महाभारत · अध्याय 4.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.17.1
एवमुक्ताऽनवद्याङ्गी कीचकेन दुरात्मना ।
द्रौपदी तमुवाचेदं सैरन्ध्रीवेषधारिणी ॥ ४.१७.१ ॥
दुरात्मा कीचकाने असे म्हटल्यावर, निर्दोष अवयवांची द्रौपदी, सैरंध्रीचा वेष धारण करून त्याला म्हणाली.
4.17.2
अप्रार्थनीयामिहं मां सूतपुत्राभिमन्यसे ।
निहीनवर्णां सैरेन्ध्रीं बीभत्सां केशकारिणीम् ॥ ४.१७.२ ॥
सूतपुत्रा, येथे इच्छिण्यास अयोग्य अशा मला तू इच्छितोस. मी हीन वर्णाची सैरंध्री, किळसवाणी, केश सजवणारी आहे.
4.17.3
परदाराऽस्मि भद्रं ते न युक्तं तव सांप्रतम् ।
दयिताः प्राणिनां दारा धर्मं समनुचिन्तय ॥ ४.१७.३ ॥
मी परस्त्री आहे. तुझे कल्याण असो. आता हे तुला योग्य नाही. प्राण्यांना आपल्या पत्नी प्रिय असतात; धर्माचा विचार कर.
4.17.4
परदारे न ते बुद्धिर्जातु कार्या कथंचन ।
विवर्जनं ह्यकार्याणामेतत्सुपुरुषव्रतम् ॥ ४.१७.४ ॥
परस्त्रीकडे तुझी बुद्धी कधीही कोणत्याही प्रकारे जाऊ नये. अकार्यांचा त्याग करणे हेच सत्पुरुषाचे व्रत आहे.
4.17.5
मिथ्याभिगृध्नो हि नरः पापात्मा मोहमास्थितः ।
अयशः प्राप्नुयाद्धोरं महद्वा प्राप्नुयाद्भयम् ॥ ४.१७.५ ॥
खोट्या इच्छेत गुंतलेला, पापी मनुष्य मोहात पडून भयंकर अपकीर्ती मिळवतो, किंवा मोठे भय प्राप्त करतो.
4.17.6
एवमुक्तस्तु सैरन्ध्र्या कीचकः काममोहितः ।
जानन्नपि सुदुर्बुद्धिः परदाराभिमर्शने ॥ ४.१७.६ ॥
सैरंध्रीने असे म्हटल्यावरही कामाने मोहित झालेला कीचक, अत्यंत दुर्बुद्धीने, जाणूनबुजून परस्त्रीला स्पर्श करण्यात गुंतला.
4.17.7
दोषान्बहून्प्राणहरान्सर्वलोकविगर्हितान् ।
प्रोवाचेदं सुदुर्बुद्धिर्द्रौपदीमजितेन्द्रियः ॥ ४.१७.७ ॥
इंद्रियांवर ताबा नसलेला तो दुर्बुद्धी सर्वलोकनिंदित, प्राणहारी अनेक दोष सांगून द्रौपदीला असे म्हणाला.
4.17.8
नार्हस्येवं वरारोहे प्रत्याख्यातुं वरानने ।
मां मन्मथसमाविष्टं त्वत्कृते चारुहासिनि ॥ ४.१७.८ ॥
हे सुंदर कटी असलेली, हे सुंदर मुखी, कामदेवाने ग्रासलेल्या मला तुझ्यामुळे असे नाकारणे तुला योग्य नाही, हे गोड हसणारी.
4.17.9
प्रत्याख्याय च मां भीरु वशगं प्रियवादिनम् ।
नूनं त्वमसितापाङ्गि पश्चात्तापं करिष्यसि ॥ ४.१७.९ ॥
हे भिते, वश झालेल्या, प्रिय बोलणाऱ्या मला नाकारून, हे काळ्या डोळ्यांची, तू नक्कीच पश्चात्ताप करशील.
4.17.10
अहं हि सुभ्रु राज्यस्य कृत्स्नस्यास्य सुमध्यमे ।
प्रभुर्वासयिता चैव वीर्ये चाप्रतिमः क्षितौ ॥ ४.१७.१० ॥
हे सुंदर भुवयांची, हे कृश कटी असलेली, या संपूर्ण राज्याचा मीच स्वामी आणि वसविणारा आहे; पृथ्वीवर पराक्रमात माझ्यासारखा कोणी नाही.
4.17.11
पृथिव्यां मत्समो नास्ति कश्चिदन्यः पुमानिह ।
रूपयौवनसौभाग्यैर्भोगैश्चानुत्तमैः शुभैः ॥ ४.१७.११ ॥
पृथ्वीवर माझ्यासारखा येथे दुसरा कोणी पुरुष नाही; रूप, तारुण्य, सौभाग्य आणि उत्तम, शुभ भोगांनी.
4.17.12
सर्वकामसमृद्धेषु भोगेष्वनुपमेष्विह ।
भोक्तव्येषु च कल्याणि कस्माद्दास्ये रता ह्यसि ॥ ४.१७.१२ ॥
हे कल्याणी, येथे सर्व कामनांनी समृद्ध, अनुपम, भोगण्यायोग्य भोग असताना तू दासीच्या सेवेत का रमली आहेस?
4.17.13
मया दत्तमिदं राज्यं स्वामिन्यसि शुभानने ।
भजस्व मां वरारोहे भुङ्क्ष्वं भोगाननुत्तमान् ॥ ४.१७.१३ ॥
मी हे राज्य तुला दिले आहे; हे सुमुखी, तूच याची स्वामिनी आहेस. हे सुंदर कटी असलेले, मला स्वीकार; उत्तम भोगांचा उपभोग घे.
4.17.14
एवमुक्ता तु सा साध्वी कीचकेनाशुभं वचः ।
कीचकं प्रत्युवाचेदं गर्हयन्त्यस्य तद्वचः ॥ ४.१७.१४ ॥
कीचकाने असे अशुभ वचन बोलल्यावर ती साध्वी त्याच्या त्या वचनाची निंदा करत कीचकाला म्हणाली.
4.17.15
मा सूतपुत्र मुह्यस्व माऽद्य त्यक्ष्यस्व जीवितम् ।
जानीहि पञ्चभिर्घोरैर्नित्यं मामभिरक्षिताम् ॥ ४.१७.१५ ॥
हे सूतपुत्रा, मोहात पडू नकोस; आजच आपला जीव गमावू नकोस. पाच भयंकरांकडून मी सदैव रक्षिली जाते हे जाणून घे.
4.17.16
न चाप्यहं त्वया लभ्या गन्धर्वाः पतयो मम ।
ते त्वां निहन्युः कुपिताः साध्वलं मा व्यनीनशः ॥ ४.१७.१६ ॥
मी तुला मिळण्यायोग्य नाही; गंधर्व हे माझे पती आहेत. कोपून ते तुला ठार करतील. बस, नाश पावू नकोस.
4.17.17
अशक्यरूपं पुरुषैरध्वानं गन्तुमिच्छसि ॥ ४.१७.१७ ॥
माणसांना अशक्य असलेल्या मार्गाने तू जाऊ इच्छितोस.
4.17.18
यथा निश्चेतनो बालः कूलस्थः कूलमुत्तरम् ।
तर्तुमिच्छति मन्दात्मा तथा त्वं कर्तुमिच्छसि ॥ ४.१७.१८ ॥
जसा मूर्ख, बेशुद्ध बालक काठावर उभा राहून पैलतीरी पोहून जाऊ इच्छितो, तसेच तू हे करू इच्छितोस.
4.17.19
अन्तर्महीं वा यदि वोर्ध्वमुत्पतेः समुद्रपारं यदि वा प्र ।
तथापि तेषां न विमोक्षमर्हसि प्रमाथिनो देवसुता हि खेचराः ॥ ४.१७.१९ ॥
तू पृथ्वीच्या आत गेलास, वर उडून गेलास किंवा समुद्राच्या पलीकडे पळालास तरी त्यांच्यापासून सुटका मिळणार नाही; कारण ते त्रास देणारे देवपुत्र आकाशात संचार करणारे आहेत.
4.17.20
त्वं कालरात्रीमिव कश्चिदातुरः किं मां दृढं पार्थयसेऽद्य ।
किं मातुरङ्के शयितो यथा शिशुश्चन्द्रं जिघृक्षुरिव मन्यस ॥ ४.१७.२० ॥
मृत्यूच्या रात्रीसारख्या व्याकुळ झालेल्या माणसासारखा तू आज मला इतक्या दृढपणे का इच्छितोस? आईच्या मांडीवर निजलेले बाळ चंद्र पकडू इच्छिते तसे तुला वाटत आहे.
4.17.21
तेषां प्रियां प्रार्थयतो न ते भुवि गत्वा दिवं वा शरणं भ ।
न वर्तते कीचक ते दृशा शुभं या तेन संजीवनमर्थयेत सा ॥ ४.१७.२१ ॥
त्यांच्या प्रियेची इच्छा धरणाऱ्या तुला पृथ्वीवर किंवा स्वर्गात जाऊनही आश्रय मिळणार नाही. कीचका, तुझ्या दृष्टीत काहीही शुभ नाही; त्याच्याकडून जीवनदान मागणारी स्त्रीही तशीच.