ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.15.1
एवं विराटनगरे वसन्तः सत्यविक्रमाः ।
अत ऊर्ध्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ॥ ४.१५.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਨਰਵਿਆਘਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕੀਤਾ?
4.15.2
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः कुरुनन्दनाः ।
आराधयन्तो राजानां यदकुर्वत तच्छृणु ॥ ४.१५.२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੰਦ ਉੱਥੇ ਲੁਕ ਕੇ ਵੱਸੇ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੁਣ।
4.15.3
युधिष्ठिरः सभास्तारः सभ्यानामभवत्प्रियः ।
तथैव च विराटस्य सपुत्रस्य विशांपते ॥ ४.१५.३ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਸਭਾ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣ ਕੇ ਸਭਾਸਦਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸਹਿਤ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
4.15.4
स ह्यक्षहृदयज्ञस्तान्क्रीडयामास पाण्डवः ।
अक्षबद्धान्यथाकामं सूत्रबद्धानिव द्विजान् ॥ ४.१५.४ ॥
ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਖਡ਼੍ਹਾਂਦਾ ਸੀ, ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ।
4.15.5
अज्ञातं च विराटस्य विजित्य वसु धर्मराट् ।
भ्रातृभ्यः पुरुषव्याघ्रो यथेष्टं संप्रयच्छति ॥ ४.१५.५ ॥
ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਅਣਜਾਣ ਧਨ ਜਿੱਤ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4.15.6
भीमसेनोपि मांसानि भक्ष्याणि विविधानि च ।
अतिसृष्टानि मत्स्येन विक्रीणन्निव भ्रातृषु ॥ ४.१५.६ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ ਮਤਸਯ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸ ਅਤੇ ਖਾਣ ਯੋਗ ਪਦਾਰਥ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
4.15.7
वासांसि परिजीर्णानि लब्धान्यन्तःपुरेऽर्जुनः ।
विक्रीणन्निव सर्वेभ्यः पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.७ ॥
ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫਟੇ ਹੋਏ ਵਸਤਰ ਅਰਜੁਨ ਜਿਵੇਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4.15.8
नकुलोपि धनं लब्ध्वा कृते कर्मणि वाजिनाम् ।
तुष्टे तस्मिन्नरपतौ पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.८ ॥
ਨਕੁਲ ਨੇ ਵੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਨ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
4.15.9
सहदेवोपि गोपानां वेषमास्थाय पाण्डवः ।
दधि क्षीरं घृतं चैव पाण्डवेभ्यः प्रयच्छति ॥ ४.१५.९ ॥
ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਿਓ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4.15.10
कृष्णा तु सर्वान्भ्रातॄंस्तान्निरीक्षन्ती तपस्विनी ।
यथा पुनरविज्ञाता तथा चरति भामिनी ॥ ४.१५.१० ॥
ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਤਪਸਵਣੀ ਵਾਂਗ, ਮੁੜ ਪਛਾਣੀ ਨਾ ਜਾਵੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਭਾਮਿਨੀ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ।
4.15.11
एवं संभावयन्तस्ते तदाऽन्योन्यं महारथाः ।
विराटनगरे चेरुः पुनर्गर्भधृता इव ॥ ४.१५.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੁੜ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰੇ ਗਏ ਹੋਣ।
4.15.12
साशङ्का धार्तराष्ट्रस्य भयात्पाण्डुसुतास्तदा ।
प्रेक्षमाणास्तदा कृष्णामूपुश्छन्ना नराधिप ॥ ४.१५.१२ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਰੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋਏ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਛੁਪ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਵੱਸ ਗਏ।
4.15.13
अथ मासे चतुर्थे तु शङ्करस्य महोत्सवः ।
आसीत्समृद्धो मत्स्येषु पुरुषाणां सुसंमतः ॥ ४.१५.१३ ॥
ਫਿਰ ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਮਤਸਯ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
4.15.14
तत्र मल्लाः समापेतुर्दिग्भ्यो राजन्सहस्रशः ॥ ४.१५.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
4.15.15
महाकाया महावीर्याः कालकेया इवासुराः ।
वीर्योन्मत्ता बलोदग्रा राज्ञा समभिपूजिताः ॥ ४.१५.१५ ॥
ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਕਾਲਕੇਯ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਂਗ; ਬਲ ਨਾਲ ਮਸਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ; ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੇ ਗਏ।
4.15.16
सिंहस्कन्धकटिग्रीवाः स्ववदाता मनस्विनः ।
असकृल्लब्धलक्षास्ते रङ्गे पार्थिवसन्निधौ ॥ ४.१५.१६ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢੇ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ; ਸਾਫ਼ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦੇ; ਮਨਸਵੀ; ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ ਸੀ।
4.15.17
तेषामेको महानासीत्सर्वमल्लानथाह्वयत् ।
व्यावल्गमानो ददृशे गर्जितोद्गतिभिः स्थितः ॥ ४.१५.१७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਉਛਲਦਾ-ਕੁੱਦਦਾ, ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਖੜ੍ਹਾ ਦਿੱਸਿਆ।
4.15.18
वित्रस्तमनसः सर्वे मल्लास्ते हतचेतसः ।
अवाङ्भुखाश्च भीताश्च मल्लाश्चान्ये विचेतसः ॥ ४.१५.१८ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਡਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ ਗੁਆਏ ਹੋਏ ਹੋ ਗਏ; ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਡਰ ਗਏ। ਹੋਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵੀ ਘਬਰਾ ਗਏ।
4.15.19
व्यसुत्वमपरे चैव वाञ्छन्ति प्रतिविह्वलाः ।
गां प्रवेष्टुमथेच्छन्ति खं गन्तुमिव चोत्थिताः ॥ ४.१५.१९ ॥
ਕੁਝ ਹੋਰ ਡਰ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਕੁਝ ਉੱਠ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
4.15.20
त्रस्ताः शान्ता विषणाङ्गा निःशब्दं विह्वलेक्षणाः ।
विराटराजमल्लास्ते भग्नदर्पा हतप्रभाः ॥ ४.१५.२० ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਾਂਤ, ਢਿੱਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਬੇਚੈਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੁੱਪ ਹੋਏ ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
4.15.21
मल्लेन्द्रनिहताः सर्वे न किंचित्प्रवदन्ति ते ।
मल्ल उद्वीक्ष्य तान्मल्लांस्रस्तान्वाक्यमुवाचह ॥ ४.१५.२१ ॥
ਮੱਲੇਂਦਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲ ਸਕੇ। ਤਦ ਉਸ ਮੱਲ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਲਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਵਚਨ ਕਹੇ।
4.15.22
आगतं मल्लराजं मां कृत्स्ने पृथिविमण्डले ।
सिंहव्याघ्रगणैः सार्धं क्रीडन्तं विद्धि भूपते ॥ ४.१५.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਮੱਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਾਣੋ; ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਹਾਂ।
4.15.23
मल्लेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा बलदर्पसमन्वितम् ।
विराटो वीक्ष्य तान्मल्लांस्त्रस्तान्वाक्यमुवाच ह ॥ ४.१५.२३ ॥
ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੱਲੇਂਦਰ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਲਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਵਚਨ ਕਹੇ।
4.15.24
अनेन सह मल्लेन को योद्धुं शक्तिमान्नरः ॥ ४.१५.२४ ॥
ਇਸ ਮੱਲ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ?
4.15.25
इत्युक्तास्ते विराटेन सर्वे मल्ला विशांपते ।
तूष्णीमासंस्ततो राजा क्रोधाविष्ट उवाच ह ॥ ४.१५.२५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਿਰਾਟ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਚੁੱਪ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ।
4.15.26
ग्रामांश्च वेतनान्येपां मल्लानां हारयाम्यहम् ।
ततो युधिष्ठिरोऽवादीच्छ्रुत्वा मात्स्यपतेर्वचः ॥ ४.१५.२६ ॥
"ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਮੈਂ ਖੋਹ ਲਵਾਂਗਾ" ਮਤਸਯ ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਬੋਲੇ।
4.15.27
अस्ति मल्लो महाराज मया दृष्टो युधिष्ठिरे ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं शक्नोति भूपते ॥ ४.१५.२७ ॥
"ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ (ਨਗਰ ਵਿੱਚ) ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਭੂਪਤੀ, ਇਸ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।"
4.15.28
योसौ मल्लो मया दृष्टः पूर्वं यौधिष्ठिरे पुरे ।
सोयं मल्लो वसत्येप राजंस्तव महानसे ॥ ४.१५.२८ ॥
"ਪਹਿਲਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਇਹ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"
4.15.29
युधिष्ठिरवचः श्रुत्वा व्यक्तमाहेति पार्थिवः ।
सोप्यथाहूयतां क्षिप्रं योद्धुं मल्लेन संप्रति ॥ ४.१५.२९ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ, "ਉਸਨੂੰ ਛੇਤੀ ਬੁਲਾਓ, ਹੁਣੇ ਇਸ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ।"
4.15.30
भीमसेनो विराटेन आहूतश्चोदितस्तथा ।
योद्धुं ततोऽब्रवीद्वाक्यं योद्धुं शक्नोमि भूपते ॥ ४.१५.३० ॥
ਵਿਰਾਟ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਤਦ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਭੂਪਤੀ, ਮੈਂ ਲੜਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।"
4.15.31
नरेन्द्र ते प्रभावेन श्रिया शक्त्या च शासनात् ।
अनेन सह मल्लेन योद्धुं राजेन्द्र शक्नुयाम् ॥ ४.१५.३१ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਸ਼ੋਭਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮੈਂ ਇਸ ਮੱਲ ਨਾਲ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
4.15.32
युधिष्ठिरकृतं ज्ञात्वा श्रिया तव विशांपते ।
महादेवस्य भक्त्या च तं मल्लं पातयाम्यहम् ॥ ४.१५.३२ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਮੱਲ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਡੇਗਾਂਗਾ।
4.15.33
चोदितो भीमसेनस्तु मल्लमाहूय मण्डले ।
योद्धुं व्यवस्थितो वीरो रेणुं संमृज्य हस्तयोः।
मत्तो गज इवान्यं तु योद्धुं समुपचक्रमे ॥ ४.१५.३३ ॥
ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਮੱਲ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਵੀਰ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਝਾੜੀ ਅਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
4.15.34
अथ सूदेन तं मल्लं योधयामास मत्स्यराट्र ॥ ४.१५.३४ ॥
ਫਿਰ ਸੂਦ (ਰਸੋਈਏ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਭੀਮ) ਨੇ ਉਸ ਮੱਲ ਨੂੰ ਮਤਸ੍ਯਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਵਾਇਆ।
4.15.35
नोद्यमानस्तदा भीमो दुःखेनेवाकरोन्मतिम् ।
न हि शक्नोम्यशक्तोपि प्रत्याख्यातुं नराधिपं ॥ ४.१५.३५ ॥
ਉਦੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੀਮ ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਨ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
4.15.36
ततः स पुरुषव्याघ्रः शार्दूलशिथिलं चरन् ।
प्रविवेश महारङ्गं विराटमभिहर्षयन् ॥ ४.१५.३६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਢਿੱਲੀ ਚਾਲ ਤੁਰਦਾ, ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਉਸ ਮਹਾਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
4.15.37
बवन्ध कक्षां कौन्तेयस्ततः संहर्षयञ्जनम् ।
ततस्तु वृत्रसङ्काशं भीमो मल्लं समाह्वयत् ॥ ४.१५.३७ ॥
ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਲੰਗੋਟ ਕੱਸਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਰਗੇ ਉਸ ਮੱਲ ਨੂੰ ਭੀਮ ਨੇ ਲලਕਾਰਿਆ।
4.15.38
जीमूतं नाम तं तत्र मल्लप्रख्यातविक्रमम् ।
कक्षे मल्लं गृहीत्वाऽथ ननाद बहु सिंहवत् ॥ ४.१५.३८ ॥
ਉੱਥੇ ਮੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੀਮੂਤ ਨਾਮ ਦੇ ਉਸ ਮੱਲ ਨੂੰ ਕਮਰ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਗਰਜਿਆ।
4.15.39
तावुभौ सुमहोत्साहावुभौ भीमपराक्रमौ ।
मत्ताविव महाकायौ वारणौ षष्ठिहायनौ ॥ ४.१५.३९ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਭੀਮ ਵਰਗੇ ਬਲਵਾਨ ਸਨ; ਮਸਤ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ।
4.15.40
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुयुद्धं समीयतु ।
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ ४.१५.४० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਗਏ; ਉਹ ਵੀਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
4.15.41
उभौ परमसंहृष्टौ बलेनातिबलावुभौ ।
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ ॥ ४.१५.४१ ॥
ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼, ਬਲ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ (ਪਾੜ) ਲੱਭਦੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
4.15.42
कृतप्रतिकृतैश्चित्रैर्बाहुभिश्च सुसङ्कटैः ।
सन्निपातावधूतैश्च प्रमाथोन्मथनैस्तथा ॥ ४.१५.४२ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਟਕਰਾ ਕੇ ਝਟਕਣ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੰਥਨ ਤੇ ਉਖਾੜਨ ਨਾਲ (ਉਹ ਲੜੇ)।
4.15.43
क्षेपणैर्मुष्टिभिश्चैव वराहोद्धूतनिस्स्वनैः ।
तलैर्वज्रनिपातैश्च प्रसृष्टाभिस्तथैव च ॥ ४.१५.४३ ॥
ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੂਰ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਘੁਰਕੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਫੈਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਾਰਾਂ ਨਾਲ — ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
4.15.44
शलाकानखपातैश्च पादोद्धूतैश्च दारुणैः ।
जानुभिश्चाश्मनिर्घोषैः शिरोभिश्चावघट्टनैः ॥ ४.१५.४४ ॥
ਤਿੱਖੇ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਗੋਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਪੱਥਰ ਟਕਰਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ।
4.15.45
तद्युद्धमभवद्धोरमशस्त्रं बाहुतेजसा ।
बलप्राणेन शूराणां समाजोत्सवसन्निधौ ॥ ४.१५.४५ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਸੀ; ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੇ ਬਲ-ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਲ, ਉਤਸਵ-ਸਭਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ।
4.15.46
अरज्यत जनः सर्वः सोत्क्रुष्टनिनदोत्थितः ।
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.१५.४६ ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੋ ਬਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ — ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਵਾਂਗ।
4.15.47
प्रकर्षणाकर्षणयोरभ्याकर्षविकर्षणैः ।
आकर्षतुरथान्योन्यं जानुभिश्चापि जन्घतुः ॥ ४.१५.४७ ॥
ਖਿੱਚਣ ਅਤੇ ਘਸੀਟਣ ਦੇ ਦਾਅ ਨਾਲ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ; ਗੋਡਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਾਰਿਆ।
4.15.48
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् ।
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ।
बाहुभिः समसज्जेतामायसैः परिघैरिव ॥ ४.१५.४८ ॥
ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦੇ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੱਲ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ।
4.15.49
उत्पपाताथ वेगेन मल्लं कक्षे गृहीतवान् ।
पार्श्वं निगृह्य हस्तेन पातयामास मल्लकम् ॥ ४.१५.४९ ॥
ਫਿਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੇ ਮੱਲ ਨੂੰ ਕਮਰ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ। ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪਸਲੀ ਦਬਾ ਕੇ ਮੱਲ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
4.15.50
चकर्ष दोर्भ्यामुत्पात्य भीमो मल्लममित्रहा ।
निनदं तमभिक्रोशञ्शार्दूल इव वारणम् ॥ ४.१५.५० ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਭੀਮ ਨੇ ਮੱਲ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖਿੱਚਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ।
4.15.51
समुद्यम्य महाबाहुर्भ्रामयामास वीर्यवान् ।
ततो मल्लाश्च मत्स्याश्च विस्मयं चक्रिरे परम् ॥ ४.१५.५१ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਘੁਮਾਇਆ। ਤਦ ਮੱਲ ਅਤੇ ਮਤਸ੍ਯ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
4.15.52
भ्रामयित्वा शतगुणं गतसत्वमचेतनम् ।
प्रत्यपिंषन्महाबाहुर्मल्लं भुवि वृकोदरः ॥ ४.१५.५२ ॥
ਸੌ ਵਾਰ ਘੁਮਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ, ਬੇਹੋਸ਼ ਮੱਲ ਨੂੰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਟਕ ਦਿੱਤਾ।
4.15.53
तस्मिन्विनिहते वीरे जीमूते लोकविश्रुते ।
विराटः परमं हर्षमगच्छद्वान्धवैः सह ॥ ४.१५.५३ ॥
ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਵੀਰ ਜੀਮੂਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਰਾਟ ਆਪਣੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਪਰਮ ਹਰਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
4.15.54
प्रहर्षात्प्रददौ वित्तं बहु राज महामनाः ।
वललाय महारङ्गे यथा वैश्रवणस्तथा ॥ ४.१५.५४ ॥
ਹਰਸ਼ ਨਾਲ ਮਹਾਮਨਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਮਹਾਰੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲੋਟਣ ਲੱਗਾ।
4.15.55
एवं स सुबहून्मल्लान्पुरुषांश्च महाबलान् ।
विनिघ्नन्मत्स्यराजस्य प्रीतिमाहरदुत्तमाम् ॥ ४.१५.५५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਤਸਿਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
4.15.56
यदाऽस्य तुल्यः पुरुषो न कश्चितत्र विद्यते ।
ततो व्याघ्रैश्च सिंहैश्च द्विरदैश्चाप्ययोधयत् ॥ ४.१५.५६ ॥
ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੇਰਾਂ, ਬਾਘਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
4.15.57
विराटेन प्रदत्तानि चित्राणि विविधानि च ।
स्थितेभ्यः पुरुषेभ्यश्च दत्त्वा द्रव्याणि जग्मिवान् ॥ ४.१५.५७ ॥
ਵਿਰਾਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਵਸਤਾਂ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।
4.15.58
पुनरन्तःपुरगतः स्त्रीणां मध्ये वृकोदरः ।
योध्यते स विराटस्य गजैः सिंहैर्महाबलैः ॥ ४.१५.५८ ॥
ਮੁੜ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.15.59
बीभत्सुरपि गीतेन नृत्तेनापि च पाण्डवः ।
विराटं तोषयामास सर्वाश्चान्तःपुरस्त्रियः ॥ ४.१५.५९ ॥
ਬੀਭਤਸੂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਨਾਲ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਅਤੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
4.15.60
अश्वैर्विनीतैर्जवनैस्तत्रतत्र समागतः ।
तोपयामास राजानं नकुलो नृपसत्तमम्।
तस्मै प्रदेयं प्रायच्छत्प्रीतो राजा धनं बहु ॥ ४.१५.६० ॥
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਆਏ ਸਿਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਕੁਲ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
4.15.61
विनीतान्वृपभान्दृष्ट्वा सहदेवस्य चाभितः ।
धनं ददौ बहुविधं विराटः पुरुषर्षभः ॥ ४.१५.६१ ॥
ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਿਖਿਅਤ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
4.15.62
द्रौपदी प्रेक्ष्य तान्सर्वान्क्लिश्यमानान्महारथान् ।
नातिप्रीतमना राजन्निश्वासपरमाऽभवत् ॥ ४.१५.६२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਨਾ ਰਹੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਹ ਭਰਨ ਲੱਗੀ।
4.15.63
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः पुरुषर्षभाः ।
कर्माणि तस्य कुर्वाणा विराटनृपतेस्तदा ॥ ४.१५.६३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉੱਥੇ ਛੁਪ ਕੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।