મહાભારત · અધ્યાય 4.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.30.1
ततो दुर्योधनो राजा श्रुत्वा तेषां वचस्तदा ।
चिरमन्तर्मना भूत्वा इदमाह सभासदः ॥ ४.३०.१ ॥
ત્યારે રાજા દુર્યોધને તેમની વાત સાંભળીને લાંબા સમય સુધી મનમાં વિચાર કર્યો, પછી સભાજનોને આ કહ્યું.
4.30.2
अशक्यं खलु कार्यस्य गतिं ज्ञातुं हि तत्वतः ।
तस्मात्सर्वे परीक्षध्वं क्वनु स्युः पाण्डवा गताः ॥ ४.३०.२ ॥
કાર્યની સાચી ગતિ જાણવી ખરેખર અશક્ય છે. તેથી તમે બધા તપાસો કે પાંડવો ક્યાં ગયા હશે.
4.30.3
अल्पावशिष्टः कालस्तु गतो भूयिष्ठ एव च ।
तेषामज्ञातचर्यायामस्मिन्वर्षे त्रयोदशे ॥ ४.३०.३ ॥
અજ્ઞાતવાસના આ તેરમા વર્ષમાં તેમનો મોટાભાગનો સમય વીતી ગયો છે, થોડો જ બાકી રહ્યો છે.
4.30.4
अपि वर्षस्य शेषं ते ह्यतीयुरिह पाण्डवाः ।
निवृत्तसमयास्ते हि सत्यव्रतपरायणाः ॥ ४.३०.४ ॥
પાંડવોએ વર્ષનો બાકીનો ભાગ પણ વિતાવી દીધો હશે. તેમની અવધિ પૂરી થઈ ગઈ છે; તેઓ સત્યવ્રતમાં તત્પર છે.
4.30.5
क्षरन्त इव नागेन्द्राः सर्वे ह्याशीविषोपमाः ।
दुःखाद्भवेयुः संरब्धाः कौरवान्प्रति ते ध्रुवम् ॥ ४.३०.५ ॥
તેઓ બધા મદ ઝરતા મહાગજો જેવા અને ઝેરી સર્પો જેવા છે; દુઃખથી તેઓ ચોક્કસ કૌરવો પ્રત્યે ક્રોધે ભરાશે.
4.30.6
विज्ञातव्या मनुष्येन्द्रास्तर्कया सुप्रणीतया ।
निपुणैश्चारपुरुषैः प्राज्ञैर्दक्षैः सुसंवृतैः ॥ ४.३०.६ ॥
એ મનુષ્યેન્દ્રોને સુવિચારિત તર્કથી જાણવા જોઈએ—નિપુણ, પ્રાજ્ઞ, દક્ષ અને સારી રીતે છૂપાયેલા ગુપ્તચરો દ્વારા.
4.30.7
अज्ञातसमये ज्ञाताः कृच्छ्ररूपसमाश्रिताः ।
प्रविशेयुर्जितक्रोधास्तावदेव पुनर्वनम् ॥ ४.३०.७ ॥
અજ્ઞાત સમયે ઓળખાયેલા, દુઃખનું રૂપ ધારણ કરેલા, ક્રોધ જીતેલા, તેટલો જ સમય ફરી વનમાં પ્રવેશે.
4.30.8
तस्मात्क्षिप्रं विचिन्वध्वं यथा चात्यन्तमव्ययम् ।
राज्यं निर्द्वन्द्वमव्यग्रं निःसपत्नं चिरं भवेत् ॥ ४.३०.८ ॥
તેથી ઝડપથી શોધો, જેથી રાજ્ય અવિનાશી, દ્વંદ્વરહિત, અવ્યગ્ર અને શત્રુરહિત લાંબા સમય સુધી રહે.
4.30.9
दुर्योधनेनैवमुक्ते वचनेऽतीव दुःखिना ।
ततः कर्णोऽब्रवीद्वाक्यं सत्यधर्मार्थसंयुतम् ॥ ४.३०.९ ॥
દુર્યોધને આ રીતે અતિ દુઃખથી વચન કહ્યું ત્યારે કર્ણે સત્ય, ધર્મ અને અર્થથી યુક્ત વાક્ય કહ્યું.
4.30.10
एते पुनर्न गच्छन्तु अन्ये गच्छन्तु भारत ।
शीघ्रवृत्ता नरा योग्या निपुणाश्छन्नचारिणः ॥ ४.३०.१० ॥
હે ભારત, આ લોકો ફરી ન જાય, બીજા જાય. ઝડપી વર્તન કરનારા, યોગ્ય, નિપુણ, ગુપ્ત રીતે ફરનારા માણસો જાય.
4.30.11
चरन्तु देशान्विविधान्स्फीताञ्जनपदाकुलान् ।
तत्र गोष्ठीषु रम्यासु सिद्धा ब्राह्मणरूपिणः ॥ ४.३०.११ ॥
તેઓ અનેક સમૃદ્ધ, જનપદોથી ભરેલા દેશોમાં ફરે. ત્યાં સુંદર સભાઓમાં બ્રાહ્મણરૂપ ધારણ કરેલા સિદ્ધ લોકો રહે.
4.30.12
परिवाहेषु तीर्थेषु विविधेष्वाकरेषु च ।
अन्वेष्टव्या मनुष्येन्द्र पाण्डवाश्छन्नचारिणः ॥ ४.३०.१२ ॥
હે નરેન્દ્ર, નદીના પ્રવાહોમાં, તીર્થોમાં અને વિવિધ ખાણોમાં છુપાઈને ફરતા પાંડવોને શોધવા જોઈએ.
4.30.13
नदीकुञ्जेषु तीर्थेषु ग्रामेषु नगरेषु च ।
आश्रमेषु च रम्येषु पर्वतेषु गुहासु च ॥ ४.३०.१३ ॥
નદીકુંજોમાં, તીર્થોમાં, ગામોમાં, નગરોમાં, અને રમણીય આશ્રમોમાં, પર્વતો પર અને ગુફાઓમાં પણ.
4.30.14
विज्ञातव्या मनुष्येन्द्र तर्कया सुविनूतया ।
विविधैस्तत्परैः सम्यङ्विपुणैस्तज्ज्ञसंमतैः ॥ ४.३०.१४ ॥
હે નરેન્દ્ર, સુશુદ્ધ તર્કથી તેમને જાણવા જોઈએ; તેમાં રત, વિવિધ, નિપુણ અને તેને જાણનારાઓએ માન્ય કરેલા લોકો દ્વારા.
4.30.15
अथाग्रजानन्तरजो भ्रातुः प्रियहिते रतः ।
ज्येष्ठं दुःशासनस्तत्र भ्राता भ्रातरमब्रवीत् ॥ ४.३०.१५ ॥
પછી, મોટા ભાઈ પછી જન્મેલા, ભાઈના પ્રિય અને હિતમાં રત દુઃશાસને ત્યાં પોતાના મોટા ભાઈને કહ્યું.
4.30.16
येषु नः प्रत्ययो राजंश्चारेषु मनुजाधिप ।
ते यान्तु दत्तदेया वै भूयस्तान्परिमार्गितुम् ॥ ४.३०.१६ ॥
હે રાજન, હે મનુજાધિપ, જે ગુપ્તચરો પર આપણો વિશ્વાસ છે તેઓ જ જાય, જેમને અપાયેલું છે અને આપવા યોગ્ય છે, તેમને ફરી સંપૂર્ણ શોધવા માટે.
4.30.17
यदाह कर्णो राजेन्द्र सर्वमेतदवेक्ष्यताम् ।
यथोद्दिष्टं चराः सर्वे मृगयन्तु यतस्ततः ॥ ४.३०.१७ ॥
હે રાજેન્દ્ર, કર્ણે જે કહ્યું તે બધું વિચારાય; જેમ નિર્દેશ્યું છે તેમ બધા ગુપ્તચરો ઠેકઠેકાણેથી શોધે.
4.30.18
घ्राणैः पश्यन्ति पशवो वेदैरेव द्विजोत्तमाः ।
चारैः पश्यन्ति राजानश्चक्षुर्भ्यामितरे जनाः ॥ ४.३०.१८ ॥
પશુઓ સુગંધથી જુએ છે; હે ઉત્તમ દ્વિજો, વેદોથી જ (જ્ઞાનથી) જુએ છે. રાજાઓ ગુપ્તચરોથી જુએ છે, અન્ય લોકો આંખોથી.
4.30.19
यथोक्ताश्चारपुरुषा मृगयन्तु पुनःपुनः ।
एते चान्ये च बहवो देशांश्च नगराणि च ॥ ४.३०.१९ ॥
પહેલાં કહ્યા પ્રમાણે તે ગુપ્તચર પુરુષો વારંવાર શોધે. આ અને બીજા ઘણા દેશોમાં અને નગરોમાં પણ શોધે.
4.30.20
न हि तेषां गतिर्वासः प्रवृत्तिर्वोपलभ्यते ।
अत्यन्तं वा निगूढास्ते पारं वोर्मिमतो गताः ॥ ४.३०.२० ॥
તેમની ગતિ, નિવાસ કે સમાચાર કંઈ મળતું નથી. તેઓ સંપૂર્ણપણે છુપાયેલા છે, અથવા મોજાંવાળા સમુદ્રના પેલે પાર ગયા છે.
4.30.21
व्यालैर्वाऽपि महारण्ये भक्षिताः शूरमानिनः ।
द्वीपं वा परमं प्राप्ता गिरिदुर्गवनेष्वपि ॥ ४.३०.२१ ॥
અથવા પોતાને શૂરવીર માનનારા તેઓ મહાઅરણ્યમાં હિંસક પ્રાણીઓ દ્વારા ખવાઈ ગયા હશે, અથવા દૂરના દ્વીપે પહોંચ્યા હશે, અથવા પર્વતદુર્ગ વનોમાં પણ (છુપાયા હશે).
4.30.22
हीनदर्पा निराशास्ते भक्षिता वाऽपि राक्षसैः ।
अथवा विषमं प्राप्य विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ ४.३०.२२ ॥
અભિમાન ગુમાવીને, નિરાશ થઈને તેઓ રાક્ષસોથી ખવાઈ ગયા હશે, અથવા કોઈ વિષમ સ્થાને પહોંચીને લાંબા સમય માટે નષ્ટ થઈ ગયા હશે.
4.30.23
तस्मान्मानसमव्यग्रं कृत्वाऽऽत्मानं नियम्य च ।
कुरु कार्यं महोत्साहं मन्यसे यन्नराधिप ॥ ४.३०.२३ ॥
તેથી, મનને અવિચલિત રાખીને, પોતાને સંયમમાં રાખીને, હે નરાધિપ, જે કાર્ય તમને યોગ્ય લાગે તે મહાન ઉત્સાહથી કરો.