મહાભારત · અધ્યાય 4.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.15.1
एवं विराटनगरे वसन्तः सत्यविक्रमाः ।
अत ऊर्ध्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ ४.१५.१ ॥
આ રીતે વિરાટનગરમાં વસીને સત્યપરાક્રમી નરવ્યાઘ્ર પાંડવોએ ત્યાર પછી શું કર્યું?
4.15.2
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः कुरुनन्दनाः ।
आराधयन्तो राजानां यदकुर्वत तच्छृणु ॥ ४.१५.२ ॥
આ રીતે કુરુવંશના આનંદરૂપ તેઓ ત્યાં છુપાઈને રહ્યા. રાજાને પ્રસન્ન કરતાં તેમણે જે કર્યું તે સાંભળ.
4.15.3
युधिष्ठिरः सभास्तारः सभ्यानामभवत्प्रियः ।
तथैव च विराटस्य सपुत्रस्य विशांपते ॥ ४.१५.३ ॥
યુધિષ્ઠિર સભાના અલંકાર બનીને સભાસદોના પ્રિય થયા. તેમજ પુત્ર સહિત વિરાટના પણ પ્રિય થયા, હે પ્રજાપતિ.
4.15.4
स ह्यक्षहृदयज्ञस्तान्क्रीडयामास पाण्डवः ।
अक्षबद्धान्यथाकामं सूत्रबद्धानिव द्विजान् ॥ ४.१५.४ ॥
પાસાનું હૃદય જાણનારા તે પાંડવે તેમને ઇચ્છા મુજબ રમાડ્યા, દોરીથી બાંધેલા પક્ષીઓની જેમ પાસાથી બંધાયેલા તેમને.
4.15.5
अज्ञातं च विराटस्य विजित्य वसु धर्मराट् ।
भ्रातृभ्यः पुरुषव्याघ्रो यथेष्टं संप्रयच्छति ॥ ४.१५.५ ॥
વિરાટનું અજ્ઞાત ધન જીતીને ધર્મરાજ, પુરુષવ્યાઘ્ર, ભાઈઓને ઇચ્છા મુજબ આપે છે.
4.15.6
भीमसेनोपि मांसानि भक्ष्याणि विविधानि च ।
अतिसृष्टानि मत्स्येन विक्रीणन्निव भ्रातृषु ॥ ४.१५.६ ॥
ભીમસેન પણ મત્સ્યરાજે મોકલેલાં વિવિધ પ્રકારનાં માંસ અને ખાદ્ય પદાર્થો ભાઈઓમાં જાણે વેચતા હોય તેમ વહેંચે છે.
4.15.7
वासांसि परिजीर्णानि लब्धान्यन्तःपुरेऽर्जुनः ।
विक्रीणन्निव सर्वेभ्यः पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.७ ॥
અંતઃપુરમાં મળેલાં જૂનાં ફાટેલાં વસ્ત્રો અર્જુન જાણે વેચતો હોય તેમ સર્વ પાંડવોને આપે છે.
4.15.8
नकुलोपि धनं लब्ध्वा कृते कर्मणि वाजिनाम् ।
तुष्टे तस्मिन्नरपतौ पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.८ ॥
નકુલે પણ ઘોડાઓના કાર્ય માટે મળેલું ધન, તે નરપતિ પ્રસન્ન થયા પછી, પાંડવોને આપ્યું.
4.15.9
सहदेवोपि गोपानां वेषमास्थाय पाण्डवः ।
दधि क्षीरं घृतं चैव पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.९ ॥
સહદેવ પણ ગોવાળનો વેશ ધારણ કરી દહીં, દૂધ અને ઘી પાંડવોને આપે છે.
4.15.10
कृष्णा तु सर्वान्भ्रातॄंस्तान्निरीक्षन्ती तपस्विनी ।
यथा पुनरविज्ञाता तथा चरति भामिनी ॥ ४.१५.१० ॥
પણ કૃષ્ણા, તે સર્વ ભાઈઓને જોતી, તપસ્વિની સમાન, ફરીથી ઓળખાઈ ન જાય તેમ, તે ભામિની વિચરે છે.
4.15.11
एवं संभावयन्तस्ते तदाऽन्योन्यं महारथाः ।
विराटनगरे चेरुः पुनर्गर्भधृता इव ॥ ४.१५.११ ॥
આ રીતે એકબીજાનું સન્માન કરતા તે મહારથીઓ વિરાટનગરમાં વિચર્યા, જાણે ફરીથી ગર્ભમાં ધારણ થયેલા હોય.
4.15.12
साशङ्का धार्तराष्ट्रस्य भयात्पाण्डुसुतास्तदा ।
प्रेक्षमाणास्तदा कृष्णामूपुश्छन्ना नराधिप ॥ ४.१५.१२ ॥
હે નરાધિપ, ત્યારે ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રના ભયથી શંકિત પાંડુપુત્રો છુપાઈને કૃષ્ણાને જોતા ત્યાં રહ્યા.
4.15.13
अथ मासे चतुर्थे तु शङ्करस्य महोत्सवः ।
आसीत्समृद्धो मत्स्येषु पुरुषाणां सुसंमतः ॥ ४.१५.१३ ॥
પછી ચોથા માસમાં મત્સ્યદેશમાં શંકરનો મહોત્સવ થયો; તે સમૃદ્ધ હતો અને લોકોને અતિ પ્રિય હતો.
4.15.14
तत्र मल्लाः समापेतुर्दिग्भ्यो राजन्सहस्रशः ॥ ४.१५.१४ ॥
હે રાજન, ત્યાં દિશાઓમાંથી હજારો મલ્લો એકઠા થયા.
4.15.15
महाकाया महावीर्याः कालकेया इवासुराः ।
वीर्योन्मत्ता बलोदग्रा राज्ञा समभिपूजिताः ॥ ४.१५.१५ ॥
તેઓ વિશાળકાય અને મહાપરાક્રમી હતા, કાલકેય અસુરો જેવા; બળથી ઉન્મત્ત, શક્તિના ગર્વે ઉદ્ધત; રાજાએ તેમનું સન્માન કર્યું હતું.
4.15.16
सिंहस्कन्धकटिग्रीवाः स्ववदाता मनस्विनः ।
असकृल्लब्धलक्षास्ते रङ्गे पार्थिवसन्निधौ ॥ ४.१५.१६ ॥
સિંહ જેવા ખભા, કમર અને ગરદનવાળા; સ્વચ્છ ગોરા વર્ણના; મનસ્વી; રાજાની હાજરીમાં અખાડામાં વારંવાર લક્ષ્ય સાધનારા.
4.15.17
तेषामेको महानासीत्सर्वमल्लानथाह्वयत् ।
व्यावल्गमानो ददृशे गर्जितोद्गतिभिः स्थितः ॥ ४.१५.१७ ॥
તેમાંનો એક મહાન હતો; તેણે બધા મલ્લોને પડકાર્યા. કૂદતો-ઉછળતો, ગર્જના કરતો ઊભેલો તે દેખાયો.
4.15.18
वित्रस्तमनसः सर्वे मल्लास्ते हतचेतसः ।
अवाङ्भुखाश्च भीताश्च मल्लाश्चान्ये विचेतसः ॥ ४.१५.१८ ॥
તે બધા મલ્લો ભયભીત મનવાળા અને બુદ્ધિ ખોયેલા થયા; માથું નમાવીને ડરી ગયા. અન્ય મલ્લો પણ ગૂંચવાયા.
4.15.19
व्यसुत्वमपरे चैव वाञ्छन्ति प्रतिविह्वलाः ।
गां प्रवेष्टुमथेच्छन्ति खं गन्तुमिव चोत्थिताः ॥ ४.१५.१९ ॥
બીજા કેટલાક ભયથી વિહ્વળ થઈને મૃત્યુની ઇચ્છા કરવા લાગ્યા; કેટલાક પૃથ્વીમાં પ્રવેશવા ઇચ્છતા હતા; અને કેટલાક ઊઠીને આકાશમાં જવા ઊભા થયા.
4.15.20
त्रस्ताः शान्ता विषणाङ्गा निःशब्दं विह्वलेक्षणाः ।
विराटराजमल्लास्ते भग्नदर्पा हतप्रभाः ॥ ४.१५.२० ॥
ભયભીત, શાંત, શિથિલ અંગોવાળા, વિહ્વળ નેત્રોવાળા, મૌન બનેલા એ વિરાટરાજના મલ્લો; તેમનો અહંકાર તૂટ્યો અને તેજ ઓસરી ગયું.
4.15.21
मल्लेन्द्रनिहताः सर्वे न किंचित्प्रवदन्ति ते ।
मल्ल उद्वीक्ष्य तान्मल्लांस्रस्तान्वाक्यमुवाचह ॥ ४.१५.२१ ॥
મલ્લેન્દ્ર વડે હણાયેલા એ બધા કંઈ બોલી શક્યા નહીં. ત્યારે એ મલ્લે ભયભીત મલ્લો તરફ જોઈને આ વચન કહ્યું.
4.15.22
आगतं मल्लराजं मां कृत्स्ने पृथिविमण्डले ।
सिंहव्याघ्रगणैः सार्धं क्रीडन्तं विद्धि भूपते ॥ ४.१५.२२ ॥
હે ભૂપતિ, સમગ્ર પૃથ્વીમંડળમાં આવેલા મને મલ્લરાજા જાણો; સિંહ અને વાઘના સમૂહો સાથે રમનારો હું છું.
4.15.23
मल्लेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा बलदर्पसमन्वितम् ।
विराटो वीक्ष्य तान्मल्लांस्त्रस्तान्वाक्यमुवाच ह ॥ ४.१५.२३ ॥
બળના અભિમાનથી ભરેલાં મલ્લેન્દ્રના એ વચન સાંભળીને વિરાટે ભયભીત એ મલ્લો તરફ જોઈને આ વચન કહ્યું.
4.15.24
अनेन सह मल्लेन को योद्धुं शक्तिमान्नरः ॥ ४.१५.२४ ॥
આ મલ્લ સાથે યુદ્ધ કરવા સમર્થ કયો મનુષ્ય છે?
4.15.25
इत्युक्तास्ते विराटेन सर्वे मल्ला विशांपते ।
तूष्णीमासंस्ततो राजा क्रोधाविष्ट उवाच ह ॥ ४.१५.२५ ॥
હે પ્રજાપતિ, વિરાટે આમ કહ્યું ત્યારે સર્વ મલ્લો મૌન રહ્યા. પછી ક્રોધથી ભરાયેલા રાજાએ કહ્યું.
4.15.26
ग्रामांश्च वेतनान्येपां मल्लानां हारयाम्यहम् ।
ततो युधिष्ठिरोऽवादीच्छ्रुत्वा मात्स्यपतेर्वचः ॥ ४.१५.२६ ॥
"આ મલ્લોનાં ગામ અને વેતન હું છીનવી લઈશ" મત્સ્યરાજનાં આ વચન સાંભળીને યુધિષ્ઠિર બોલ્યા.
4.15.27
अस्ति मल्लो महाराज मया दृष्टो युधिष्ठिरे ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं शक्नोति भूपते ॥ ४.१५.२७ ॥
"હે મહારાજ, યુધિષ્ઠિરના (નગરમાં) મેં એક મલ્લ જોયો છે. હે ભૂપતિ, આ મલ્લ સાથે લડવા તે સમર્થ છે."
4.15.28
योसौ मल्लो मया दृष्टः पूर्वं यौधिष्ठिरे पुरे ।
सोयं मल्लो वसत्येप राजंस्तव महानसे ॥ ४.१५.२८ ॥
"પૂર્વે યુધિષ્ઠિરના નગરમાં મેં જોયેલો એ જ આ મલ્લ છે; હે રાજન, એ તમારા રસોડામાં રહે છે."
4.15.29
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा व्यक्तमाहेति पार्थिवः ।
सोप्यथाहूयतां क्षिप्रं योद्धुं मल्लेन संप्रति ॥ ४.१५.२९ ॥
યુધિષ્ઠિરના શબ્દો સાંભળીને રાજાએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું, "તેને ઝડપથી બોલાવો, હમણાં જ આ મલ્લ સાથે લડવા."
4.15.30
भीमसेनो विराटेन आहूतश्चोदितस्तथा ।
योद्धुं ततोऽब्रवीद्वाक्यं योद्धुं शक्नोमि भूपते ॥ ४.१५.३० ॥
વિરાટે બોલાવ્યા અને પ્રેર્યા ત્યારે ભીમસેને કહ્યું, "હે ભૂપતિ, હું લડવા સમર્થ છું."
4.15.31
नरेन्द्र ते प्रभावेन श्रिया शक्त्या च शासनात् ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं राजेन्द्र शक्नुयाम् ॥ ४.१५.३१ ॥
હે નરેન્દ્ર, તમારા પ્રભાવ, વૈભવ, શક્તિ અને તમારી આજ્ઞાથી, હે રાજેન્દ્ર, હું આ મલ્લ સાથે યુદ્ધ કરી શકું છું.
4.15.32
युधिष्ठिरकृतं ज्ञात्वा श्रिया तव विशांपते ।
महादेवस्य भक्त्या च तं मल्लं पातयाम्यहम् ॥ ४.१५.३२ ॥
હે વિશાંપતિ, યુધિષ્ઠિરે કરેલું જાણીને, તમારા વૈભવ અને મહાદેવની ભક્તિથી હું તે મલ્લને પાડી દઈશ.
4.15.33
चोदितो भीमसेनस्तु मल्लमाहूय मण्डले ।
योद्धुं व्यवस्थितो वीरो रेणुं संमृज्य हस्तयोः।
मत्तो गज इवान्यं तु योद्धुं समुपचक्रमे ॥ ४.१५.३३ ॥
પ્રેરાયેલો ભીમસેન તે મલ્લને બોલાવીને રંગમંચમાં યુદ્ધ માટે ઊભો રહ્યો; વીરે હાથની ધૂળ લૂછી, મદમસ્ત હાથીની જેમ બીજા સાથે યુદ્ધ આરંભ્યું.
4.15.34
अथ सूदेन तं मल्लं योधयामास मत्स्यराट्र ॥ ४.१५.३४ ॥
પછી સૂદે (રસોઈયાના વેશમાં ભીમે) તે મલ્લને મત્સ્યરાજની સામે યુદ્ધ કરાવ્યું.
4.15.35
नोद्यमानस्तदा भीमो दुःखेनेवाकरोन्मतिम् ।
न हि शक्नोम्यशक्तोपि प्रत्याख्यातुं नराधिपं ॥ ४.१५.३५ ॥
ત્યારે પ્રેરાયા છતાં ભીમ જાણે દુઃખથી મન બનાવવા લાગ્યો; કારણ કે અશક્ત હોવા છતાં હું તે નરાધિપને નકારી શકતો નથી.
4.15.36
ततः स पुरुषव्याघ्रः शार्दूलशिथिलं चरन् ।
प्रविवेश महारङ्गं विराटमभिहर्षयन् ॥ ४.१५.३६ ॥
ત્યારે તે પુરુષવ્યાઘ્ર વાઘની જેમ ઢીલી ચાલે ચાલતો, વિરાટને હર્ષિત કરતો તે મહારંગભૂમિમાં પ્રવેશ્યો.
4.15.37
बवन्ध कक्षां कौन्तेयस्ततः संहर्षयञ्जनम् ।
ततस्तु वृत्रसङ्काशं भीमो मल्लं समाह्वयत् ॥ ४.१५.३७ ॥
પછી કુંતીપુત્રે કમરપટ્ટો બાંધ્યો અને લોકોને હર્ષિત કરતાં, વૃત્ર જેવા તે મલ્લને ભીમે પડકાર્યો.
4.15.38
जीमूतं नाम तं तत्र मल्लप्रख्यातविक्रमम् ।
कक्षे मल्लं गृहीत्वाऽथ ननाद बहु सिंहवत् ॥ ४.१५.३८ ॥
ત્યાં મલ્લોમાં પરાક્રમ માટે પ્રસિદ્ધ જીમૂત નામના તે મલ્લને કમરમાં પકડીને તેણે સિંહની જેમ ખૂબ ગર્જના કરી.
4.15.39
तावुभौ सुमहोत्साहावुभौ भीमपराक्रमौ ।
मत्ताविव महाकायौ वारणौ षष्ठिहायनौ ॥ ४.१५.३९ ॥
તે બંને અત્યંત ઉત્સાહી હતા, બંને ભીમ જેવા પરાક્રમી હતા; મદમસ્ત, વિશાળ કાયાવાળા, સાઠ વર્ષના હાથીઓ જેવા હતા.
4.15.40
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुयुद्धं समीयतु ।
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ४.१५.४० ॥
પછી તે બે નરશાર્દૂલો બાહુયુદ્ધમાં ભીડાયા; તે વીરો અત્યંત હર્ષિત હતા અને એકબીજા પર વિજય ઇચ્છતા હતા.
4.15.41
उभौ परमसंहृष्टौ बलेनातिबलावुभौ ।
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ ॥ ४.१५.४१ ॥
બંને અત્યંત હર્ષિત, બળમાં અતિબલી, એકબીજાનું અંતર (નબળાઈ) શોધતા, પરસ્પર વિજય ઇચ્છતા હતા.
4.15.42
कृतप्रतिकृतैश्चित्रैर्बाहुभिश्च सुसङ्कटैः ।
सन्निपातावधूतैश्च प्रमाथोन्मथनैस्तथा ॥ ४.१५.४२ ॥
વિચિત્ર પ્રતિકારો તથા પ્રતિપ્રહારોથી, અતિ સંકટભર્યા બાહુઓથી, અથડામણથી ઝટકીને, તેમજ મથન અને ઉત્થાપનથી (તેઓ લડ્યા).
4.15.43
क्षेपणैर्मुष्टिभिश्चैव वराहोद्धूतनिस्स्वनैः ।
तलैर्वज्रनिपातैश्च प्रसृष्टाभिस्तथैव च ॥ ४.१५.४३ ॥
ફેંકવાથી, મુઠ્ઠીઓથી, ભૂંડ ઊંચકાતાં થતા ઘૂરકાટના અવાજ સાથે, હથેળીના પ્રહારોથી, વજ્રપાત જેવા આઘાતોથી, અને ફેલાવેલા પ્રહારોથી — એ જ રીતે.
4.15.44
शलाकानखपातैश्च पादोद्धूतैश्च दारुणैः ।
जानुभिश्चाश्मनिर्घोषैः शिरोभिश्चावघट्टनैः ॥ ४.१५.४४ ॥
તીક્ષ્ણ નખના પ્રહારોથી, પગની ભયંકર લાતોથી, ઘૂંટણોથી, પથ્થર અથડાવા જેવા અવાજો સાથે, અને માથાં અથડાવાથી.
4.15.45
तद्युद्धमभवद्धोरमशस्त्रं बाहुतेजसा ।
बलप्राणेन शूराणां समाजोत्सवसन्निधौ ॥ ४.१५.४५ ॥
તે યુદ્ધ ભયંકર બન્યું; શસ્ત્ર વિના, ભુજાઓના તેજથી, વીરોના બળ-પ્રાણથી, ઉત્સવ-સભાની સમક્ષ.
4.15.46
अरज्यत जनः सर्वः सोत्क्रुष्टनिनदोत्थितः ।
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.१५.४६ ॥
સર્વ લોકો આનંદિત થયા; ચીસો અને ગર્જનાઓ સાથે ઊભા થયા; હે રાજન, બે બલવાનોના યુદ્ધમાં — વૃત્ર અને વાસવની જેમ.
4.15.47
प्रकर्षणाकर्षणयोरभ्याकर्षविकर्षणैः ।
आकर्षतुरथान्योन्यं जानुभिश्चापि जन्घतुः ॥ ४.१५.४७ ॥
ખેંચવા અને ઘસડવાના દાવથી, આમ-તેમ ખેંચતાં, બંનેએ એકબીજાને ખેંચ્યા; ઘૂંટણથી પણ પ્રહાર કર્યો.
4.15.48
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ।
बाहुभिः समसज्जेतामायसैः परिघैरिव ॥ ४.१५.४८ ॥
પછી મોટા અવાજે એકબીજાને ધિક્કારતા, પહોળી છાતી અને લાંબી ભુજાવાળા, કુસ્તીમાં કુશળ બંનેએ લોખંડના પરિઘ જેવા ભુજાઓથી એકબીજાને જકડી લીધા.
4.15.49
उत्पपाताथ वेगेन मल्लं कक्षे गृहीतवान् ।
पार्श्वं निगृह्य हस्तेन पातयामास मल्लकम् ॥ ४.१५.४९ ॥
પછી વેગથી કૂદીને તેણે મલ્લને કમરમાં પકડ્યો. હાથથી તેની પાંસળી દબાવીને તેને પાડી નાખ્યો.
4.15.50
चकर्ष दोर्भ्यामुत्पात्य भीमो मल्लममित्रहा ।
निनदं तमभिक्रोशञ्शार्दूल इव वारणम् ॥ ४.१५.५० ॥
શત્રુઘાતક ભીમે બંને બાહુઓથી મલ્લને ઊંચકીને ખેંચ્યો. વાઘ હાથીને ખેંચે તેમ ગર્જના કરતાં તેને ખેંચ્યો.
4.15.51
समुद्यम्य महाबाहुर्भ्रामयामास वीर्यवान् ।
ततो मल्लाश्च मत्स्याश्च विस्मयं चक्रिरे परम् ॥ ४.१५.५१ ॥
મહાબાહુ અને પરાક્રમી ભીમે તેને ઊંચકીને ફેરવ્યો. ત્યારે મલ્લો અને મત્સ્યો અત્યંત આશ્ચર્યચકિત થયા.
4.15.52
भ्रामयित्वा शतगुणं गतसत्वमचेतनम् ।
प्रत्यपिंषन्महाबाहुर्मल्लं भुवि वृकोदरः ॥ ४.१५.५२ ॥
સો વાર ફેરવીને નિષ્પ્રાણ, બેભાન મલ્લને મહાબાહુ વૃકોદરે ભૂમિ પર પટકી નાખ્યો.
4.15.53
तस्मिन्विनिहते वीरे जीमूते लोकविश्रुते ।
विराटः परमं हर्षमगच्छद्वान्धवैः सह ॥ ४.१५.५३ ॥
વિશ્વવિખ્યાત એ વીર જીમૂત માર્યો જતાં વિરાટ પોતાના સંબંધીઓ સાથે અત્યંત હર્ષ પામ્યો.
4.15.54
प्रहर्षात्प्रददौ वित्तं बहु राज महामनाः ।
वललाय महारङ्गे यथा वैश्रवणस्तथा ॥ ४.१५.५४ ॥
હર્ષથી મહામના રાજાએ ઘણું ધન આપ્યું. તે મહારંગમાં વૈશ્રવણ (કુબેર) જેમ આનંદથી આળોટવા લાગ્યો.
4.15.55
एवं स सुबहून्मल्लान्पुरुषांश्च महाबलान् ।
विनिघ्नन्मत्स्यराजस्य प्रीतिमाहरदुत्तमाम् ॥ ४.१५.५५ ॥
આ રીતે તેણે ઘણા મલ્લો અને મહાબલી પુરુષોને હણીને મત્સ્યરાજને અત્યંત પ્રસન્નતા આપી.
4.15.56
यदाऽस्य तुल्यः पुरुषो न कश्चितत्र विद्यते ।
ततो व्याघ्रैश्च सिंहैश्च द्विरदैश्चाप्ययोधयत् ॥ ४.१५.५६ ॥
ત્યાં તેના સમાન કોઈ પુરુષ ન મળતાં તેણે વાઘ, સિંહ અને હાથીઓ સાથે પણ યુદ્ધ કર્યું.
4.15.57
विराटेन प्रदत्तानि चित्राणि विविधानि च ।
स्थितेभ्यः पुरुषेभ्यश्च दत्त्वा द्रव्याणि जग्मिवान् ॥ ४.१५.५७ ॥
વિરાટે આપેલી વિવિધ અને અદ્ભુત ભેટો ત્યાં ઊભેલા પુરુષોને આપી તે ચાલ્યો ગયો.
4.15.58
पुनरन्तःपुरगतः स्त्रीणां मध्ये वृकोदरः ।
योध्यते स विराटस्य गजैः सिंहैर्महाबलैः ॥ ४.१५.५८ ॥
ફરી અંતઃપુરમાં સ્ત્રીઓની વચ્ચે રહેલો વૃકોદર વિરાટના મહાબલી હાથીઓ અને સિંહો સાથે યુદ્ધ કરે છે.
4.15.59
बीभत्सुरपि गीतेन नृत्तेनापि च पाण्डवः ।
विराटं तोषयामास सर्वाश्चान्तःपुरस्त्रियः ॥ ४.१५.५९ ॥
બીભત્સુ અર્જુને પણ ગીત અને નૃત્યથી વિરાટને અને અંતઃપુરની સર્વ સ્ત્રીઓને પ્રસન્ન કરી.
4.15.60
अश्वैर्विनीतैर्जवनैस्तत्रतत्र समागतः ।
तोपयामास राजानं नकुलो नृपसत्तमम्।
तस्मै प्रदेयं प्रायच्छत्प्रीतो राजा धनं बहु ॥ ४.१५.६० ॥
ત્યાં-ત્યાં આવેલા સુશિક્ષિત વેગવાન ઘોડાઓ વડે નકુલે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ વિરાટ રાજાને પ્રસન્ન કર્યા. પ્રસન્ન રાજાએ તેને ઘણું ધન આપ્યું.
4.15.61
विनीतान्वृपभान्दृष्ट्वा सहदेवस्य चाभितः ।
धनं ददौ बहुविधं विराटः पुरुषर्षभः ॥ ४.१५.६१ ॥
સહદેવની આસપાસના તાલીમ પામેલા બળદોને જોઈને પુરુષશ્રેષ્ઠ વિરાટે તેમને અનેક પ્રકારનું ધન આપ્યું.
4.15.62
द्रौपदी प्रेक्ष्य तान्सर्वान्क्लिश्यमानान्महारथान् ।
नातिप्रीतमना राजन्निश्वासपरमाऽभवत् ॥ ४.१५.६२ ॥
હે રાજન, દુઃખ ભોગવતા તે સર્વ મહારથીઓને જોઈને દ્રૌપદી પ્રસન્ન મનથી ન રહી અને નિસાસા નાખવા લાગી.
4.15.63
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः पुरुषर्षभाः ।
कर्माणि तस्य कुर्वाणा विराटनृपतेस्तदा ॥ ४.१५.६३ ॥
આ રીતે તે પુરુષશ્રેષ્ઠો ત્યાં છુપાઈને રહ્યા અને ત્યારે રાજા વિરાટનાં કામો કરતા રહ્યા.