Mahābhārata · Adhyāya 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.3.1
एवं निर्दिश्य चात्मानं निश्वसन्नुष्णमार्तिजम् ।
विमुञ्चन्नश्रु नेत्राभ्यां भीमसेनमुवाच ह ॥ ४.३.१ ॥
Habiéndose dado a conocer así, suspirando suspiros ardientes nacidos de la angustia y derramando lágrimas de sus ojos, habló a Bhīmasena.
4.3.2
भीमसेन कथं कर्म मात्स्यराष्ट्रे करिष्यसि ।
हत्वा क्रोधवशांस्तत्र पर्वते गन्धमादने ॥ ४.३.२ ॥
¡Oh Bhīmasena!, ¿cómo actuarás en el reino de Matsya, tú que allí, en el monte Gandhamādana, mataste a quienes estaban bajo el dominio de la ira?
4.3.3
यक्षान्क्रोधाभिताम्राक्षान्राक्षसांश्चापि पौरुषात् ।
प्रादाः पाञ्चालकन्यायै पद्मानि सुबहून्यपि ॥ ४.३.३ ॥
Venciste con tu hombría a los yakṣas de ojos enrojecidos de ira y también a los rākṣasas, y entregaste a la hija de Pāñcāla muchísimos lotos.
4.3.4
बकं राक्षसराजानं भीषणं पुरुषादकम् ।
जघ्निवानसि कौन्तेय ब्राह्मणार्थमरिन्दम।
क्षेमा चाभयसंवीता सैकचक्रा त्वया कृता ॥ ४.३.४ ॥
Oh hijo de Kuntī, oh domador de enemigos, por un brahmán mataste a Baka, el terrible rey de los rākṣasas que devoraba hombres, y hiciste que Ekacakrā fuera segura y estuviera protegida de todo temor.
4.3.5
हिडिम्बं च महावीर्यं किर्मीरं चैव राक्षसम् ।
त्वया हत्वा महाबाहो वनं निष्कण्टकं कृतम् ॥ ४.३.५ ॥
¡Oh de brazos poderosos!, habiendo matado a Hiḍimba de gran poder y también al rākṣasa Kirmīra, hiciste el bosque libre de espinas.
4.3.6
आपदं चापि संप्राप्ता द्रौपदी चारुहासिनी ।
जटासुरवधं कृत्वा वयं च परिमोक्षिताः ॥ ४.३.६ ॥
Y cuando también la de dulce sonrisa, Draupadī, cayó en la calamidad, habiendo matado a Jaṭāsura, nos liberaste.
4.3.7
मत्स्यराजांन्तिके तात वीर्यपूर्णोऽत्यमर्षणः ।
वृकोदर विराटस्य बलीयान्दुर्बलीयसः।
समीपे नगरे तस्य वत्स्यसे केन कर्मणा ॥ ४.३.७ ॥
Querido hijo, cerca del rey de los Matsya, lleno de valor y muy iracundo, Vṛkodara, ¿en qué ocupación habitarás en su ciudad, tú que eres más fuerte que Virāṭa pero pareces más débil?
4.3.8
सूदोऽहं वललो नाम्ना सूपकारो नराधिप ।
उपस्थास्यामि राजानं विराटमिति रोचये ॥ ४.३.८ ॥
Soy un cocinero llamado Vallabha, señor de los hombres. Me parece conveniente servir al rey Virāṭa.
4.3.9
रसान्नानाविधांश्चापि स्वादूंश्च मधुरांस्तथा ।
सूपांश्चापि करिष्यामि कुशलोस्मि महानसे ॥ ४.३.९ ॥
Prepararé alimentos de muchos sabores, platos sabrosos y dulces, y también sopas; soy hábil en la cocina.
4.3.10
कृतपूर्वाणि यान्यस्य व्यञ्जनानि सुशिक्षितैः ।
तान्यप्यभिभविष्यामि प्रीतिं संजनयन्नहम् ॥ ४.३.१० ॥
Superaré incluso los platos que sus cocineros bien adiestrados han preparado antes, produciendo deleite.
4.3.11
पूर्वमप्राशितांस्तेन कर्ता रसगुणान्वितान् ।
स्वादु व्यञ्जनमास्वाद्य मात्स्यः प्रीतो भविष्यति ॥ ४.३.११ ॥
Tras saborear un plato sabroso de rica sazón, nunca antes probado, preparado por él, el rey de los Matsya quedará complacido.
4.3.12
आहरिष्यामि दारूणां पाटितानां शतंशतम् ।
राजा कर्माणि मे दृष्ट्वा न मां परिभविष्यति ॥ ४.३.१२ ॥
Traeré cientos y cientos de leños partidos; viendo mis acciones, el rey no me despreciará.
4.3.13
ये च तस्य महामल्लाः समरेष्वपराजिताः ।
कृतप्रतापा बहुशो राज्ञः प्रत्यायिता बले ॥ ४.३.१३ ॥
Y sus grandes luchadores, invictos en las batallas, que muchas veces han mostrado su valor y son de confianza en el ejército del rey:
4.3.14
रङ्गोपजीविनः सर्वे परेषां च भयावहाः ।
तानहं निहनिष्यामि रतिं राज्ञः प्रवर्तयन् ॥ ४.३.१४ ॥
A todos ellos, que viven de la arena y causan temor a los enemigos, los mataré, dando placer al rey.
4.3.15
न च तान्युध्यमानोऽहं नयिष्ये यमसादनम् ।
तथा तान्निहनिष्यामि जीविष्यन्ति यथाऽऽतुराः ॥ ४.३.१५ ॥
Al combatirlos, no los enviaré a la morada de Yama; los derribaré de modo que sigan viviendo como enfermos.
4.3.16
वृषो वा महिषो वापि नागो वा षाष्टिहायनः ।
सिंहो व्याघ्रो ग्रहीतव्यो भविष्यति न संशयः ॥ ४.३.१६ ॥
Un toro, o un búfalo, o un elefante de sesenta años, o un león o un tigre — deberán ser capturados; no hay duda.
4.3.17
तान्सर्वान्दुर्ग्रहानन्यैराशीविषविषोपमान् ।
बलादहं ग्रहीष्यामि मत्स्यराजस्य पश्यतः ॥ ४.३.१७ ॥
A todos ellos, difíciles de sujetar para otros, semejantes al veneno de serpientes venenosas, los sujetaré por la fuerza ante la vista del rey de los Matsya.
4.3.18
आरालिका वा सूदा वा येऽस्य युक्ता महानसे ।
तानहं प्रीणयिष्यामिं मनुष्यान्स्तेन कर्मणा ॥ ४.३.१८ ॥
Los cocineros y los ayudantes de cocina empleados en su cocina: a esos hombres los complaceré con una acción de ladrón.
4.3.19
आरालिको गोविकर्ता सूपकर्ता नियोधकः ।
आसं युधिष्ठिरस्याहमिति वक्ष्यामि मानवान् ॥ ४.३.१९ ॥
Soy cocinero, cortador de carne, preparador de caldos y luchador; diré a la gente que fui el sirviente de Yudhiṣṭhira.
4.3.20
आत्मानमात्मना रक्षंश्चरिष्यामि विशांपते ।
इत्येवं च प्रतिज्ञातं विचरिष्याम्यहं यथा।
विराटनगरे च्छन्नो विराटस्य समीपतः ॥ ४.३.२० ॥
Oh señor de los hombres, me moveré protegiéndome a mí mismo; así se prometió. Vagaré oculto en la ciudad de Virāṭa, cerca de Virāṭa mismo.
4.3.21
अग्निर्ब्राह्मणरूपेण प्रच्छन्नोऽन्नमयाचत ।
महाशनं ब्राह्मणं मां प्रमुञ्चार्जुन खाण्डवे ॥ ४.३.२१ ॥
Agni, en forma de brahmán y disfrazado, pidió alimento. Oh Arjuna, libérame, el brahmán de gran apetito, en Khāṇḍava.
4.3.22
संशुश्रुवे च धर्मात्मा यस्तमर्थं चकार ह ।
तस्मै ब्राह्मणरूपाय हुताशाय महायशाः ।
विजित्यैकरथेनेन्द्रं हत्वा पन्नगराक्षसान् ॥ ४.३.२२ ॥
Se ha oído que el de alma justa que hizo aquello, ese de gran fama, lo hizo por Hutāśana en forma de brahmán, habiendo vencido a Indra con un solo carro y dado muerte a serpientes y demonios.
4.3.23
यस्तु देवान्मनुष्यांश्च सर्वानेकरथोऽजयत् ।
स भीमधन्वा श्वेताश्वः पाण्डवः किं करिष्यति ॥ ४.३.२३ ॥
¿Qué hará ahora aquel que, con un solo carro, venció a los dioses y a todos los hombres: el de arco terrible, el Pāṇḍava de caballos blancos?
4.3.24
आशीविषसमस्पर्शो नागानामिव वासुकिः ।
दृष्टीविष इवाहीनामग्निस्तेजस्विनामिव ॥ ४.३.२४ ॥
Cuyo contacto es como el de una serpiente venenosa, como Vāsuki entre los nāgas; como una serpiente de mirada venenosa entre las serpientes, como el fuego entre los resplandecientes.
4.3.25
समुद्र इव सिन्धूनां शैलानां हिमवानिव ।
महेन्द्र इव देवानां दानवानां बलिर्यथा ॥ ४.३.२५ ॥
Como el océano entre los ríos, el Himavān entre las montañas, Mahendra entre los dioses y Bali entre los dānavas.
4.3.26
सुप्रतीको गजेन्द्राणां युग्यानां तुरगो यथा ।
कुबेर इव यक्षाणां मृगाणां केसरी यथा ॥ ४.३.२६ ॥
Como Supratīka entre los elefantes principales, el caballo entre los animales de tiro, Kubera entre los yakṣas y el león entre las bestias.
4.3.27
राक्षसानां दशग्रीवो दैत्यानामिव शम्बरः ।
रुद्राणामिव कापाली विष्णुर्बलवतामिव ॥ ४.३.२७ ॥
Como Daśagrīva entre los rākṣasas, Śambara entre los daityas, Kāpālī entre los Rudras y Viṣṇu entre los poderosos.
4.3.28
रोषामर्षसमायुक्तो भुजङ्गानां च तक्षकः ।
वायुवेगबलोद्धृतो गरुडः पततामिव ॥ ४.३.२८ ॥
Takṣaka, lleno de ira e impaciencia, entre las serpientes, y Garuḍa, levantado por la fuerza de la velocidad del viento, entre las aves.
4.3.29
तपतामिव चादित्यः प्रजानां ब्राह्मणो यथा ।
ह्रदानामिव पातालं पर्जन्यो नर्दतामिव ॥ ४.३.२९ ॥
Como el sol entre los que brillan, el brahmán entre el pueblo, el inframundo entre los lagos y la nube de lluvia entre los que retumban.
4.3.30
आयुधानां वरो वज्रः ककुद्मांश्च गवां वरः ।
धृतराष्ट्रश्च नागानां हस्तिष्वैरावतो यथा ॥ ४.३.३० ॥
Como el rayo es la mejor de las armas, el toro jorobado el mejor del ganado, Dhṛtarāṣṭra entre las serpientes y Airāvata entre los elefantes.
4.3.31
पुत्रः प्रियाणामधिको भार्या च सुहृदां वरा ।
गिरीणां प्रवरो मेरुर्देवानां मधुसूदनः।
ग्रहाणां प्रवरश्चन्द्रः सरसां मानसो यथा ॥ ४.३.३१ ॥
Un hijo es el más querido de los queridos, y una esposa la mejor de las amigas. Entre las montañas Meru es el primero, entre los dioses Madhusūdana; entre los astros la luna es la primera, como Mānasa entre los lagos.
4.3.32
यथैतानि विशिष्टानि स्वस्यां जात्यां वृकोदर । ॥ ४.३.३२ ॥
Como estos se distinguen cada uno dentro de su propia clase, oh Vṛkodara.
4.3.33
सोयमिन्द्रादनवमो वासुदेवाच्च भारत ।
उषित्वा पञ्च वर्षाणि सहस्राक्षस्य वेश्मनि।
ब्रह्मचारी व्रते युक्तः सर्वशस्त्रभृतांवरः ॥ ४.३.३३ ॥
Él no es inferior ni a Indra ni a Vāsudeva, oh Bhārata. Habiendo vivido cinco años en la morada del de mil ojos, Indra, consagrado al voto de castidad, se convirtió en el mejor de todos los portadores de armas.
4.3.34
अवाप चास्त्रमस्त्रज्ञः सर्वज्ञः सर्वसंमतः ।
क्षिप्रं चाणु विचित्रं च ध्रुवं च वदतां वरः ॥ ४.३.३४ ॥
Obtuvo armas; conocedor de las armas, omnisciente, estimado por todos. Rápido, sutil, maravilloso y certero (al dispararlas); el mejor de los oradores.
4.3.35
अनुज्ञातः सुरेन्द्रेण पुनः प्रत्यागतो महीम् ।
धार्तराष्ट्रविनाशाय पाण्डवानां जयाय च ॥ ४.३.३५ ॥
Con permiso del señor de los dioses, regresó de nuevo a la tierra, para la destrucción de los hijos de Dhṛtarāṣṭra y para la victoria de los Pāṇḍavas.
4.3.36
यं मन्ये द्वादशं रुद्रमादित्यानां त्रयोदशम् ।
वसूनां नवमं मन्ये गिरीणामष्टमः स्मृतः ॥ ४.३.३६ ॥
A quien considero el duodécimo Rudra entre los Ādityas, el decimotercero (Āditya); el noveno entre los Vasus, y se le reconoce como el octavo entre las montañas.
4.3.37
यस्य दीर्घौ समौ बाहू ज्याघातेन किणीकृतौ ।
दक्षिणश्चैव सव्यश्च बाहू अनडुहो यथा। ॥ ४.३.३७ ॥
Cuyos brazos largos y parejos, tanto el derecho como el izquierdo, están endurecidos por el golpe de la cuerda del arco, como los brazos de un buey.
4.3.38
तलाङ्गुलित्राभ्युचितौ नागराजकरोपमौ ।
पीनौ परिघसङ्काशौ मृदुताम्रतलौ शुभौ ॥ ४.३.३८ ॥
Con palmas y dedos bien formados y marcados por las protecciones de cuero, semejantes a las trompas del rey de los elefantes, robustos, parecidos a barras de hierro, con palmas suaves de color rojizo, auspiciosos.
4.3.39
श्यामो युवा गुडाकेशो दर्शनीयश्च पाण्डवः ।
गाण्डीवधन्वा श्वेताश्वः किरीटी वानरध्वजः ॥ ४.३.३९ ॥
El moreno, joven, de cabellos rizados, agradable a la vista Pāṇḍava, portador del arco Gāṇḍīva, de caballos blancos, coronado, de estandarte de mono.
4.3.40
किंरूपधारी किंकर्मा किंचेष्टः किंपरायणः ।
बीभत्सुर्भीमधन्वा च किं करिष्यति चार्जुनः ।
कुन्तीपुत्रो विराटस्य रमते केन कर्मणा ॥ ४.३.४० ॥
¿Con qué forma, en qué acción, con qué conducta, consagrado a qué? ¿Qué hará Bībhatsu, Arjuna de arco terrible? ¿En qué tarea se deleita el hijo de Kuntī en casa de Virāṭa?
4.3.41
इमौ किणीकृतौ बाहू ज्याघाततलपीडनात् ।
नित्यं कञ्चुकसंछन्नौ नान्यथा गोप्तुमुत्सहे ॥ ४.३.४१ ॥
Estos dos brazos están endurecidos por el golpe de la cuerda y la presión sobre la palma; siempre los mantengo cubiertos con una manga, pues de otro modo no podría ocultarlos.
4.3.42
किं तु कार्यवशादेतदाचरिष्यामि कुत्सितम् ॥ ४.३.४२ ॥
Pero por la necesidad de la tarea realizaré este acto vil.
4.3.43
बाहू मे भरतश्रेष्ठ महालाञ्छनलक्षितौ ।
ज्याघातेन महान्तौ मे गूहितुं नान्यथोत्सहे ॥ ४.३.४३ ॥
Oh, mejor de los Bharatas, mis dos brazos están marcados con grandes cicatrices, agrandadas por el golpe de la cuerda del arco; no puedo ocultarlas de otro modo.
4.3.44
उभौ कम्बू प्रतीमुच्य कुण्डले परिपातुके ।
वेणीकृतशिरा भूत्वा भविष्यामि बृहन्नला ॥ ४.३.४४ ॥
Poniéndome dos brazaletes de concha y luciendo pendientes resplandecientes, con la cabeza recogida en trenza, seré Bṛhannalā.
4.3.45
पठन्नाख्यायिकां नाम स्त्रीभावेन पुनः पुनः ।
प्रजानां समुदाचारं बहुनर्मकृतं वदन् ।
रमयिष्यामि राजानमन्यं चान्तःपुरे जनम् ॥ ४.३.४५ ॥
Recitando una y otra vez las historias llamadas Ākhyāyikā al modo de una mujer, hablando de las costumbres de la gente y de muchas bromas, deleitaré al rey y a las demás personas de los aposentos interiores.
4.3.46
नृत्तं गीतं च वादित्रं दिव्यं च विविधं तथा ।
शिक्षयिष्याम्यहं राजन्विराटनगरे स्त्रियः ॥ ४.३.४६ ॥
Oh rey, enseñaré a las mujeres de la ciudad de Virāṭa la danza, el canto, la música instrumental y diversas artes divinas.
4.3.47
स्त्रीभावसमुदाचारान्नृत्तगीतकथाश्रयैः ।
छादयिष्यामि राजेन्द्र माययाऽऽत्मानमात्मना ॥ ४.३.४७ ॥
Oh señor de reyes, mediante la conducta de mujer, con danza, canto y relatos, me ocultaré a mí mismo con mi propia ilusión.
4.3.48
युधिष्ठिरस्य गेहेऽस्मिन्द्रौपद्याः परिचारिका ।
उषिताऽस्मीति वक्ष्यामि धर्मराजस्य संमता ॥ ४.३.४८ ॥
Diré: 'He vivido en esta casa de Yudhiṣṭhira como sirvienta de Draupadī'; también el rey de Dharma lo aprobará.
4.3.49
उर्वश्याश्चापि शापेन प्राप्तोस्मि नृप षण्डताम् ।
शक्रप्रसादान्मुक्तोऽहं वर्षादूर्ध्वं त्रयोदशात्।
इत्येतन्मे प्रतिज्ञातं विचरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.३.४९ ॥
Oh rey, por la maldición de Urvaśī he adquirido la condición de eunuco. Por la gracia de Indra quedaré libre de ella tras trece años. Este es el voto que he hecho; así vagaré.
4.3.50
एतेन विधिना छन्नः कृतकेन यथा नलः ।
विहरिष्यामि राजेन्द्र विराटस्य पुरे सुखम् ॥ ४.३.५० ॥
Oh señor de reyes, así como Nala se ocultó con un disfraz, de este modo, oculto, viviré felizmente en la ciudad de Virāṭa.
4.3.51
वासुदेवसमो लोके यशसा विक्रमेण च ।
सोयं राज्ये विराटस्य भवने भरतर्षभः ॥ ४.३.५१ ॥
Él, que en el mundo es igual a Vāsudeva en fama y valor, este toro de los Bhāratas, morará en el reino y el palacio de Virāṭa.
4.3.52
मेरुः प्रच्छादित इव वसन्वज्रोण मुष्टिना ।
आख्याता षण्डकोस्मीति प्रतिज्ञातं हि पातकं ॥ ४.३.५२ ॥
Como el Meru cubierto por un puño que sostiene el rayo, habitarás; ser llamado 'soy un eunuco' — este voto es en verdad un pecado.