदर्याने आणि रूपाने संतुष्ट होऊन त्याने तिला संगमासाठी बोलावले.
3.95.15
ततः सा प्राञ्जलिर्भूत्वा लज्जमानेव भामिनी ।
तदा सप्रणयं वाक्यं भगवन्तमथाब्रवीत् ॥ ३.९५.१५ ॥
तेव्हा ती सुंदरी हात जोडून, जणू लाजत, प्रेमाने भगवंताला म्हणाली.
3.95.16
असंशयं प्रजाहेतोर्भार्यां पतिरविन्दत ।
पा तु त्वयि मम प्रीतिस्तामृषे कर्तुमर्हसि ॥ ३.९५.१६ ॥
निःसंशय, संततीसाठी पतीने पत्नी मिळवली; पण हे ऋषी, तुमच्यावर माझे प्रेम आहे, ते पूर्ण करणे तुम्हाला योग्य आहे.
3.95.17
यथा पितुर्गृहे विप्र प्रासादे शयनं मम ।
तथाविधे त्वं शयने मामुपैतुमिहार्हसि ॥ ३.९५.१७ ॥
माझ्या वडिलांच्या घरी राजवाड्यात माझी शय्या होती तशाच शय्येवर, हे विप्रा, येथे तुम्ही माझ्याकडे येणे योग्य आहे.
3.95.18
इच्छामि त्वां स्रग्विणं च भूषणैश्च विभूषितम् ।
उपसर्तुं यथाकामं दिव्याभरणभूषिता ॥ ३.९५.१८ ॥
तुम्ही माळा घालून अलंकारांनी सजलेले असावे अशी माझी इच्छा आहे; दिव्य अलंकारांनी सजलेली मी इच्छेनुसार तुमच्याजवळ यावे अशी इच्छा आहे.
3.95.19
अन्यथा नोपतिष्ठेयं चीरकाषायवासिनी ।
नैवापवित्रो विप्रर्षे भूषणोयं कथंचन ॥ ३.९५.१९ ॥
अन्यथा मी चीर आणि काषाय वस्त्रे नेसून आपल्याजवळ येणार नाही. हे विप्रर्षी, हे अलंकार कोणत्याही प्रकारे अपवित्र नाही.
3.95.20
न ते धनानि विद्यन्ते लोपामुद्रे तथा मम ।
यथाविधानि कल्याणि पितुस्तव सुमध्यमे ॥ ३.९५.२० ॥
हे लोपामुद्रे, तुझ्या वडिलांकडे होते तसे धन माझ्याकडे नाही. हे कल्याणी, हे सुमध्यमे.
3.95.21
ईशोसि तपसा सर्वं समाहर्तुं तपोधन ।
क्षणेन जीवलोके यद्वसु किंचन विद्यते ॥ ३.९५.२१ ॥
हे तपोधना, तपश्चर्येच्या बळावर आपण जीवलोकात जे काही धन आहे ते क्षणात गोळा करण्यास समर्थ आहात.
3.95.22
एवमेतद्यथाऽऽत्थ त्वं तपोव्ययकरं तु तत् ।
यथा तु मे न नश्येत तपस्तन्मां प्रयोदय ॥ ३.९५.२२ ॥
तू म्हणतेस तसेच हे आहे, पण ते तपाचा नाश करणारे आहे. माझे तप नष्ट होणार नाही असे मला सांग.
3.95.23
अल्पावशिष्टः कालोऽयमृतोर्मम तपोधन ।
न चान्यथाऽहमिच्छामि त्वामुपैतुं कथंचन ॥ ३.९५.२३ ॥
हे तपोधना, माझ्या ऋतुकालाचा हा वेळ थोडाच उरला आहे. इतर कोणत्याही प्रकारे मी आपल्याजवळ येऊ इच्छित नाही.
3.95.24
न चापि धर्ममिच्छामि विलोप्तुं ते कथंचन ।
एवं तु मे यथाकामं संपादयितुमर्हसि ॥ ३.९५.२४ ॥
आपला धर्म कोणत्याही प्रकारे लोपावा अशी माझी इच्छा नाही. अशा प्रकारे माझी इच्छा आपण पूर्ण करावी.
3.95.25
यद्येष काम सुभगे तव बुद्ध्या विनिश्चितः ।
हर्तुं गच्छाम्यहं भद्रे चर काममिह स्थिता ॥ ३.९५.२५ ॥
हे सुभगे, जर तुझ्या बुद्धीने हीच इच्छा निश्चित केली असेल तर मी जातो. हे भद्रे, येथेच राहून तुझ्या इच्छेप्रमाणे वाग.
3.95.27
आरस्ते तेजस्विनी कन्या रोहिणीव दिविप्रभा ॥ ३.९५.२७ ॥
तू तेजस्वी कन्या आहेस, आकाशातील प्रभेसारखी रोहिणी आहेस.