ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.10.1
अथापरस्यां दिशि भीमदर्शनो वृकोदरोऽदृश्यत सिंहविक्रमः ।
असिप्रवेके प्रतिमुच्य शाणिते खजां च दर्वी च करेण धारयन् ॥ ४.१०.१ ॥
ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ರೂಪದ, ಸಿಂಹ ಪರಾಕ್ರಮಿ ವೃಕೋದರನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಹರಿತ ಕತ್ತಿಯ ಹಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಸೌಟು ಮತ್ತು ಚಮಚೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.
4.10.2
त्वचं च गोचर्ममयीं सुमर्दितां समुक्षितां पानकरागषाडवैः ।
किलासमालम्ब्य करेण चायसं सशृङ्गिबेरार्द्रकभूस्तृणाङ्कुरम् ॥ ४.१०.२ ॥
ಹಸುವಿನ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಕ್ಕಿದ, ಪಾನೀಯ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳಿಂದ ಚಿಮುಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚರ್ಮವನ್ನು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು, ಶೃಂಗಿಬೇರ, ಶುಂಠಿ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಚಿಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.
4.10.3
गम्भीररूपः परमेण तेजसा रविर्यथा लोकमिमं प्रकाशयन् ।
स कृष्णवासा गिरिराजसारवान् स मत्स्यराजं समुपेत्य तस्थिवान् ॥ ४.१०.३ ॥
ಗಂಭೀರ ರೂಪದವನಾಗಿ, ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತ, ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಪರ್ವತರಾಜನಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತನು.
4.10.4
सभागतो वारणयूथपोपमस्तमिस्रहा रात्रिमिवावभासयन् ।
सहस्रनेत्रावरजान्तकोपमस्त्रिलोकपालाधिपतिर्यथा हरिः ॥ ४.१०.४ ॥
ಸಭೆಗೆ ಬಂದವನು, ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕನಂತೆ, ಕತ್ತಲನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವವನಂತೆ, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರನ ತಮ್ಮನಾದ ಯಮನಂತೆ, ತ್ರಿಲೋಕಪಾಲರ ಅಧಿಪತಿ ಹರಿಯಂತೆ ಇದ್ದನು.
4.10.5
तमाव्रजन्तं गजयूथपोपमं निरीक्षमाणो नवसूर्यवर्चसम् ।
भयात्समुद्विग्नविपण्णचेतनो दिशश्च सर्वाः प्रसमीक्ष्य चासकृत् ॥ ४.१०.५ ॥
ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕನಂತೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕಳವಳಗೊಂಡವನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ನೋಡಿದನು.
4.10.6
तमेकवस्त्रं परसैन्यवारणं सभाऽविदूरान्नृपतिर्नृपात्मजम् ।
समीक्ष्य वैक्लब्यमुपेयिवाञ्शनैर्जनाश्च भीताः परिसर्पिरे भृशम् ॥ ४.१०.६ ॥
ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಆ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಸಭೆಯ ಸಮೀಪದಿಂದ ನೋಡಿ ರಾಜನು ಕಳವಳಗೊಂಡನು; ಜನರು ಭಯಗೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಹಳ ದೂರ ಸರಿದರು.
4.10.7
अथाब्रवीन्मात्स्यपतिः सभागतान् भृशातुरोष्णं परिनिश्वसन्निव ।
कोऽयं युवा वारणराजसन्निभः सभामभिप्रैति हि मामिकामिमाम् ॥ ४.१०.७ ॥
ಆಗ ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನು ಸಭೆಗೆ ಬಂದವರಿಗೆ, ತೀವ್ರ ಕಳವಳದಿಂದ ಬಿಸಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: "ಗಜರಾಜನಂತಿರುವ ಈ ಯುವಕ ಯಾರು, ಒಬ್ಬನೇ ನನ್ನತ್ತ ಈ ಸಭೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?"
4.10.8
को वा विजानाति पुराऽस्य दर्शनं मृगेन्द्रशार्दूलगतिं हि मामकः ।
व्यूढान्तरांसो मृगराडिवोत्कटो य एष दिव्यः पुरुषः प्रकाशते ॥ ४.१०.८ ॥
ನನ್ನವರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಇವನ ದರ್ಶನ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ? ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಹುಲಿಯ ನಡಿಗೆಯ, ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳ, ಮೃಗರಾಜನಂತೆ ಉಗ್ರನಾದ ಈ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.10.9
राजश्रिया ह्येष विभाति राजवद्विरोचते रुक्मगिरिप्रभोपमः ।
नाक्षत्रियो नूनमयं भविष्यति सहस्रनेत्रप्रतिमस्तथा ह्यसौ ॥ ४.१०.९ ॥
ರಾಜವೈಭವದಿಂದ ಇವನು ರಾಜನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತದ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಮಿನುಗುತ್ತಾನೆ. ಇವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಲ್ಲದವನಾಗಿರಲಾರ; ಆ ಸಹಸ್ರನೇತ್ರನಂತಿದ್ದಾನೆ.
4.10.10
रूपेण यश्चाप्रतिमो ह्ययं महान्महीमिमां शत्रः इवाभिपालयेत् ।
नाभूमिपोऽयं हि रतिर्ममेति च च्युतः समृद्ध्या नभसीव नाहुषः ॥ ४.१०.१० ॥
ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮನಾದ ಈ ಮಹಾನುಭಾವನು ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಯಬಲ್ಲ; ಇವನು ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಲ್ಲ — "ಇದು ನನ್ನ ಆನಂದ" ಎಂದು — ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಬಿದ್ದ ನಹುಷನಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವನಂತಿದ್ದಾನೆ.
4.10.11
वितर्कमाणस्य च तस्य पाण्डवः सभामतिक्रम्य वृकोदरोऽब्रवीत् ।
जयेति राजानमभिप्रमोदयन्सुखेन सभ्यं च सभागतं जनम् ॥ ४.१०.११ ॥
ಅವನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪಾಂಡವ ವೃಕೋದರನು ಸಭೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದು, 'ಜಯವಾಗಲಿ!' ಎಂದು ಹೇಳಿ ರಾಜನನ್ನೂ ಸಭೆಗೆ ಬಂದ ಜನರನ್ನೂ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.
4.10.12
ततो नृपं वाक्यमुवाच पाण्डवो यथाऽनुपूर्व्यात्कृपयान्वितोत्तरम् ।
त्वां जीवितुं शत्रुहन्नागतोऽहं त्वमेव लोके परमो हि संश्रयः ॥ ४.१०.१२ ॥
ಆಗ ಪಾಂಡವನು ರಾಜನಿಗೆ ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ಶತ್ರುಘ್ನನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ.'
4.10.13
नरेन्द्र शूद्रोस्मि चतुर्थवर्णभाग्गुरूपदेशात्परिचारकर्मकृत् ।
जानामि सूपांश्च रसांश्च संस्कृतान्मांसान्यपूपांश्च पचामि शोभनान् ।
रागप्रकाराश्च बहून्फलाश्रयान्महानसे मे न समोस्ति सूपकृत् ॥ ४.१०.१३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಣದ ಶೂದ್ರ; ಗುರೂಪದೇಶದಿಂದ ಸೇವಾಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು. ಸಾರು-ಬೇಳೆ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ರಸಗಳು, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾಂಸ, ಅಪ್ಪ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಬಲ್ಲೆ; ಹಣ್ಣುಗಳ ಆಧಾರದ ಅನೇಕ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ. ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮಾನರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
4.10.14
तमब्रवीन्मत्स्यपतिः प्रहृष्टवत्प्रियं प्रगल्भं मधुरं विनीतवत् ।
न शूद्रतां कांचन लक्षयामि ते कुबेरचन्द्रेन्द्रदिवाकरप्रभ ॥ ४.१०.१४ ॥
ಮತ್ಸ್ಯಪತಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಮಧುರವಾಗಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕುಬೇರ, ಚಂದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನೇ.'
4.10.15
हुताशनाशीविषतुल्यतेजसो न कर्म ते योग्यमिदं महानसे ।
न सूपकारो भवितुं त्वमर्हसि सुपर्णगन्धर्वमहोरगोपम ॥ ४.१०.१५ ॥
ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ವಿಷಸರ್ಪದ ತೇಜಸ್ಸಿನವನೇ, ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಕೆಲಸ ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನೀನು ಅಡುಗೆಯವನಾಗಲು ಅರ್ಹನಲ್ಲ; ನೀನು ಗರುಡ, ಗಂಧರ್ವ, ಮಹೋರಗನಂತಿರುವೆ.
4.10.16
अनीककर्णाग्रधरो ध्वजी रथी भवाद्य मे वारणवाहिनीपतिः ।
न नीचकर्मा भवितुं त्वमर्हसि प्रशासितुं भूमिमिमां त्वमर्हसि ॥ ४.१०.१६ ॥
ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಧ್ವಜಧಾರಿ ಮತ್ತು ರಥಿಕನಾಗು; ಇಂದಿನಿಂದ ನನ್ನ ಆನೆಸೇನೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗು. ನೀಚಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನಾಗಬಾರದು; ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಲು ನೀನು ಅರ್ಹ.
4.10.17
चतुर्थवर्णोस्म्यहमुग्रशासन न वै वृणे त्वामहमीदृशं पदम् ।
जात्याऽस्मि शूद्रो बललेति नाम्ना जिजीविषुस्त्वद्विषयं समागतः ॥ ४.१०.१७ ॥
ಉಗ್ರ ಶಾಸಕನೇ, ನಾನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಣದವನು. ನಿನ್ನಿಂದ ಇಂತಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜನ್ಮದಿಂದ ನಾನು ಶೂದ್ರ; ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಲ. ಬದುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
4.10.18
युधिष्ठिरस्यास्मि महानसे पुरा बभूव सर्वप्रभुरन्नपानदः ।
अथापि मामुत्सृजसे महीपते व्रजाम्यहं यावदितो यथागतम् ॥ ४.१०.१८ ॥
ಹಿಂದೆ ನಾನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದು ಅನ್ನಪಾನ ನೀಡುವವನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೂ, ಮಹೀಪತಿ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ನಾನು ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
4.10.19
त्वमन्नसंस्कारविधौ प्रशाधि मां भवामि तेऽहं नरदेव सूपकृत् ।
बलेन तुल्यश्च न विद्यते मया नियुद्धशीलोस्मि सदा हि पार्थिव ॥ ४.१०.१९ ॥
ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬೋಧಿಸು; ನರದೇವ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಅಡುಗೆಯವನಾಗುತ್ತೇನೆ. ಬಲದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮಾನರಾದವರು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಸದಾ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ಪಾರ್ಥಿವ.
4.10.20
गजांश्च सिंहांश्च समेयिवानहं सदा करिष्यामि तवानघ प्रियम् ।
न नीचकर्मा तव मादृशः प्रभो बलस्य नेताऽप्यबलो भवेदिति ॥ ४.१०.२० ॥
ನಾನು ಸದಾ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಪಾಪರಹಿತನೇ, ನನ್ನಂತಹ ನೀಚಕರ್ಮಿ ನಿಮ್ಮ ಬಲದ ನಾಯಕನಾದರೂ ದುರ್ಬಲನಾಗಬಾರದು.
4.10.21
स्वकर्मतुष्टाश्च वयं नराधिप प्रशाधि मां सूदपदे यदीच्छसि ।
ये सन्ति मल्ला बलवीर्यसंमतास्तानेव योत्स्यामि तवाभिहर्पयन् ॥ ४.१०.२१ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರು. ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಅಡುಗೆಯವನ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿರಿ. ಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಮಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡಲು ನಾನು ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ.
4.10.22
तमेवमुक्ते वचने नराधिपः प्रत्यब्रवीन्मत्स्यपतिः प्रहृष्टवत् ।
सोहं न मन्ये तव कर्म तत्समं समुद्रनेमिं पृथिवीं त्वमर्हसि ॥ ४.१०.२२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮತ್ಸ್ಯರ ಅರಸನಾದ ಆ ನರಾಧಿಪನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ನಿಮ್ಮ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅದು ಸಮಾನವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಗೆ ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು.
4.10.23
त्रिलोकपालो हि यथा विराजसे तथाऽद्य मे विष्णुरिवातिरोचसे ।
यथा तु कामस्तव तत्तथा कृतं महानसे मे भव मे पुरस्कृतः ।
नराश्च मे तत्र मया सदाऽर्चिता भवाद्य तेषामधिपो मया कृतः ॥ ४.१०.२३ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕನಂತೆ ನೀವು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೀರಿ; ಇಂದು ನನಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ನಡೆಯಲಿ; ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ನನಗೆ ಗೌರವಾರ್ಹರಾಗಿರಿ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಗೌರವಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇಂದು ನೀವು ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ.
4.10.24
तथा स भीमो विहितो महानसे विराटराजस्य बभूव वै प्रियः ।
उवास राजन्न च तं पृथग्जनो बुबोध तस्यानुचरश्च कश्चन ॥ ४.१०.२४ ॥
ಹೀಗೆ ಭೀಮನು ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಿರಾಟರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು; ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಾಗಲಿ, ಅವನ ಸೇವಕರಲ್ಲಿ ಯಾರಾಗಲಿ ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.