મહાભારત · અધ્યાય 4.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.17.1
एवमुक्ताऽनवद्याङ्गी कीचकेन दुरात्मना ।
द्रौपदी तमुवाचेदं सैरन्ध्रीवेषधारिणी ॥ ४.१७.१ ॥
દુરાત્મા કીચકે એમ કહ્યું ત્યારે, નિર્દોષ અંગોવાળી દ્રૌપદી, સૈરંધ્રીનો વેશ ધારણ કરીને તેને આ બોલી.
4.17.2
अप्रार्थनीयामिहं मां सूतपुत्राभिमन्यसे ।
निहीनवर्णां सैरेन्ध्रीं बीभत्सां केशकारिणीम् ॥ ४.१७.२ ॥
સૂતપુત્ર, અહીં ઇચ્છવા અયોગ્ય એવી મને તું ઇચ્છે છે. હું નીચ વર્ણની સૈરંધ્રી, ઘૃણાસ્પદ અને વાળ શણગારનારી છું.
4.17.3
परदाराऽस्मि भद्रं ते न युक्तं तव सांप्रतम् ।
दयिताः प्राणिनां दारा धर्मं समनुचिन्तय ॥ ४.१७.३ ॥
હું પરસ્ત્રી છું. તારું કલ્યાણ થાઓ. હવે આ તારા માટે યોગ્ય નથી. પ્રાણીઓને પોતાની પત્નીઓ પ્રિય હોય છે; ધર્મનો વિચાર કર.
4.17.4
परदारे न ते बुद्धिर्जातु कार्या कथंचन ।
विवर्जनं ह्यकार्याणामेतत्सुपुरुषव्रतम् ॥ ४.१७.४ ॥
પરસ્ત્રી પ્રત્યે તારી બુદ્ધિ કદી કોઈ રીતે ન જવી જોઈએ. અકાર્યોનો ત્યાગ એ જ સત્પુરુષનું વ્રત છે.
4.17.5
मिथ्याभिगृध्नो हि नरः पापात्मा मोहमास्थितः ।
अयशः प्राप्नुयाद्धोरं महद्वा प्राप्नुयाद्भयम् ॥ ४.१७.५ ॥
ખોટી ઇચ્છામાં લોભાયેલો પાપી માણસ મોહમાં પડીને ભયંકર અપયશ પામે છે, અથવા મોટો ભય પામે છે.
4.17.6
एवमुक्तस्तु सैरन्ध्र्या कीचकः काममोहितः ।
जानन्नपि सुदुर्बुद्धिः परदाराभिमर्शने ॥ ४.१७.६ ॥
સૈરંધ્રીએ એમ કહ્યું છતાં કામથી મોહિત કીચક, અતિ દુર્બુદ્ધિથી, જાણતો હોવા છતાં પરસ્ત્રીને સ્પર્શવામાં લાગ્યો.
4.17.7
दोषान्बहून्प्राणहरान्सर्वलोकविगर्हितान् ।
प्रोवाचेदं सुदुर्बुद्धिर्द्रौपदीमजितेन्द्रियः ॥ ४.१७.७ ॥
ઇન્દ્રિયો પર કાબૂ વિનાના તે દુર્બુદ્ધિએ સર્વલોકનિંદિત, પ્રાણહારી ઘણા દોષો કહીને દ્રૌપદીને આ કહ્યું.
4.17.8
नार्हस्येवं वरारोहे प्रत्याख्यातुं वरानने ।
मां मन्मथसमाविष्टं त्वत्कृते चारुहासिनि ॥ ४.१७.८ ॥
હે સુંદર કમરવાળી, હે સુંદર મુખવાળી, કામદેવથી ઘેરાયેલા મને તારા કારણે આ રીતે નકારવું તને શોભતું નથી, હે મધુર હાસ્યવાળી.
4.17.9
प्रत्याख्याय च मां भीरु वशगं प्रियवादिनम् ।
नूनं त्वमसितापाङ्गि पश्चात्तापं करिष्यसि ॥ ४.१७.९ ॥
હે ભીરુ, વશ થયેલા, પ્રિય બોલનારા મને નકારીને, હે કાળા નેત્રવાળી, નિશ્ચયે તું પછી પસ્તાઈશ.
4.17.10
अहं हि सुभ्रु राज्यस्य कृत्स्नस्यास्य सुमध्यमे ।
प्रभुर्वासयिता चैव वीर्ये चाप्रतिमः क्षितौ ॥ ४.१७.१० ॥
હે સુંદર ભ્રમરવાળી, હે પાતળી કમરવાળી, આ સંપૂર્ણ રાજ્યનો સ્વામી અને તેને વસાવનાર હું જ છું; પૃથ્વી પર પરાક્રમમાં મારી તોલે કોઈ નથી.
4.17.11
पृथिव्यां मत्समो नास्ति कश्चिदन्यः पुमानिह ।
रूपयौवनसौभाग्यैर्भोगैश्चानुत्तमैः शुभैः ॥ ४.१७.११ ॥
પૃથ્વી પર મારા જેવો અહીં બીજો કોઈ પુરુષ નથી; રૂપ, યૌવન, સૌભાગ્ય અને ઉત્તમ, શુભ ભોગોથી.
4.17.12
सर्वकामसमृद्धेषु भोगेष्वनुपमेष्विह ।
भोक्तव्येषु च कल्याणि कस्माद्दास्ये रता ह्यसि ॥ ४.१७.१२ ॥
હે કલ્યાણી, અહીં સર્વ કામનાઓથી સમૃદ્ધ, અનુપમ, ભોગવવા યોગ્ય ભોગો હોવા છતાં તું દાસીમાં કેમ રત છે?
4.17.13
मया दत्तमिदं राज्यं स्वामिन्यसि शुभानने ।
भजस्व मां वरारोहे भुङ्क्ष्वं भोगाननुत्तमान् ॥ ४.१७.१३ ॥
મેં આ રાજ્ય તને આપ્યું છે; હે સુંદર મુખવાળી, તું જ તેની સ્વામિની છે. હે સુંદર કટિવાળી, મને સ્વીકાર; ઉત્તમ ભોગો ભોગવ.
4.17.14
एवमुक्ता तु सा साध्वी कीचकेनाशुभं वचः ।
कीचकं प्रत्युवाचेदं गर्हयन्त्यस्य तद्वचः ॥ ४.१७.१४ ॥
કીચકે આ રીતે અશુભ વચનો કહ્યાં ત્યારે તે સાધ્વીએ તેની એ વાતની નિંદા કરતાં કીચકને આ કહ્યું.
4.17.15
मा सूतपुत्र मुह्यस्व माऽद्य त्यक्ष्यस्व जीवितम् ।
जानीहि पञ्चभिर्घोरैर्नित्यं मामभिरक्षिताम् ॥ ४.१७.१५ ॥
હે સૂતપુત્ર, મોહમાં ન પડ; આજે જ પોતાનો જીવ ન ગુમાવ. જાણી લે કે પાંચ ભયંકર પુરુષો મારી સદા રક્ષા કરે છે.
4.17.16
न चाप्यहं त्वया लभ्या गन्धर्वाः पतयो मम ।
ते त्वां निहन्युः कुपिताः साध्वलं मा व्यनीनशः ॥ ४.१७.१६ ॥
હું તને પ્રાપ્ય નથી; ગાંધર્વો મારા પતિઓ છે. ક્રોધે ભરાઈને તેઓ તને મારી નાખશે. બસ, નાશ ન પામ.
4.17.17
अशक्यरूपं पुरुषैरध्वानं गन्तुमिच्छसि ॥ ४.१७.१७ ॥
માણસો માટે અશક્ય માર્ગે તું જવા ઇચ્છે છે.
4.17.18
यथा निश्चेतनो बालः कूलस्थः कूलमुत्तरम् ।
तर्तुमिच्छति मन्दात्मा तथा त्वं कर्तुमिच्छसि ॥ ४.१७.१८ ॥
જેમ કોઈ મૂર્ખ, અચેત બાળક કિનારે ઊભો રહીને સામે કિનારે તરીને જવા ઇચ્છે, તેમ તું આ કરવા ઇચ્છે છે.
4.17.19
अन्तर्महीं वा यदि वोर्ध्वमुत्पतेः समुद्रपारं यदि वा प्र ।
तथापि तेषां न विमोक्षमर्हसि प्रमाथिनो देवसुता हि खेचराः ॥ ४.१७.१९ ॥
તું પૃથ્વીની અંદર જા, ઉપર ઊડી જા, કે સમુદ્રની પેલે પાર ભાગી જા, તોપણ તેમનાથી મુક્તિ નહીં મળે; કારણ કે તેઓ ઉપદ્રવી દેવપુત્રો છે, આકાશચારી છે.
4.17.20
त्वं कालरात्रीमिव कश्चिदातुरः किं मां दृढं पार्थयसेऽद्य ।
किं मातुरङ्के शयितो यथा शिशुश्चन्द्रं जिघृक्षुरिव मन्यस ॥ ४.१७.२० ॥
મૃત્યુરાત્રિ જેવો કોઈ પીડિત માણસ હોય તેમ તું આજે મને આટલી દૃઢતાથી કેમ ઇચ્છે છે? માતાના ખોળામાં સૂતેલું બાળક ચંદ્રને પકડવા ઇચ્છે તેમ તું વિચારે છે.
4.17.21
तेषां प्रियां प्रार्थयतो न ते भुवि गत्वा दिवं वा शरणं भ ।
न वर्तते कीचक ते दृशा शुभं या तेन संजीवनमर्थयेत सा ॥ ४.१७.२१ ॥
તેમની પ્રિયાને ઇચ્છનારા તારા માટે પૃથ્વી પર કે સ્વર્ગમાં જઈને પણ કોઈ શરણ નહીં મળે. કીચક, તારી દૃષ્ટિમાં કોઈ શુભ નથી; તેના પાસેથી જીવનદાન માગનારી સ્ત્રી પણ એવી જ.