マハーバーラタ · 章 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.3.1
एवं निर्दिश्य चात्मानं निश्वसन्नुष्णमार्तिजम् ।
विमुञ्चन्नश्रु नेत्राभ्यां भीमसेनमुवाच ह ॥ ४.३.१ ॥
このように自らを明かし、苦悩から生じた熱い溜息をつき、目から涙を流しながら、ビーマセーナに語った。
4.3.2
भीमसेन कथं कर्म मात्स्यराष्ट्रे करिष्यसि ।
हत्वा क्रोधवशांस्तत्र पर्वते गन्धमादने ॥ ४.३.२ ॥
ビーマセーナよ、マツヤ国でお前はどのように振る舞うのか。ガンダマーダナ山で、怒りに支配された者たちをお前は殺したのに。
4.3.3
यक्षान्क्रोधाभिताम्राक्षान्राक्षसांश्चापि पौरुषात् ।
प्रादाः पाञ्चालकन्यायै पद्मानि सुबहून्यपि ॥ ४.३.३ ॥
怒りで目を赤くした夜叉や羅刹さえ、お前は男らしい力で打ち倒し、パーンチャーラの娘にたくさんの蓮を与えた。
4.3.4
बकं राक्षसराजानं भीषणं पुरुषादकम् ।
जघ्निवानसि कौन्तेय ब्राह्मणार्थमरिन्दम।
क्षेमा चाभयसंवीता सैकचक्रा त्वया कृता ॥ ४.३.४ ॥
クンティーの子よ、敵を征する者よ、お前はバラモンのために、恐ろしい人喰いの羅刹王バカを殺し、エーカチャクラーを安全で恐れのないものにした。
4.3.5
हिडिम्बं च महावीर्यं किर्मीरं चैव राक्षसम् ।
त्वया हत्वा महाबाहो वनं निष्कण्टकं कृतम् ॥ ४.३.५ ॥
大臂の者よ、大いなる力を持つヒディンバと羅刹キルミーラを殺して、お前は森を棘のないものにした。
4.3.6
आपदं चापि संप्राप्ता द्रौपदी चारुहासिनी ।
जटासुरवधं कृत्वा वयं च परिमोक्षिताः ॥ ४.३.६ ॥
美しく微笑むドラウパディーも危難に陥ったとき、お前はジャターシュラを殺し、我々を救い出した。
4.3.7
मत्स्यराजांन्तिके तात वीर्यपूर्णोऽत्यमर्षणः ।
वृकोदर विराटस्य बलीयान्दुर्बलीयसः।
समीपे नगरे तस्य वत्स्यसे केन कर्मणा ॥ ४.३.७ ॥
愛しい子よ、マツヤ王のそばで、勇気に満ち激しく怒りやすい狼腹よ、ヴィラータよりも強いのに弱く見えるお前は、彼の都でどのような職業によって暮らすのか。
4.3.8
सूदोऽहं वललो नाम्ना सूपकारो नराधिप ।
उपस्थास्यामि राजानं विराटमिति रोचये ॥ ४.३.८ ॥
王よ、私はヴァッラバという名の料理人です。ヴィラータ王にお仕えするのが良いと思います。
4.3.9
रसान्नानाविधांश्चापि स्वादूंश्च मधुरांस्तथा ।
सूपांश्चापि करिष्यामि कुशलोस्मि महानसे ॥ ४.३.९ ॥
私は様々な味の飯、美味で甘い料理、そしてスープも作ります。私は台所で腕が立ちます。
4.3.10
कृतपूर्वाणि यान्यस्य व्यञ्जनानि सुशिक्षितैः ।
तान्यप्यभिभविष्यामि प्रीतिं संजनयन्नहम् ॥ ४.३.१० ॥
彼の熟練の料理人たちが以前作った料理さえも、私は喜びを生み出して凌駕してみせましょう。
4.3.11
पूर्वमप्राशितांस्तेन कर्ता रसगुणान्वितान् ।
स्वादु व्यञ्जनमास्वाद्य मात्स्यः प्रीतो भविष्यति ॥ ४.३.११ ॥
彼が作った、これまで誰も味わったことのない豊かな味の美味な料理を味わい、マツヤ王は喜ぶでしょう。
4.3.12
आहरिष्यामि दारूणां पाटितानां शतंशतम् ।
राजा कर्माणि मे दृष्ट्वा न मां परिभविष्यति ॥ ४.३.१२ ॥
私は割った薪を何百と持ってきましょう。王は私の働きを見れば、私を軽んじないでしょう。
4.3.13
ये च तस्य महामल्लाः समरेष्वपराजिताः ।
कृतप्रतापा बहुशो राज्ञः प्रत्यायिता बले ॥ ४.३.१३ ॥
戦において無敗で、幾度も武勇を示し、王の軍勢に信頼されている彼の大力士たち——
4.3.14
रङ्गोपजीविनः सर्वे परेषां च भयावहाः ।
तानहं निहनिष्यामि रतिं राज्ञः प्रवर्तयन् ॥ ४.३.१४ ॥
闘技場で生計を立て、敵に恐れを与える者たち——彼らすべてを、王に喜びをもたらしながら私は討つだろう。
4.3.15
न च तान्युध्यमानोऽहं नयिष्ये यमसादनम् ।
तथा तान्निहनिष्यामि जीविष्यन्ति यथाऽऽतुराः ॥ ४.३.१५ ॥
彼らと戦う時、私は彼らをヤマの住処へ送りはしない。病人のように生き延びるよう打ち倒すだろう。
4.3.16
वृषो वा महिषो वापि नागो वा षाष्टिहायनः ।
सिंहो व्याघ्रो ग्रहीतव्यो भविष्यति न संशयः ॥ ४.३.१६ ॥
雄牛、水牛、あるいは六十歳の象、獅子か虎——これらは捕らえられることになる。疑いはない。
4.3.17
तान्सर्वान्दुर्ग्रहानन्यैराशीविषविषोपमान् ।
बलादहं ग्रहीष्यामि मत्स्यराजस्य पश्यतः ॥ ४.३.१७ ॥
他者には捕らえにくく、毒蛇の毒のような者たち——マツヤ王の目の前で、私は力ずくで彼らを捕らえよう。
4.3.18
आरालिका वा सूदा वा येऽस्य युक्ता महानसे ।
तानहं प्रीणयिष्यामिं मनुष्यान्स्तेन कर्मणा ॥ ४.३.१८ ॥
彼の台所に仕える料理人や炊事係——その人々を、私は盗人の所業によって喜ばせよう。
4.3.19
आरालिको गोविकर्ता सूपकर्ता नियोधकः ।
आसं युधिष्ठिरस्याहमिति वक्ष्यामि मानवान् ॥ ४.३.१९ ॥
私は料理人、肉を切る者、スープを作る者、そして力士である。ユディシュティラに仕えていたと人々に告げよう。
4.3.20
आत्मानमात्मना रक्षंश्चरिष्यामि विशांपते ।
इत्येवं च प्रतिज्ञातं विचरिष्याम्यहं यथा।
विराटनगरे च्छन्नो विराटस्य समीपतः ॥ ४.३.२० ॥
人の王よ、私は自らを守りながら歩き回ろう。そのように誓われた。ヴィラータの都で、ヴィラータの近くに身を隠して私は彷徨おう。
4.3.21
अग्निर्ब्राह्मणरूपेण प्रच्छन्नोऽन्नमयाचत ।
महाशनं ब्राह्मणं मां प्रमुञ्चार्जुन खाण्डवे ॥ ४.३.२१ ॥
アグニはバラモンの姿をして身を隠し、食物を乞うた。アルジュナよ、カーンダヴァで大食のバラモンである私を解き放て。
4.3.22
संशुश्रुवे च धर्मात्मा यस्तमर्थं चकार ह ।
तस्मै ब्राह्मणरूपाय हुताशाय महायशाः ।
विजित्यैकरथेनेन्द्रं हत्वा पन्नगराक्षसान् ॥ ४.३.२२ ॥
その義の心の人は、あのことを成し遂げたと聞く。その大いなる名声の人は、バラモンの姿をした火神のために、一台の戦車でインドラに勝ち、蛇と羅刹を殺してそれを行ったのだ。
4.3.23
यस्तु देवान्मनुष्यांश्च सर्वानेकरथोऽजयत् ।
स भीमधन्वा श्वेताश्वः पाण्डवः किं करिष्यति ॥ ४.३.२३ ॥
ただ一台の戦車で神々と全ての人間を征服した者、恐るべき弓を持ち白い馬を駆るパーンダヴァは、今いったい何をするのだろうか。
4.3.24
आशीविषसमस्पर्शो नागानामिव वासुकिः ।
दृष्टीविष इवाहीनामग्निस्तेजस्विनामिव ॥ ४.३.२४ ॥
その触れ方は毒蛇のようであり、蛇の王たちの中のヴァースキのようであり、蛇の中の視毒のようであり、輝く者たちの中の火のようである。
4.3.25
समुद्र इव सिन्धूनां शैलानां हिमवानिव ।
महेन्द्र इव देवानां दानवानां बलिर्यथा ॥ ४.३.२५ ॥
川の中の海、山々の中のヒマヴァット、神々の中のマヘーンドラ、ダーナヴァの中のバリのように。
4.3.26
सुप्रतीको गजेन्द्राणां युग्यानां तुरगो यथा ।
कुबेर इव यक्षाणां मृगाणां केसरी यथा ॥ ४.३.२६ ॥
象の王の中のスプラティーカ、乗用獣の中の馬、ヤクシャの中のクベーラ、獣の中の獅子のように。
4.3.27
राक्षसानां दशग्रीवो दैत्यानामिव शम्बरः ।
रुद्राणामिव कापाली विष्णुर्बलवतामिव ॥ ४.३.२७ ॥
羅刹の中のダシャグリーヴァ、ダイティヤの中のシャンバラ、ルドラの中のカーパーリン、力ある者の中のヴィシュヌのように。
4.3.28
रोषामर्षसमायुक्तो भुजङ्गानां च तक्षकः ।
वायुवेगबलोद्धृतो गरुडः पततामिव ॥ ४.३.२८ ॥
怒りと忍耐のなさに満ちたタクシャカは蛇の中で、風の速さの力で舞い上がるガルダは鳥の中で（あなたは）。
4.3.29
तपतामिव चादित्यः प्रजानां ब्राह्मणो यथा ।
ह्रदानामिव पातालं पर्जन्यो नर्दतामिव ॥ ४.३.२९ ॥
輝くものの中の太陽、人々の中のバラモン、湖の中の冥界、轟くものの中の雨雲のように。
4.3.30
आयुधानां वरो वज्रः ककुद्मांश्च गवां वरः ।
धृतराष्ट्रश्च नागानां हस्तिष्वैरावतो यथा ॥ ४.३.३० ॥
武器の中の最上は金剛杵、牛の中の最上はこぶ牛、蛇の中のドリタラーシュトラ、象の中のアイラーヴァタのように。
4.3.31
पुत्रः प्रियाणामधिको भार्या च सुहृदां वरा ।
गिरीणां प्रवरो मेरुर्देवानां मधुसूदनः।
ग्रहाणां प्रवरश्चन्द्रः सरसां मानसो यथा ॥ ४.३.३१ ॥
息子は愛しい者の中で最も愛しく、妻は友の中で最も優れている。山の中で最も優れるのはメール、神々の中ではマドゥスーダナ。星々の中で最も優れるのは月、湖の中のマーナサのように。
4.3.32
यथैतानि विशिष्टानि स्वस्यां जात्यां वृकोदर । ॥ ४.३.३२ ॥
これらがそれぞれの種類において卓越しているように、ヴリコーダラよ。
4.3.33
सोयमिन्द्रादनवमो वासुदेवाच्च भारत ।
उषित्वा पञ्च वर्षाणि सहस्राक्षस्य वेश्मनि।
ब्रह्मचारी व्रते युक्तः सर्वशस्त्रभृतांवरः ॥ ४.३.३३ ॥
彼はインドラにも、ヴァースデーヴァにも劣らない、バーラタよ。千眼のインドラの館に五年住み、梵行の誓いに専心し、あらゆる武器の持ち手の中で最も優れた者となった。
4.3.34
अवाप चास्त्रमस्त्रज्ञः सर्वज्ञः सर्वसंमतः ।
क्षिप्रं चाणु विचित्रं च ध्रुवं च वदतां वरः ॥ ४.३.३४ ॥
彼は武器を得た。武器に通じ、全てを知り、万人に尊ばれる。速く、精妙で、驚くべく、確実に（放つ時において）；語る者の中で最も優れている。
4.3.35
अनुज्ञातः सुरेन्द्रेण पुनः प्रत्यागतो महीम् ।
धार्तराष्ट्रविनाशाय पाण्डवानां जयाय च ॥ ४.३.३५ ॥
神々の主（インドラ）の許しを得て、彼は再び大地に戻った。ドリタラーシュトラの子らを滅ぼし、パーンダヴァの勝利のために。
4.3.36
यं मन्ये द्वादशं रुद्रमादित्यानां त्रयोदशम् ।
वसूनां नवमं मन्ये गिरीणामष्टमः स्मृतः ॥ ४.३.३६ ॥
私がアーディティヤの中で十二番目のルドラ、十三番目（アーディティヤ）と見なす者；ヴァスの中で九番目、山々の中で八番目と数えられる者。
4.3.37
यस्य दीर्घौ समौ बाहू ज्याघातेन किणीकृतौ ।
दक्षिणश्चैव सव्यश्च बाहू अनडुहो यथा। ॥ ४.३.३७ ॥
長く均等な両腕、右も左も、弦の打撃によって硬くなっている、雄牛の腕のように。
4.3.38
तलाङ्गुलित्राभ्युचितौ नागराजकरोपमौ ।
पीनौ परिघसङ्काशौ मृदुताम्रतलौ शुभौ ॥ ४.३.३८ ॥
掌と指は整い、革の護具の跡があり、象王の鼻のよう、ふっくらとして鉄の閂に似、柔らかな赤銅色の掌をもつ、吉祥な。
4.3.39
श्यामो युवा गुडाकेशो दर्शनीयश्च पाण्डवः ।
गाण्डीवधन्वा श्वेताश्वः किरीटी वानरध्वजः ॥ ४.३.३९ ॥
浅黒く若く、巻き毛で、見目麗しいパーンダヴァ、ガーンディーヴァの弓を持ち、白馬を駆り、冠を戴き、猿の旗を掲げる者。
4.3.40
किंरूपधारी किंकर्मा किंचेष्टः किंपरायणः ।
बीभत्सुर्भीमधन्वा च किं करिष्यति चार्जुनः ।
कुन्तीपुत्रो विराटस्य रमते केन कर्मणा ॥ ४.३.४० ॥
どのような姿を取り、どのような仕事で、どのような振る舞いで、何に身を捧げているのか。恐ろしい弓をもつビーバトス、アルジュナは何をするのか。クンティーの息子はヴィラータのもとで何の務めに喜びを見出しているのか。
4.3.41
इमौ किणीकृतौ बाहू ज्याघाततलपीडनात् ।
नित्यं कञ्चुकसंछन्नौ नान्यथा गोप्तुमुत्सहे ॥ ४.३.४१ ॥
この両腕は弦の打撃と掌の圧迫で硬くなっている。私はいつも袖で覆っている。さもなければ隠すことはできない。
4.3.42
किं तु कार्यवशादेतदाचरिष्यामि कुत्सितम् ॥ ४.३.४२ ॥
しかし務めの必要によって、私はこの卑しい行いをするだろう。
4.3.43
बाहू मे भरतश्रेष्ठ महालाञ्छनलक्षितौ ।
ज्याघातेन महान्तौ मे गूहितुं नान्यथोत्सहे ॥ ४.३.४३ ॥
バラタ族の最良の者よ、私の両腕には大きな傷跡があり、弓弦の打撃で大きくなっている。ほかの方法ではそれを隠すことはできない。
4.3.44
उभौ कम्बू प्रतीमुच्य कुण्डले परिपातुके ।
वेणीकृतशिरा भूत्वा भविष्यामि बृहन्नला ॥ ४.३.४४ ॥
二つの法螺貝の腕輪をつけ、輝く耳飾りを身につけ、頭に編み髪を結って、私はブリハンナラーとなろう。
4.3.45
पठन्नाख्यायिकां नाम स्त्रीभावेन पुनः पुनः ।
प्रजानां समुदाचारं बहुनर्मकृतं वदन् ।
रमयिष्यामि राजानमन्यं चान्तःपुरे जनम् ॥ ४.३.४५ ॥
女性の振る舞いで「アーキャーイカー」と呼ばれる物語を繰り返し朗読し、人々の習俗や多くの冗談を語って、私は王と後宮の他の人々を楽しませよう。
4.3.46
नृत्तं गीतं च वादित्रं दिव्यं च विविधं तथा ।
शिक्षयिष्याम्यहं राजन्विराटनगरे स्त्रियः ॥ ४.३.४६ ॥
王よ、私はヴィラータの都で女性たちに舞踊、歌唱、楽器、そして様々な神聖な技芸を教えましょう。
4.3.47
स्त्रीभावसमुदाचारान्नृत्तगीतकथाश्रयैः ।
छादयिष्यामि राजेन्द्र माययाऽऽत्मानमात्मना ॥ ४.३.४७ ॥
王の中の王よ、女性の振る舞い、舞踊、歌唱、物語をよりどころとして、私は自らの幻術で自分自身を覆い隠そう。
4.3.48
युधिष्ठिरस्य गेहेऽस्मिन्द्रौपद्याः परिचारिका ।
उषिताऽस्मीति वक्ष्यामि धर्मराजस्य संमता ॥ ४.३.४८ ॥
「私はこのユディシュティラの家でドラウパディーの侍女として暮らしていました」と私は言おう。ダルマ王もこれを認めるだろう。
4.3.49
उर्वश्याश्चापि शापेन प्राप्तोस्मि नृप षण्डताम् ।
शक्रप्रसादान्मुक्तोऽहं वर्षादूर्ध्वं त्रयोदशात्।
इत्येतन्मे प्रतिज्ञातं विचरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.३.४९ ॥
王よ、ウルヴァシーの呪いによって私は去勢された状態になりました。インドラの恩寵により、十三年の後にそこから解放されるでしょう。これが私の立てた誓いです。私はそのように流浪しましょう。
4.3.50
एतेन विधिना छन्नः कृतकेन यथा नलः ।
विहरिष्यामि राजेन्द्र विराटस्य पुरे सुखम् ॥ ४.३.५० ॥
王の中の王よ、ナラが変装して身を隠したように、このように隠れて、私はヴィラータの都で幸せに暮らしましょう。
4.3.51
वासुदेवसमो लोके यशसा विक्रमेण च ।
सोयं राज्ये विराटस्य भवने भरतर्षभः ॥ ४.३.५१ ॥
世において名声と武勇でヴァースデーヴァに等しいこの方、バラタの牡牛は、ヴィラータの王国と宮殿に住むでしょう。
4.3.52
मेरुः प्रच्छादित इव वसन्वज्रोण मुष्टिना ।
आख्याता षण्डकोस्मीति प्रतिज्ञातं हि पातकं ॥ ४.३.५२ ॥
雷霆を握る拳に覆われたメール山のように、あなたは住むでしょう。「私は去勢者だ」と称されること、この誓いはまさに罪です。