మహాభారతం · అధ్యాయం 4.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.11.1
अथापरोऽदृश्यत वर्णवान्युवा स्त्रीवेषधारी समलंकृतो भृशम् ।
प्रवालचित्रे प्रविमुच्य कुण्डले उभे च कम्बू परिपातुके तथा ॥ ४.११.१ ॥
అప్పుడు మరొకడు కనిపించాడు; ప్రకాశవంతమైన వర్ణంతో ఉన్న యువకుడు, స్త్రీ వేషం ధరించి అత్యంత అలంకరించబడి ఉన్నాడు. పగడ రంగు ఆభరణాలు గల రెండు కుండలాలను, శంఖ వలయాలను, మణికట్టు ఆభరణాలను తీసివేశాడు.
4.11.2
कृष्णे च रक्ते च निबध्य वाससी शरीरवाञ्शुक्रबृहस्पतिप्रभः ।
बहूंश्च दीर्घांश्च विकीर्य मूर्धजान्महाभुजो मत्तगजेन्द्रविक्रमः ॥ ४.११.२ ॥
నలుపు, ఎరుపు వస్త్రాలను కట్టుకుని, శుక్రుడు, బృహస్పతుల వలె ప్రకాశిస్తూ, శరీరంతో, దట్టమైన పొడవైన జుట్టును విరబోసుకుని, మహాబాహువు, మదించిన గజరాజు పరాక్రమం కలవాడు.
4.11.3
क्लैब्येन वेषेण न भति भाति च ग्रहाभिपन्नो नभसीव चन्द्रमाः ।
गतेन चोर्वी परिकम्पयंस्तदा विराटमासाद्य सभासमीपतः ॥ ४.११.३ ॥
నపుంసక వేషంతో అతడు ప్రకాశించలేదు, అయినా ప్రకాశించాడు; ఆకాశంలో గ్రహంతో పట్టబడిన చంద్రుడిలా. తన నడకతో భూమిని కంపింపజేస్తూ అప్పుడు విరాటుని వద్దకు, సభ సమీపానికి చేరుకున్నాడు.
4.11.4
तं प्रेक्ष्य राजोपगतं सभातले व्याजाप्रतिच्छन्नममित्रमर्दनम् ।
विराजमानं सुरराजवर्चसं सुतं सुरेन्द्रस्य गजेन्द्रविक्रमम् ॥ ४.११.४ ॥
రాజు వద్దకు వచ్చిన అతడిని సభా ప్రాంగణంలో చూచి, కపటంతో కప్పబడనివాడు, శత్రువులను అణచువాడు, దేవేంద్రుని తేజస్సుతో ప్రకాశించువాడు, ఇంద్రుని కుమారుని వంటివాడు, గజరాజ పరాక్రమం గలవాడు.
4.11.5
सर्वानपृच्छच्च समीपचारिणः कुतोऽयमायाति न मे पुरा श्रुतः ।
न चैनमूचुर्विदितं नरास्तदा सविस्मयं वाक्यमिदं नृपोऽब्रवीत् ॥ ४.११.५ ॥
దగ్గర ఉన్నవారినందరినీ అడిగాడు: 'ఇతడు ఎక్కడి నుండి వస్తున్నాడు? ఇంతకు ముందు నేను ఇతని గురించి వినలేదే.' అక్కడున్నవారు అతన్ని గుర్తించినా ఏమీ చెప్పలేదు; అప్పుడు రాజు విస్మయంతో ఈ మాట అన్నాడు.
4.11.6
गजेन्द्रलीलो मृगराजगामी वृषेक्षणो देवसुतोग्रतेजाः ।
पीनांसबाहुः कनकावदातः कोऽयं नरो मे नगरं प्रविष्टः ॥ ४.११.६ ॥
ఏనుగు లీలతో, సింహపు నడకతో, ఎద్దు కన్నులతో, దేవపుత్రుని ఉగ్ర తేజస్సుతో, బలిసిన భుజాలు బాహువులతో, బంగారు కాంతితో ఉన్న ఈ పురుషుడు ఎవరు, నా నగరంలో ప్రవేశించినవాడు?
4.11.7
किमेष देवेन्द्रसुतः किमेष ब्रह्मात्मजो वा किमयं स्वयंभूः ।
उमासुतो वैश्रवणात्मजो वा प्रेक्ष्यैनमासीदिति मे वितर्कः ॥ ४.११.७ ॥
ఇతడు దేవేంద్రుని కుమారుడా, బ్రహ్మ కుమారుడా, లేక స్వయంభువా? ఉమ కుమారుడా, వైశ్రవణుని (కుబేరుని) కుమారుడా? ఇతనిని చూసి నాలో ఇలాంటి ఊహ కలుగుతోంది.
4.11.8
सभामतिक्रम्य स वासवोपमो निरीक्षमाणो बहुभिः सभागतैः ।
स तत्र राजनममित्रहाऽब्रवीद्बृहन्नलाहं नरदेव नर्तकी ॥ ४.११.८ ॥
సభను దాటి, ఇంద్రునితో సమానుడైన ఆ వీరుడు, సభలో చేరిన అనేకులను చూస్తూ, అక్కడ శత్రుసంహారకుడైన రాజుతో ఇలా అన్నాడు: "ఓ నరదేవా, నేను బృహన్నల అనే నర్తకిని."
4.11.9
वेणीं प्रकुर्यां रुचिरे च कुण्डले ग्रथे स्रजः प्रावरणानि संहरे ।
स्नानं चरेयं विमृजे च दर्पणं विशेषकेष्वेव च कौशलं मम ॥ ४.११.९ ॥
అందమైన జడ వేయగలను, అందమైన కుండలాలు తొడిగించగలను, దండలు గుచ్చగలను, వస్త్రాలను అమర్చగలను, స్నానం చేయించగలను, అద్దాన్ని శుభ్రం చేయగలను; అలంకారపు బొట్లలోనూ నా నైపుణ్యం ఉంది.
4.11.10
क्लीबेषु बालेषु जनेषु नर्तने शिक्षाप्रदानेषु च योग्यता मम ।
करोमि वेणीषु च पुष्पपूरकं न मे स्त्रियः कर्मणि कौशलाधिकाः ॥ ४.११.१० ॥
నపుంసకులకు, బాలలకు, ఇతరులకు నృత్యం నేర్పడంలో, విద్య బోధించడంలో నాకు అర్హత ఉంది. జడలలో పూలను అలంకరిస్తాను; స్త్రీలు తమ పనిలో నాకంటే ఎక్కువ నైపుణ్యం కలవారు కారు.
4.11.11
इत्यर्जुनस्तं नरदेवमोजसा विज्ञाप्य तस्थौ विधिनाऽऽत्मनः क्रियाम् ।
तमब्रवीत्प्रांशुमुदीक्ष्य विस्मितो विराटराजोपसृतं महायशाः ॥ ४.११.११ ॥
ఈ విధంగా అర్జునుడు ఆ నరదేవునికి తేజస్సుతో తన వివరాలు తెలిపి, విధి ప్రకారం తన పనిని స్వీకరించి నిలిచాడు. విరాట రాజు వద్దకు వచ్చిన ఎత్తైన ఆ వ్యక్తిని చూసి మహాయశస్వి అయిన రాజు ఆశ్చర్యంతో అతనితో మాట్లాడాడు.
4.11.12
नार्हस्तु वेषोऽयमनूर्जितस्ते नापुंस्त्वमर्हं नरदेवसिंह ।
तवैव वेषः शुभवेषभूषणैर्विभूषितो भूतपतेरिव प्रभो ॥ ४.११.१२ ॥
ఈ వేషం నీకు తగనిది కాదు; నరదేవులలో సింహమా, నీది నపుంసకత్వం కూడా తగదు. ప్రభూ, నీ వేషం మంచి వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో భూతపతిలా అలంకరించబడి ఉంది.
4.11.13
विभाति भानोरिव रश्मिमालिनो घनावरुद्धे गगने घनैरिव ।
धनुर्हि मन्ये तव शोभयेद्भुजौ तथाहि पीनावतिमात्रमायतौ ॥ ४.११.१३ ॥
కిరణమాలికలతో సూర్యుడు ప్రకాశించినట్లు, మేఘాలతో కప్పబడిన ఆకాశంలో మేఘాల వలె నీవు ప్రకాశిస్తున్నావు. విల్లు నీ భుజాలను అలంకరిస్తుందని నేను భావిస్తున్నాను; నీ భుజాలు ఎంతో బలిష్ఠంగా, పొడవుగా ఉన్నాయి.
4.11.14
प्रगृह्य चापं त्वनुरूपमात्मनो रक्षस्व देशं पुरमद्य सुस्थिरः ।
पुत्रेण तुल्यो भव मे बृहन्नले वृद्धोस्मि वित्तं प्रतिपादयामि ते ॥ ४.११.१४ ॥
ధనుస్సును పట్టుకుని, నీకు తగిన ఆయుధంతో ఈ రోజే దృఢంగా ఈ నగరాన్ని, దేశాన్ని రక్షించు. బృహన్నలా, నా కుమారునితో సమానంగా ఉండు; నేను వృద్ధుడను, నీకు ధనం ఇస్తాను.
4.11.15
त्वं रक्ष मे सर्वमिदं पुरं प्रभो न षण्डतां कांचन लक्षयामि ते ।
प्रशाधि मत्स्यांस्तरसा विवर्धयन्ददामि राज्यं तव सत्यवागहम् ॥ ४.११.१५ ॥
ప్రభూ, ఈ నగరమంతటినీ నీవు రక్షించు; నీలో నపుంసకత్వం కొంచెమైనా నేను చూడటం లేదు. మత్స్యులను పాలించి బలంగా వారిని అభివృద్ధి చేయి. నేను సత్యవాదిని; నీకు రాజ్యం ఇస్తాను.
4.11.16
तस्याग्रतः स्वानि धनूंषि पार्थिवो बहूनि दीर्घाणि च वर्णवन्ति च ।
ददौ स सज्यानि बलान्वितानि जिज्ञासमानः किमयं करिष्यति ॥ ४.११.१६ ॥
రాజు అతని ముందు తన అనేక పొడవైన, రంగులతో అలంకరించిన, నారి బిగించిన, బలమైన విల్లులను ఉంచాడు; ఇతడు ఏం చేస్తాడో తెలుసుకోవాలనే కోరికతో.
4.11.17
ततोऽर्जुनः क्लीबतरं वचोऽब्रवीन्न मे धनुर्धारितमीदृशं विभो ।
न चापि दृष्टं धनुरीदृशं क्वचिन्न मादृशाः सन्ति धनुर्धरा भुवि ॥ ४.११.१७ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు చాలా దీనమైన మాటలు పలికాడు: ప్రభూ, నేను ఇలాంటి విల్లును ఎన్నడూ పట్టలేదు; ఎక్కడా ఇలాంటి విల్లును చూడలేదు; భూమిపై నాలాంటి విలుకాండ్రు లేరు.
4.11.18
नृत्याम गायामि च वादयाम्यहं प्रानर्तने कौशलनैपुणं मम ।
तदुत्तरायाः परिधत्स्व नर्तने भवामि देव्या नरदेव नर्तकी ॥ ४.११.१८ ॥
నేను నృత్యం చేస్తాను, పాడతాను, వాద్యాలు వాయిస్తాను; నృత్యంలో నాకు నైపుణ్యం ఉంది. కాబట్టి ఓ నరదేవా, ఉత్తరకు నృత్యం నేర్పేందుకు నేను రాణి నర్తకిగా ఉంటాను.
4.11.19
ददामि ते तं हि वरं बृहन्नले सुतां हि मे नर्तय याश्च तादृशीः ।
ततो विराटः स्वयमाह्वयत्सुतां नराधिपस्तां च सुमध्यसुन्दरीम् ॥ ४.११.१९ ॥
బృహన్నలా, ఆ వరాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను; నా కుమార్తెకు, అలాంటి ఇతర స్త్రీలకు నృత్యం నేర్పు. తర్వాత నరాధిపతి విరాటుడు స్వయంగా తన కుమార్తెను పిలిచాడు, ఆ సన్నటి నడుము సుందరిని.
4.11.20
उवाच चैनां मुदितेन चेतसा बृहन्नला नाम सखी भवत्वियम् ।
सुगात्रि संप्रीतिसुबद्धसौहृदा तवाङ्गने प्राणसमा च नित्यदा ॥ ४.११.२० ॥
ఆనంద మనసుతో ఆమెతో అన్నాడు: "సుగాత్రీ, ఈ బృహన్నల నీకు స్నేహితురాలవుతుంది; పరస్పర ప్రేమ, స్నేహంతో గట్టిగా బంధించబడి, అంగనా, నీకు ఎప్పుడూ ప్రాణంలా ప్రియమవుతుంది."
4.11.21
प्रकामभक्ष्याभरणाम्बरा शुभा चरत्वियं सर्वजनेष्ववारिता ।
न दुष्कुलानामियमाकृतिर्भवेन्न वृत्तभेदी भवतीदृशो जनः ॥ ४.११.२१ ॥
ఈమె కోరిన భోజనం, ఆభరణాలు, వస్త్రాలతో అందరిలో అడ్డు లేకుండా శుభంగా సంచరించనీ. ఈమె రూపం నీచ కులస్థులది కాజాలదు; ఇటువంటి వ్యక్తి ఆచారాన్ని భంగపరచడు.
4.11.22
संमन्त्र्य राजा विविधैः स्वमन्त्रिभिः परीक्ष्य चैनं प्रमदाभिराशु वै ।
अपुंस्त्वमप्यस्य निशम्य च स्थिरं ततः कुमारीपुरमुत्ससर्ज तम् ॥ ४.११.२२ ॥
రాజు తన మంత్రులతో పలు విధాలుగా సంప్రదించి, స్త్రీల ద్వారా ఇతనిని త్వరగా పరీక్షించి, ఇతనికి నపుంసకత్వం లేదని దృఢంగా విని, అప్పుడు ఇతనిని కన్యల అంతఃపురానికి పంపాడు.
4.11.23
स शिक्षयामास च गीतवदनं सुतां विराटस्य धनंजयः प्रभुः ।
सखीश्च तस्याः परिचारिकास्तथा प्रियश्च तस्याः स बभूव पाण्डवः ॥ ४.११.२३ ॥
ప్రభావశాలి ధనంజయుడు విరాటుని కుమార్తెకు గీతం, నృత్యం నేర్పాడు; ఆమె చెలికత్తెలకూ పరిచారికలకూ ఆ పాండవుడు ప్రియుడయ్యాడు.
4.11.24
तथा स तत्रैव धनंजयोऽवसत्प्रियाणि कुर्वन्त्सह ताभिरात्मवान् ।
तथा गतं तत्र न जझिरे जना बहिश्चरा वाऽप्यथवेतरे जनाः ॥ ४.११.२४ ॥
ఇలా ఆ ధనంజయుడు అక్కడే ఉన్నాడు; వారితో ప్రియమైన పనులు చేస్తూ, ఆత్మసంయమంతో. అక్కడ అతని ఈ స్థితి బయట తిరిగే జనులకైనా, ఇతరులకైనా తెలియలేదు.