મહાભારત · અધ્યાય 3.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.99.1
भूय एवाहमिच्छामि महर्षेस्तस्य धीमतः ।
कर्मणां विस्तरं श्रोतुमगस्त्यस्य द्विजात्तम ॥ ३.९९.१ ॥
તે બુદ્ધિમાન મહર્ષિ અગસ્ત્યનાં કર્મોનો વિસ્તાર હું ફરી સાંભળવા ઇચ્છું છું, હે દ્વિજોત્તમ.
3.99.2
शृणु राजन्कथां दिव्यामद्भुतामतिमानुषीम् ।
अगस्त्यस्य महाराज प्रभावममितौजसः ॥ ३.९९.२ ॥
હે રાજન, તે દિવ્ય, અદ્ભુત અને અતિમાનુષી કથા સાંભળો — હે મહારાજ, અમિત તેજસ્વી અગસ્ત્યનો પ્રભાવ.
3.99.3
आसन्कृतयुगे घोरा दानवा युद्धदुर्मदाः ।
कालकेया इतिख्याता गणाः परमदारुणाः ॥ ३.९९.३ ॥
કૃતયુગમાં યુદ્ધમદથી ઉન્મત્ત ઘોર દાનવો હતા, કાલકેય નામે પ્રસિદ્ધ, અત્યંત ભયંકર ગણો.
3.99.4
ते तु वृत्रं समाश्रित्य नानाप्रहरणोद्यताः ।
समन्तात्पर्यधावन्त महेन्द्रप्रमुखान्सुरान् ॥ ३.९९.४ ॥
તેઓ વૃત્રનો આશ્રય લઈ, અનેક શસ્ત્રો ઉગામીને ચારે બાજુથી મહેન્દ્રપ્રમુખ દેવો પર દોડી ગયા.
3.99.5
ततो वृत्रवधे यत्नमकुर्वंस्त्रिदशाः पुरा ।
पुरंदरं पुरस्कृत्य ब्रह्माणमुपतस्थिरे ॥ ३.९९.५ ॥
ત્યારે પૂર્વે દેવતાઓએ વૃત્રવધનો પ્રયત્ન કર્યો; પુરંદરને આગળ રાખી તેઓ બ્રહ્મા પાસે ગયા.
3.99.6
कृताञ्जलींस्तु तान्सर्वान्परमेष्ठीत्युवाच ह ।
विदितं मे सुराः सर्वं यद्वः कार्यं चिकीर्षितम् ॥ ३.९९.६ ॥
હાથ જોડીને ઊભેલા તે સૌને પરમેષ્ઠીએ કહ્યું — હે દેવો, તમારે જે કાર્ય કરવું છે તે બધું મને ખબર છે.
3.99.7
तमुपायं प्रवक्ष्यामि यथा वृत्रं वधिष्यथ ।
दधीच इतिविख्यातो महानृषिरुदारधीः ॥ ३.९९.७ ॥
જે ઉપાયથી તમે વૃત્રનો વધ કરશો તે ઉપાય હું કહીશ. દધીચ નામે પ્રસિદ્ધ, ઉદારબુદ્ધિ મહાન ઋષિ છે.
3.99.8
तं गत्वा सहिताः सर्वेवरं वै संप्रयाचत ।
स वो दास्यति धर्मात्मा सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ ३.९९.८ ॥
તમે બધા સાથે મળીને તેમની પાસે જઈને વર માંગો. તે ધર્માત્મા અત્યંત પ્રસન્ન હૃદયે તમને તે આપશે.
3.99.9
स वाच्यः सहितैः सर्वैर्भवद्भिर्जयकाङ्क्षिभिः ।
स्वान्यस्थीनि प्रयच्छेति त्रैलोक्यस् हिताय वै ॥ ३.९९.९ ॥
વિજયની ઇચ્છા રાખનારા તમે બધાએ સાથે મળીને તેમને કહેવું કે ત્રણે લોકના હિત માટે તમારાં હાડકાં આપો.
3.99.10
स शरीरं समुत्सृज्य स्वान्यस्थीनि प्रदास्यति ।
तस्यास्थिभिर्महाघोरं वज्रं संस्क्रियतां दृढम् ॥ ३.९९.१० ॥
તેઓ શરીર ત્યજીને પોતાનાં હાડકાં આપશે. તે હાડકાંથી અતિ ભયંકર અને દૃઢ વજ્ર બનાવવામાં આવે.
3.99.11
महच्छत्रुहणं घोरं ष़डश्चं भीमनिःस्वनम् ।
तेन वज्रेण वै वृत्रं वधिष्यति शतक्रतुः ॥ ३.९९.११ ॥
તે મહાન, શત્રુઓનો સંહાર કરનારું, ભયંકર, છ ધારવાળું અને ભીષણ અવાજ કરનારું હશે. તે વજ્રથી શતક્રતુ ઇન્દ્ર વૃત્રનો વધ કરશે.
3.99.12
एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्माच्छीघ्रं विधीयताम् ।
एवमुक्तास्ततो देवा अनुज्ञाप्य पितामहम् ॥ ३.९९.१२ ॥
આ બધું મેં તમને કહ્યું. તેથી જલદી આની વ્યવસ્થા કરો. એમ કહેવાતાં દેવોએ પિતામહની અનુજ્ઞા લઈને...
3.99.13
नारायणं पुरस्कृत्य दधीचस्याश्रमं ययुः ।
सरस्वत्याः परे पारे नानाद्रुमलतावृतम् ॥ ३.९९.१३ ॥
નારાયણને આગળ રાખીને તેઓ સરસ્વતીની પેલી પાર દધીચના આશ્રમે ગયા; તે અનેક વૃક્ષો અને વેલાઓથી ઘેરાયેલો હતો.
3.99.14
षट्पदोद्गीतनिनदैर्विघुष्टं सामगैरिव ।
पुंस्कोकिलरवोन्मिश्रं जीवंजीवकनादितम् ॥ ३.९९.१४ ॥
ભમરાઓના ગુંજારવથી સામગાન કરનારાઓના અવાજ જેવું ગુંજતું, નર કોયલોના ટહુકાથી ભળેલું અને જીવંજીવ પક્ષીઓના નાદથી ગૂંજતું હતું.
3.99.15
महिषैश्च वराहैश्च सृमरैश्चमरैरपि ।
तत्र तत्रानुचरितं शार्दूलभयवर्जितैः ॥ ३.९९.१५ ॥
ભેંસો, ભૂંડ, સૃમર હરણાં અને ચમરી ગાયો ત્યાં-ત્યાં વિચરતાં હતાં; વાઘના ભયથી મુક્ત થઈને તેઓ ફરતાં હતાં.
3.99.16
करेणुभिर्वारणैश्च प्रभिन्नकरटामुखैः ।
सरोवगाढैः क्रीडद्भिः समन्तादनुनादितम् ॥ ३.९९.१६ ॥
હાથણીઓ અને મદથી ભરેલા કપાળ-મુખવાળા હાથીઓ સરોવરમાં ઊંડા ઊતરીને રમતા હતા; ચારેબાજુ તેમનો પ્રતિધ્વનિ ગૂંજતો હતો.
3.99.17
सिंहव्याघ्रैर्महानादान्नदद्भिरनुनादितम् ।
अपरैश्चापि संलीनैर्गुहाकन्दरशायिभिः ॥ ३.९९.१७ ॥
સિંહ અને વાઘ મોટી ગર્જના કરતા હતા, તેમના નાદથી તે ગુંજતું હતું; ગુફાઓ અને ખીણોમાં સૂતેલાં અને છુપાયેલાં બીજાં પ્રાણીઓ પણ હતાં.
3.99.18
तेषु तेष्ववकाशेषु शोभितं सुमनोरमम् ।
त्रिविष्टपसमप्रख्यं दधीचाश्रममागमन् ॥ ३.९९.१८ ॥
તે તે ખુલ્લી જગ્યાઓમાં શોભતો, ફૂલોથી અત્યંત રમણીય, સ્વર્ગ સમાન તેજસ્વી એવો દધીચનો આશ્રમ તેઓ પહોંચ્યા.
3.99.19
तत्रापश्यन्दधीचं ते दिवाकरसमद्युतिम् ।
जाज्वल्यमानं वपुषा यथा साक्षात्पितामहम् ॥ ३.९९.१९ ॥
ત્યાં તેમણે સૂર્ય સમાન તેજસ્વી, સાક્ષાત્ પિતામહ જેવા દેહે ઝળહળતા દધીચિને જોયા.
3.99.20
तस्य पादौ सुरा राजन्नभिवाद्य प्रणम्य च ।
अयाचन्त वरं सर्वे यथोक्तं परमेष्ठिना ॥ ३.९९.२० ॥
હે રાજન્, દેવોએ તેમના ચરણોમાં અભિવાદન અને પ્રણામ કરીને, પરમેષ્ઠીએ કહ્યા પ્રમાણે સૌએ વર માંગ્યો.
3.99.21
ततो दधीचः परमप्रतीतः ।
सुरोत्तमांस्तानिदमभ्युवाच।
करोमि यद्वो हितमद्य देवाः ।
स्वं चापि देहंस्वयमुत्सृजामि ॥ ३.९९.२१ ॥
ત્યારે અત્યંત પ્રસન્ન દધીચિએ તે શ્રેષ્ઠ દેવોને કહ્યું: 'હે દેવો, આજે તમારું જે હિત છે તે હું કરીશ; મારો આ દેહ પણ હું પોતે ત્યજી દઈશ.'
3.99.22
स एवमुक्त्वा द्विपदांवरिष्ठः ।
प्राणान्वशी स्वान्सहसोत्ससर्ज।
ततः सुरास्ते जगृहुः परासो-
रस्थीनि तस्याथ यथोपदेशम् ॥ ३.९९.२२ ॥
આમ કહીને દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ એવા તેમણે આત્મસંયમથી તરત જ પોતાના પ્રાણ ત્યજ્યા. પછી દેવોએ ઉપદેશ પ્રમાણે તેમના નિષ્પ્રાણ દેહનાં હાડકાં ગ્રહણ કર્યાં.
3.99.23
प्रहृष्टरूपाश्च जयाय देवा-
स्त्वष्टारमागम् तमर्थमूचुः।
त्वष्टा तु तेषां वचनं निशम्य ।
प्रहृष्टरूपः प्रयतः प्रयत्नात् ॥ ३.९९.२३ ॥
પ્રસન્ન મુખવાળા દેવો વિજય માટે ત્વષ્ટા પાસે ગયા અને તે હેતુ કહ્યો. ત્વષ્ટાએ તેમનાં વચન સાંભળીને...
3.99.24
चकार वज्रं भृशमुग्ररूपं ।
कृत्वा च शक्रं स उवाच हृष्टः।
अनेन वज्रप्रवरेण देव ।
भस्मीकुरुष्वाद्य सुरारिमुग्रम् ॥ ३.९९.२४ ॥
તેમણે અત્યંત ઉગ્ર રૂપવાળું વજ્ર બનાવ્યું અને હર્ષથી ઇન્દ્રને કહ્યું: 'હે દેવ, આ શ્રેષ્ઠ વજ્રથી આજે એ ઉગ્ર દેવશત્રુને ભસ્મ કરી દો.'
3.99.25
ततो हतारिः सगणः सुखं वै ।
प्रशाधिकृत्स्नं त्रिदिवं दिविष्ठः।
त्वष्ट्रा तथोक्तस्तु पुरंदरस्त-
द्वज्रं प्रहृष्टः प्रयतो ह्यगृह्नात् ॥ ३.९९.२५ ॥
પછી શત્રુનો વધ કરીને, પોતાના ગણો સહિત સુખેથી સ્વર્ગમાં રહેલો પુરંદર સમગ્ર ત્રિદિવ પર શાસન કરવા લાગ્યો. ત્વષ્ટાએ એમ કહ્યું ત્યારે, હર્ષિત અને સંયમી થઈને તેણે તે વજ્ર ગ્રહણ કર્યું.