Mahābhārata · Adhyāya 4.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.27.1
तत्काले तु समागम्य सर्वे तत्रास्य बान्धवाः ।
रुरुदुः कीचकं दृष्ट्वा परिवार्योपतस्थिरे ॥ ४.२७.१ ॥
En ese mismo instante, todos sus parientes se reunieron allí, lloraron al ver a Kīcaka y se pusieron de pie rodeándolo.
4.27.2
सर्वे संहृष्टरोमाणः संत्रस्ताः प्रेक्ष्य कीचकम् ।
तथा संभुग्नसर्वाङ्गं कूर्मं स्थल इवोद्धृतम् ॥ ४.२७.२ ॥
Todos, con los pelos de punta y aterrorizados, miraron a Kīcaka, con todos sus miembros aplastados, como una tortuga sacada a tierra firme.
4.27.3
पोथितं भीमसेनेन महेन्द्रेणेव दानवम् ।
कीचकं बलसंमत्तं दुर्धर्षं येन केन चित् ॥ ४.२७.३ ॥
Kīcaka, aplastado por Bhīmasena como Indra aplastó a un Dānava, embriagado de fuerza, invencible para cualquiera.
4.27.4
गन्धर्वेण हतं श्रुत्वा कीचकं पुरुषर्षभम् ।
संस्कारयितुमिच्छन्तो बहिर्नेतुं प्रचक्रमुः ॥ ४.२७.४ ॥
Al oír que Kīcaka, toro entre los hombres, había sido abatido por un Gandharva, quisieron celebrar sus exequias y se pusieron a llevarlo fuera.
4.27.5
अपश्यन्नथ ते कृष्णां मूतपुत्राः समागताः ।
अदूरादनवद्याङ्गीं स्तम्भमालिङ्ग्य तिष्ठतीम् ॥ ४.२७.५ ॥
Entonces los hijos de los aurigas, reunidos allí, vieron desde cerca a Kṛṣṇā, de miembros irreprochables, de pie abrazando una columna.
4.27.6
समागतेषु सूतेषु तानुवाचोपकीचकः ।
हसन्निव पदाऽमर्षान्निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ४.२७.६ ॥
Cuando los aurigas se reunieron, Upakīcaka les habló, como riendo, con ira, como si los quemara con la mirada.
4.27.7
हन्यतां शीघ्रमसती यत्कृते कीचको हतः ।
अथवा नैव हन्तव्या दह्यतां कामिना सह ॥ ४.२७.७ ॥
Que la malvada, por cuya causa murió Kīcaka, sea matada de inmediato. O mejor, no debe ser matada; que sea quemada junto con el lujurioso.
4.27.8
मृतस्यापि प्रियं कार्यं सूतपुत्रस्य सर्वथा ।
इयं हि दुष्टचरिता मम भ्रातुरमित्रिणी ॥ ४.२७.८ ॥
Incluso para el muerto debe hacerse en todo sentido lo que le agrada, al hijo del cochero. Esta mujer de conducta perversa es enemiga de mi hermano.
4.27.9
यत्कृते मरणं प्राप्तो नेयं जीवितुमर्हति ।
सहेयं दह्यतां सूता आमन्त्र्य च जनाधिपम् ।
हतस्यापि हि गन्धर्वैः कीचकस्य प्रियं भवेत् ॥ ४.२७.९ ॥
Quien causó su muerte no merece vivir. Oh aurigas, habiéndoselo dicho al rey, quemadla; esto sería grato incluso para Kīcaka, muerto por los Gandharvas.
4.27.10
ततो विराटमासाद्य सूताः प्राञ्जलयोऽब्रुवन् ।
कीचकोऽयं हतः शेते गन्धर्वैः कामरूपिभिः ॥ ४.२७.१० ॥
Entonces los aurigas se acercaron a Virāṭa y, con las manos juntas, dijeron: "Kīcaka yace aquí muerto, asesinado por los Gandharvas, que toman la forma que desean."
4.27.11
सैरन्ध्र्या घातितो रात्रौ तं दहेम सहानया ।
मानिताः स्मस्त्वया वीर तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ ४.२७.११ ॥
Fue matado de noche por la sairandhrī. Quememos a él junto con ella. Oh héroe, nos has honrado; debes concedernos permiso para esto.
4.27.12
पराक्रमं तु सूतानां ज्ञात्वा राजाऽन्वमन्यत ।
सैरन्ध्र्याः सूतपुत्रेण सह दाहं नराधिपः ॥ ४.२७.१२ ॥
Conociendo el valor de los aurigas, el rey consintió en que la sairandhrī fuera quemada junto con el hijo del cochero.
4.27.13
ततस्ते समनुज्ञाताः सर्वे तत्रास्य बान्धवाः ।
रुरुदुः कीचकं दृष्ट्वा परिवार्याभितः स्थिताः ॥ ४.२७.१३ ॥
Entonces, habiendo obtenido permiso, todos sus parientes allí presentes lloraron al ver a Kīcaka y se quedaron de pie rodeándolo por todas partes.
4.27.14
आरोप्य कृष्णां सह कीचकेन निबध्य केशेषु च पादयोश्च ।
ते चापि सूता वचनैरवोचन्नुद्दिश्य चैनामभिवीक्ष्य कृष्णाम् ॥ ४.२७.१४ ॥
Poniendo a Kṛṣṇā junto a Kīcaka, atándola por el cabello y por los pies, aquellos aurigas también, mirándola y dirigiéndose a ella, pronunciaron estas palabras.
4.27.15
यस्याः कृते।़यं निहतो महात्मा तस्माद्धि सा कीचकमार्गमेतु ।
अवार्यसत्वेन च कीचकेन गतासुना सुन्दरी स्वर्गलोकम् ॥ ४.२७.१५ ॥
Por cuya causa este magnánimo fue muerto, que ella, pues, siga el camino de Kīcaka; sin vida junto al irresistible Kīcaka, que la hermosa vaya al mundo celestial.
4.27.16
सा तेन कृष्णा शयने निबद्धा यशस्विनी चैव मनस्विनी च ।
अनार्यसत्त्वेन महार्यसत्त्वा गतासुना सा प्ररुरोद कृष्णा ।
विलम्बमाना विवशा हि दुष्टैस्तत्रैव पर्यङ्कवरे शुभाङ्गी ॥ ४.२७.१६ ॥
Él había atado a Kṛṣṇā en el lecho. Ella, gloriosa y de noble ánimo, de naturaleza superior a la de aquel ignoble sin vida, Kṛṣṇā lloró; impotente en poder de los malvados, lamentándose allí mismo en aquel excelente lecho, la de hermosos miembros.
4.27.17
ह्रियमाणाऽथ सुश्रोणी सूतपुत्रैरनिन्दिता ।
प्राक्रोशन्नाथमिच्छन्ती कृष्णा नाथवती सती ॥ ४.२७.१७ ॥
Entonces Kṛṣṇā, siendo llevada por los hijos de aurigas, de bellas caderas, irreprochable, casta, y deseando un protector, clamó en voz alta.
4.27.18
मृतेन सह बद्धाङ्गी निराशा जीविते तदा ।
श्मशानाभिमुखं नीता करेणुरिव रौति सा ॥ ४.२७.१८ ॥
Atada con el muerto, desesperada de la vida entonces, llevada hacia el crematorio, gritó como una elefanta.
4.27.19
जयो जयेशो विजयो जयत्सेनो जयद्बलः ।
त मे वाचं विजानन्तु सूतपुत्रा नयन्ति माम् ॥ ४.२७.१९ ॥
Jaya, Jayeśa, Vijaya, Jayatsena, Jayadbala — que reconozcan mi voz; los hijos del cochero me llevan.
4.27.20
येषां दुन्दुभिनिर्घोषो ज्याघोषः श्रूयते महान् ।
ते मे वाचं विजानन्तु सूतपुत्रा नयन्ति माम् ॥ ४.२७.२० ॥
Aquellos cuyo rugido de tambores y chasquido de arco se oye fuerte — que reconozcan mi voz; los hijos del cochero me llevan.
4.27.21
येषां ज्यातलनिर्घोषो विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
अश्रूयत महान्युद्धे भीमघोपस्तरस्विनाम् ॥ ४.२७.२१ ॥
Aquellos cuyo estruendo de golpe de cuerda de arco retumbó como trueno en la batalla, grande y terrible — de esos guerreros veloces.
4.27.22
रथघोपश्च बलवान्गन्धर्वाणां तरस्विनाम् ।
ते मे वाचं बिजानन्तु सूतपुत्रा नयन्ति माम् ॥ ४.२७.२२ ॥
Y el poderoso estruendo de los carros veloces de los gandharvas — que reconozcan mi voz; los hijos del cochero me llevan.
4.27.23
येषां वीर्यमतुल्यं तु शक्रस्येव बलं यशः ।
राजसिंहा इवाग्र्यास्ते मां जानन्तु सुदुःखितां ॥ ४.२७.२३ ॥
Aquellos cuyo valor es incomparable, cuya fuerza y gloria son como las de Indra — que esos leones principales entre reyes me reconozcan, profundamente afligida.
4.27.24
इत्यस्याः कृपणा वाचः कृष्णायाः परिदेविताः ।
श्रुत्वैवाभ्युत्थितो भीमः शयनादविचारयन् ॥ ४.२७.२४ ॥
Al oír estas lastimeras palabras y lamentos de Kṛṣṇā, Bhīma se levantó de su lecho sin deliberar.
4.27.25
अहं सैरन्ध्रि ते वाचः शृणोमि तव भाषिताः ।
तस्मात्ते सूतपुत्रेभ्यो न भयं जातु विद्यते ॥ ४.२७.२५ ॥
Oh Sairandhrī, estoy oyendo las palabras que has pronunciado. Por tanto, nunca debes temer a los hijos del cochero.
4.27.26
इत्युक्त्वा स महाबाहुर्विजजृम्भे जिघांसया ॥ ४.२७.२६ ॥
Habiendo dicho esto, el de brazos poderosos estiró su cuerpo, deseoso de matar.
4.27.27
ततः स व्यायतं बद्ध्वा वस्त्रं विपरिवेष्ट्य च ।
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य निर्जगाम बहिस्तदा ॥ ४.२७.२७ ॥
Entonces, atándose una larga tela y envolviéndosela alrededor, salió de un salto —no por la puerta— y se fue afuera en ese momento.
4.27.28
स लङ्घयित्वा प्राकारमारुह्य तरसा द्रुमम् ।
श्मशानाभिमुखः प्रायाद्यत्र ते कीचका गताः ॥ ४.२७.२८ ॥
Saltando la muralla y trepando rápidamente a un árbol, se dirigió al crematorio adonde habían ido los Kīcakas.
4.27.29
स लङ्घयित्वा प्राकारं निःसृत्य च पुरोत्तमात् ।
जवेनोत्पतितो भीमः सूतानामग्रतस्तदा ॥ ४.२७.२९ ॥
Saltando la muralla y saliendo de la excelente ciudad, Bhīma se alzó velozmente ante los cocheros.
4.27.30
चितासमीपं गत्वा स तत्रापश्यन्महाबलः ।
तालमात्रं महास्कन्धमूर्ध्वशुष्कं वनस्पतिम् ॥ ४.२७.३० ॥
Acercándose a la pira, el de gran fuerza vio allí un árbol tan alto como una palmera, de tronco grande y seco en la copa.
4.27.31
तं नागवदुपक्रम्य बाहुभ्यां परिरभ्य च ।
वृक्षमुत्पाटयामास भीमो भीमपराक्रमः ॥ ४.२७.३१ ॥
Acercándose a él como un elefante y abrazándolo con ambos brazos, Bhīma, de terrible valor, arrancó el árbol.
4.27.32
ततो वृक्षं दशव्यामं निष्पत्रमकरोत्तदा ॥ ४.२७.३२ ॥
Entonces dejó aquel árbol, de diez vyāmas de largo, sin hojas.
4.27.33
तं महाकायमुद्यम्य भ्रामयित्वा च वेगितः ।
प्रगृह्याभ्यपतत्सूतान्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ४.२७.३३ ॥
Levantando aquel árbol de gran cuerpo, haciéndolo girar y asiéndolo con rapidez, se abalanzó sobre los aurigas como la Muerte con su maza.
4.27.34
ऊरुवेगेन तस्याथ न्यग्रोधाश्वत्थकिंशुकाः ।
भूमौ निपतिता वृक्षाः संभग्नास्तत्र शेरते ॥ ४.२७.३४ ॥
Por la fuerza de sus muslos, los banianos, las higueras sagradas y los kiṃśuka han caído al suelo, quebrados, y yacen allí.
4.27.35
तं सिंहमिव संक्रुद्धं दृष्ट्वा गन्धर्वमागतम् ।
वित्रेसुश्च तदा सूता विपादभयपीडिताः ॥ ४.२७.३५ ॥
Al ver al gandharva llegar como un león encolerizado, los aurigas temblaron, afligidos por la desesperación y el miedo.
4.27.36
तमन्तकमिव क्रुद्धं गन्धर्वभयशङ्किताः ।
दिधक्षन्तस्तथा ज्येष्ठं भ्रातरं चोपकीचकाः।
परस्परमथोचुस्ते विषादभयमोहिताः ॥ ४.२७.३६ ॥
Al ver su furia semejante a la de la Muerte, los Upakīcakas, temiendo al Gandharva y deseosos de quemar a su hermano mayor, se dijeron unos a otros, confundidos por la angustia y el miedo.
4.27.37
गन्धर्वो बलवानेति क्रुद्ध उद्यम्य पादपम् ।
प्रबुद्धाः सुमहाभागा गन्धर्वाः सूर्यवर्चसः।
सैरन्ध्री मुच्यतां शीघ्रं भयं नो महदागतम् ॥ ४.२७.३७ ॥
"El poderoso Gandharva está enfurecido y ha alzado un árbol. Los grandiosamente afortunados Gandharvas, resplandecientes como el sol, han despertado. Libertad a Sairandhrī de inmediato; un gran temor ha caído sobre nosotros."
4.27.38
ते दृष्ट्वाऽथ समाविद्धं भीमसेनेन पादपम् ।
विमुच्य द्रौपदीं त्रस्ताः प्राद्रवन्नगरं प्रति ॥ ४.२७.३८ ॥
Al ver el árbol blandido por Bhīmasena, aterrorizados, soltaron a Draupadī y huyeron hacia la ciudad.
4.27.39
द्रवतस्तांश्च संप्रेक्ष्य स वज्री दानवानिव ।
अथ भीमः समुत्पत्य द्रवतां पुरतोऽभवत् ॥ ४.२७.३९ ॥
Al verlos huir, como el portador del rayo mira a los Dānavas, Bhīma saltó y se puso delante de los que huían.
4.27.40
ते तं दृष्ट्वा भयोद्विग्ना निश्चेष्टाः समवस्थिताः ॥ ४.२७.४० ॥
Al verlo, agitados por el miedo, se quedaron inmóviles.
4.27.41
दृष्ट्वा ताञ्शतसङ्ख्यकान्स वज्री दानवानिव ।
एकेनैव प्रहारेण दश सप्त च विंशतिम्।
अष्टादश च पञ्चाशञ्जघान स वृकोदरः ॥ ४.२७.४१ ॥
Al verlos por cientos, como el portador del rayo mira a los Dānavas, aquel de vientre de lobo los abatió: de un solo golpe mató a diez, siete, veinte, dieciocho y cincuenta.
4.27.42
शतं पञ्चाधिकं भीमः प्राहिणोद्यमसादनम् ।
वृक्षेणैकेन राजेन्द्र प्रभञ्जनसुतो बली।
वायुवेगसमः श्रीमान्सर्वान्सूतानशेषतः ॥ ४.२७.४२ ॥
Oh señor de reyes, el poderoso hijo del Viento, Bhīma, envió a ciento cinco a la morada de Yama con un solo árbol. Glorioso y veloz como el viento, mató a todos los aurigas sin excepción.
4.27.43
तान्निहत्य महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ।
आश्वासयत्तदा कृष्णां प्रतिमुच्य च बन्धनात् ॥ ४.२७.४३ ॥
Tras darles muerte, el de largos brazos y gran fuerza, Bhīmasena, liberó entonces a Kṛṣṇā de sus ataduras y la consoló.
4.27.44
उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाञ्चालीं भरतर्षभः ।
अश्रुपूर्णमुखीं भीतामुद्धरन्स वृकोदरः ॥ ४.२७.४४ ॥
El toro de los Bharatas, Vṛkodara, levantando a la asustada Pāñcālī cuyo rostro estaba lleno de lágrimas, le habló con palabras suaves.
4.27.45
मा खिदस्त्वं याज्ञसेनि पातिव्रत्यव्रते स्थिता ।
पातिव्रत्ये स्थिता नारी व्रतं रक्षेत्सदाऽत्मनः ॥ ४.२७.४५ ॥
No te aflijas, oh hija de Yajñasena; estás firme en el voto de fidelidad a tu esposo. Una mujer firme en la fidelidad debe proteger siempre su propio voto.
4.27.46
पुरा स्त्री देवरातस्य पतिप्रीता शिरोमणिः ।
कदाचिद्भर्तृरूपेण रक्षसाऽपहृता सती ॥ ४.२७.४६ ॥
En tiempos antiguos, una mujer, esposa de Devarāta, joya de las mujeres y devota de su esposo, fue una vez raptada por un demonio que había tomado la forma de su marido.
4.27.47
कस्यचित्सरसस्तीरे तां निवेश्य स राक्षसः ।
तद्भर्तृरूपं संत्यज्य रक्षो भूत्वा सुदारुणम् ॥ ४.२७.४७ ॥
Tras sentarla a orillas de cierto lago, el demonio abandonó aquella forma de su esposo y se volvió un demonio terriblemente espantoso.
4.27.48
साम्ना दानेन भेदेन सा यदा नान्वमन्यत ।
तदा तां पातयित्वा स मैथुनायोपचक्रमे ॥ ४.२७.४८ ॥
Cuando, por la conciliación, los dones y la división, ella no consintió, entonces la derribó y se dispuso a unirse a ella.
4.27.49
ततः सा धैर्यमास्थाय विवरं त ददौ तदा ।
ततः स खङ्गमुत्कृष्य भीषयामास तां सतीम् ॥ ४.२७.४९ ॥
Entonces ella, armándose de valor, le dio una oportunidad en ese momento. Luego él desenvainó su espada y aterrorizó a aquella mujer virtuosa.
4.27.50
साऽपि त्यक्तभया साध्वी प्राणत्यागे सुनिश्चिता ।
प्रतिज्ञामकरोत्कृष्णे पातिव्रत्यपरायणा ॥ ४.२७.५० ॥
Ella también, abandonado el temor y firmemente resuelta a entregar la vida, la virtuosa, entregada a la fidelidad conyugal, hizo un voto dirigido a Kṛṣṇa.
4.27.51
आराधितो यदि मया भर्ता मे दैवतं महत् ।
कर्मणा मनसा वाचा गुरवस्तोषिता मया।
तेन सत्येन योनिर्मे भवत्वद्य शिला दृढा ॥ ४.२७.५१ ॥
Si he honrado a mi esposo, mi gran deidad, y he complacido a mis mayores con obras, mente y palabra, entonces por esa verdad que mi matriz se vuelva hoy una piedra firme.
4.27.52
एवं तया प्रतिज्ञाते तद्योनिः सा शिलाऽभवत् ।
अन्तरा नाभिजान्वोर्यत्तत्सर्वं च शिलाऽभवत् ॥ ४.२७.५२ ॥
Cuando ella hizo así su voto, su matriz se volvió piedra; y todo lo que había entre el ombligo y las rodillas se volvió piedra.
4.27.53
ततः स खङ्गमुद्धृत्य वेगेनास्याः शिरोऽहरत् ॥ ४.२७.५३ ॥
Entonces él levantó su espada y, con fuerza, le cortó la cabeza.
4.27.54
जया नाम सखी साऽभूत्पार्वत्या नखमांसवत् ।
तस्मात्पतिव्रतायाश्च दुःखमल्पं सुखं बहु ॥ ॥ ४.२७.५४ ॥
Aquella llamada Jayā fue compañera de Pārvatī, como la uña y la carne. Por eso la esposa fiel tiene poco dolor y mucha dicha.
4.27.55
एवं ते भीरु वध्यन्ते ये त्वां हिंसन्ति मानवाः ।
गच्छ त्वं नगरं कृष्णे न भयं विद्यते तव ॥ ४.२७.५५ ॥
Así son muertos los hombres que te dañan, oh tímida. Ve a la ciudad, Kṛṣṇā; no hay temor para ti.
4.27.56
अन्येन त्वं पथा शीघ्रं सुदेष्णाया निवेशनम् ।
अन्येनाहं गमिष्यामि विराटस्य महानसम् ।
यथा नौ नावबुध्येरन्रात्रावेवं व्यवस्थितौ ॥ ४.२७.५६ ॥
Ve pronto por otro camino a la morada de Sudeṣṇā, y yo iré por otro camino a la cocina de Virāṭa, para que de noche nadie nos note. Así nos dispongamos.
4.27.57
साऽगच्छन्नगरं कृष्णा भीमेनाश्वासिता सती ।
कृतकृत्या सुदेष्णाया भवनं शुभलक्षणा । ॥ ४.२७.५७ ॥
Consolada por Bhīma, la fiel Kṛṣṇā fue a la ciudad. Habiendo cumplido su tarea, la de buenas señales entró en la morada de Sudeṣṇā.
4.27.58
शचीव नहुषे शप्ते प्रविवेश त्रिविष्टपम् ।
भीमोऽप्यमितवीर्यस्तु बलवानरिमर्दनः। ॥ ४.२७.५८ ॥
Como Śacī entró en el cielo cuando Nahuṣa fue maldecido, así también Bhīma, de valor sin medida, poderoso, aplastador de enemigos, fue allí.
4.27.59
सर्वांस्तान्कीचकांस्तत्र हत्वा धर्मात्मजानुजः ।
निःशेषं कीचकान्हत्वा रामो रात्रिचरानिव। ॥ ४.२७.५९ ॥
Allí el hermano menor del hijo de Dharma dio muerte a todos aquellos Kīcakas; habiendo aniquilado por completo a los Kīcakas, como Rāma mató a los vagabundos de la noche.
4.27.60
जितशत्रुरदीनात्मा प्रविवेश पुरं ततः ।
पञ्चाधिकं शतं तत्र निहतं तेन भारत। ॥ ४.२७.६० ॥
Habiendo vencido a sus enemigos, el de ánimo no abatido entró entonces en la ciudad. Oh descendiente de Bharata, allí habían sido muertos por él ciento cinco.
4.27.61
महावनमिव छिन्नं शिश्ये विगलितद्रुमम् ।
एवं ते निहता राजञ्शतं पञ्चोपकीचकाः। ॥ ४.२७.६१ ॥
Como un gran bosque talado, con sus árboles caídos, yacían. Así, oh rey, los ciento cinco seguidores de Kīcaka fueron muertos.
4.27.62
स च सेनापतिः सूत इत्येतत्सूतषट्शतम् ।
न गन्धर्वभयाकिंचिद्वक्तुं कीचकबान्धवाः । ॥ ४.२७.६२ ॥
Él era el comandante, el auriga; este es el grupo de seiscientos aurigas. Por miedo al gandharva, los parientes de Kīcaka no pudieron decir nada.
4.27.63
अशक्नुवन्तस्तां तत्र भयादप्यभिवीक्षितुम् ।
विराटनगरे चापि सर्वे मात्स्याः समागताः । ॥ ४.२७.६३ ॥
Incapaces incluso de mirarla allí por miedo, todos los matsyas también se reunieron en la ciudad de Virāṭa.
4.27.64
काल्यं पञ्चशतं चैतानपश्यन्सारथीन्हतान् ।
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं नरा नार्यश्च नागराः। ॥ ४.२७.६४ ॥
Por la mañana vieron a estos quinientos aurigas muertos. Al ver aquel gran prodigio, los hombres, las mujeres y los habitantes de la ciudad (quedaron asombrados).
4.27.65
विस्मयं परमं गत्वा नोचुः किंचन भारत ॥ ४.२७.६५ ॥
Sumidos en un asombro supremo, no dijeron nada. ¡Oh descendiente de Bharata!