Mahābhārata · Adhyāya 4.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.15.1
एवं विराटनगरे वसन्तः सत्यविक्रमाः ।
अत ऊर्ध्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ ४.१५.१ ॥
Así, habitando en la ciudad de Virāṭa, ¿qué hicieron después los Pāṇḍavas, tigres entre los hombres, de verdadero valor?
4.15.2
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः कुरुनन्दनाः ।
आराधयन्तो राजानां यदकुर्वत तच्छृणु ॥ ४.१५.२ ॥
Así, aquellos deleites de los Kuru habitaron allí ocultos. Escucha lo que hicieron, complaciendo al rey.
4.15.3
युधिष्ठिरः सभास्तारः सभ्यानामभवत्प्रियः ।
तथैव च विराटस्य सपुत्रस्य विशांपते ॥ ४.१५.३ ॥
Yudhiṣṭhira llegó a ser el adorno de la asamblea y querido por sus miembros; asimismo se hizo querido de Virāṭa y de su hijo, oh señor del pueblo.
4.15.4
स ह्यक्षहृदयज्ञस्तान्क्रीडयामास पाण्डवः ।
अक्षबद्धान्यथाकामं सूत्रबद्धानिव द्विजान् ॥ ४.१५.४ ॥
Ese Pāṇḍava, que conocía el corazón de los dados, los hacía jugar a su antojo, como pájaros atados por un hilo, atados por los dados.
4.15.5
अज्ञातं च विराटस्य विजित्य वसु धर्मराट् ।
भ्रातृभ्यः पुरुषव्याघ्रो यथेष्टं संप्रयच्छति ॥ ४.१५.५ ॥
Habiendo ganado la riqueza desconocida de Virāṭa, el rey del dharma, aquel tigre entre los hombres, la entrega a sus hermanos según lo deseen.
4.15.6
भीमसेनोपि मांसानि भक्ष्याणि विविधानि च ।
अतिसृष्टानि मत्स्येन विक्रीणन्निव भ्रातृषु ॥ ४.१५.६ ॥
También Bhīmasena, como si los vendiera entre sus hermanos, reparte las diversas carnes y alimentos enviados por Matsya.
4.15.7
वासांसि परिजीर्णानि लब्धान्यन्तःपुरेऽर्जुनः ।
विक्रीणन्निव सर्वेभ्यः पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.७ ॥
Arjuna, habiendo obtenido en el gineceo vestidos gastados, los entrega a todos los Pāṇḍavas como si los vendiera.
4.15.8
नकुलोपि धनं लब्ध्वा कृते कर्मणि वाजिनाम् ।
तुष्टे तस्मिन्नरपतौ पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.८ ॥
También Nakula, habiendo obtenido riquezas por la tarea con los caballos, las entrega a los Pāṇḍavas cuando aquel señor de hombres quedó complacido.
4.15.9
सहदेवोपि गोपानां वेषमास्थाय पाण्डवः ।
दधि क्षीरं घृतं चैव पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.९ ॥
También Sahadeva, asumiendo el disfraz de pastor, entrega cuajada, leche y mantequilla a los Pāṇḍavas.
4.15.10
कृष्णा तु सर्वान्भ्रातॄंस्तान्निरीक्षन्ती तपस्विनी ।
यथा पुनरविज्ञाता तथा चरति भामिनी ॥ ४.१५.१० ॥
Pero Kṛṣṇā, observando a todos aquellos hermanos, la asceta, la radiante dama, se mueve sin ser reconocida de nuevo.
4.15.11
एवं संभावयन्तस्ते तदाऽन्योन्यं महारथाः ।
विराटनगरे चेरुः पुनर्गर्भधृता इव ॥ ४.१५.११ ॥
Así, honrándose mutuamente, aquellos grandes guerreros de carro se movían por la ciudad de Virāṭa, como si hubieran sido llevados de nuevo en el vientre.
4.15.12
साशङ्का धार्तराष्ट्रस्य भयात्पाण्डुसुतास्तदा ।
प्रेक्षमाणास्तदा कृष्णामूपुश्छन्ना नराधिप ॥ ४.१५.१२ ॥
Temiendo al hijo de Dhṛtarāṣṭra, los hijos de Pāṇḍu, inquietos y ocultos, habitaron allí observando a Kṛṣṇā, oh señor de los hombres.
4.15.13
अथ मासे चतुर्थे तु शङ्करस्य महोत्सवः ।
आसीत्समृद्धो मत्स्येषु पुरुषाणां सुसंमतः ॥ ४.१५.१३ ॥
Entonces, en el cuarto mes, hubo una gran fiesta de Śaṅkara entre los Matsyas; fue próspera y muy querida por la gente.
4.15.14
तत्र मल्लाः समापेतुर्दिग्भ्यो राजन्सहस्रशः ॥ ४.१५.१४ ॥
Allí, oh rey, se reunieron luchadores por miles desde todas las direcciones.
4.15.15
महाकाया महावीर्याः कालकेया इवासुराः ।
वीर्योन्मत्ता बलोदग्रा राज्ञा समभिपूजिताः ॥ ४.१५.१५ ॥
De cuerpos enormes y gran valor, como los asuras Kālakeya, ebrios de su fuerza y altivos por su poder, fueron honrados por el rey.
4.15.16
सिंहस्कन्धकटिग्रीवाः स्ववदाता मनस्विनः ।
असकृल्लब्धलक्षास्ते रङ्गे पार्थिवसन्निधौ ॥ ४.१५.१६ ॥
De hombros, caderas y cuellos semejantes a los de leones, de tez clara y nobles de ánimo, habían logrado una y otra vez sus metas en la arena ante la presencia del rey.
4.15.17
तेषामेको महानासीत्सर्वमल्लानथाह्वयत् ।
व्यावल्गमानो ददृशे गर्जितोद्गतिभिः स्थितः ॥ ४.१५.१७ ॥
Uno de ellos era un gran hombre; desafió a todos los luchadores. Se le vio de pie, saltando y rugiendo.
4.15.18
वित्रस्तमनसः सर्वे मल्लास्ते हतचेतसः ।
अवाङ्भुखाश्च भीताश्च मल्लाश्चान्ये विचेतसः ॥ ४.१५.१८ ॥
Todos aquellos luchadores se llenaron de temor en el corazón y quedaron aturdidos; con el rostro abatido, tuvieron miedo, y los demás luchadores también quedaron desconcertados.
4.15.19
व्यसुत्वमपरे चैव वाञ्छन्ति प्रतिविह्वलाः ।
गां प्रवेष्टुमथेच्छन्ति खं गन्तुमिव चोत्थिताः ॥ ४.१५.१९ ॥
Otros, completamente aturdidos, anhelaban la muerte; algunos deseaban entrar en la tierra, y otros se levantaron como para ir al cielo.
4.15.20
त्रस्ताः शान्ता विषणाङ्गा निःशब्दं विह्वलेक्षणाः ।
विराटराजमल्लास्ते भग्नदर्पा हतप्रभाः ॥ ४.१५.२० ॥
Aterrorizados y abatidos, con los miembros caídos y los ojos desorientados, los luchadores del rey Virāṭa guardaron silencio; su orgullo quebrado, su brillo perdido.
4.15.21
मल्लेन्द्रनिहताः सर्वे न किंचित्प्रवदन्ति ते ।
मल्ल उद्वीक्ष्य तान्मल्लांस्रस्तान्वाक्यमुवाचह ॥ ४.१५.२१ ॥
Todos los derribados por el señor de los luchadores no dijeron nada. Entonces aquel luchador, mirando a aquellos luchadores aterrados, pronunció estas palabras.
4.15.22
आगतं मल्लराजं मां कृत्स्ने पृथिविमण्डले ।
सिंहव्याघ्रगणैः सार्धं क्रीडन्तं विद्धि भूपते ॥ ४.१५.२२ ॥
Sabed, oh rey, que yo soy el rey de los luchadores, que ha venido a todo el orbe de la tierra, jugando con manadas de leones y tigres.
4.15.23
मल्लेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा बलदर्पसमन्वितम् ।
विराटो वीक्ष्य तान्मल्लांस्त्रस्तान्वाक्यमुवाच ह ॥ ४.१५.२३ ॥
Al oír las palabras del señor de los luchadores, llenas del orgullo de su fuerza, Virāṭa miró a aquellos luchadores aterrados y pronunció estas palabras.
4.15.24
अनेन सह मल्लेन को योद्धुं शक्तिमान्नरः ॥ ४.१५.२४ ॥
¿Qué hombre es capaz de luchar contra este luchador?
4.15.25
इत्युक्तास्ते विराटेन सर्वे मल्ला विशांपते ।
तूष्णीमासंस्ततो राजा क्रोधाविष्ट उवाच ह ॥ ४.१५.२५ ॥
Así interpelados por Virāṭa, todos los luchadores, oh señor del pueblo, guardaron silencio. Entonces el rey, poseído por la ira, habló.
4.15.26
ग्रामांश्च वेतनान्येपां मल्लानां हारयाम्यहम् ।
ततो युधिष्ठिरोऽवादीच्छ्रुत्वा मात्स्यपतेर्वचः ॥ ४.१५.२६ ॥
"Quitaré las aldeas y los salarios de estos luchadores." Al oír estas palabras del señor de los Matsya, Yudhiṣṭhira habló.
4.15.27
अस्ति मल्लो महाराज मया दृष्टो युधिष्ठिरे ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं शक्नोति भूपते ॥ ४.१५.२७ ॥
"Gran rey, en la ciudad de Yudhiṣṭhira he visto a un luchador que puede combatir con este luchador, oh señor de la tierra."
4.15.28
योसौ मल्लो मया दृष्टः पूर्वं यौधिष्ठिरे पुरे ।
सोयं मल्लो वसत्येप राजंस्तव महानसे ॥ ४.१५.२८ ॥
"Este luchador es el mismo que vi antes en la ciudad de Yudhiṣṭhira; oh rey, vive aquí en tu cocina."
4.15.29
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा व्यक्तमाहेति पार्थिवः ।
सोप्यथाहूयतां क्षिप्रं योद्धुं मल्लेन संप्रति ॥ ४.१५.२९ ॥
Al oír las palabras de Yudhiṣṭhira, el rey dijo claramente: "Llamadlo pronto, ahora mismo, para luchar con el luchador."
4.15.30
भीमसेनो विराटेन आहूतश्चोदितस्तथा ।
योद्धुं ततोऽब्रवीद्वाक्यं योद्धुं शक्नोमि भूपते ॥ ४.१५.३० ॥
Llamado e instigado por Virāṭa, Bhīmasena entonces habló: "Señor de la tierra, soy capaz de luchar."
4.15.31
नरेन्द्र ते प्रभावेन श्रिया शक्त्या च शासनात् ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं राजेन्द्र शक्नुयाम् ॥ ४.१५.३१ ॥
¡Oh señor de los hombres! Por tu poder, esplendor y fuerza, y por tu mandato, oh rey de reyes, puedo luchar con este luchador.
4.15.32
युधिष्ठिरकृतं ज्ञात्वा श्रिया तव विशांपते ।
महादेवस्य भक्त्या च तं मल्लं पातयाम्यहम् ॥ ४.१५.३२ ॥
Oh señor del pueblo, sabiendo lo que Yudhiṣṭhira ha dispuesto, por tu fortuna y por la devoción a Mahādeva, derribaré a ese luchador.
4.15.33
चोदितो भीमसेनस्तु मल्लमाहूय मण्डले ।
योद्धुं व्यवस्थितो वीरो रेणुं संमृज्य हस्तयोः।
मत्तो गज इवान्यं तु योद्धुं समुपचक्रमे ॥ ४.१५.३३ ॥
Incitado, Bhīmasena llamó al luchador y se situó en la arena para combatir; el héroe se sacudió el polvo de las manos y, como un elefante enfurecido, comenzó a luchar contra el otro.
4.15.34
अथ सूदेन तं मल्लं योधयामास मत्स्यराट्र ॥ ४.१५.३४ ॥
Entonces el cocinero (Bhīma disfrazado) hizo que aquel luchador combatiera ante el rey de los Matsya.
4.15.35
नोद्यमानस्तदा भीमो दुःखेनेवाकरोन्मतिम् ।
न हि शक्नोम्यशक्तोपि प्रत्याख्यातुं नराधिपं ॥ ४.१५.३५ ॥
Aunque incitado, Bhīma pareció tomar una resolución con pesar, pues aunque no soy capaz, no puedo negarme ante aquel señor de los hombres.
4.15.36
ततः स पुरुषव्याघ्रः शार्दूलशिथिलं चरन् ।
प्रविवेश महारङ्गं विराटमभिहर्षयन् ॥ ४.१५.३६ ॥
Entonces aquel tigre entre los hombres, caminando con el paso relajado de un tigre, entró en el gran recinto, alegrando a Virāṭa.
4.15.37
बवन्ध कक्षां कौन्तेयस्ततः संहर्षयञ्जनम् ।
ततस्तु वृत्रसङ्काशं भीमो मल्लं समाह्वयत् ॥ ४.१५.३७ ॥
Entonces el hijo de Kuntī se ciñó el taparrabos y, alegrando al pueblo, Bhīma desafió al luchador semejante a Vṛtra.
4.15.38
जीमूतं नाम तं तत्र मल्लप्रख्यातविक्रमम् ।
कक्षे मल्लं गृहीत्वाऽथ ननाद बहु सिंहवत् ॥ ४.१५.३८ ॥
Allí, asiendo por la cintura al luchador llamado Jīmūta, famoso entre los luchadores por su valor, rugió con fuerza como un león.
4.15.39
तावुभौ सुमहोत्साहावुभौ भीमपराक्रमौ ।
मत्ताविव महाकायौ वारणौ षष्ठिहायनौ ॥ ४.१५.३९ ॥
Ambos estaban sumamente ansiosos, ambos poseían el valor de Bhīma; enardecidos, de gran cuerpo, parecían dos elefantes de sesenta años.
4.15.40
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुयुद्धं समीयतु ।
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ४.१५.४० ॥
Entonces aquellos dos tigres entre los hombres se enzarzaron en un combate de brazos; los héroes, sumamente alegres, deseaban cada uno vencer al otro.
4.15.41
उभौ परमसंहृष्टौ बलेनातिबलावुभौ ।
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ ॥ ४.१५.४१ ॥
Ambos sumamente alegres, ambos muy fuertes en vigor, buscando cada uno la abertura del otro, ansiosos de vencerse mutuamente.
4.15.42
कृतप्रतिकृतैश्चित्रैर्बाहुभिश्च सुसङ्कटैः ।
सन्निपातावधूतैश्च प्रमाथोन्मथनैस्तथा ॥ ४.१५.४२ ॥
Con contragolpes y contraataques variados, con brazos muy peligrosos, con sacudidas por choque, y asimismo con revolcones y derribos.
4.15.43
क्षेपणैर्मुष्टिभिश्चैव वराहोद्धूतनिस्स्वनैः ।
तलैर्वज्रनिपातैश्च प्रसृष्टाभिस्तथैव च ॥ ४.१५.४३ ॥
Con lanzamientos, con puñetazos, con el estruendo de un jabalí levantado, con bofetadas de palma, con golpes como rayos, y con embestidas extendidas; del mismo modo.
4.15.44
शलाकानखपातैश्च पादोद्धूतैश्च दारुणैः ।
जानुभिश्चाश्मनिर्घोषैः शिरोभिश्चावघट्टनैः ॥ ४.१५.४४ ॥
Con golpes de uñas afiladas, con patadas terribles de pies, con rodillas, con estruendos como de piedras que chocan, y con el golpeteo de cabezas.
4.15.45
तद्युद्धमभवद्धोरमशस्त्रं बाहुतेजसा ।
बलप्राणेन शूराणां समाजोत्सवसन्निधौ ॥ ४.१५.४५ ॥
Aquella lucha fue terrible, sin armas, por el poder de los brazos, con la fuerza vital de los héroes, en presencia de la asamblea festiva.
4.15.46
अरज्यत जनः सर्वः सोत्क्रुष्टनिनदोत्थितः ।
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.१५.४६ ॥
Todo el pueblo se regocijó, levantándose con gritos y rugidos, oh rey, en el combate de los dos poderosos, como Vṛtra y Vāsava.
4.15.47
प्रकर्षणाकर्षणयोरभ्याकर्षविकर्षणैः ।
आकर्षतुरथान्योन्यं जानुभिश्चापि जन्घतुः ॥ ४.१५.४७ ॥
Con las técnicas de arrastrar y tirar, halando de un lado a otro, los dos se arrastraron mutuamente, y también golpearon con las rodillas.
4.15.48
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ।
बाहुभिः समसज्जेतामायसैः परिघैरिव ॥ ४.१५.४८ ॥
Entonces, injuriándose mutuamente con un gran grito, ambos de pecho ancho y brazos largos, diestros en la lucha, se aferraron con sus brazos como si fueran barras de hierro.
4.15.49
उत्पपाताथ वेगेन मल्लं कक्षे गृहीतवान् ।
पार्श्वं निगृह्य हस्तेन पातयामास मल्लकम् ॥ ४.१५.४९ ॥
Entonces, saltando con velocidad, agarró al luchador por la cintura, le apretó el costado con la mano y lo derribó.
4.15.50
चकर्ष दोर्भ्यामुत्पात्य भीमो मल्लममित्रहा ।
निनदं तमभिक्रोशञ्शार्दूल इव वारणम् ॥ ४.१५.५० ॥
Bhīma, matador de enemigos, levantó al luchador con ambos brazos y lo arrastró, rugiendo como un tigre que arrastra a un elefante.
4.15.51
समुद्यम्य महाबाहुर्भ्रामयामास वीर्यवान् ।
ततो मल्लाश्च मत्स्याश्च विस्मयं चक्रिरे परम् ॥ ४.१५.५१ ॥
El poderoso de brazos, valiente Bhīma lo levantó y lo hizo girar. Entonces los luchadores y los matsyas se llenaron de gran asombro.
4.15.52
भ्रामयित्वा शतगुणं गतसत्वमचेतनम् ।
प्रत्यपिंषन्महाबाहुर्मल्लं भुवि वृकोदरः ॥ ४.१५.५२ ॥
Tras hacerlo girar cien veces, Vṛkodara, el de brazos poderosos, arrojó al suelo al luchador sin vida e inconsciente.
4.15.53
तस्मिन्विनिहते वीरे जीमूते लोकविश्रुते ।
विराटः परमं हर्षमगच्छद्वान्धवैः सह ॥ ४.१५.५३ ॥
Cuando aquel héroe Jīmūta, famoso en el mundo, fue muerto, Virāṭa, junto con sus parientes, alcanzó suprema alegría.
4.15.54
प्रहर्षात्प्रददौ वित्तं बहु राज महामनाः ।
वललाय महारङ्गे यथा वैश्रवणस्तथा ॥ ४.१५.५४ ॥
Por la alegría, el rey de gran corazón dio mucha riqueza, y en la gran arena se revolcó de deleite, como Vaiśravaṇa (Kubera).
4.15.55
एवं स सुबहून्मल्लान्पुरुषांश्च महाबलान् ।
विनिघ्नन्मत्स्यराजस्य प्रीतिमाहरदुत्तमाम् ॥ ४.१५.५५ ॥
Así, abatiendo a muchos luchadores y a hombres de gran fuerza, procuró la más alta alegría al rey de los Matsya.
4.15.56
यदाऽस्य तुल्यः पुरुषो न कश्चितत्र विद्यते ।
ततो व्याघ्रैश्च सिंहैश्च द्विरदैश्चाप्ययोधयत् ॥ ४.१५.५६ ॥
Cuando no se encontró allí hombre igual a él, luchó entonces contra tigres, leones y elefantes.
4.15.57
विराटेन प्रदत्तानि चित्राणि विविधानि च ।
स्थितेभ्यः पुरुषेभ्यश्च दत्त्वा द्रव्याणि जग्मिवान् ॥ ४.१५.५७ ॥
Tras repartir entre los hombres que estaban allí los regalos maravillosos y variados que le dio Virāṭa, se marchó.
4.15.58
पुनरन्तःपुरगतः स्त्रीणां मध्ये वृकोदरः ।
योध्यते स विराटस्य गजैः सिंहैर्महाबलैः ॥ ४.१५.५८ ॥
De nuevo, Vṛkodara, dentro de los aposentos interiores entre las mujeres, lucha contra los poderosos elefantes y leones de Virāṭa.
4.15.59
बीभत्सुरपि गीतेन नृत्तेनापि च पाण्डवः ।
विराटं तोषयामास सर्वाश्चान्तःपुरस्त्रियः ॥ ४.१५.५९ ॥
Bībhatsu, el Pāṇḍava, también complació a Virāṭa y a todas las mujeres de los aposentos interiores con canto y danza.
4.15.60
अश्वैर्विनीतैर्जवनैस्तत्रतत्र समागतः ।
तोपयामास राजानं नकुलो नृपसत्तमम्।
तस्मै प्रदेयं प्रायच्छत्प्रीतो राजा धनं बहु ॥ ४.१५.६० ॥
Con caballos veloces y bien adiestrados, llegados de aquí y de allá, Nakula complació al rey Virāṭa, el mejor de los reyes. Complacido, el rey le dio mucha riqueza.
4.15.61
विनीतान्वृपभान्दृष्ट्वा सहदेवस्य चाभितः ।
धनं ददौ बहुविधं विराटः पुरुषर्षभः ॥ ४.१५.६१ ॥
Al ver los toros bien adiestrados alrededor de Sahadeva, Virāṭa, toro entre los hombres, le dio riquezas de muchas clases.
4.15.62
द्रौपदी प्रेक्ष्य तान्सर्वान्क्लिश्यमानान्महारथान् ।
नातिप्रीतमना राजन्निश्वासपरमाऽभवत् ॥ ४.१५.६२ ॥
Al ver a todos aquellos grandes aurigas sufriendo, Draupadī, oh rey, no estaba de ánimo contento y se entregó a profundos suspiros.
4.15.63
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः पुरुषर्षभाः ।
कर्माणि तस्य कुर्वाणा विराटनृपतेस्तदा ॥ ४.१५.६३ ॥
Así, aquellos toros entre los hombres vivían allí ocultos, realizando entonces las tareas del rey Virāṭa.