ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.15.1
एवं विराटनगरे वसन्तः सत्यविक्रमाः ।
अत ऊर्ध्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ ४.१५.१ ॥
ଏହିପରି ବିରାଟ ନଗରରେ ବାସ କରି ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହା ପରେ କ'ଣ କଲେ?
4.15.2
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः कुरुनन्दनाः ।
आराधयन्तो राजानां यदकुर्वत तच्छृणु ॥ ४.१५.२ ॥
ଏହିପରି କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଗୋପନରେ ରହିଲେ। ରାଜାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ସେମାନେ ଯାହା କଲେ, ତାହା ଶୁଣ।
4.15.3
युधिष्ठिरः सभास्तारः सभ्यानामभवत्प्रियः ।
तथैव च विराटस्य सपुत्रस्य विशांपते ॥ ४.१५.३ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସଭାର ଅଳଙ୍କାର ହୋଇ ସଭାସଦମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ। ସେହିପରି ପୁତ୍ର ସହିତ ବିରାଟଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
4.15.4
स ह्यक्षहृदयज्ञस्तान्क्रीडयामास पाण्डवः ।
अक्षबद्धान्यथाकामं सूत्रबद्धानिव द्विजान् ॥ ४.१५.४ ॥
ପଶାର ହୃଦୟ ଜାଣୁଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବ ସେମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଖେଳାଉଥିଲେ, ସୂତାରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ପଶାରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ।
4.15.5
अज्ञातं च विराटस्य विजित्य वसु धर्मराट् ।
भ्रातृभ्यः पुरुषव्याघ्रो यथेष्टं संप्रयच्छति ॥ ४.१५.५ ॥
ବିରାଟଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତ ଧନ ଜିଣି ଧର୍ମରାଜ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦିଅନ୍ତି।
4.15.6
भीमसेनोपि मांसानि भक्ष्याणि विविधानि च ।
अतिसृष्टानि मत्स्येन विक्रीणन्निव भ्रातृषु ॥ ४.१५.६ ॥
ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ପଠାଇଥିବା ବିବିଧ ମାଂସ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେମିତି ବିକୁଛନ୍ତି ସେମିତି ବାଣ୍ଟନ୍ତି।
4.15.7
वासांसि परिजीर्णानि लब्धान्यन्तःपुरेऽर्जुनः ।
विक्रीणन्निव सर्वेभ्यः पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.७ ॥
ଅନ୍ତଃପୁରରେ ମିଳିଥିବା ପୁରୁଣା ଜୀର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅର୍ଜୁନ ଯେପରି ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ଭଳି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦିଏ।
4.15.8
नकुलोपि धनं लब्ध्वा कृते कर्मणि वाजिनाम् ।
तुष्टे तस्मिन्नरपतौ पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.८ ॥
ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ୱକର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ, ସେହି ନରପତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଲେ।
4.15.9
सहदेवोपि गोपानां वेषमास्थाय पाण्डवः ।
दधि क्षीरं घृतं चैव पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.९ ॥
ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଗୋପାଳର ବେଶ ଧାରଣ କରି ଦହି, କ୍ଷୀର ଓ ଘିଅ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦିଏ।
4.15.10
कृष्णा तु सर्वान्भ्रातॄंस्तान्निरीक्षन्ती तपस्विनी ।
यथा पुनरविज्ञाता तथा चरति भामिनी ॥ ४.१५.१० ॥
କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣା, ସେହି ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ତପସ୍ବିନୀ ପରି, ପୁଣି ଅଜ୍ଞାତ ରହିବା ପାଇଁ, ସେହି ଭାମିନୀ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।
4.15.11
एवं संभावयन्तस्ते तदाऽन्योन्यं महारथाः ।
विराटनगरे चेरुः पुनर्गर्भधृता इव ॥ ४.१५.११ ॥
ଏହିପରି ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ କରି ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ବିରାଟନଗରରେ ବିଚରଣ କଲେ, ଯେପରି ପୁଣି ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରାଯାଇଥିଲେ।
4.15.12
साशङ्का धार्तराष्ट्रस्य भयात्पाण्डुसुतास्तदा ।
प्रेक्षमाणास्तदा कृष्णामूपुश्छन्ना नराधिप ॥ ४.१५.१२ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ ଶଙ୍କିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଲୁଚି କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।
4.15.13
अथ मासे चतुर्थे तु शङ्करस्य महोत्सवः ।
आसीत्समृद्धो मत्स्येषु पुरुषाणां सुसंमतः ॥ ४.१५.१३ ॥
ତା'ପରେ ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ ମତ୍ସ୍ୟଦେଶରେ ଶଙ୍କରଙ୍କର ମହୋତ୍ସବ ହେଲା; ତାହା ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ ଥିଲା।
4.15.14
तत्र मल्लाः समापेतुर्दिग्भ्यो राजन्सहस्रशः ॥ ४.१५.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ଦିଗ ଦିଗରୁ ହଜାର ହଜାର ମଲ୍ଲ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
4.15.15
महाकाया महावीर्याः कालकेया इवासुराः ।
वीर्योन्मत्ता बलोदग्रा राज्ञा समभिपूजिताः ॥ ४.१५.१५ ॥
ସେମାନେ ବିଶାଳକାୟ ଓ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଥିଲେ, କାଳକେୟ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପରି; ବଳରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ଉଦ୍ଧତ; ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
4.15.16
सिंहस्कन्धकटिग्रीवाः स्ववदाता मनस्विनः ।
असकृल्लब्धलक्षास्ते रङ्गे पार्थिवसन्निधौ ॥ ४.१५.१६ ॥
ସିଂହ ପରି କାନ୍ଧ, କଟି ଓ ବେକ ବିଶିଷ୍ଟ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ; ମନସ୍ୱୀ; ରାଜାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ରଙ୍ଗଭୂମିରେ ବାରମ୍ବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରିଥିଲେ।
4.15.17
तेषामेको महानासीत्सर्वमल्लानथाह्वयत् ।
व्यावल्गमानो ददृशे गर्जितोद्गतिभिः स्थितः ॥ ४.१५.१७ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମହାନ ଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ମଲ୍ଲମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ଲମ୍ଫ ଦେଇ ଗର୍ଜନ କରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଭାବରେ ସେ ଦେଖାଗଲେ।
4.15.18
वित्रस्तमनसः सर्वे मल्लास्ते हतचेतसः ।
अवाङ्भुखाश्च भीताश्च मल्लाश्चान्ये विचेतसः ॥ ४.१५.१८ ॥
ସେହି ମଲ୍ଲମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ମନ ଓ ଚେତନାହୀନ ହେଲେ; ମୁଣ୍ଡ ନତ କରି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଅନ୍ୟ ମଲ୍ଲମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ।
4.15.19
व्यसुत्वमपरे चैव वाञ्छन्ति प्रतिविह्वलाः ।
गां प्रवेष्टुमथेच्छन्ति खं गन्तुमिव चोत्थिताः ॥ ४.१५.१९ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ବିହ୍ବଳ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; କେହି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ; ଏବଂ କେହି ଉଠି ଆକାଶକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ।
4.15.20
त्रस्ताः शान्ता विषणाङ्गा निःशब्दं विह्वलेक्षणाः ।
विराटराजमल्लास्ते भग्नदर्पा हतप्रभाः ॥ ४.१५.२० ॥
ଭୟଭୀତ, ଶାନ୍ତ, ଶିଥିଳ ଅଙ୍ଗ, ବିହ୍ବଳ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ବିରାଟରାଜଙ୍କ ମଲ୍ଲମାନେ ନୀରବ ହୋଇଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ପ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଓ ତେଜ ଲୋପ ପାଇଲା।
4.15.21
मल्लेन्द्रनिहताः सर्वे न किंचित्प्रवदन्ति ते ।
मल्ल उद्वीक्ष्य तान्मल्लांस्रस्तान्वाक्यमुवाचह ॥ ४.१५.२१ ॥
ମଲ୍ଲେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ସେହି ମଲ୍ଲ ଭୟଭୀତ ମଲ୍ଲମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
4.15.22
आगतं मल्लराजं मां कृत्स्ने पृथिविमण्डले ।
सिंहव्याघ्रगणैः सार्धं क्रीडन्तं विद्धि भूपते ॥ ४.१५.२२ ॥
ହେ ଭୂପତି, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀମଣ୍ଡଳକୁ ଆସିଥିବା ମୋତେ ମଲ୍ଲରାଜା ବୋଲି ଜାଣ; ସିଂହ ଓ ବାଘର ଦଳ ସହିତ ଖେଳୁଥିବା ମୁଁ।
4.15.23
मल्लेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा बलदर्पसमन्वितम् ।
विराटो वीक्ष्य तान्मल्लांस्त्रस्तान्वाक्यमुवाच ह ॥ ४.१५.२३ ॥
ବଳଦର୍ପରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମଲ୍ଲେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବିରାଟ ଭୟଭୀତ ସେହି ମଲ୍ଲମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.15.24
अनेन सह मल्लेन को योद्धुं शक्तिमान्नरः ॥ ४.१५.२४ ॥
ଏହି ମଲ୍ଲ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ କେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ସମର୍ଥ?
4.15.25
इत्युक्तास्ते विराटेन सर्वे मल्ला विशांपते ।
तूष्णीमासंस्ततो राजा क्रोधाविष्ट उवाच ह ॥ ४.१५.२५ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ବିରାଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସମସ୍ତ ମଲ୍ଲ ନୀରବ ରହିଲେ। ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜା କହିଲେ।
4.15.26
ग्रामांश्च वेतनान्येपां मल्लानां हारयाम्यहम् ।
ततो युधिष्ठिरोऽवादीच्छ्रुत्वा मात्स्यपतेर्वचः ॥ ४.१५.२६ ॥
"ଏହି ମଲ୍ଲମାନଙ୍କର ଗ୍ରାମ ଓ ବେତନ ମୁଁ ଛଡ଼ାଇ ନେବି" ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ।
4.15.27
अस्ति मल्लो महाराज मया दृष्टो युधिष्ठिरे ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं शक्नोति भूपते ॥ ४.१५.२७ ॥
"ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ (ନଗରରେ) ମୁଁ ଜଣେ ମଲ୍ଲ ଦେଖିଛି। ହେ ଭୂପତି, ଏହି ମଲ୍ଲ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସେ ସମର୍ଥ।"
4.15.28
योसौ मल्लो मया दृष्टः पूर्वं यौधिष्ठिरे पुरे ।
सोयं मल्लो वसत्येप राजंस्तव महानसे ॥ ४.१५.२८ ॥
"ପୂର୍ବରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନଗରରେ ମୁଁ ଦେଖିଥିବା ସେହି ମଲ୍ଲ ଏ ଅଟେ; ହେ ରାଜନ, ସେ ତୁମ ରୋଷଘରେ ରହୁଛି।"
4.15.29
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा व्यक्तमाहेति पार्थिवः ।
सोप्यथाहूयतां क्षिप्रं योद्धुं मल्लेन संप्रति ॥ ४.१५.२९ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଲେ, "ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ଡାକ, ଏବେ ହିଁ ଏହି ମଲ୍ଲ ସହ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ।"
4.15.30
भीमसेनो विराटेन आहूतश्चोदितस्तथा ।
योद्धुं ततोऽब्रवीद्वाक्यं योद्धुं शक्नोमि भूपते ॥ ४.१५.३० ॥
ବିରାଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ ଓ ପ୍ରେରିତ ଭୀମସେନ ତା'ପରେ କହିଲେ, "ହେ ଭୂପତି, ମୁଁ ଲଢ଼ିବାକୁ ସମର୍ଥ।"
4.15.31
नरेन्द्र ते प्रभावेन श्रिया शक्त्या च शासनात् ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं राजेन्द्र शक्नुयाम् ॥ ४.१५.३१ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପ୍ରଭାବ, ଶ୍ରୀ, ଶକ୍ତି ଓ ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଏହି ମଲ୍ଲ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବି।
4.15.32
युधिष्ठिरकृतं ज्ञात्वा श्रिया तव विशांपते ।
महादेवस्य भक्त्या च तं मल्लं पातयाम्यहम् ॥ ४.१५.३२ ॥
ହେ ବିଶାଂପତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କୃତ ଜାଣି, ତୁମ ଶ୍ରୀ ଓ ମହାଦେବଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ସେହି ମଲ୍ଲକୁ ପାଡ଼ିଦେବି।
4.15.33
चोदितो भीमसेनस्तु मल्लमाहूय मण्डले ।
योद्धुं व्यवस्थितो वीरो रेणुं संमृज्य हस्तयोः।
मत्तो गज इवान्यं तु योद्धुं समुपचक्रमे ॥ ४.१५.३३ ॥
ପ୍ରେରିତ ଭୀମସେନ ସେହି ମଲ୍ଲକୁ ଡାକି ରଙ୍ଗଭୂମିରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ; ବୀର ହାତର ଧୂଳି ପୋଛି, ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଅନ୍ୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
4.15.34
अथ सूदेन तं मल्लं योधयामास मत्स्यराट्र ॥ ४.१५.३४ ॥
ତା'ପରେ ସୂଦ (ରୋଷେୟାର ବେଶରେ ଭୀମ) ସେହି ମଲ୍ଲକୁ ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରାଇଲେ।
4.15.35
नोद्यमानस्तदा भीमो दुःखेनेवाकरोन्मतिम् ।
न हि शक्नोम्यशक्तोपि प्रत्याख्यातुं नराधिपं ॥ ४.१५.३५ ॥
ସେତେବେଳେ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭୀମ ଦୁଃଖରେ ଯେପରି ମନ ସ୍ଥିର କଲେ; କାରଣ ଅଶକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ନରାଧିପଙ୍କୁ ମନା କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
4.15.36
ततः स पुरुषव्याघ्रः शार्दूलशिथिलं चरन् ।
प्रविवेश महारङ्गं विराटमभिहर्षयन् ॥ ४.१५.३६ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ବାଘ ପରି ଶିଥିଳ ଗତିରେ ଚାଲି, ବିରାଟଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି ସେହି ମହାରଙ୍ଗଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
4.15.37
बवन्ध कक्षां कौन्तेयस्ततः संहर्षयञ्जनम् ।
ततस्तु वृत्रसङ्काशं भीमो मल्लं समाह्वयत् ॥ ४.१५.३७ ॥
ତା'ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର କଟିବନ୍ଧ ବାନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ବୃତ୍ରସଦୃଶ ସେ ମଲ୍ଲକୁ ଭୀମ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
4.15.38
जीमूतं नाम तं तत्र मल्लप्रख्यातविक्रमम् ।
कक्षे मल्लं गृहीत्वाऽथ ननाद बहु सिंहवत् ॥ ४.१५.३८ ॥
ସେଠାରେ ମଲ୍ଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରମ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତ ଜୀମୂତ ନାମକ ସେ ମଲ୍ଲକୁ କଟିରେ ଧରି ସିଂହ ପରି ବହୁତ ଗର୍ଜନ କଲେ।
4.15.39
तावुभौ सुमहोत्साहावुभौ भीमपराक्रमौ ।
मत्ताविव महाकायौ वारणौ षष्ठिहायनौ ॥ ४.१५.३९ ॥
ସେ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହୀ ଥିଲେ, ଦୁଇଜଣ ଭୀମଙ୍କ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ; ମତ୍ତ, ବିଶାଳକାୟ, ଷାଠିଏ ବର୍ଷର ହସ୍ତୀଙ୍କ ପରି ଥିଲେ।
4.15.40
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुयुद्धं समीयतु ।
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ४.१५.४० ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇ ନରଶାର୍ଦୂଳ ବାହୁଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଲେ; ସେ ବୀରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ଥିଲେ ଓ ପରସ୍ପରକୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ।
4.15.41
उभौ परमसंहृष्टौ बलेनातिबलावुभौ ।
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ ॥ ४.१५.४१ ॥
ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ, ବଳରେ ଅତିବଳୀ, ପରସ୍ପରର ଅନ୍ତର (ଦୁର୍ବଳତା) ଖୋଜୁଥିଲେ, ପରସ୍ପରର ଜୟ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।
4.15.42
कृतप्रतिकृतैश्चित्रैर्बाहुभिश्च सुसङ्कटैः ।
सन्निपातावधूतैश्च प्रमाथोन्मथनैस्तथा ॥ ४.१५.४२ ॥
ବିଚିତ୍ର ପ୍ରତିକାର ଓ ପ୍ରତିପ୍ରହାରରେ, ଅତି ସଙ୍କଟପୂର୍ଣ୍ଣ ବାହୁରେ, ଧକ୍କାରେ ଝଟକି, ଏବଂ ମନ୍ଥନ ଓ ଉତ୍କ୍ଷେପଣରେ (ସେମାନେ ଲଢ଼ିଲେ)।
4.15.43
क्षेपणैर्मुष्टिभिश्चैव वराहोद्धूतनिस्स्वनैः ।
तलैर्वज्रनिपातैश्च प्रसृष्टाभिस्तथैव च ॥ ४.१५.४३ ॥
ଫୋପାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା, ମୁଷ୍ଟିରେ, ଶୂକର ଉଠାଯିବାର ଘୋଷଣା ସହିତ, ତଳହାତର ଆଘାତରେ, ବଜ୍ରପାତ ପରି ଆଘାତରେ, ଏବଂ ପ୍ରସାରିତ ଆଘାତରେ — ସେହିପରି।
4.15.44
शलाकानखपातैश्च पादोद्धूतैश्च दारुणैः ।
जानुभिश्चाश्मनिर्घोषैः शिरोभिश्चावघट्टनैः ॥ ४.१५.४४ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖର ଆଘାତରେ, ପାଦର ଭୟାନକ ଲାତ୍ଥରେ, ଆଣ୍ଠୁରେ, ପଥର ଢିସାରିବା ପରି ଶବ୍ଦରେ, ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ଘୋଡ଼ାଇବାରେ।
4.15.45
तद्युद्धमभवद्धोरमशस्त्रं बाहुतेजसा ।
बलप्राणेन शूराणां समाजोत्सवसन्निधौ ॥ ४.१५.४५ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟାନକ ହେଲା; ଅସ୍ତ୍ର ବିନା, ବାହୁର ତେଜରେ, ବୀରମାନଙ୍କ ବଳ-ପ୍ରାଣରେ, ଉତ୍ସବ-ସଭାର ସନ୍ନିଧାନରେ।
4.15.46
अरज्यत जनः सर्वः सोत्क्रुष्टनिनदोत्थितः ।
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.१५.४६ ॥
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଚିତ୍କାର ଓ ଗର୍ଜନ ସହିତ ଉଠିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଦୁଇ ବଳବାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ — ବୃତ୍ର ଓ ବାସବଙ୍କ ପରି।
4.15.47
प्रकर्षणाकर्षणयोरभ्याकर्षविकर्षणैः ।
आकर्षतुरथान्योन्यं जानुभिश्चापि जन्घतुः ॥ ४.१५.४७ ॥
ଟାଣି ଓ ଘୋଷାରିବା କୌଶଳରେ, ଏଣେତେଣେ ଟାଣି, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଟାଣିଲେ; ଆଣ୍ଠୁରେ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
4.15.48
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ।
बाहुभिः समसज्जेतामायसैः परिघैरिव ॥ ४.१५.४८ ॥
ତା'ପରେ ମହା ଶବ୍ଦରେ ପରସ୍ପରକୁ ଧିକ୍କାର କରି, ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ ଓ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଥିବା, ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଦୁହେଁ ଲୌହ ପରିଘ ପରି ବାହୁରେ ପରସ୍ପରକୁ ଜଡ଼ାଇଲେ।
4.15.49
उत्पपाताथ वेगेन मल्लं कक्षे गृहीतवान् ।
पार्श्वं निगृह्य हस्तेन पातयामास मल्लकम् ॥ ४.१५.४९ ॥
ତା'ପରେ ବେଗରେ ଡେଇଁ ସେ ମଲ୍ଲକୁ କଟିରେ ଧରିଲେ। ହାତରେ ତା'ର ପାର୍ଶ୍ୱ ଚାପି ମଲ୍ଲକୁ ପକାଇଦେଲେ।
4.15.50
चकर्ष दोर्भ्यामुत्पात्य भीमो मल्लममित्रहा ।
निनदं तमभिक्रोशञ्शार्दूल इव वारणम् ॥ ४.१५.५० ॥
ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଭୀମ ମଲ୍ଲକୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଉଠାଇ ଟାଣିଲେ। ବାଘ ହାତୀକୁ ଯେପରି ଟାଣେ, ସେପରି ଗର୍ଜନ କରି ତାକୁ ଟାଣିଲେ।
4.15.51
समुद्यम्य महाबाहुर्भ्रामयामास वीर्यवान् ।
ततो मल्लाश्च मत्स्याश्च विस्मयं चक्रिरे परम् ॥ ४.१५.५१ ॥
ମହାବାହୁ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀମ ତାକୁ ଉଠାଇ ଘୂରାଇଲେ। ତା'ପରେ ମଲ୍ଲ ଓ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
4.15.52
भ्रामयित्वा शतगुणं गतसत्वमचेतनम् ।
प्रत्यपिंषन्महाबाहुर्मल्लं भुवि वृकोदरः ॥ ४.१५.५२ ॥
ଶହେ ଥର ଘୂରାଇ ପ୍ରାଣହୀନ, ଅଚେତନ ମଲ୍ଲକୁ ମହାବାହୁ ବୃକୋଦର ଭୂମିରେ ପଟକି ଦେଲେ।
4.15.53
तस्मिन्विनिहते वीरे जीमूते लोकविश्रुते ।
विराटः परमं हर्षमगच्छद्वान्धवैः सह ॥ ४.१५.५३ ॥
ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ସେ ବୀର ଜୀମୂତ ନିହତ ହେବାରୁ ବିରାଟ ନିଜ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ପରମ ହର୍ଷ ଲାଭ କଲେ।
4.15.54
प्रहर्षात्प्रददौ वित्तं बहु राज महामनाः ।
वललाय महारङ्गे यथा वैश्रवणस्तथा ॥ ४.१५.५४ ॥
ହର୍ଷରେ ମହାମନା ରାଜା ବହୁତ ଧନ ଦେଲେ। ସେହି ମହାରଙ୍ଗରେ କୁବେରଙ୍କ ପରି ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଲେ।
4.15.55
एवं स सुबहून्मल्लान्पुरुषांश्च महाबलान् ।
विनिघ्नन्मत्स्यराजस्य प्रीतिमाहरदुत्तमाम् ॥ ४.१५.५५ ॥
ଏହିପରି ସେ ଅନେକ ମଲ୍ଲ ଓ ମହାବଳୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବଧ କରି ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କୁ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
4.15.56
यदाऽस्य तुल्यः पुरुषो न कश्चितत्र विद्यते ।
ततो व्याघ्रैश्च सिंहैश्च द्विरदैश्चाप्ययोधयत् ॥ ४.१५.५६ ॥
ସେଠାରେ ତା ସମାନ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନ ଥିବାରୁ ସେ ବାଘ, ସିଂହ ଓ ହାତୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।
4.15.57
विराटेन प्रदत्तानि चित्राणि विविधानि च ।
स्थितेभ्यः पुरुषेभ्यश्च दत्त्वा द्रव्याणि जग्मिवान् ॥ ४.१५.५७ ॥
ବିରାଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଓ ବିଚିତ୍ର ଉପହାର ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଦେଇ ସେ ଚାଲିଗଲା।
4.15.58
पुनरन्तःपुरगतः स्त्रीणां मध्ये वृकोदरः ।
योध्यते स विराटस्य गजैः सिंहैर्महाबलैः ॥ ४.१५.५८ ॥
ପୁଣି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବୃକୋଦର ବିରାଟଙ୍କ ମହାବଳୀ ହାତୀ ଓ ସିଂହ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରେ।
4.15.59
बीभत्सुरपि गीतेन नृत्तेनापि च पाण्डवः ।
विराटं तोषयामास सर्वाश्चान्तःपुरस्त्रियः ॥ ४.१५.५९ ॥
ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିରାଟ ଓ ଅନ୍ତଃପୁରର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
4.15.60
अश्वैर्विनीतैर्जवनैस्तत्रतत्र समागतः ।
तोपयामास राजानं नकुलो नृपसत्तमम्।
तस्मै प्रदेयं प्रायच्छत्प्रीतो राजा धनं बहु ॥ ४.१५.६० ॥
ସେଠାରେ-ସେଠାରେ ଆସିଥିବା ସୁଶିକ୍ଷିତ ଓ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନକୁଳ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିରାଟଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲା। ପ୍ରସନ୍ନ ରାଜା ତାକୁ ବହୁ ଧନ ଦେଲେ।
4.15.61
विनीतान्वृपभान्दृष्ट्वा सहदेवस्य चाभितः ।
धनं ददौ बहुविधं विराटः पुरुषर्षभः ॥ ४.१५.६१ ॥
ସହଦେବଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସୁଶିକ୍ଷିତ ଷଣ୍ଢମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିରାଟ ତାଙ୍କୁ ବହୁପ୍ରକାର ଧନ ଦେଲେ ।
4.15.62
द्रौपदी प्रेक्ष्य तान्सर्वान्क्लिश्यमानान्महारथान् ।
नातिप्रीतमना राजन्निश्वासपरमाऽभवत् ॥ ४.१५.६२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କ୍ଲେଶ ଭୋଗୁଥିବା ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ରୌପଦୀ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ନ ରହି ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ ।
4.15.63
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः पुरुषर्षभाः ।
कर्माणि तस्य कुर्वाणा विराटनृपतेस्तदा ॥ ४.१५.६३ ॥
ଏହିପରି ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସେଠାରେ ଗୁପ୍ତରେ ରହିଲେ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ।