มหาภารตะ · อัธยายะ 4.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.26.1
तथा भद्रे करिष्यामि यथा त्वं भीरु भाषसे ।
अदृश्यमानस्तस्याहं तमिस्रायां सकुण्डलम् ॥ ४.२६.१ ॥
ดีแล้ว ผู้หญิงที่งดงาม ข้าจะทำตามที่เจ้าพูด ข้าจะจับเขาในความมืดโดยที่ไม่มีใครเห็น พร้อมทั้งต่างหูของเขา
4.26.2
नागो बिल्वमिवाक्रम्य पोथयिष्यामि तच्छिरः ।
अलभ्यामिच्छतस्तस्य कीचकस्य दुरात्मनः ॥ ४.२६.२ ॥
ข้าจะเหมือนช้างที่เหยียบต้นพิลวะแล้วบดขยี้ ข้าจะบดขยี้หัวของเขา คีจกะผู้มีใจชั่วร้าย ผู้ปรารถนาสิ่งที่ไม่อาจได้มา
4.26.3
मया यदुक्तं पाञ्चालि धर्मराजसुतं प्रति ।
कोपादृते किमन्यत्तु नानुवर्तेत को नृपम् ॥ ४.२६.३ ॥
โอ้ ปาญจาลี คำที่ข้าพูดถึงโอรสของพระธรรมราชนั้นจะเป็นอะไรไปนอกจากความโกรธ ใครเล่าจะไม่เชื่อฟังกษัตริย์
4.26.4
एवमुक्तवा महाबाहुस्तत्र पाण्डवनन्दनः ।
अर्धरात्रे तदोत्थाय सत्ववान्भीमविक्रमः ॥ ४.२६.४ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ปาณฑพผู้มีแขนทรงพลัง ผู้เป็นที่รักของปาณฑพ เต็มไปด้วยความกล้าหาญและวีรภาพอันน่าสะพรึงของภีมะ ก็ลุกขึ้นในเวลาเที่ยงคืน
4.26.5
अवदातेन मृदुना पटेनाच्छादितस्तथा ।
द्रौपदीं पृष्ठतः कृत्वा यत्रासीन्नर्तनालयः ॥ ४.२६.५ ॥
คลุมด้วยผ้าขาวนุ่ม และให้เทราปทีอยู่ข้างหลัง เขาจึงเดินไปยังที่ที่โรงระบำตั้งอยู่
4.26.6
स भीमः प्रथमं गत्वा तमिस्रायामुपाविशत् ।
मृगं सिंह इवादृश्यः प्रत्याकाङ्क्षत्स कीचकम् ॥ ४.२६.६ ॥
ภีมะไปถึงก่อนและนั่งลงในความมืด เขาไม่ถูกเห็น เหมือนสิงโตที่รอกวาง เขารอคีจกะอยู่
4.26.7
कीचकस्तु शिरःस्नातो निशायां समलंकृतः ।
सङ्केतमगमत्तूर्णं शून्यागारमपावृतम् ॥ ४.२६.७ ॥
ส่วนคีจกะ หลังจากอาบน้ำชำระศีรษะและแต่งตัวงามในยามค่ำคืน ก็รีบไปยังที่นัดหมาย ซึ่งเป็นเรือนร้างที่ไม่มีลูกกลอนปิด
4.26.8
तदेव नर्तनागारं पाञ्चाली यदभाषत ।
तां मन्यमानः संकेते सैरन्ध्रीं काममोहितः ॥ ४.२६.८ ॥
เขาไปยังโรงระบำนั้นเอง ซึ่งปาญจาลีได้เคยพูดไว้ โดยหลงด้วยความใคร่ คิดว่านางคือสาวใช้ที่นัดหมายไว้
4.26.9
प्रविश्य नर्तनागारं ततस्तं पुरुषर्षभम् ।
पूर्वागतं भीमसेनं दृप्तमप्रतिमजसम् ॥ ४.२६.९ ॥
เมื่อเข้าไปในโรงระบำแล้ว เขาก็พบภีมเสนผู้เป็นวีรบุรุษของมนุษย์ ผู้มาถึงก่อน ผู้ทะนงตนและมีพลังไม่มีใครเทียบได้
4.26.10
शयानं शयने तत्र मृत्युं मूढः परामृशत् ।
जाज्वल्यमानं कोपेन कृष्णाधर्षणजेन च ॥ ४.२६.१० ॥
คนโง่หลงนั้นได้สัมผัสมัจจุราชที่นอนอยู่บนที่นอนตรงนั้น ผู้กำลังลุกโชนด้วยความโกรธและด้วยความอัปยศที่เกิดแก่กฤษณา
4.26.11
एकान्ते भीममासाद्य कीचकः कालचोदितः ।
हर्षोन्मथितचित्तात्मा स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ४.२६.११ ॥
คีจกะซึ่งถูกกาลบันดาลให้มา เข้าไปหาภีมะในที่ลับตา ใจและจิตถูกกวนด้วยความยินดี เขาพูดกับภีมะด้วยรอยยิ้ม
4.26.12
प्रहितं ते मया भद्रे बहुवित्तं शुचिस्मिते ।
त्वयि तिष्ठतु तत्सर्वं यथाऽसि स्वयमागता ॥ ४.२६.१२ ॥
"โอ้ ผู้เจริญ โอ้ ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ทรัพย์สินมากมายนี้ที่ข้าส่งมาให้เจ้า ขอให้ทั้งหมดนั้นอยู่กับเจ้า เพราะเจ้ามาเองด้วยความสมัครใจ"
4.26.13
अकस्मान्मां प्रशंसन्ति सदा गृहगताः स्त्रियः ।
बलवान्दर्शनीयश्च नान्यस्ते सदृशः पुमान् ॥ ४.२६.१३ ॥
หญิงทั้งหลายในเรือนนี้สรรเสริญข้าอยู่เสมอโดยไม่มีเหตุ ไม่มีชายอื่นใดเหมือนข้าสำหรับเจ้า ทั้งแข็งแรงและน่าดูชม
4.26.14
अहं रूपेण संपन्नः स्नातो गुरुविभूषितः ।
नित्यमेव प्रियः स्त्रीणां सौभाग्यात्प्रियदर्शनः ।
रूपस्य तन्मया प्राप्तं फलं कमललोचने ॥ ४.२६.१४ ॥
ข้างามพร้อมด้วยรูปโฉม อาบน้ำและแต่งกายงดงาม ด้วยโชคชะตา ข้าเป็นที่รักของหญิงเสมอ และน่าชมสำหรับผู้ที่มองดู โอ้ ผู้มีดวงตาดุจดอกบัว ข้าได้รับผลแห่งรูปโฉมนั้นแล้ว
4.26.15
दिष्ट्या त्वं दर्शनीयोसि दिष्ट्याऽऽत्मानं प्रशंससि ॥ ४.२६.१५ ॥
ด้วยโชคดี เจ้าน่าชมยิ่ง ด้วยโชคดี เจ้าก็ยกย่องตนเอง
4.26.16
त्वयाऽपीदृग्गुणा नारी रूपशीलसमन्विता ।
अदृष्टपूर्वा पश्य त्वं यतो जानासि सूतज।
द्रक्ष्यसि त्वं मुहूर्तेन यथेयं स्त्री गुणान्विता ॥ ४.२६.१६ ॥
ข้าไม่เคยเห็นหญิงที่มีคุณสมบัติเช่นนี้มาก่อน ทั้งรูปโฉมและจิตใจงดงาม ดูเถิด ลูกของนายสารถี เจ้าก็รู้ดี ในไม่ช้าเจ้าจะเห็นว่าหญิงคนนี้มีคุณธรรมเพียงใด
4.26.17
उपरंस्यसि कामाच्च शीघ्रं त्वं स्प्रष्टुमर्हसि ।
ईदृशस्तु त्वया स्पर्शः स्पृष्टपूर्वो न कर्हिचित् ॥ ४.२६.१७ ॥
ด้วยความใคร่ เจ้าจะหยุดในไม่ช้า และเจ้าควรจะได้สัมผัสนาง การสัมผัสเช่นนี้ เจ้าไม่เคยได้รับมาก่อนเลย
4.26.18
स्पर्शं वेत्सि विदग्धस्त्वं कामधर्मविचक्षणः ।
स्त्रीणां प्रीतिकरो नान्यस्त्वत्समः पुरुषस्त्विह ॥ ४.२६.१८ ॥
เจ้ารู้จักการสัมผัส เจ้าชำนาญและเชี่ยวชาญในทางแห่งความรัก ในโลกนี้ไม่มีชายอื่นใดเช่นเจ้าที่ให้ความสุขแก่หญิง
4.26.19
इत्युक्त्वा तं महाबाहुर्भीमो भीमपराक्रमः ।
सहसोत्पत्य कौन्तेयः प्रहस्येदमुवाच ह ॥ ४.२६.१९ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ภีมะ ผู้มีแขนทรงพลังและวีรภาพอันน่าสะพรึง ก็กระโจนขึ้นอย่างฉับพลัน และโอรสของกุนตี หัวเราะแล้วกล่าวคำเหล่านี้
4.26.20
अद्य त्वां भगिनी पापं कृष्यमाणं मया भुवि ।
द्रक्ष्यतेऽद्रिप्रतीकाशं सिंहेनेव महागजम् ॥ ४.२६.२० ॥
วันนี้ น้องหญิง ชายชั่วผู้นี้ซึ่งข้าจะลากไปบนพื้นดินดุจภูเขา ผู้คนจะเห็นเขาเหมือนช้างใหญ่ที่สิงโตลากไป
4.26.21
निराबाधा त्वयि हते सैरन्ध्री विचरिष्यति ।
सुखमेव चरिष्यन्ति सैरन्ध्र्याः पतयः सदा ॥ ४.२६.२१ ॥
เมื่อท่านถูกฆ่าแล้ว เศรันธรีจะเที่ยวไปโดยไม่มีอุปสรรค และสามีของเศรันธรีจะเดินไปอย่างสุขสบายเสมอ
4.26.22
ततो जग्राह केशेषु माल्यवत्सु सुगन्धिषु ॥ ४.२६.२२ ॥
จากนั้นเขาจับผมของเขาซึ่งประดับด้วยพวงมาลัยและมีกลิ่นหอม
4.26.23
गृहीत्वा कीचकं भीमो विरराज महाबलः ।
गृहीत्वा ग्रासकामस्तु सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ४.२६.२३ ॥
ภีมะผู้มีกำลังมหาศาลจับกีจกะแล้วเปล่งรัศมี ดุจสิงโตที่ปรารถนาจะกินกวางน้อยที่ตนจับได้
4.26.24
स केशेषु परामृष्टो बलेन बलिनां वरः ।
आक्षिप्य केशान्वेगेन बाह्वोर्जग्राह पाण्डवम् ॥ ४.२६.२४ ॥
ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีกำลังนั้นถูกจับที่ผม จึงดึงผมของภีมะด้วยแรงแล้วคว้าปาณฑพไว้ในแขนทั้งสอง
4.26.25
बाहुयुद्धं तयोरासीत्क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः ।
वसन्ते वासिताहेतोर्बलिनोर्नागयोरिव ॥ ४.२६.२५ ॥
การต่อสู้ด้วยมือเปล่าเกิดขึ้นระหว่างทั้งสองซึ่งโกรธจัดดุจสิงโตในหมู่มนุษย์ ดุจช้างสองเชือกที่มีกำลังต่อสู้กันในฤดูใบไม้ผลิเพื่อช้างตัวเมีย
4.26.26
कीचकानां तु मुख्यस्य नराणामुत्तमस्य च ।
वालिसुग्रीवयोर्भ्रात्रोः पुरेव कपिसिंहयोः ॥ ४.२६.२६ ॥
การต่อสู้ของผู้เป็นหัวหน้าแห่งกีจกะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ดุจการต่อสู้ของพี่น้องวาลีและสุครีพซึ่งเป็นลิงผู้เป็นสิงโตในกาลก่อน
4.26.27
शार्दूलाविव गर्जन्तौ तार्क्ष्यनागाविवोद्यतौ ।
समयत्नौ समक्रोधौ पतितौ भीमकीचकौ ॥ ४.२६.२७ ॥
ดุจเสือโคร่งสองตัวคำราม ดุจครุฑกับนาคที่เข้าปะทะกัน ภีมะและกีจกะซึ่งพยายามเท่าเทียมกันและโกรธเท่าเทียมกันล้มลง
4.26.28
गजाविव मदोन्मत्तौ नदन्तौ पतितौ क्षितौ ।
वृषभाविव वल्मीकं मृद्गन्तौ समविक्रमौ ॥ ४.२६.२८ ॥
ดุจช้างสองเชือกที่เมามันคำรามแล้วล้มลงสู่พื้นดิน ดุจวัวสองตัวที่เหยียบโคนปลวก มีความกล้าหาญเท่าเทียมกัน
4.26.29
ईषदागलितं चापि क्रोधाच्चावाङ्मुखं स्थितम् ।
कीचको बलवान्भीमं जानुभ्यां पातयद्भुवि ॥ ४.२६.२९ ॥
ภีมะลื่นไถลเล็กน้อยและยืนก้มหน้าด้วยความโกรธ แล้วกีจกะผู้มีกำลังก็ผลักภีมะให้คุกเข่าลงกับพื้น
4.26.30
पातितो भीमसेनस्तु कीचकेन बलीयसा ।
उत्पपाताथ वेगेन दण्डाहत इवोरगः ॥ ४.२६.३० ॥
ภีมเสนะถูกกีจกะผู้มีกำลังมากผลักล้ม จึงลุกขึ้นอย่างรวดเร็ว ดุจงูที่ถูกไม้ตี
4.26.31
स्पर्धया च बलोन्मत्तौ तावुभौ भीमकीचकौ ।
निश्शब्दं पर्यकर्षेतामन्योन्यस्य विनिर्जये ॥ ४.२६.३१ ॥
ภีมะและกีจกะทั้งสองผู้เมาด้วยความแข่งขันและความทะนงในกำลัง ต่างฉุดกระชากกันอย่างเงียบ ๆ เพื่อชัยชนะเหนืออีกฝ่าย
4.26.32
ततस्तद्भवनश्रेष्ठं प्राकम्पत तदा भृशम् ।
तौ क्रोधवशमापन्नावन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ४.२६.३२ ॥
จากนั้นอาคารอันประเสริฐนั้นสั่นสะเทือนอย่างรุนแรง ทั้งสองถูกความโกรธครอบงำจึงฟาดฟันกัน
4.26.33
तलाभ्यां भीमसेनेन वक्षस्यभिहतो बली ।
कीचको रोषरक्ताक्षो न चचाल पदात्पदम् ॥ ४.२६.३३ ॥
ภีมเสนะตบหน้าอกของเขาด้วยฝ่ามือ แต่กีจกะผู้มีกำลัง ดวงตาแดงด้วยความโกรธ ก็ไม่ขยับแม้เพียงก้าวเดียว
4.26.34
मुहूर्तमशकत्सोढुं वेगं तस्य महात्मनः ।
कीचको भीमसेनेन पश्चात्पश्चादहीयत ॥ ४.२६.३४ ॥
กีจกะต้านทานแรงของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นได้ชั่วครู่หนึ่ง แต่ต่อหน้าภีมเสนะ เขาค่อย ๆ ถอยหลังทีละก้าว
4.26.35
तं हीयमानं विज्ञाय भीमसेनो महाबलः ।
वक्षस्यानीय वेगेन प्रममाथ विचेतसम् ॥ ४.२६.३५ ॥
ภีมเสนะผู้มีกำลังมหาศาลเห็นว่าเขากำลังถอยจึงคว้าหน้าอกของเขาอย่างรวดเร็ว และบดกีจกะผู้หมดสติ
4.26.36
क्रोधाविष्टो विनिश्चस्य पुनश्चैनं वृकोदरः ।
जग्राह जयतांश्रेष्ठः केशेष्वेव भृशं तदा ॥ ४.२६.३६ ॥
ด้วยความโกรธ วฤโกทระถอนลมหายใจยาว แล้วผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ชนะก็คว้าผมของกีจกะอีกครั้งอย่างรุนแรง
4.26.37
गृहीत्वा कीचकं भीमो विरराज महाबलः ।
आमिषार्थे गृहीत्वैव शार्दूलो मृगयूथपम् ॥ ४.२६.३७ ॥
ภีมะผู้มีกำลังมหาศาลจับกีจกะแล้วเปล่งรัศมี ดุจเสือที่จับหัวหน้าฝูงกวางเพื่อเอาเนื้อ
4.26.38
पुनश्चातिबलस्तत्र कीचको बलदर्पितः ।
व्यायच्छन्नेव दुर्धर्षः पाण्डवेन तरस्विना ॥ ४.२६.३८ ॥
กีจกะผู้มีกำลังมากและทะนงในพละกำลัง ต่อสู้ดิ้นรนอีกครั้งอย่างยากจะต้านทาน กับปาณฑพผู้ว่องไวภีมะ
4.26.39
मुष्टिना भीमसेनेन शिरस्यभिहतो भृशम् ।
कीचको वृत्तरक्ताक्षो गतासुरपतद्भुवि ॥ ४.२६.३९ ॥
ถูกหมัดของภีมเสนะฟาดศีรษะอย่างรุนแรง กีจกะดวงตาแดงกลอกขึ้น ไร้ลมหายใจ ล้มลงสู่พื้นดิน
4.26.40
आस्ये पाणी च पादौ च शिरोग्रीवां सकुण्डलाम् ।
काये प्रवेशयामास मृदित्वाऽङ्गानि सर्वशः ॥ ४.२६.४० ॥
ภีมะบดทุกส่วนของร่างกายจนหมดสิ้น แล้วยัดใบหน้าพร้อมต่างหู มือ เท้า ศีรษะ และคอ เข้าไปในร่างกาย
4.26.41
स तं मथितसर्वाङ्गं मांसपिण्डमथाकरोत् ॥ ४.२६.४१ ॥
แล้วภีมะก็ทำให้ร่างของเขาที่ถูกบดขยี้ทุกส่วนกลายเป็นก้อนเนื้อ
4.26.42
तत्राग्निं स्वयमुज्ज्वाल्य पाणिसंघर्षजं बली ।
कष्णायै दर्शयामास भीमसेनो महाबलः ॥ ४.२६.४२ ॥
ที่นั่น ภีมเสนผู้มีกำลังมหาศาลและทรงพลัง ได้จุดไฟขึ้นด้วยมือของตนเอง ไฟที่เกิดจากการเสียดสีของฝ่ามือ แล้วแสดงให้พระกฤษณาทรงเห็น
4.26.43
उवाच च महातेजा द्रौपदीं योषितां वराम् ।
त्वयि कामुकमत्यन्तं पापिनं पारदारिकम्।
पश्यैनमेहि पाञ्चालि कामुकोऽयं मया हतः ॥ ४.२६.४३ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ภีมะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ตรัสกับเทราปทีผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สตรีว่า "จงดูชายคนนี้ ปาญจาลี มาที่นี่เถิด ชายผู้กำหนัดนี้ซึ่งปรารถนาเธออย่างยิ่ง เป็นคนบาปและเป็นชู้ของภรรยาผู้อื่น บัดนี้ถูกข้าฆ่าแล้ว"
4.26.44
प्रार्थयन्ते सुकेशान्ते ये त्वां शीलसमन्विताम् ।
एवं स्वपन्ति ते भीरु शेतेऽयं कीचको यथा।
यस्त्वामभ्यहनद्भद्रे पदा भूमौ निपात्य च ॥ ४.२६.४४ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า "ผู้มีผมงามสลวย ผู้ที่ปรารถนาเธอนอนหลับเช่นนี้ ผู้หวาดกลัวเอ๋ย กีจกะนี้นอนอยู่อย่างนั้นแหละ เช่นเดียวกับผู้ที่ทำร้ายเธอ ผู้มีคุณธรรมที่เป็นมงคลเอ๋ย ด้วยเท้าของเขาและโยนเธอลงกับพื้น"
4.26.45
एवमुक्त्वा महाबाहुर्गन्धर्वेण हतं तदा ।
विज्ञापनार्थमन्येषां विरराम महाहवम् ॥ ४.२६.४५ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า เมื่อพูดดังนี้แล้ว ผู้มีแขนทรงพลังก็หยุดการต่อสู้อันยิ่งใหญ่นั้น เพื่อให้คนอื่นได้ทราบถึงผู้ที่ถูกคันธรรพ์สังหาร
4.26.46
तथा स कीचकं हत्वा गत्वा रोषस्य निष्कृतिम् ।
आमन्त्र्य द्रौपदीं पश्चात्क्षिप्रमायान्महानसम् ॥ ४.२६.४६ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า เมื่อฆ่ากีจกะแล้ว และคลายความโกรธแค้นลงแล้ว ภีมะได้ลาพระนางเทราปทีแล้วจึงรีบไปยังห้องครัว
4.26.47
स्नात्वाऽनुलेपनं कृत्वा व्यापूर्य च मनोरथम् ।
सुखोपविष्टः शयने भीमो भीमपराक्रमः ॥ ४.२६.४७ ॥
ไวศัมปายนะกล่าวว่า เมื่อชำระกายและทาน้ำมันหอมแล้ว และสมปรารถนาแล้ว ภีมะผู้มีวีรภาพน่าเกรงขามก็นั่งสบายบนเตียง
4.26.48
ततः कृष्णा यदा मेने गतं भीमं महानसम् ।
कीचकं घातयित्वा च द्रौपदी योषितां वरा।
प्रहृष्टा गतसंत्रासा सभापालानुवाच ह ॥ ४.२६.४८ ॥
ครั้นเมื่อพระกฤษณาทรงทราบว่าภีมะไปถึงห้องครัวแล้ว และกีจกะถูกสังหารแล้ว เทราปที ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สตรี ทรงปีติยินดีและหมดความหวาดกลัว จึงตรัสกับผู้รักษาโรงประชุมว่า
4.26.49
कीचको निहतः शेते गन्धर्वैः पतिभिर्मम ।
परस्त्रीकामसंतप्तं समागच्छन्त पश्यत ॥ ४.२६.४९ ॥
กีจกะนอนตายอยู่ โดยฝีมือของคันธรรพ์ผู้เป็นสามีของข้า ผู้ที่ถูกความปรารถนาในภรรยาผู้อื่นเผาผลาญ จงมาดูเถิด
4.26.50
तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्या नर्तनागाररक्षिणः ।
सहसैव समुत्तस्थुरुल्कामादाय सर्वशः ॥ ४.२६.५० ॥
เมื่อได้ยินคำของนางแล้ว ผู้รักษาโรงระบำก็ลุกขึ้นพรวดพราดทันที ทุกคนถือคบเพลิงมาด้วย
4.26.51
तस्यास्तं निहतं श्रुत्वा कीचकस्य सहोदराः ।
ततो गत्वा तु तद्वेश्म कीचकं विनिपातितम्।
गतासुं ददृशुर्भूमौ रुधिरेण समुक्षितम् ॥ ४.२६.५१ ॥
เมื่อได้ยินจากนางว่ากีจกะถูกสังหารแล้ว พี่น้องของกีจกะก็ไปยังเรือนนั้น และเห็นกีจกะถูกโค่นลงแล้ว ไร้ชีวิต เปื้อนไปด้วยเลือดนอนอยู่บนพื้น
4.26.52
पार्ष्णिपामिशिरोहीनं दृष्ट्वा ते विस्मिताऽभवन् ॥ ४.२६.५२ ॥
เมื่อเห็นเขาไร้ส้นเท้า มือ เท้า และศีรษะ พวกเขาต่างก็ตกตะลึง
4.26.53
क्वास्य ग्रीवा क्व चरमौ क्व पामी क्व शिरः क्व दृक् ।
इति स्म ते परीक्षन्ते गन्धर्वेण हतं तदा ॥ ४.२६.५३ ॥
"คอของเขาอยู่ที่ไหน เท้าของเขาอยู่ที่ไหน มือของเขาอยู่ที่ไหน ศีรษะของเขาอยู่ที่ไหน ดวงตาของเขาอยู่ที่ไหน" พวกเขาค้นหากันดังนี้ เพราะเขาถูกคันธรรพ์สังหารแล้วในตอนนั้น
4.26.54
अमानुषं कृतं कर्म तं दृष्ट्वा विनिपातितम् ।
निरीक्षन्ते ततः सर्वे परं विस्मयमागताः ॥ ४.२६.५४ ॥
การกระทำที่มิใช่ของมนุษย์ได้เกิดขึ้นแล้ว เมื่อเห็นเขาถูกโค่นลง ทุกคนจึงจ้องมองเขาด้วยความตกตะลึงอย่างยิ่ง