Mahābhārata · Adhyāya 4.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.20.1
एवं विलपमानायां पाञ्चाल्यां मत्स्यपुङ्गवः ।
अशक्तः कीचकं तत्र शासितुं बलदर्पितम् ।
विराटराजः मूतं तु सान्त्वेनैव न्यवारयत् ॥ ४.२०.१ ॥
Así, mientras Pāñcālī se lamentaba, el mejor de los Matsya, el rey Virāṭa, incapaz de castigar allí a Kīcaka, orgulloso de su fuerza, lo contuvo solo con palabras de consuelo.
4.20.2
कीचकं मत्स्यराजेन कृतागसमनिन्दिता ।
नापराधानुरूपेण दण्डेन प्रतिपादितम् ॥ ४.२०.२ ॥
Kīcaka había cometido una ofensa, pero el rey de los Matsya no le impuso un castigo acorde a su falta, por consideración a la intachable.
4.20.3
पाञ्चालराजस्य सुता दृष्ट्वा सुरसुतोपमा ।
धर्मज्ञा व्यवहाराणां कीचके कृतकिल्बिषे ।
पुनः प्रोवाच राजानं स्मरन्ती धर्ममुत्तमम् ॥ ४.२०.३ ॥
La hija del rey de Pañcāla, semejante a una hija de los dioses, conocedora del dharma de los procedimientos, al ver el pecado de Kīcaka, recordando el dharma supremo, volvió a hablar al rey.
4.20.4
संप्रेक्ष्य च वरारोहा सर्वांस्तत्र सभासदः ।
राजानुवर्तनपरान्कीचकं च कृतागसम्।
विराटं चाह पाञ्चाली दुःखेनाविष्टचेतना ॥ ४.२०.४ ॥
Al ver a todos los cortesanos, empeñados en complacer al rey, y al ofensor Kīcaka, la de bellas caderas Pāñcālī, con la mente abrumada por el dolor, habló a Virāṭa.
4.20.5
न राजन्राजवत्किंचित्समाचरसि कीचके ।
दस्यूनामिव ते धर्मो न सत्सु परिवर्तते ॥ ४.२०.५ ॥
¡Oh rey! No actúas en absoluto como debe hacerlo un rey respecto a Kīcaka. Tu dharma no prevalece entre los justos; es como el dharma de los bandidos.
4.20.6
न कीचकः स्वधर्मस्थो न च मत्स्यः कथंचन ।
सभासदोऽप्यधर्मज्ञा य इमं पर्युपासते ॥ ४.२०.६ ॥
Ni Kīcaka permanece en su propio dharma, ni el rey de los Matsya de ninguna manera. Y los cortesanos que lo asisten también ignoran el dharma.
4.20.7
न धर्मं कीचको वेत्ति राजभृत्यास्तथैव च ।
न राजा विनयं ब्रूते अमात्याश्च न जानते ॥ ४.२०.७ ॥
Kīcaka no conoce el dharma, y lo mismo los servidores del rey. El rey no enseña la disciplina, y los ministros no la conocen.
4.20.8
नोपालभे त्वां नृपते विराटं नृपसंसदि ।
नाहमेतेन युक्ता वै हन्तुं मात्स्य तवान्तिके ॥ ४.२०.८ ॥
Oh rey, en la asamblea de los reyes no te reprocho a ti, Virāṭa. Oh Matsya, en tu presencia no soy apta para matarlo.
4.20.9
सभासदस्तु पश्यन्तु कीचकं धर्मलङ्घिनम् ।
विराटनृपते पश्य मामनाथामनागसम् ॥ ४.२०.९ ॥
Que los miembros de la asamblea vean a Kīcaka, el transgresor del dharma. Oh rey Virāṭa, mírame, sin protector y sin culpa.
4.20.10
न साम फलते दुष्टे दुष्टे दण्डः प्रयुज्यते ॥ ४.२०.१० ॥
La conciliación no da fruto con el malvado; el castigo se aplica al malvado.
4.20.11
अदण्ड्यान्दण्डयन्राजा दण्ड्यांश्चैवाप्यदण्डयन् ।
स राजा न भवेल्लोके राजशब्दस्य भाजनम् ॥ ४.२०.११ ॥
El rey que castiga a quienes no deben ser castigados y no castiga a quienes deben serlo, no merece en el mundo el nombre de 'rey'.
4.20.12
दीनान्धकृपणाशक्तपङ्गुकुब्जजडादिकान् ।
अनाथबालवृद्धांश्च पुरुषान्वा स्त्रियोऽपि वा ।
दुष्टचोराभिभूतांश्च पालयेदवनीपतिः ॥ ४.२०.१२ ॥
El señor de la tierra debe proteger a los miserables, los ciegos, los pobres desvalidos, los débiles, los cojos, los jorobados, los torpes y otros semejantes; a los niños y ancianos sin protector; a hombres o mujeres; y a los oprimidos por los malvados y los ladrones.
4.20.13
अनाथानां च नाथः स्यादपितॄणां पिता नृपः ।
माता भवेदमातॄणामगुरूणां गुरुर्भवेत्।
अगतीनां गती राजा नृणां राजा परायणम् ॥ ४.२०.१३ ॥
Que el rey sea el señor de los desamparados, el padre de los huérfanos de padre. Que sea la madre de los que no tienen madre y el maestro de los que no tienen maestro. Que el rey sea el refugio de los desvalidos y el apoyo supremo de los hombres.
4.20.14
विशेषतः परैर्दुष्टैः परामृष्टं नरोत्तमः ।
स्त्रियं साध्वीमनाथां च पालयेत्स्वसुतामिव ॥ ४.२०.१४ ॥
Especialmente a una mujer virtuosa, sin amparo y atacada por enemigos perversos, el mejor de los hombres debe protegerla como a su propia hija.
4.20.15
त्वद्गृहावसतिं राजन्नेतावत्कालपर्ययम् ।
अधिकां त्वत्सुतायाश्च पश्य मां कीचकाहतां ॥ ४.२०.१५ ॥
Oh rey, mírame, golpeada por Kīcaka, más allá del tiempo que he pasado morando en tu casa, como si fuera tu propia hija.
4.20.16
परोक्षं नाभिजानामि विग्रहं युवयोरहम् ।
अर्थतत्त्वमविज्ञाय किं स्यादकुशलं मम ॥ ४.२०.१६ ॥
No conozco de primera mano la disputa entre vosotros dos. Sin conocer los hechos verdaderos, ¿qué daño podría sobrevenirme?
4.20.17
येषां न वैरी स्वपिति पदा भूमिमुपस्पृशन् ।
तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.२०.१७ ॥
Aquellos cuyo enemigo ni siquiera duerme tranquilo al tocar el suelo con el pie, su orgullosa esposa, yo, fue golpeada con el pie por el hijo del cochero.
4.20.18
ये च दद्युर्न याचेयुर्ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
येषां दुन्दुभिनिर्घोषो ज्याघोषः श्रूयते भृशम्।
तेषां मां दयितां भार्यां सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.२०.१८ ॥
Aquellos que dan y no piden, devotos de los brahmanes y veraces, cuyo estruendo de tambores y restallido de arcos se oye con fuerza, su amada esposa, yo, fue golpeada con el pie por el hijo del cochero.
4.20.19
तेजस्विनस्तथा क्षान्ता बलवन्तश्च मानिनः ।
महेष्वासा रणे शूरा गर्विता मानतत्पराः।
तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.२०.१९ ॥
Son resplandecientes, pacientes, poderosos y orgullosos; grandes arqueros, héroes en la batalla, dignos y dedicados al honor. A mí, su esposa honrada, me golpeó con el pie el hijo del cochero.
4.20.20
सर्वलोकमिमं हन्युर्यदि क्रुद्धा महाबलाः ।
तेषां मां दयितां भार्यां सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.२०.२० ॥
Si, airados, aquellos poderosos quisieran destruir este mundo entero, aun así el hijo del cochero me golpeó con el pie, a mí, su amada esposa.
4.20.21
येषां नास्ति समः कश्चिद्वीर्ये सत्ये बले दमे ।
तेषां मां दयितां भार्यां सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.२०.२१ ॥
Aquellos a quienes nadie iguala en valor, verdad, fuerza o dominio de sí; su amada esposa, yo, fui golpeada con el pie por el hijo del cochero.
4.20.22
येषां न सदृशः कश्चिद्धनाद्यैर्भुवि मानवः ।
तेषां मां दयितां भार्यां सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.२०.२२ ॥
Aquellos a quienes ningún hombre sobre la tierra iguala en riquezas y demás; su amada esposa, yo, fui golpeada con el pie por el hijo del cochero.
4.20.23
तवाग्रतो विशेषेण प्रजानां च हितैषिणः ।
पश्यतो निहता राजंस्तेनेह जगतीपते ॥ ४.२०.२३ ॥
Oh rey, ante tus propios ojos, sobre todo mientras veías morir a los que deseaban el bien de los súbditos; oh señor de la tierra, por eso ha ocurrido aquí.
4.20.24
शरणं ये प्रपन्नानां भवन्ति शरणार्थिनाम् ।
चरन्ति लोके प्रच्छन्नाः क्वनु तेऽद्य महाबलाः ॥ ४.२०.२४ ॥
Aquellos que son refugio para los que se han acogido y para los que buscan refugio, esos poderosos: ¿dónde andan hoy ocultos por el mundo?
4.20.25
कथं ते सूतपुत्रेण वध्यमानां प्रियां सतीम् ।
मर्षयन्ति यथा क्लीबा बलवन्तोऽतितेजसः ॥ ४.२०.२५ ॥
¿Cómo lo soportan, como eunucos, cuando yo, amada y virtuosa, soy golpeada por el hijo del auriga? Son fuertes y de gran esplendor.
4.20.26
क्वनु तेषाममर्षश्च वीर्यं तेषां च तद्बलम् ।
न परीप्सन्ति ये भार्यां वध्यमानां दुरात्माना ॥ ४.२०.२६ ॥
Entonces, ¿dónde está su indignación, su valor y su fuerza? ¿Dónde están esos malvados que, viendo golpear a su esposa, no procuran protegerla?
4.20.27
मयाऽपि शक्यं किं कर्तुं विराटे धर्मदूषणे ।
मां मर्षंयति यः पश्यन्वध्यमानामनागसम् ॥ ४.२०.२७ ॥
¿Qué podría hacer yo contra Virāṭa, el profanador del dharma, que me ve golpeada, inocente, y lo consiente?
4.20.28
धर्मो विद्धो ह्यधर्मेण सभां यत्रोपतिष्ठति ।
न चेद्विशल्यः क्रियते सर्वे विद्धाः सभासदः ॥ ४.२०.२८ ॥
Cuando el dharma, herido por el adharma, se presenta en la asamblea, y no se le extrae la flecha, entonces todos los miembros de la asamblea quedan heridos.
4.20.29
यत्र धर्मो ह्यधर्मेम सत्यं यत्रानृतेन च ।
हन्यते प्रेक्षमाणानां हतास्तत्र सभासदः ॥ ४.२०.२९ ॥
Donde el dharma es muerto por el adharma y la verdad por la mentira, mientras los miembros de la asamblea miran, allí los miembros de la asamblea ya están muertos.
4.20.30
तस्यास्तत्कृपणं श्रुत्वा सैरन्ध्र्याः परिदेवितम् ।
ततः सभ्यास्तु ते सर्वे भूयः कृष्णामपूजयन्।
साधुसाध्विति चाप्याहुः कीचकं चाप्यगर्हयन् ॥ ४.२०.३० ॥
Al oír aquel lastimero lamento de la Sairandhrī, entonces todos los miembros de la asamblea volvieron a honrar a Kṛṣṇā, diciendo «¡Bien hecho, bien hecho!», y también censuraron a Kīcaka.
4.20.31
केचित्कृष्णां प्रशंसन्ति केचिन्निन्दन्ति कीचकम् ।
केचिन्निन्दन्ति राजानं केचिद्देवीं च तां नराः ॥ ४.२०.३१ ॥
Algunos alababan a Kṛṣṇā, otros censuraban a Kīcaka, otros censuraban al rey, y otros también censuraban a aquella reina.
4.20.32
यस्येयं चारुसर्वाङ्गी भार्या स्यादायतेक्षणा ।
परो लाभश्च तस्य स्यान्न स शोचेत्कदाचन ॥ ४.२०.३२ ॥
Quien tuviera por esposa a esta mujer, hermosa en todos sus miembros y de ojos grandes, obtendría una gran ganancia y nunca se lamentaría.
4.20.33
यस्या गात्रं शुभं पीनं मुखं जयति पङ्कजम् ।
गतिर्हंसं स्मितं कुन्दं सौषा नार्हति पद्वधम् ॥ ४.२०.३३ ॥
Cuyo cuerpo hermoso y pleno, cuyo rostro supera al loto, cuyo andar supera al cisne y cuya sonrisa supera a la flor kunda, ella no merece morir a patadas.
4.20.34
द्वात्रिंशद्दशना यस्याः श्वेता मांसनिबन्धनाः ।
स्निग्धाश्च मृदवः केशाः सैषा नार्हति पद्वधम् ॥ ४.२०.३४ ॥
Ella, cuyos treinta y dos dientes blancos están firmemente asentados en la carne y cuyo cabello es brillante y suave, no merece morir a patadas.
4.20.35
पद्मं चक्रं ध्वजं शङ्खं प्रासादो मकरस्तथा ।
यस्याः पाणितले सन्ति सैषा नार्हति पद्वधम् ॥ ४.२०.३५ ॥
Ella, en cuya palma están el loto, el disco, el estandarte, la concha, el palacio y el makara, no merece morir a patadas.
4.20.36
आवर्ताः खलु चत्वारः सर्वे चैव प्रदक्षिणाः ।
समं गात्रं शुभं स्निग्धं यस्या नार्हति पद्वधम् ॥ ४.२०.३६ ॥
Sus cuatro remolinos, en efecto, giran todos hacia la derecha; ella, cuyo cuerpo es equilibrado, hermoso y liso, no merece morir a patadas.
4.20.37
अच्छिद्रहस्तपादा च अच्छिद्रदशना च या ।
कन्या कमलपत्राक्षी कथमर्हति पद्वधम् ॥ ४.२०.३७ ॥
Esta doncella, sin defecto en manos, pies y dientes, de ojos como pétalos de loto, ¿cómo podría merecer un golpe de pie?
4.20.38
सेयं लक्षणसंपन्ना पूर्णचन्द्रनिभानना ।
सुरूपिणी सुवदना नेयं योग्या पदा वधम् ॥ ४.२०.३८ ॥
Ella, dotada de signos auspiciosos, de rostro como la luna llena, bella de forma y de semblante hermoso, no merece un golpe de pie.
4.20.39
देवदेवीव सुभगा शक्रदेवीव शोभना ।
अप्सरा इव सारूप्यान्नेयं योग्या पदा वधम् ॥ ४.२०.३९ ॥
Afortunada como la diosa de los dioses, radiante como la consorte de Indra, igual en belleza a una apsaras, no merece un golpe de pie.
4.20.40
इति स्मापूजसंस्तत्र कृष्णां प्रेक्ष्य सभासदः ॥ ४.२०.४० ॥
Así diciendo, los cortesanos reunidos miraron a Kṛṣṇā y comenzaron a alabarla.
4.20.41
सा विनिःश्वस्य सुश्रोणी भूमावन्तर्मुखी स्थिता ।
तूष्णीमासीत्तदा दृष्ट्वा विवक्षन्तं युधिष्ठिरम् ॥ ४.२०.४१ ॥
Suspirando hondamente, la de hermosas caderas se quedó de pie en el suelo con el rostro vuelto hacia dentro, y guardó silencio, viendo que Yudhiṣṭhira iba a hablar.
4.20.42
युधिष्ठिरस्य कोपात्तु ललाटे स्वेद आस्रवत् ।
अब्रवीद्धर्मपुत्रोऽथ सैरन्ध्रीं महिषीं प्रियाम् ।
कृष्णां तत्र नृपाभ्याशे परिव्राजकरूपधृत् ॥ ४.२०.४२ ॥
Por la ira, el sudor comenzó a correr por la frente de Yudhiṣṭhira. Entonces el hijo de Dharma habló a Kṛṣṇā, su amada reina principal, la sirvienta Sairandhrī, que estaba junto al rey disfrazada de mendicante errante.
4.20.43
गच्छ सैरन्ध्रि मा भैस्त्वं सुदेष्णाया निवेशनम् ।
राजा ह्ययं धर्मशीलो विराटः परलोकभीः ।
यतस्त्वां न परित्राति सत्ये धर्मपथे स्थितः ॥ ४.२०.४३ ॥
Ve, Sairandhrī, no temas; ve a la morada de Sudeṣṇā. Este rey Virāṭa es virtuoso en el dharma y teme al otro mundo; firme en el camino de la verdad y el dharma, ciertamente te protegerá.
4.20.44
भर्तारमनुरुन्धन्त्यः क्लिश्यन्ते वीरपत्नयः ।
शुश्रूषया क्लिश्यमानाः पतिलोकं जयन्त्युत ॥ ४.२०.४४ ॥
Las esposas de héroes, siguiendo a sus esposos, padecen penurias; soportando aflicción en el servicio, conquistan el mundo de su esposo.
4.20.45
मन्ये न कालः क्रोधस्य पश्यन्ति पतयस्तव ।
तेन त्वां नाभिधावन्ति गन्धर्वाः सूर्यवर्चसः ॥ ४.२०.४५ ॥
Creo que no es tiempo de cólera; tus esposos están mirando, y por eso los gandharvas, resplandecientes como el sol, no corren hacia ti.
4.20.46
श्रूयन्तां ते सुकेशान्ते मोक्षधर्माश्रयाः कथाः ।
यथा धर्मः कुलस्त्रीणां दृष्टो धर्मानुरोधनात् ॥ ४.२०.४६ ॥
Escucha, oh de hermosos cabellos, esos relatos fundados en el dharma de la liberación, en los que el dharma de las mujeres de buena familia se ha visto siguiendo el dharma.
4.20.47
नास्ति यज्ञः स्त्रियाः कश्चिन्न श्राद्धं नाप्युपोषणम् ।
या तु भर्तारि शुश्रूषा सा स्वर्गायाभिजायते ॥ ४.२०.४७ ॥
Para la mujer no hay sacrificio, ni rito ancestral, ni siquiera ayuno; pero el servicio prestado al esposo es lo que conduce al cielo.
4.20.48
पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने ।
पुत्रस्तु स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति ॥ ४.२०.४८ ॥
En la infancia la protege el padre, en la juventud la protege el esposo, y en la vejez la protege el hijo; la mujer no merece independencia.
4.20.49
भीरु भर्तृभयात्पत्न्यो न क्रुध्यन्ति कदाचन ।
बहुभिश्च परिक्लेशैरवज्ञाताश्च शत्रुभिः ।
अनन्यभावाः शुद्धाश्च पुण्यलोकं जयन्त्युत ॥ ४.२०.४९ ॥
¡Oh tímida! Las esposas, por temor a sus maridos, nunca se enfadan. Aun cuando son despreciadas por muchas penalidades y por enemigos, las mujeres de devoción indivisa y puras conquistan el mundo de los méritos.
4.20.50
न क्रोधकालं नियतं पश्यन्ति पतयस्तव ।
न क्रुद्धान्प्रतियायाद्वै पतींस्ते वृत्रहा अपि।
तेन त्वां नाभिधावन्ति गन्धर्वाः कामरूपिणः ॥ ४.२०.५० ॥
Tus maridos no observan un tiempo fijo para la ira, y ni siquiera Indra, matador de Vṛtra, se acercaría a maridos airados. Por eso los gandharvas, que toman la forma que quieren, no corren hacia ti.
4.20.51
यदि ते समयः कश्चित्कृतो ह्यायतलोचने ।
तं स्मरस्व क्षमाशीले क्षमा धर्मो ह्यनुत्तमः ॥ ४.२०.५१ ॥
Oh de ojos grandes, si has hecho algún acuerdo, recuérdalo. Oh paciente, la paciencia es el dharma supremo.
4.20.52
क्षमा धर्मः क्षमा सत्यं क्षमा दानं क्षमा तपः ।
क्षमावतामयं लोकः परलोकः क्षमावतांम् ॥ ४.२०.५२ ॥
La paciencia es dharma, la paciencia es verdad, la paciencia es la donación, la paciencia es austeridad. Este mundo es de los pacientes, y el otro mundo es de los pacientes.
4.20.53
द्व्यंशिनो द्वादशाङ्गस्य चतुर्विंशतिपर्वणः ।
कस्त्रिषष्ठिशतारस्य मासोनस्याक्षमी भवेत् ॥ ४.२०.५३ ॥
¿Quién se impacientaría por el mes que falta de aquella rueda del año, que tiene dos partes, doce miembros, veinticuatro articulaciones y trescientos sesenta radios?
4.20.54
गच्छ सैरन्ध्रि गन्धर्वाः करिष्यन्ति तव प्रियम् ।
व्यपनेष्यन्ति ते दुःखं येन ते विप्रियं कृतम् ॥ ४.२०.५४ ॥
Ve, ¡oh Sairandhrī! Los gandharvas harán lo que te es grato y apartarán la pena causada por quien te hizo lo que te desagrada.
4.20.55
इत्येवमुक्ते तिष्ठन्तीं पुनरेवाह धर्मराट् ।
विघ्नं करोषि वै भद्रे दीव्यतां राजसंसदि ॥ ४.२०.५५ ॥
Así interpelada, mientras ella permanecía de pie, el rey del dharma volvió a decir: 'Oh, dama gentil, estás causando un obstáculo a quienes juegan en la asamblea real.'
4.20.56
तस्मात्त्वमपि सुश्रोणि शैलूषीव विभासि नः ।
एवमुक्ता तु सा भर्त्रा समुद्वीक्ष्याब्रवीदिदम् ॥ ४.२०.५६ ॥
Por tanto, oh de bellas caderas, tú también nos pareces una bailarina.' Así interpelada por su esposo, ella los miró y dijo esto.
4.20.57
सत्यमुक्तं त्वया विद्वञ्शैलूषीं विद्धि मां पुनः ।
शैलूषकस्य तस्याहं येषां ज्येष्ठोऽक्षकोविदः ॥ ४.२०.५७ ॥
'Oh sabio, has dicho la verdad. Sin embargo, considérame la esposa de un actor. Soy de ese actor, entre quienes el mayor es experto en los dados.'
4.20.58
एवमुक्त्वा वरारोहा परिमृज्याननं शुभम् ।
केशान्विमुक्तान्संयम्य रुधिरेण समुक्षितान् ॥ ४.२०.५८ ॥
Habiendo dicho esto, la de hermosas caderas se limpió su hermoso rostro y recogió sus cabellos sueltos, salpicados de sangre.
4.20.59
पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गी गजराजवधूरिव ।
प्रतस्थे नागनासोरूर्भर्तुराज्ञाय शासनम् ॥ ४.२०.५९ ॥
Con todos sus miembros cubiertos de polvo, como la consorte del rey de los elefantes, la de muslos como trompas de elefante partió, conociendo la orden de su esposo.
4.20.60
विमुक्ता मृगशावाक्षी निरन्तरपयोधरा ।
प्रभा नक्षत्रराजस्य कालमेघैरिवावृता ॥ ४.२०.६० ॥
Libre, de ojos de cervatilla, de senos llenos y continuos, brillaba como el resplandor del rey de las estrellas cubierto por nubes oscuras.
4.20.61
यस्यार्थे पाण्डवेयास्तु त्यजेयुरपि जीवितम् ।
तां ते दृष्ट्वा तथा कृष्णां क्षमिणो धर्मचारिणः।
समयं नातिवर्तन्ते वेलामिव महोदधिः ॥ ४.२०.६१ ॥
Por cuya causa los Pāṇḍavas entregarían incluso la vida, al ver así a Kṛṣṇā, los pacientes caminantes del dharma no transgreden su plazo, como el gran océano no sobrepasa su orilla.
4.20.62
सा प्रविश्य प्रवेपन्ती सुदेष्णाया निवेशनम् ।
रुदन्ती चारुसर्वाङ्गी तस्यास्तस्थावथाग्रतः ॥ ४.२०.६२ ॥
Temblando, entró en la morada de Sudeṣṇā; llorando, bella en todos sus miembros, se detuvo ante ella.
4.20.63
तामुवाच विराटस्य महिषी शाठ्यमास्थिता ।
किमिदं पद्मसंकाशं सुदन्तोष्ठाक्षिनासिकम् ॥ ४.२०.६३ ॥
La reina principal de Virāṭa, fingiendo engaño, le habló: «Tú, semejante al loto, de bellos dientes, labios, ojos y nariz, ¿qué es esto?»
4.20.64
रुदन्त्या अवमृष्टास्रं पूर्णेन्दुसमवर्चसम् ।
बिम्बोष्ठं कृष्णताराभ्यामत्यन्तरुचिरप्रभम्।
नयनाभ्यामजिह्याभ्यां मुखं ते मुञ्चते जलम् ॥ ४.२०.६४ ॥
Enjugándote las lágrimas mientras lloras, tu rostro —radiante como la luna llena, de labios como bimba, de pupilas oscuras y una luz sumamente hermosa— derrama agua por tus ojos firmes.
4.20.65
कस्त्वाऽवधीद्वरारोहे कस्माद्रोदिषि शोभने ।
को विप्रयुज्यते दारैः सपुत्रैः सहबान्धवैः ॥ ४.२०.६५ ॥
¿Quién te ha golpeado, oh de hermosas caderas? ¿Por qué lloras, oh radiante? ¿Quién ha sido separado de esposas, hijos y parientes?
4.20.66
कस्याद्य राजा कुपितो वधमाज्ञापयिष्यति ।
ब्रूहि किं ते प्रियं कर्म कं त्यजे घातयामि वा ॥ ४.२०.६६ ॥
¿Sobre quién, hoy, se enfurecerá el rey y ordenará la muerte? Dime, ¿cuál es tu deseo? ¿A quién abandonaré, o haré matar?
4.20.67
तां निःश्वस्याब्रवीत्कृष्णा जानन्ती नाम पृच्छसि ।
भ्रातुस्त्वं मामनुप्रेष्य किमेवं हि विकत्थसे ॥ ४.२०.६७ ॥
Ella suspiró y respondió: "¿Preguntas sabiendo ya la respuesta? Tras enviarme por orden de tu hermano, ¿por qué te jactas así?"
4.20.68
कीचको माऽवधीत्तत्र सुराहारीमितोगताम् ।
सभायां पश्यतो राज्ञो यथा वै निर्जने वने ॥ ४.२०.६८ ॥
Allí Kīcaka me deshonró —a mí, que había llegado entre los bebedores de licor—en la propia asamblea, ante los ojos del rey, como se haría en un bosque desierto.
4.20.69
घातयामि सुदन्तोष्ठि कीचकं यदि मन्यसे ।
भ्राता यद्येष मे व्यक्तं योऽतीतो धर्मचारिणीम्।
यस्त्वां कामाभिभूतात्मा दुर्लभामवमन्यते ॥ ४.२०.६९ ॥
¡Oh tú de dientes y labios hermosos! Si lo deseas, haré matar a Kīcaka. Si este hermano mío —que ha transgredido a la mujer virtuosa y que, con la mente dominada por el deseo, desprecia a ti, tan difícil de obtener— es evidentemente culpable…
4.20.70
अद्यैव तं हनिष्यन्ति येषामागस्करो हि सः ।
मन्येऽहमद्य वा श्वो वा परलोकं गमिष्यति ॥ ४.२०.७० ॥
Hoy mismo lo matarán aquellos a quienes ha ofendido. Creo que hoy o mañana irá al otro mundo.
4.20.71
भ्रातुः प्रयच्छ त्वरिता जीवच्छ्राद्धं त्वमद्य वै ।
सुहृष्टं कुरु वै चैनं नासून्मन्ये धरिष्यति ॥ ४.२०.७१ ॥
Rápidamente celebra por tu hermano el rito fúnebre del vivo —hoy mismo. Prepáralo con alegría; creo que ya no podrá retener el aliento.
4.20.72
तेषां हि मम भर्तॄणां पञ्चानां धर्मचारिणाम् ।
एको दुर्धषणोऽत्यर्थं बले चाप्रतिमो भुवि ॥ ४.२०.७२ ॥
De aquellos cinco esposos míos que siguen el dharma, uno es sumamente invencible e incomparable en fuerza sobre la tierra.
4.20.73
निर्मनुष्यमिमं लोकं कुर्यात्क्रुद्धो निशामिमाम् ।
न स संक्रुध्यते तावद्गन्धर्वः कामरूपधृत् ॥ ४.२०.७३ ॥
Si se enfureciera, podría dejar este mundo sin hombres en esta misma noche; pero el gandharva que toma la forma que quiere aún no se ha enfurecido.
4.20.74
नूनं ज्ञास्यति यावद्वै ममैतत्पादघातनम् ।
तत्क्षणात्कीचकः पापः सपुत्रभ्रातृबान्धवः।
विनशिष्यति दुष्टात्मा यथा दुष्कृतकर्मकृत् ॥ ४.२०.७४ ॥
Seguramente, en cuanto se entere de este puntapié mío, ese pecador Kīcaka será destruido en ese mismo instante, con sus hijos, hermanos y parientes, como un hombre de mente perversa que hace malas obras.
4.20.75
अपि चैतत्पुरा प्रोक्तं निपुणैर्मनुजोत्तमैः ।
एकस्तु कुरुते पापं कालपाशवशं गतः।
नीचेनात्मापराधेन कुलं तेन विनश्यति ॥ ४.२०.७५ ॥
Esto también fue dicho antaño por hombres sabios y excelentes: cuando uno solo comete el mal y cae bajo el poder del lazo del tiempo, el hombre vil destruye a su linaje por su propia falta.
4.20.76
सुदेष्णामेवमुक्त्वा तु सैरन्ध्री दुःखमोहिता ।
कीचकस्य वधार्थाय व्रतदीक्षामुपागमत् ॥ ४.२०.७६ ॥
Habiendo hablado así a Sudeṣṇā, la sairandhrī, confundida por el dolor, emprendió la consagración de un voto para dar muerte a Kīcaka.
4.20.77
अभ्यर्थिता च नारीभिर्मानिता च सुदेष्णया ।
न च स्नाति न चाश्नाति न पांसून्परिमार्जति।
रुधिरक्लिन्नवदना बभूव मृदितेक्षणा ॥ ४.२०.७७ ॥
Aunque las mujeres le rogaron y Sudeṣṇā la honró, no se bañaba, no comía, no se quitaba el polvo; con el rostro empapado de sangre y los ojos como magullados, quedó.
4.20.78
तां तथा शोकसन्तप्तां दृष्ट्वा प्ररुदितां स्त्रियः ।
कीचकस्य वधं सर्वा मनोभिश्च शशंसिरे ॥ ४.२०.७८ ॥
Al verla así, atormentada por el dolor y llorando desconsoladamente, todas las mujeres desearon en sus corazones la muerte de Kīcaka.