Mahābhārata · Adhyāya 4.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.35.1
तमसाऽभिप्लुते लोके रजसा चैव भारत ।
व्यतिष्ठन्त मुहूर्तं ते व्यूढानीकाः प्रहारिणम् ॥ ४.३५.१ ॥
Oh Bhārata, cuando el mundo fue envuelto por la oscuridad y el polvo, los ejércitos formados se detuvieron un momento, los combatientes listos para golpear.
4.35.2
ततोऽन्धकारं प्रणुदन्नुदतिष्ठन्निशाकरः ।
कुर्वाणो विमलां रात्रिं दर्शयन्क्षत्रियान्रणे ॥ ४.३५.२ ॥
Entonces la luna se alzó, disipando la oscuridad, haciendo clara la noche y mostrando a los guerreros en el campo de batalla.
4.35.3
ततः प्रकाशमासाद्य पुनर्युद्धमवर्तत ।
घोररूपं तदा तेषामवेक्ष्य तु परस्परम् ॥ ४.३५.३ ॥
Entonces, alcanzada la luz, la batalla volvió a comenzar, y vieron el aspecto terrible unos de otros.
4.35.4
तथैव तेषां तुमुलानि तानि क्रुद्धानि चान्योन्यमभिद्रवन्ति ।
गदासिपट्टैश्च परश्वथैश्च प्रासैश्च तीक्ष्णाग्रसुधौतधारैः ॥ ४.३५.४ ॥
Del mismo modo, sus tropas furiosas y tumultuosas se lanzaron unas contra otras con mazas, espadas, sables, hachas y lanzas de puntas afiladas y filos bien pulidos.
4.35.5
बलं तु मात्स्यस्य बलेन राजा सर्वं त्रिगर्ताधिपतिः सुशर्मा ।
प्रमथ्य जित्वा च निपीड्य मत्स्यान्विराटमोजस्विनमभ्यधावत् ॥ ४.३५.५ ॥
Pero el rey Suśarman, señor de los Trigartas, con su ejército aplastó a todo el ejército de los Matsyas, los venció y oprimió, y se lanzó contra el poderoso Virāṭa.
4.35.6
मत्ताविव वृषौ तौ तु गजाविव मदोद्धतौ ।
सिंहाविव गजग्राहौ शक्रवृत्राविवोद्धतौ ॥ ४.३५.६ ॥
Aquellos dos eran como toros enloquecidos, como elefantes altivos por el celo, como dos leones que atrapan elefantes, como Indra y Vṛtra, feroces en su furia.
4.35.7
उभौ तुल्यबलोत्साहावुभौ तुल्यपराक्रमौ ।
उभौ तुल्यास्रविक्षेपावुभौ युद्धविशारदौ ॥ ४.३५.७ ॥
Ambos eran iguales en fuerza y ardor, ambos iguales en valor, ambos iguales en lanzar armas, ambos diestros en la guerra.
4.35.8
तौ निहत्य पृथग्धुर्यानुभयोः पार्ष्णिसारथी ।
आस्तां तुल्यधनुर्ग्राहौ कृष्णकंसाविवोद्धतौ ॥ ४.३५.८ ॥
Tras abatir por separado los caballos delanteros de ambos y a los aurigas traseros, los dos eran arqueros iguales, feroces como Kṛṣṇa y Kaṃsa.
4.35.9
ततः सुशर्मा त्रैगर्तः सह भ्रात्रा सुवर्मणा ।
अभ्यद्रवन्मत्स्यराजं रथव्रातेन सर्वशः ॥ ४.३५.९ ॥
Entonces Suśarman, el rey de los Trigarta, junto con su hermano Suvarman, con un grupo de carros, cargó contra el rey de los Matsya por todas partes.
4.35.10
ततो रथाभ्यां प्रस्कन्द्य भ्रातरौ क्षत्रियर्षभौ ।
गदापाणी सुसंरब्धौ समभ्यद्रवतां जवात् ॥ ४.३५.१० ॥
Entonces los dos hermanos, toros entre los kṣatriya, saltando de sus carros, con maza en mano y muy airados, avanzaron velozmente.
4.35.11
सुशर्मा परवीरघ्नो बलवान्वीर्यवान्गदी ।
विरथं मत्स्यराजानं जीवग्राहमथाग्रहीत् ॥ ४.३५.११ ॥
Suśarman, matador de héroes enemigos, fuerte, valiente, portador de maza, capturó vivo al rey de los Matsya, que estaba sin carro.
4.35.12
तमुन्मथ्य सुशर्मा तु युवतीमिव कामुकः ।
स्यन्दनं स्वं समारोप्य प्रययौ भीमविक्रमः ॥ ४.३५.१२ ॥
Como un amante alza a una joven, así Suśarman, de terrible valor, habiéndolo levantado y arrojado, lo subió a su propio carro y se marchó.
4.35.13
तस्मिन्गृहीते विरथे विराटे बलवत्तरे ।
बलं सर्वं विभग्नं तन्निरुत्साहं निराशकम् ॥ ४.३५.१३ ॥
Cuando el mucho más poderoso Virāṭa fue capturado, sin carro, todo su ejército quedó deshecho, sin ánimo ni esperanza.
4.35.14
प्राद्रवन्त भयान्मात्स्यास्त्रिगर्तैरर्दिता रणे ।
विदिक्षुः दिक्षु सर्वासु पलायन्ति च यान्ति च ॥ ४.३५.१४ ॥
Acosados en la batalla por los Trigartas, los Matsyas huyeron por miedo; dispersándose en todas las direcciones, huían y seguían corriendo.
4.35.15
तेषु विद्रांव्यमाणेषु कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भिमसेनमरिन्दमम् ॥ ४.३५.१५ ॥
Mientras eran puestos en fuga, Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, de alma justa, habló a Bhīmasena, el domador de enemigos.
4.35.16
मात्स्यराजस्त्रिगर्तेन परामृष्टः सुशर्मणा ।
तं मोक्षय महाबाही मा गमद्द्विषतां वशम् ॥ ४.३५.१६ ॥
El rey de los Matsya ha sido capturado por Suśarman de los Trigarta. ¡Oh, de brazos poderosos, libéralo; no dejes que caiga en poder de los enemigos!
4.35.17
भीमसेनः महाबाहो गृहीतं तु सुशर्मणा ।
त्रायस्व मोचय क्षिप्रमस्मत्प्रीतिकरं नृपम् ॥ ४.३५.१७ ॥
¡Oh Bhīmasena, oh de brazos poderosos! El rey, querido para nosotros, ha sido capturado por Suśarman. Protégelo y libéralo pronto.
4.35.18
उषिताः स्म सुखं सर्वे सर्वकामैः सुपूजिताः ।
भीमसेन त्वया कार्या तस्य वातस्य निष्कृतिः ॥ ४.३५.१८ ॥
Todos hemos vivido aquí felices y hemos sido honrados con todo deseo. Oh Bhīmasena, debes pagar esa deuda.
4.35.19
तं तथावादिनं तत्र भीमसेनो महाबलः ।
अभ्यभाषत दुर्धर्षो रणमध्ये युधिष्ठिरम् ॥ ४.३५.१९ ॥
Bhīmasena, de gran fuerza e invencible, habló entonces allí, en medio de la batalla, a Yudhiṣṭhira, que había hablado así.
4.35.20
अहमेनं परित्रास्ये शासनात्तव पार्थिव ।
पश्येदं सुमहत्कर्म युध्यतो मम शत्रुभिः ॥ ४.३५.२० ॥
Por tu mandato, oh rey, lo protegeré. Mira esta gran hazaña mía mientras lucho contra los enemigos.
4.35.21
स्वबाहुबलमाश्रित्य परेषामसमं रणे ।
एकान्तमाश्रितो राजंस्तिष्ठ त्वं भ्रातृभिः सह ॥ ४.३५.२१ ॥
Confiando en la fuerza de tus propios brazos, incomparable para los enemigos en la batalla, oh rey, quédate apartado con tus hermanos.
4.35.22
अयं वृक्षो महाशाखो गिरिमात्रो वनस्पतिः ।
अहमेनं समारुज्य पोथयिष्यामि शात्रवान् ॥ ४.३५.२२ ॥
Este árbol, de grandes ramas, tan alto como una montaña, señor del bosque: lo escalaré y aplastaré a los enemigos.
4.35.23
तं मत्तमिव मातङ्गं वीक्षमाणं वनस्पतिम् ।
अब्रवीद्भ्रातरं वीरं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ४.३५.२३ ॥
Mirando el árbol como un elefante enloquecido, a su valiente hermano le habló Yudhiṣṭhira, el rey del Dharma.
4.35.24
भीम मा साहसं कार्षीस्तिष्ठत्वेष वनस्पतिः ॥ ४.३५.२४ ॥
Bhīma, no actúes con temeridad; deja que este árbol siga en pie.
4.35.25
मा त्वां वृक्षेण कर्माणि कुर्वन्तमतिमानुषम् ।
जनाः समवबुध्येरन्भीमोऽयमिति भारत ॥ ४.३५.२५ ॥
¡Oh Bhārata! Para que la gente, al verte realizar hazañas sobrehumanas con el árbol, no reconozca que este es Bhīma.
4.35.26
मा ग्रहीस्त्वमिमं वृक्षं सिंहनादं च मा नद ।
कर्मणा सिंहनादेन विज्ञास्यन्ति जना ध्रुवम् ॥ ४.३५.२६ ॥
No tomes este árbol ni lances rugidos de león; por la acción y el rugido de león, la gente sin duda te reconocerá.
4.35.27
इमं वृक्षं गृहीत्वा त्वं नेमां सेनामभिद्रव ।
वृक्षं च त्वां रुजन्तं वै विज्ञास्यति जनो ध्रुवं ॥ ४.३५.२७ ॥
Tomando este árbol, no ataques a este ejército; al verte destrozar a los enemigos con el árbol, la gente sin duda te reconocerá.
4.35.28
अन्यदेवायुधं गृह्य प्रतिपद्यस्व मानुषम् ।
चापं वा यदि वा शक्तिं निस्त्रिंशं वा परश्वथम् ॥ ४.३५.२८ ॥
Toma otra arma y adopta una forma humana: un arco, o una lanza, o una espada, o un hacha de batalla.
4.35.29
यदेव मानुषं भीम भवेदन्यैरलक्षितम् ।
तदेवायुधमादाय मोचयाशु महीतिम् ॥ ४.३५.२९ ॥
¡Oh Bhīma! Toma aquella arma humana que pase inadvertida a los demás, y detén de inmediato el ataque de este ejército.
4.35.30
यमौ च चक्ररक्षौ ते भवितारौ महाबलौ ।
व्यायच्छतस्ते समरे मत्स्यराजं परीप्स्रतः ॥ ४.३५.३० ॥
Tus dos hermanos gemelos, poderosos, serán tus guardianes de las ruedas mientras te esfuerzas en la batalla por proteger al rey de los Matsya.
4.35.31
भ्रातुर्वचनमादाय भीमो वृक्षं विसृज्य च ।
चापमादाय संप्राप्तो रथमास्थाय पाण्डवः ॥ ४.३५.३१ ॥
Atendiendo la palabra de su hermano, Bhīma soltó el árbol, tomó el arco y el Pāṇḍava llegó montado en su carro.
4.35.32
व्यमुञ्चच्छरवर्षाणि सतोय इव तोयदः ।
तं भीमो भीमकर्माणं शुशर्माणमथाऽऽद्रवत् ॥ ४.३५.३२ ॥
Como una nube cargada de agua, derramó una lluvia de flechas; entonces Bhīma se lanzó contra Suśarman, de hechos terribles.
4.35.33
विराटमभिवीक्ष्यैनं तिष्ठितिष्ठेति चावदत् ॥ ४.३५.३३ ॥
Mirando a Virāṭa, dijo: '¡Detente, detente!'
4.35.34
सुशर्मा चिन्तयामास कालान्तकयमोपमम् ।
तिष्ठतिष्ठेति भाषन्तं पृष्ठतो रथपुङ्गवः ॥ ४.३५.३४ ॥
Suśarman pensó: este mejor de los aurigas, semejante a la Muerte y a Yama, que grita '¡Detente, detente!' desde atrás.
4.35.35
पश्यतां सुमहत्कर्म महद्युद्धमुपस्थितम् ।
परावृत्तो धनुर्गृह्य सुशर्मा भ्रातृभिः सह ॥ ४.३५.३५ ॥
Mientras todos miraban, sobrevino aquella gran hazaña y gran batalla; Suśarman tomó su arco y se volvió con sus hermanos.
4.35.36
निमेषान्तरमात्रेण भीमसेनेन ते रथाः ।
रथानां च गजानां च वाजिनां च ससादिनां ॥ ४.३५.३६ ॥
En un abrir y cerrar de ojos, por obra de Bhīmasena, sus carros, sus elefantes y sus caballos, con sus jinetes—...
4.35.37
सहस्रशतसंघाताः शूराणामुग्रधन्विनाम् ।
पातिता भीमसेनेन विराटस्य समीपतः ॥ ४.३५.३७ ॥
Cerca de Virāṭa, Bhīmasena derribó por cientos y miles, en masas, a los héroes arqueros feroces.
4.35.38
पत्तयो निहतास्तेषां गदां गृह्य महात्मना ॥ ४.३५.३८ ॥
El de gran alma, tomando su maza, mató a sus soldados de infantería.
4.35.39
तद्दृष्ट्वा तादृशं युद्धं सुशर्मा युद्धदुर्मदः ।
चिन्तयामास मनसा किं शेषं हि बलस्य मे ॥ ४.३५.३९ ॥
Al ver semejante batalla, Suśarman, ebrio del orgullo de la guerra, pensó en su mente: ¿qué queda ahora de mi ejército?
4.35.40
अपरो दृश्यते सैन्ये पुरा मग्नो महाबले ।
आकर्णपूर्णेन तदा धनुषा प्रत्यदृश्यत ॥ ४.३५.४० ॥
¡Oh poderoso!, en el ejército se vio otro que antes había quedado sumergido; entonces, con el arco tensado hasta la oreja, reapareció.
4.35.41
सुशर्मा सायकांस्तीक्ष्णान्क्षिपते च पुनःपुनः ॥ ४.३५.४१ ॥
Suśarman disparaba flechas afiladas una y otra vez.
4.35.42
ततः समस्तास्ते सर्वे तुरगानभ्यचोदयन् ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणास्त्रिगर्तान्प्रत्यमर्षणाः ॥ ४.३५.४२ ॥
Entonces todos ellos espolearon a sus caballos, desplegando armas divinas, e indignados avanzaron contra los Trigartas.
4.35.43
तान्निवृत्तरथान्दृष्ट्वा पाण्डवास्तां महाचमूम् ।
वैराटिः परमक्रुद्धो युयुधे परमाद्भुतम् ॥ ४.३५.४३ ॥
Al ver que sus carros habían dado la vuelta, los Pāṇḍavas combatieron contra aquel gran ejército. El hijo de Virāṭa, sumamente enfurecido, luchó de un modo asombrosísimo.
4.35.44
त्रिगर्ताः समभिक्रम्य अयुध्यन्त जयैषिणः ।
तान्भीमसेनः संक्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
वैराटिः परमक्रुद्धो युयुधे परमाद्भुतम् ॥ ४.३५.४४ ॥
Los Trigartas, deseosos de victoria, atacaron juntos y combatieron. Bhīmasena, el mejor de cuantos portan armas, se enfureció contra ellos. El hijo de Virāṭa, sumamente enfurecido, luchó de un modo asombrosísimo.
4.35.45
सहस्रं प्राहिणीद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलश्चापि सप्तैव शतानि प्राहिणोच्छरैः ॥ ४.३५.४५ ॥
El rey Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, envió mil hombres; y también Nakula envió setecientos con flechas.
4.35.46
शतानि त्रीणि शूराणां सहदेवः प्रतापवान् ।
युधिष्ठिरसमादिष्टो निजघ्ने पुरुषर्षभः ॥ ४.३५.४६ ॥
Sahadeva, poderoso, por mandato de Yudhiṣṭhira, abatió (al enemigo) con trescientos héroes; era un toro entre los hombres.
4.35.47
प्रविश्य महतीं सेनां त्रिगर्तानां महाबलः ।
क्षोभयन्सर्वभूतानि सिंहः क्षुद्रमृगानिव ॥ ४.३५.४७ ॥
El de gran fuerza, entrando en el gran ejército de los Trigartas, sacudía a todas las criaturas como un león a los pequeños ciervos.
4.35.48
ततो युधिष्ठिरो राजा त्वरमाणो महाबलः ।
अभिद्रुत्य सुशर्माणं शरैरभ्यहनद्धृशम् ॥ ४.३५.४८ ॥
Entonces el rey Yudhiṣṭhira, de gran fuerza, avanzando con prisa, se lanzó sobre Suśarman y lo hirió gravemente con flechas.
4.35.49
सुशर्माऽपि सुसंक्रुद्धस्त्वराणो युधिष्ठिरम् ।
अविध्यद्दशभिर्बाणैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ४.३५.४९ ॥
También Suśarman, muy furioso y apresurándose hacia Yudhiṣṭhira, lo hirió con diez flechas y a los cuatro caballos con cuatro.
4.35.50
ततो राजन्क्षिप्रकारी कुन्तीऽपुत्रो वृकोदरः ।
समासाद्य सुशर्माणमश्वांस्तस्य न्यपातयत् ॥ ४.३५.५० ॥
Entonces, oh rey, Vṛkodara, el hijo de Kuntī, veloz en la acción, llegó hasta Suśarman y derribó sus caballos.
4.35.51
पृष्ठगोषौ च तस्याथ हत्वा परमसायकैः ।
अथास्य सारथिं क्रुद्धो रथोपस्थादपतयत् ॥ ४.३५.५१ ॥
Luego, tras matar con flechas supremas a sus dos guardias traseros, enfurecido, arrojó a su auriga del estrado del carro.
4.35.52
चक्ररक्षस्तु शूरश्च शोणाश्वो नाम नामतः ।
स भयाद्विरथं दृष्ट्वा त्रैगर्तं व्याजहात्तदा ॥ ४.३५.५२ ॥
Pero el valiente guardián de la rueda, llamado Śoṇāśva, al ver al Traigarta (Suśarman) sin carro, gritó entonces de miedo.
4.35.53
ततो विराटः प्रस्कन्द्य रथादथ सुशर्मणः ।
गदामस्य परामृश्य तमेवाभ्यहनद्बली ॥ ४.३५.५३ ॥
Entonces Virāṭa saltó de su carro, tomó la maza de Suśarman y, poderoso, lo golpeó con ella.
4.35.54
स चचार गदापाणिर्वृद्धोऽपि तरुणो यथा ॥ ४.३५.५४ ॥
Se movía con la maza en la mano, aunque fuera viejo, como un joven.
4.35.55
भीमस्तु भीमसंकाशो रथात्प्रस्कन्द्य वीर्यवान् ।
उत्प्लुत्य गत्वा वेगेन तद्रथे विनिपत्य च।
सुशर्मणः शिरोऽगुह्णात्पुनराश्वास्य युध्यतः ॥ ४.३५.५५ ॥
Bhīma, terrible como el propio Bhīma, saltó de su carro, se lanzó con velocidad sobre el carro de Suśarman y, tras recobrar el aliento el combatiente, le agarró la cabeza.
4.35.56
अग्राद्गिरेर्विनिक्षिप्य सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ।
ऊर्ध्वमुत्प्लृत्य मार्जार आखोर्यद्वच्छिरो रुषा ॥ ४.३५.५६ ॥
Como un león arroja a un pequeño ciervo desde la cima de una montaña, o como un gato salta hacia arriba y con ira atrapa la cabeza de un ratón.
4.35.57
समुद्यम्य तु रोषात्तं निष्पिपेष महीतले ।
यदा मूर्ध्नि महाबाहुः प्राहरद्विलपिष्यतः ॥ ४.३५.५७ ॥
Con ira lo levantó y lo aplastó contra el suelo; entonces el de grandes brazos le golpeó la cabeza justo cuando iba a lamentarse.
4.35.58
तस्य जानु ददौ भीमो जघ्ने चैनमरत्निना ।
स मोहमगमद्राजा प्रहारवरपीडितः ॥ ४.३५.५८ ॥
Bhīma golpeó su rodilla y lo hirió con el antebrazo; el rey, atormentado por los mejores golpes, cayó en desmayo.
4.35.59
तस्मिन्वीरे गृहीते तु त्रिगर्तानां महारथे ।
अभज्यत बलं सर्वं त्रिगर्तानां भयातुरम् ॥ ४.३५.५९ ॥
Cuando aquel héroe, gran auriga de los Trigartas, fue capturado, todo el ejército de los Trigartas, presa del terror, se quebró y se dispersó.
4.35.60
निवृत्य गास्ततः सर्वाः पाण्डुपुत्रा महारथाः ।
अवजित्य सुशर्माणं धनं चादाय सर्वशः ॥ ४.३५.६० ॥
Entonces los hijos de Pāṇḍu, grandes aurigas, hicieron volver todas las vacas, vencieron a Suśarman y regresaron tras tomar toda la riqueza.
4.35.61
स्वबाहुबलसंपन्ना ह्रीनिषेवा यतव्रताः ।
विराटस्य महात्मानः परिक्लेशविनाशनाः।
स्थिताः समक्षं ते सर्वे त्वथ भीमोऽभ्यभाषत ॥ ४.३५.६१ ॥
Dotados de la fuerza de sus propios brazos, modestos, firmes en sus votos, los magnánimos de Virāṭa, destructores de la aflicción, todos se pusieron de pie ante él; entonces Bhīma habló.
4.35.62
नायं पापसमाचारो मत्तो जीवितुमर्हति ।
किंनु शक्यं मया कर्तुं यद्राजा सततं घृणी ।
गले गृहीत्वा राजानमानीय विवशं वशम् ॥ ४.३५.६२ ॥
Este malhechor no merece vivir por mi mano. Puesto que el rey es siempre compasivo, ¿qué más podía hacer? Agarrándolo por el cuello, llevando al rey indefenso bajo control —
4.35.63
तत एनं विचेष्टन्तं बद्ध्वा पार्थो वृकोदरः ।
रथमारोपयामास विसंज्ञं पांसुगुण्ठितम् ॥ ४.३५.६३ ॥
Entonces, atando al que se retorcía, el hijo de Pṛthā, Vṛkodara (Bhīma), hizo subir al carro al hombre cubierto de polvo y sin sentido.
4.35.64
अभ्येत्य रणमध्यस्थमभ्यगच्छद्युधिष्ठिरम् ।
दर्शयामास भीमस्तु सुशर्माणं नराधिपम् ॥ ४.३५.६४ ॥
Acercándose a Yudhiṣṭhira, que estaba en medio de la batalla, Bhīma le mostró al señor de los hombres, Suśarman.
4.35.65
प्रोवाच पुरुषव्याघ्रो भीममाहवशोभिनम् ।
तं राजा प्राहसद्दृष्ट्वा मुच्यतां वै नराधमः ॥ ४.३५.६५ ॥
El tigre entre los hombres habló a Bhīma, que brillaba en la batalla. El rey, al verlo, rió y dijo: «Que sea liberado este de los hombres más bajos.»
4.35.66
एवमुक्तोऽब्रवीद्भीमः सुशर्माणं महाबलम् ।
जीवितुं चेच्छसे मूढ हेतुं मे गदतः शृणु ॥ ४.३५.६६ ॥
Así interpelado, Bhīma dijo al poderoso Suśarman: «Necio, si deseas vivir, escucha la razón que te doy.»
4.35.67
दासोस्मीति त्वया वाच्यं संसत्सु च सभासु च ।
एवं ते जीवितं दद्यामेष युद्धजितो विधिः ॥ ४.३५.६७ ॥
Debes decir en asambleas y en consejos: «Soy un esclavo». Así te daré la vida; esta es la norma del vencedor en batalla.
4.35.68
तमुवाच ततो ज्येष्ठो भ्राता सप्रणयं वचः ।
मुञ्चमुञ्चाधमाचारं प्रमाणं यदि ते वयम् ॥ ४.३५.६८ ॥
Entonces el hermano mayor le habló con palabras afectuosas: «Suéltalo, suéltalo a este de conducta vil, si nosotros somos tu autoridad».
4.35.69
दासभावं गतो ह्येष विराटस्य महीपतेः ।
अदासो गच्छ मुक्तोसि मैवं कार्षीः कदाचन ॥ ४.३५.६९ ॥
Este ha quedado, en efecto, como esclavo del rey Virāṭa. Tú no eres esclavo; vete, estás liberado. Nunca vuelvas a hacer tal cosa.
4.35.70
एवमुक्ते तु सव्रीडः सुशर्माऽसीदधोमुखः ।
स मुक्तोऽभ्येत्य राजानमभिवाद्य प्रतस्थिवान् ॥ ४.३५.७० ॥
Cuando se le dijo esto, Suśarman quedó avergonzado, con el rostro inclinado. Liberado, se acercó al rey, lo saludó con reverencia y partió.
4.35.71
विसृज्य तु सुशर्माणं पाण्डवास्ते हतद्विषः ।
स्वबाहुबलसंपन्ना हीनिषेवा यतव्रताः ।
संग्रामशिरसो मध्ये तां रात्रिं सुखिनोऽवसन् ॥ ४.३५.७१ ॥
Tras liberar a Suśarman, los Pāṇḍava, con sus enemigos muertos, dotados del poder de sus propios brazos, sin someterse a servidumbre vil y firmes en sus votos, pasaron felizmente aquella noche en medio del campo de batalla.