Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.30.1

ततो दुर्योधनो राजा श्रुत्वा तेषां वचस्तदा ।
चिरमन्तर्मना भूत्वा इदमाह सभासदः ॥ ४.३०.१ ॥

ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବହୁ ସମୟ ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତା କରି ସଭାସଦମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

4.30.2

अशक्यं खलु कार्यस्य गतिं ज्ञातुं हि तत्वतः ।
तस्मात्सर्वे परीक्षध्वं क्वनु स्युः पाण्डवा गताः ॥ ४.३०.२ ॥

କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ଗତି ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିବା ପ୍ରକୃତରେ ଅସମ୍ଭବ। ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର ଯେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁଠି ଯାଇଥିବେ।

4.30.3

अल्पावशिष्टः कालस्तु गतो भूयिष्ठ एव च ।
तेषामज्ञातचर्यायामस्मिन्वर्षे त्रयोदशे ॥ ४.३०.३ ॥

ଅଜ୍ଞାତବାସର ଏହି ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ବିତିଗଲା, ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି।

4.30.4

अपि वर्षस्य शेषं ते ह्यतीयुरिह पाण्डवाः ।
निवृत्तसमयास्ते हि सत्यव्रतपरायणाः ॥ ४.३०.४ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ବର୍ଷର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ମଧ୍ୟ ବିତାଇଥିବେ। ସେମାନଙ୍କ ଅବଧି ପୂରଣ ହୋଇଛି; ସେମାନେ ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।

4.30.5

क्षरन्त इव नागेन्द्राः सर्वे ह्याशीविषोपमाः ।
दुःखाद्भवेयुः संरब्धाः कौरवान्प्रति ते ध्रुवम् ॥ ४.३०.५ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମଦ ଝରାଉଥିବା ମହାହସ୍ତୀ ଏବଂ ବିଷଧର ସର୍ପଙ୍କ ପରି; ଦୁଃଖରୁ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ କୌରବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେବେ।

4.30.6

विज्ञातव्या मनुष्येन्द्रास्तर्कया सुप्रणीतया ।
निपुणैश्चारपुरुषैः प्राज्ञैर्दक्षैः सुसंवृतैः ॥ ४.३०.६ ॥

ସେହି ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ସୁଚିନ୍ତିତ ତର୍କରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ—ନିପୁଣ, ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଦକ୍ଷ ଓ ସୁଗୋପନ ଚରପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

4.30.7

अज्ञातसमये ज्ञाताः कृच्छ्ररूपसमाश्रिताः ।
प्रविशेयुर्जितक्रोधास्तावदेव पुनर्वनम् ॥ ४.३०.७ ॥

ଅଜ୍ଞାତ ସମୟରେ ଜ୍ଞାତ ହୋଇ, କଷ୍ଟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, କ୍ରୋଧ ଜିତି, ସେତିକି ସମୟ ପୁଣି ବନରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ।

4.30.8

तस्मात्क्षिप्रं विचिन्वध्वं यथा चात्यन्तमव्ययम् ।
राज्यं निर्द्वन्द्वमव्यग्रं निःसपत्नं चिरं भवेत् ॥ ४.३०.८ ॥

ଅତଏବ ଶୀଘ୍ର ଖୋଜ, ଯେପରି ରାଜ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ, ଅବ୍ୟଗ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁରହିତ ହୋଇ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହେ।

4.30.9

दुर्योधनेनैवमुक्ते वचनेऽतीव दुःखिना ।
ततः कर्णोऽब्रवीद्वाक्यं सत्यधर्मार्थसंयुतम् ॥ ४.३०.९ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏପରି ଅତି ଦୁଃଖରେ କହିବା ପରେ, କର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

4.30.10

एते पुनर्न गच्छन्तु अन्ये गच्छन्तु भारत ।
शीघ्रवृत्ता नरा योग्या निपुणाश्छन्नचारिणः ॥ ४.३०.१० ॥

ହେ ଭାରତ, ଏମାନେ ପୁଣି ନ ଯାଆନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ। ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ଯୋଗ୍ୟ, ନିପୁଣ, ଗୋପନରେ ବିଚରଣକାରୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ।

4.30.11

चरन्तु देशान्विविधान्स्फीताञ्जनपदाकुलान् ।
तत्र गोष्ठीषु रम्यासु सिद्धा ब्राह्मणरूपिणः ॥ ४.३०.११ ॥

ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସମୃଦ୍ଧ, ଜନପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତୁ। ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ସଭାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ ରହନ୍ତୁ।

4.30.12

परिवाहेषु तीर्थेषु विविधेष्वाकरेषु च ।
अन्वेष्टव्या मनुष्येन्द्र पाण्डवाश्छन्नचारिणः ॥ ४.३०.१२ ॥

ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ନଦୀ ପ୍ରବାହରେ, ତୀର୍ଥରେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଖଣିରେ ଗୋପନରେ ବିଚରଣକାରୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।

4.30.13

नदीकुञ्जेषु तीर्थेषु ग्रामेषु नगरेषु च ।
आश्रमेषु च रम्येषु पर्वतेषु गुहासु च ॥ ४.३०.१३ ॥

ନଦୀକୁଞ୍ଜ, ତୀର୍ଥ, ଗ୍ରାମ, ନଗର, ରମଣୀୟ ଆଶ୍ରମ, ପର୍ବତ ଓ ଗୁମ୍ଫାରେ ମଧ୍ୟ।

4.30.14

विज्ञातव्या मनुष्येन्द्र तर्कया सुविनूतया ।
विविधैस्तत्परैः सम्यङ्विपुणैस्तज्ज्ञसंमतैः ॥ ४.३०.१४ ॥

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ସୁପରିଷ୍କୃତ ତର୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ତାହାରେ ନିଯୁକ୍ତ ବିବିଧ, ନିପୁଣ ଓ ତାହା ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମତ।

4.30.15

अथाग्रजानन्तरजो भ्रातुः प्रियहिते रतः ।
ज्येष्ठं दुःशासनस्तत्र भ्राता भ्रातरमब्रवीत् ॥ ४.३०.१५ ॥

ତା'ପରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଭ୍ରାତାଙ୍କ ପରେ ଜନ୍ମିତ, ଭ୍ରାତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତରେ ରତ ଦୁଃଶାସନ ସେଠାରେ ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଭ୍ରାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

4.30.16

येषु नः प्रत्ययो राजंश्चारेषु मनुजाधिप ।
ते यान्तु दत्तदेया वै भूयस्तान्परिमार्गितुम् ॥ ४.३०.१६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ ମନୁଜାଧିପ, ଯେଉଁ ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆମର ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ସେମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ; ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି ଓ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋଜିବା ପାଇଁ।

4.30.17

यदाह कर्णो राजेन्द्र सर्वमेतदवेक्ष्यताम् ।
यथोद्दिष्टं चराः सर्वे मृगयन्तु यतस्ततः ॥ ४.३०.१७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କର୍ଣ୍ଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି ସବୁ ବିଚାର କରାଯାଉ; ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତଚର ଯେଉଁଠାରୁ ସେଠାରୁ ଖୋଜନ୍ତୁ।

4.30.18

घ्राणैः पश्यन्ति पशवो वेदैरेव द्विजोत्तमाः ।
चारैः पश्यन्ति राजानश्चक्षुर्भ्यामितरे जनाः ॥ ४.३०.१८ ॥

ପଶୁମାନେ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଦେଖନ୍ତି; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଗଣ, ବେଦ ଦ୍ୱାରା (ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା) ହିଁ ଦେଖନ୍ତି। ରାଜାମାନେ ଗୁପ୍ତଚର ଦ୍ୱାରା ଦେଖନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଲୋକେ ଆଖି ଦ୍ୱାରା।

4.30.19

यथोक्ताश्चारपुरुषा मृगयन्तु पुनःपुनः ।
एते चान्ये च बहवो देशांश्च नगराणि च ॥ ४.३०.१९ ॥

ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି ସେହି ଗୁପ୍ତଚର ପୁରୁଷମାନେ ପୁନଃ ପୁନଃ ଖୋଜନ୍ତୁ। ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବହୁତ ଲୋକ ଦେଶ ଓ ନଗରରେ ମଧ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତୁ।

4.30.20

न हि तेषां गतिर्वासः प्रवृत्तिर्वोपलभ्यते ।
अत्यन्तं वा निगूढास्ते पारं वोर्मिमतो गताः ॥ ४.३०.२० ॥

ସେମାନଙ୍କ ଗତି, ବାସ ବା ସମ୍ବାଦ କିଛି ମିଳୁନାହିଁ। ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୁଚିଛନ୍ତି, ନହେଲେ ତରଙ୍ଗମୟ ସମୁଦ୍ରର ପାରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

4.30.21

व्यालैर्वाऽपि महारण्ये भक्षिताः शूरमानिनः ।
द्वीपं वा परमं प्राप्ता गिरिदुर्गवनेष्वपि ॥ ४.३०.२१ ॥

କିମ୍ବା ନିଜକୁ ବୀର ମାନୁଥିବା ସେମାନେ ମହାଅରଣ୍ୟରେ ହିଂସ୍ର ପଶୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖିଆଯାଇଥିବେ, କିମ୍ବା ଦୂର ଏକ ଦ୍ୱୀପରେ ପହଞ୍ଚିଥିବେ, କିମ୍ବା ପର୍ବତ ଦୁର୍ଗମ ବନରେ ମଧ୍ୟ (ଲୁଚିଥିବେ)।

4.30.22

हीनदर्पा निराशास्ते भक्षिता वाऽपि राक्षसैः ।
अथवा विषमं प्राप्य विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ ४.३०.२२ ॥

ଅହଙ୍କାର ହରାଇ, ନିରାଶ ହୋଇ ସେମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖିଆଯାଇଥିବେ, କିମ୍ବା ଏକ ବିଷମ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ଅନନ୍ତ ବର୍ଷ ଧରି ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବେ।

4.30.23

तस्मान्मानसमव्यग्रं कृत्वाऽऽत्मानं नियम्य च ।
कुरु कार्यं महोत्साहं मन्यसे यन्नराधिप ॥ ४.३०.२३ ॥

ତେଣୁ, ମନକୁ ଅବିଚଳିତ ରଖି, ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି, ହେ ନରାଧିପ, ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ ମନେ କରନ୍ତି ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ମହାଉତ୍ସାହରେ କରନ୍ତୁ।