مهابهاراتا · أدهيايا 4.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.35.1
तमसाऽभिप्लुते लोके रजसा चैव भारत ।
व्यतिष्ठन्त मुहूर्तं ते व्यूढानीकाः प्रहारिणम् ॥ ४.३५.१ ॥
يا بهاراتا، حين غُمر العالم بالظلام والغبار، توقفت الجيوش المصفوفة لحظة، والمقاتلون على أهبة الضرب.
4.35.2
ततोऽन्धकारं प्रणुदन्नुदतिष्ठन्निशाकरः ।
कुर्वाणो विमलां रात्रिं दर्शयन्क्षत्रियान्रणे ॥ ४.३५.२ ॥
ثم طلع القمر مبددًا الظلام، جاعلًا الليل صافيًا، ومُظهرًا المحاربين في ساحة القتال.
4.35.3
ततः प्रकाशमासाद्य पुनर्युद्धमवर्तत ।
घोररूपं तदा तेषामवेक्ष्य तु परस्परम् ॥ ४.३५.३ ॥
ثم لما وصلوا إلى النور عادت المعركة، فرأى بعضهم بعضًا في هيئته المرعبة.
4.35.4
तथैव तेषां तुमुलानि तानि क्रुद्धानि चान्योन्यमभिद्रवन्ति ।
गदासिपट्टैश्च परश्वथैश्च प्रासैश्च तीक्ष्णाग्रसुधौतधारैः ॥ ४.३५.४ ॥
وكذلك اندفعت جيوشهم الغاضبة الصاخبة بعضها على بعض بالهراوات والسيوف والسيوف العريضة والفؤوس والرماح ذات الرؤوس الحادة والنصول المصقولة.
4.35.5
बलं तु मात्स्यस्य बलेन राजा सर्वं त्रिगर्ताधिपतिः सुशर्मा ।
प्रमथ्य जित्वा च निपीड्य मत्स्यान्विराटमोजस्विनमभ्यधावत् ॥ ४.३५.५ ॥
لكن الملك سوشارمان، سيد التريغارتا، سحق بجيشه كل جيش الماتسيا، وقهرهم وأرهقهم، ثم انقض على فيراتا الجبار.
4.35.6
मत्ताविव वृषौ तौ तु गजाविव मदोद्धतौ ।
सिंहाविव गजग्राहौ शक्रवृत्राविवोद्धतौ ॥ ४.३५.६ ॥
كان الاثنان كثورين هائجين، وكفيلين متعاليين من الشبق، وكأسدين يفترسان الفيلة، وكإندرا وفريترا، شرسين في غضبهما.
4.35.7
उभौ तुल्यबलोत्साहावुभौ तुल्यपराक्रमौ ।
उभौ तुल्यास्रविक्षेपावुभौ युद्धविशारदौ ॥ ४.३५.७ ॥
كان كلاهما متساويين في القوة والحماس، ومتساويين في البأس، ومتساويين في رمي السلاح، وكلاهما بارع في الحرب.
4.35.8
तौ निहत्य पृथग्धुर्यानुभयोः पार्ष्णिसारथी ।
आस्तां तुल्यधनुर्ग्राहौ कृष्णकंसाविवोद्धतौ ॥ ४.३५.८ ॥
وبعد أن قتل كلاهما على حدة خيول الأمام للطرفين وسائقي الخلف، كانا رامييْن متساويين، شرسين كـكرishna وكامسا.
4.35.9
ततः सुशर्मा त्रैगर्तः सह भ्रात्रा सुवर्मणा ।
अभ्यद्रवन्मत्स्यराजं रथव्रातेन सर्वशः ॥ ४.३५.९ ॥
ثم انقضّ سوشارمان ملك الترِيغارتا مع أخيه سوفارمان، بجماعة من العربات، على ملك المتسيا من كل جانب.
4.35.10
ततो रथाभ्यां प्रस्कन्द्य भ्रातरौ क्षत्रियर्षभौ ।
गदापाणी सुसंरब्धौ समभ्यद्रवतां जवात् ॥ ४.३५.१० ॥
ثم قفز الأخوان، ثوران بين الكشاتريا، من عربتيهما، والمِقمعة في اليد، شديدَي الغضب، وانقضّا بسرعة.
4.35.11
सुशर्मा परवीरघ्नो बलवान्वीर्यवान्गदी ।
विरथं मत्स्यराजानं जीवग्राहमथाग्रहीत् ॥ ४.३५.११ ॥
أمسك سوشارمان، قاتل أبطال الأعداء، القوي الباسل حامل المقمعة، بملك المتسيا حيًّا بعد أن فقد عربته.
4.35.12
तमुन्मथ्य सुशर्मा तु युवतीमिव कामुकः ।
स्यन्दनं स्वं समारोप्य प्रययौ भीमविक्रमः ॥ ४.३५.१२ ॥
كما يرفع العاشق فتاة شابة، رفع سوشارمان ذو البأس الرهيب الملكَ بعد أن أمسك به وطرحه، فوضعه على عربته وانطلق.
4.35.13
तस्मिन्गृहीते विरथे विराटे बलवत्तरे ।
बलं सर्वं विभग्नं तन्निरुत्साहं निराशकम् ॥ ४.३५.१३ ॥
لما أُسر فيراطا الأقوى بكثير، بلا عربة، تحطم جيشه كله، فقد الحماس والأمل.
4.35.14
प्राद्रवन्त भयान्मात्स्यास्त्रिगर्तैरर्दिता रणे ।
विदिक्षुः दिक्षु सर्वासु पलायन्ति च यान्ति च ॥ ४.३५.१४ ॥
لاحق الترغرتا المتسيين في المعركة، فهربوا من الخوف؛ متفرقين في كل الاتجاهات، ظلوا يفرّون ويجرون.
4.35.15
तेषु विद्रांव्यमाणेषु कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भिमसेनमरिन्दमम् ॥ ४.३५.१५ ॥
وبينما كانوا يُطردون، خاطب يودهيشثيرا، ابن كونتي ذو النفس الصالحة، بهيماسينا قاهر الأعداء.
4.35.16
मात्स्यराजस्त्रिगर्तेन परामृष्टः सुशर्मणा ।
तं मोक्षय महाबाही मा गमद्द्विषतां वशम् ॥ ४.३५.१६ ॥
لقد أمسك سوشرمان من الترغرتا بملك المتسيين. يا ذا الذراعين القويتين، أطلقه، ولا تدعه يقع في قبضة الأعداء.
4.35.17
भीमसेनः महाबाहो गृहीतं तु सुशर्मणा ।
त्रायस्व मोचय क्षिप्रमस्मत्प्रीतिकरं नृपम् ॥ ४.३५.१७ ॥
يا بهيماسينا، يا ذا الذراعين القويتين! لقد أمسك سوشرمان بالملك الذي هو عزيز علينا. احمه وأطلقه سريعا.
4.35.18
उषिताः स्म सुखं सर्वे सर्वकामैः सुपूजिताः ।
भीमसेन त्वया कार्या तस्य वातस्य निष्कृतिः ॥ ४.३५.१८ ॥
لقد عشنا هنا جميعا في سعادة، وأُكرمنا بكل ما نشتهي. يا بهيماسينا، يجب عليك أن ترد ذلك الدين.
4.35.19
तं तथावादिनं तत्र भीमसेनो महाबलः ।
अभ्यभाषत दुर्धर्षो रणमध्ये युधिष्ठिरम् ॥ ४.३५.१९ ॥
فخاطب بهيمasena، العظيم القوة الذي لا يُقهر، يودهيشثيرا الذي قال ذلك، في وسط المعركة.
4.35.20
अहमेनं परित्रास्ये शासनात्तव पार्थिव ।
पश्येदं सुमहत्कर्म युध्यतो मम शत्रुभिः ॥ ४.३५.२० ॥
بأمرك أيها الملك سأحميه. فانظر إلى هذا العمل العظيم مني وأنا أقاتل الأعداء.
4.35.21
स्वबाहुबलमाश्रित्य परेषामसमं रणे ।
एकान्तमाश्रितो राजंस्तिष्ठ त्वं भ्रातृभिः सह ॥ ४.३५.२१ ॥
أيها الملك، متكلاً على قوة ذراعيك التي لا يضاهيها الأعداء في المعركة، فاثبت في مكان منعزل مع إخوتك.
4.35.22
अयं वृक्षो महाशाखो गिरिमात्रो वनस्पतिः ।
अहमेनं समारुज्य पोथयिष्यामि शात्रवान् ॥ ४.३५.२२ ॥
هذه الشجرة ذات الفروع الكبيرة، العالية كالجبل، سيدة الغابة: سأصعد عليها وأسحق الأعداء.
4.35.23
तं मत्तमिव मातङ्गं वीक्षमाणं वनस्पतिम् ।
अब्रवीद्भ्रातरं वीरं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ४.३५.२३ ॥
وكان ينظر إلى الشجرة كفيل هائج، فقال يودهيشثيرا ملك الدهرما لأخيه البطل.
4.35.24
भीम मा साहसं कार्षीस्तिष्ठत्वेष वनस्पतिः ॥ ४.३५.२४ ॥
يا بهيما، لا تتصرف بتهوّر؛ دع هذه الشجرة قائمة في مكانها.
4.35.25
मा त्वां वृक्षेण कर्माणि कुर्वन्तमतिमानुषम् ।
जनाः समवबुध्येरन्भीमोऽयमिति भारत ॥ ४.३५.२५ ॥
يا بهاراتا، لئلا يتعرّف الناس، وهم يرونك تأتي بأفعال فوق البشر بالشجرة، على أن هذا هو بهيما.
4.35.26
मा ग्रहीस्त्वमिमं वृक्षं सिंहनादं च मा नद ।
कर्मणा सिंहनादेन विज्ञास्यन्ति जना ध्रुवम् ॥ ४.३५.२६ ॥
لا تمسك هذه الشجرة ولا تزمجر زمجرة الأسد؛ فبالفعل وبزمجرة الأسد سيعرفك الناس حتماً.
4.35.27
इमं वृक्षं गृहीत्वा त्वं नेमां सेनामभिद्रव ।
वृक्षं च त्वां रुजन्तं वै विज्ञास्यति जनो ध्रुवं ॥ ४.३५.२७ ॥
خذ هذه الشجرة ولا تهاجم هذا الجيش؛ فبرؤيتك تسحق الأعداء بالشجرة سيعرفك الناس حتماً.
4.35.28
अन्यदेवायुधं गृह्य प्रतिपद्यस्व मानुषम् ।
चापं वा यदि वा शक्तिं निस्त्रिंशं वा परश्वथम् ॥ ४.३५.२८ ॥
خذ سلاحاً آخر وتشبّه بالبشر — قوساً، أو رمحاً، أو سيفاً، أو فأساً حربية.
4.35.29
यदेव मानुषं भीम भवेदन्यैरलक्षितम् ।
तदेवायुधमादाय मोचयाशु महीतिम् ॥ ४.३५.२९ ॥
يا بهيما، خذ السلاح البشري الذي يبقى خفياً عن الآخرين، وأوقف هجوم هذا الجيش سريعاً.
4.35.30
यमौ च चक्ररक्षौ ते भवितारौ महाबलौ ।
व्यायच्छतस्ते समरे मत्स्यराजं परीप्स्रतः ॥ ४.३५.३० ॥
سيكون أخواك التوأمان، العظيمان القوة، حارسي عجلاتك وأنت تجاهد في المعركة لحماية ملك الماتسيا.
4.35.31
भ्रातुर्वचनमादाय भीमो वृक्षं विसृज्य च ।
चापमादाय संप्राप्तो रथमास्थाय पाण्डवः ॥ ४.३५.३१ ॥
امتثل بهيما لكلام أخيه، فترك الشجرة وأخذ القوس، وصعد البانداوي على العربة وأقبل.
4.35.32
व्यमुञ्चच्छरवर्षाणि सतोय इव तोयदः ।
तं भीमो भीमकर्माणं शुशर्माणमथाऽऽद्रवत् ॥ ४.३५.३२ ॥
كالسحابة المحملة بالماء أمطر وابلًا من السهام؛ فاندفع بهيما نحو سوشارمان، مرتكب الأفعال المروعة.
4.35.33
विराटमभिवीक्ष्यैनं तिष्ठितिष्ठेति चावदत् ॥ ४.३५.३३ ॥
ونظر إلى virāṭa فقال: «قف، قف!»
4.35.34
सुशर्मा चिन्तयामास कालान्तकयमोपमम् ।
तिष्ठतिष्ठेति भाषन्तं पृष्ठतो रथपुङ्गवः ॥ ४.३५.३४ ॥
ففكّر سوشارمان: هذا أفضل سائقي العربات، المماثل للموت ويama، يصيح من خلفه: «قف، قف!».
4.35.35
पश्यतां सुमहत्कर्म महद्युद्धमुपस्थितम् ।
परावृत्तो धनुर्गृह्य सुशर्मा भ्रातृभिः सह ॥ ४.३५.३५ ॥
وبينما كان الجميع ينظرون، نشب ذلك العمل العظيم والحرب الكبرى؛ فأخذ سوشارمان القوس وارتدّ مع إخوته.
4.35.36
निमेषान्तरमात्रेण भीमसेनेन ते रथाः ।
रथानां च गजानां च वाजिनां च ससादिनां ॥ ४.३५.३६ ॥
في لحظة خاطفة، بواسطة بهيماسينا، عرباتهم وأفيالهم وخيولهم مع فرسانها—...
4.35.37
सहस्रशतसंघाताः शूराणामुग्रधन्विनाम् ।
पातिता भीमसेनेन विराटस्य समीपतः ॥ ४.३५.३७ ॥
قرب ويراطا أسقط بهيمسينا الأبطال الرماة الشرسين بالمئات والآلاف في جماعات.
4.35.38
पत्तयो निहतास्तेषां गदां गृह्य महात्मना ॥ ४.३५.३८ ॥
أخذ العظيم النفس عصاه الحديدية فقتل مشاتهم.
4.35.39
तद्दृष्ट्वा तादृशं युद्धं सुशर्मा युद्धदुर्मदः ।
चिन्तयामास मनसा किं शेषं हि बलस्य मे ॥ ४.३५.३९ ॥
ولما رأى سوشارمان مثل هذه المعركة، وقد أسكره كبرياء الحرب، قال في نفسه: ماذا بقي من جيشي؟
4.35.40
अपरो दृश्यते सैन्ये पुरा मग्नो महाबले ।
आकर्णपूर्णेन तदा धनुषा प्रत्यदृश्यत ॥ ४.३५.४० ॥
يا ذا القوة العظيمة، ظهر في الجيش آخر كان قد غاص من قبل؛ فإذا به يظهر ثانية والقوس مشدود حتى الأذن.
4.35.41
सुशर्मा सायकांस्तीक्ष्णान्क्षिपते च पुनःपुनः ॥ ४.३५.४१ ॥
كان سوشارمان يطلق السهام الحادة مرارًا وتكرارًا.
4.35.42
ततः समस्तास्ते सर्वे तुरगानभ्यचोदयन् ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणास्त्रिगर्तान्प्रत्यमर्षणाः ॥ ४.३५.४२ ॥
فحثّوا خيولهم جميعًا، مُظهرين الأسلحة الإلهية، وتقدّموا غاضبين نحو الترجرتا.
4.35.43
तान्निवृत्तरथान्दृष्ट्वा पाण्डवास्तां महाचमूम् ।
वैराटिः परमक्रुद्धो युयुधे परमाद्भुतम् ॥ ४.३५.४३ ॥
ولما رأى البانداڤا عرباتهم قد تراجعت، قاتلوا ذلك الجيش العظيم. وغضب ابن ڤيراتا غضباً شديداً فقاتل قتالاً بالغ العجب.
4.35.44
त्रिगर्ताः समभिक्रम्य अयुध्यन्त जयैषिणः ।
तान्भीमसेनः संक्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
वैराटिः परमक्रुद्धो युयुधे परमाद्भुतम् ॥ ४.३५.४४ ॥
اندفع الترييغرتا طالبين النصر وقاتلوا معاً. وغضب بهيمسينا، أفضل حاملي السلاح جميعاً، غضباً شديداً عليهم. وغضب ابن ڤيراتا غضباً شديداً فقاتل قتالاً بالغ العجب.
4.35.45
सहस्रं प्राहिणीद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलश्चापि सप्तैव शतानि प्राहिणोच्छरैः ॥ ४.३५.४५ ॥
أرسل الملك يودهيشتهيرا، ابن كونتي، ألف رجل؛ وأرسل ناكولا أيضاً سبعمائة بالسهام.
4.35.46
शतानि त्रीणि शूराणां सहदेवः प्रतापवान् ।
युधिष्ठिरसमादिष्टो निजघ्ने पुरुषर्षभः ॥ ४.३५.४६ ॥
ضرب سهاديڤا الجبّار، بأمر يودهيشتهيرا، مع ثلاثمائة من الأبطال (العدو)؛ كان ثور الرجال.
4.35.47
प्रविश्य महतीं सेनां त्रिगर्तानां महाबलः ।
क्षोभयन्सर्वभूतानि सिंहः क्षुद्रमृगानिव ॥ ४.३५.४७ ॥
دخل ذو القوة العظيمة جيش الترييغرتا الجرّار، فأرعب جميع الكائنات كما يروّع الأسد الغزلان الصغيرة.
4.35.48
ततो युधिष्ठिरो राजा त्वरमाणो महाबलः ।
अभिद्रुत्य सुशर्माणं शरैरभ्यहनद्धृशम् ॥ ४.३५.४८ ॥
ثم اندفع الملك يودهيشتهيرا ذو القوة العظيمة مسرعاً، فهاجم سوشارمان وضربه بالسهام ضرباً شديداً.
4.35.49
सुशर्माऽपि सुसंक्रुद्धस्त्वराणो युधिष्ठिरम् ।
अविध्यद्दशभिर्बाणैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ४.३५.४९ ॥
وكان سوشارمان أيضًا شديد الغضب، فاندفع نحو يوديشثيرا وأصابه بعشرة سهام، وأصاب الخيول الأربعة بأربعة.
4.35.50
ततो राजन्क्षिप्रकारी कुन्तीऽपुत्रो वृकोदरः ।
समासाद्य सुशर्माणमश्वांस्तस्य न्यपातयत् ॥ ४.३५.५० ॥
ثم، أيها الملك، وصل فركودارا (بهيما)، ابن كونتي، السريع في الفعل، إلى سوشارمان فأسقط خيوله.
4.35.51
पृष्ठगोषौ च तस्याथ हत्वा परमसायकैः ।
अथास्य सारथिं क्रुद्धो रथोपस्थादपतयत् ॥ ४.३५.५१ ॥
ثم قتل حارسيه الخلفيين بأمضى السهام، ثم غاضبًا ألقى سائقه من منصة العربة.
4.35.52
चक्ररक्षस्तु शूरश्च शोणाश्वो नाम नामतः ।
स भयाद्विरथं दृष्ट्वा त्रैगर्तं व्याजहात्तदा ॥ ४.३५.५२ ॥
أما الشجاع حارس العجلة واسمه شونَشفا، فلما رأى التريغارتي (سوشارمان) بلا عربة، صرخ حينئذ من الخوف.
4.35.53
ततो विराटः प्रस्कन्द्य रथादथ सुशर्मणः ।
गदामस्य परामृश्य तमेवाभ्यहनद्बली ॥ ४.३५.५३ ॥
ثم قفز فيراتا من عربته، وأمسك بعصا سوشارمان فضربه بها بقوة.
4.35.54
स चचार गदापाणिर्वृद्धोऽपि तरुणो यथा ॥ ४.३५.५४ ॥
تحرك وفي يده العصا، رغم شيخوخته، كأنه شاب.
4.35.55
भीमस्तु भीमसंकाशो रथात्प्रस्कन्द्य वीर्यवान् ।
उत्प्लुत्य गत्वा वेगेन तद्रथे विनिपत्य च।
सुशर्मणः शिरोऽगुह्णात्पुनराश्वास्य युध्यतः ॥ ४.३५.५५ ॥
انطلق بهيمٌ، المرعب كبهيم نفسه، من عربته قافزًا بقوة، فانقضّ على عربة سوشارمان بسرعة، وبعد أن استعاد المقاتل أنفاسه أمسك برأسه.
4.35.56
अग्राद्गिरेर्विनिक्षिप्य सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ।
ऊर्ध्वमुत्प्लृत्य मार्जार आखोर्यद्वच्छिरो रुषा ॥ ४.३५.५६ ॥
كما يقذف الأسد غزالًا صغيرًا من قمة جبل، أو كما تقفز القطة إلى أعلى وتمسك برأس فأر في غضب.
4.35.57
समुद्यम्य तु रोषात्तं निष्पिपेष महीतले ।
यदा मूर्ध्नि महाबाहुः प्राहरद्विलपिष्यतः ॥ ४.३५.५७ ॥
فرفعه غضبًا وسحقه على الأرض؛ ثم ضربه ذو الذراعين العظيمتين على رأسه حين كان على وشك النواح.
4.35.58
तस्य जानु ददौ भीमो जघ्ने चैनमरत्निना ।
स मोहमगमद्राजा प्रहारवरपीडितः ॥ ४.३५.५८ ॥
ضرب بهيم ركبته وأصابه بساعده؛ فسقط الملك في إغماء، مثقلًا بأفضل الضربات.
4.35.59
तस्मिन्वीरे गृहीते तु त्रिगर्तानां महारथे ।
अभज्यत बलं सर्वं त्रिगर्तानां भयातुरम् ॥ ४.३५.५९ ॥
وحين أُمسك ذلك البطل، فارس العربات العظيم للترجارتا، انكسر جيش الترجارتا كله مرعوبًا وتشتت.
4.35.60
निवृत्य गास्ततः सर्वाः पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
अवजित्य सुशर्माणं धनं चादाय सर्वशः ॥ ४.३५.६० ॥
ثم عاد أبناء بانذو، فرسان العربات العظام، بعد أن ردّوا جميع الماشية، وغلبوا سوشارمان، وأخذوا كل الغنائم.
4.35.61
स्वबाहुबलसंपन्ना ह्रीनिषेवा यतव्रताः ।
विराटस्य महात्मानः परिक्लेशविनाशनाः।
स्थिताः समक्षं ते सर्वे त्वथ भीमोऽभ्यभाषत ॥ ४.३५.६१ ॥
المتمتعون بقوة أذرعهم، الحييون، الثابتون على نذورهم، أولو النفوس العظيمة من فيراطا، مزيلو الكروب، وقفوا جميعا أمامه؛ فتكلم بهيما.
4.35.62
नायं पापसमाचारो मत्तो जीवितुमर्हति ।
किंनु शक्यं मया कर्तुं यद्राजा सततं घृणी ।
गले गृहीत्वा राजानमानीय विवशं वशम् ॥ ४.३५.६२ ॥
لا يستحق هذا المذنب أن يعيش بيدي. وبما أن الملك رحيم دائما، فماذا يمكنني أن أفعل؟ أمسكته من عنقه، وأخضعت الملك العاجز لسلطتي—
4.35.63
तत एनं विचेष्टन्तं बद्ध्वा पार्थो वृकोदरः ।
रथमारोपयामास विसंज्ञं पांसुगुण्ठितम् ॥ ४.३५.६३ ॥
ثم ربط بهيما ابن بريتا، ذو البطن الذئبي، ذلك الذي يتلوى، وأمر أن يوضع على العربة ذلك المغشي عليه المغطى بالغبار.
4.35.64
अभ्येत्य रणमध्यस्थमभ्यगच्छद्युधिष्ठिरम् ।
दर्शयामास भीमस्तु सुशर्माणं नराधिपम् ॥ ४.३५.६४ ॥
ذهب بهيما إلى يودهيشثيرا الواقف في وسط المعركة، وأرى له ملك البشر سوشارمان.
4.35.65
प्रोवाच पुरुषव्याघ्रो भीममाहवशोभिनम् ।
तं राजा प्राहसद्दृष्ट्वा मुच्यतां वै नराधमः ॥ ४.३५.६५ ॥
قال نمر الرجال لبهيما الذي تألق في المعركة. فضحك الملك عندما رآه وقال: «أطلقوا سراح هذا الأدنى بين الرجال.»
4.35.66
एवमुक्तोऽब्रवीद्भीमः सुशर्माणं महाबलम् ।
जीवितुं चेच्छसे मूढ हेतुं मे गदतः शृणु ॥ ४.३५.६६ ॥
فلما قيل له هذا، قال بهيما لسوشارمان ذي القوة الهائلة: «أيها الأحمق، إن كنت تريد أن تعيش، فاسمع السبب الذي أقوله.»
4.35.67
दासोस्मीति त्वया वाच्यं संसत्सु च सभासु च ।
एवं ते जीवितं दद्यामेष युद्धजितो विधिः ॥ ४.३५.६७ ॥
يجب أن تقول في المجالس والمحافل: «أنا عبد». هكذا أهب لك الحياة؛ فهذه قاعدة من غلب في القتال.
4.35.68
तमुवाच ततो ज्येष्ठो भ्राता सप्रणयं वचः ।
मुञ्चमुञ्चाधमाचारं प्रमाणं यदि ते वयम् ॥ ४.३५.६८ ॥
فقال له الأخ الأكبر بكلمات لطيفة: «أطلقه، أطلقه ذلك الدنيء السلوك، إن كنا لك حجة».
4.35.69
दासभावं गतो ह्येष विराटस्य महीपतेः ।
अदासो गच्छ मुक्तोसि मैवं कार्षीः कदाचन ॥ ४.३५.६९ ॥
هذا قد صار بالفعل عبدًا للملك فيراتا. أنت لست عبدًا؛ اذهب، فأنت حر. لا تفعل مثل هذا أبدًا.
4.35.70
एवमुक्ते तु सव्रीडः सुशर्माऽसीदधोमुखः ।
स मुक्तोऽभ्येत्य राजानमभिवाद्य प्रतस्थिवान् ॥ ४.३५.७० ॥
ولما قيل له ذلك وقف سوشارمان خجلًا مطأطئ الوجه. فلما أُطلق سراحه، تقدم نحو الملك وحيّاه ثم انصرف.
4.35.71
विसृज्य तु सुशर्माणं पाण्डवास्ते हतद्विषः ।
स्वबाहुबलसंपन्ना हीनिषेवा यतव्रताः ।
संग्रामशिरसो मध्ये तां रात्रिं सुखिनोऽवसन् ॥ ४.३५.७१ ॥
بعد أن أطلقوا سراح سوشارمان، أقام البانداويون، وقد قُتل أعداؤهم، المتحلّون بقوة أذرعهم، المتمسكون بعهودهم غير الخاضعين لخدمة وضيعة، تلك الليلة في سعادة وسط ساحة المعركة.