Mahābhārata · Adhyāya 4.38

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

4.38.1

महाजनसमक्षं तु स्त्रीणां मध्ये विशेषतः ।
गवाध्यक्षेण संप्रोक्तो विराटतनयस्तदा ॥ ४.३८.१ ॥

Ante los grandes hombres, y especialmente entre las mujeres, el supervisor del ganado habló entonces al hijo de Virāṭa.

4.38.2

स्त्रीमध्य उक्तस्तेनासौ वाक्यं तेजःप्रवर्धनम् ।
अन्तःपुरे श्लाघमान इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.३८.२ ॥

Tras recibir entre las mujeres aquellas palabras que aumentaban su gloria, habló así en los aposentos interiores, presumiendo.

4.38.3

अद्याहमनुगच्छेयं दृढधन्वा गवां पदम् ।
यदि मे सारथिः कश्चिद्भवेदश्वेषु कोविदः ॥ ४.३८.३ ॥

Hoy seguiría las huellas del ganado, yo, el arquero firme, si tuviera algún auriga experto en caballos.

4.38.4

तमेव नाधिगच्छामि यो मे यन्ता समो भवेत् ।
पश्यध्वं सारथिं शीघ्रं मम युक्तं प्रयास्यतः ॥ ४.३८.४ ॥

Todavía no he encontrado a un auriga igual a mí. Buscad pronto un auriga para mi carro uncido, pues voy a partir.

4.38.5

अष्टाविंशतिरात्रं वा मासं वा नूनमन्ततः ।
यत्तदासीन्महायुद्धं तत्र मे सारथिर्हतः ॥ ४.३८.५ ॥

Veintiocho noches, o a lo sumo un mes — en aquella gran batalla que tuvo lugar, mi auriga fue muerto.

4.38.6

यद्यहं त्वधिगच्छेयं यो मे यन्ता भवेद्युधि ।
त्वरावानद्य यास्यामि समुच्छ्रितमहाध्वजः ॥ ४.३८.६ ॥

Si encontrara a alguien que pudiera ser mi auriga en la batalla, partiría hoy con prisa, con mi gran estandarte izado en alto.

4.38.7

विगाह्य तत्परानीकं गजवाजिरथाकुलम् ।
शस्त्रप्रतापान्निर्वीर्यान्कुरूञ्जित्वाऽऽनये पशून् ॥ ४.३८.७ ॥

Adentrándome en aquel ejército enemigo, lleno de elefantes, caballos y carros, y habiendo vencido a los kurus, despojados de vigor por el poder de las armas, traeré de vuelta el ganado.

4.38.8

दुर्योधनं विकर्णं च कर्णं वैकर्तनं कृपम् ।
द्रोणं च सह पुत्रेण महेष्वासान्समागतान् ॥ ४.३८.८ ॥

A Duryodhana, Vikarṇa, Karṇa hijo de Vikartana, Kṛpa y Droṇa junto con su hijo, los grandes arqueros aquí reunidos.

4.38.9

विद्रावयित्वा संग्रामे दानवान्मघवानिव ।
अनेनैव मुहूर्तेन पुनः प्रत्यानये पशून् ॥ ४.३८.९ ॥

Como Indra, que puso en fuga a los dānavas en batalla, en este mismo instante volveré a traer el ganado.

4.38.10

शून्यमाज्ञाय कुरवः प्रयान्त्यादाय गोधनम् ।
किं न शक्यं च तैः कर्तुं यदहं तत्र नाभवम् ॥ ४.३८.१० ॥

Sabiendo que la ciudad está vacía, los kurus se llevan la riqueza en ganado. ¿Qué no podrían haber hecho, ya que yo no estaba allí?

4.38.11

पश्ययुरद्य मे वीर्यं कुरवस्ते समागताः ।
किंनु पार्थोऽर्जुनः साक्षादिति मंस्यन्ति मां परे ॥ ४.३८.११ ॥

Que los kurus aquí reunidos vean hoy mi valor. ¿No pensarán otros que soy el propio Arjuna, hijo de Pṛthā?

4.38.12

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्त्रीषु चात्मप्रशंसनम् ।
नामर्षयत पाञ्चाली बीभत्सोः परिकीर्तनम् ॥ ४.३८.१२ ॥

Al oír sus palabras y su autoelogio entre las mujeres, Draupadī no pudo tolerar la alabanza de Bībhatsu (Arjuna).

4.38.13

श्रुत्वा तदर्जुनो वाक्यमुत्तरेण प्रभाषितम् ।
अतीतसमये काले प्रियां भार्यामभाषत ॥ ४.३८.१३ ॥

Habiendo oído aquel discurso pronunciado por Uttara, Arjuna, recordando un tiempo pasado, habló a su amada esposa.

4.38.14

द्रुपदस्य सुतां राज्ञः पाञ्चालीं रूपसंमताम् ।
सत्यार्जवगुणोपेतां भर्तुः प्रियहितैषिणीम् ।
उवाच रहसि प्रीतः कृष्णां सर्वार्थकोविदः ॥ ४.३८.१४ ॥

A Kṛṣṇā, hija del rey Drupada, Pāñcālī, estimada por su belleza, dotada de las virtudes de la verdad y la rectitud, que procuraba el bienestar y el agrado de su esposo, Arjuna, conocedor de todas las cosas, complacido, le habló en privado.

4.38.15

उत्तरां ब्रूहि पाञ्चालि गत्वा क्षिप्रं शुचिस्मिते ॥ ४.३८.१५ ॥

Ve rápidamente, Pāñcālī, tú de sonrisa pura, y dile a Uttarā.

4.38.16

इयं किल पुरा युद्धे खाण्डवे सव्यसाचिनः ।
सारथिः पाण्डुपुत्रस्य पार्थस्य तु बृहन्नला।
महाञ्जयो भवेद्युद्धे सा चेद्यन्ता बृहन्नला ॥ ४.३८.१६ ॥

Antaño, en la batalla de Khāṇḍava, ella fue la auriga de Pārtha, el arquero zurdo, hijo de Pāṇḍu. Si Bṛhannalā fuera la conductora en la batalla, habría una gran victoria.

4.38.17

सा चोदिता तदा ह्येन ह्यर्जुनेन शुचिस्मिता ।
पाञ्चाली च तदाऽऽगम्य उत्तराया निवेशनम् ॥ ४.३८.१७ ॥

Entonces, instada por Arjuna, aquella Pāñcālī de sonrisa pura llegó a la morada de Uttarā.

4.38.18

ज्ञात्वा तु समयान्मुक्तं चन्द्रं राहुमुखादिव ।
युधिष्ठिरं धर्मपरं सत्यार्जवपथे स्थितम् ॥ ४.३८.१८ ॥

Habiendo sabido que Yudhiṣṭhira, entregado al dharma y firme en el sendero de la verdad y la rectitud, había quedado libre del compromiso, como la luna liberada de la boca de Rāhu.

4.38.19

अमर्षयन्ती तद्दुःखं कृष्णा कमललोचना ।
उत्तरामाह वचनं सखीमध्ये विलासिनीम् ॥ ४.३८.१९ ॥

Incapaz de soportar aquel dolor, Kṛṣṇā, de ojos de loto, dijo estas palabras a Uttarā, la graciosa, entre sus compañeras.

4.38.20

योऽयं युवा वारणयूथपोपमो बृहन्नलाऽस्मीति जनोऽभ्यभाषत ।
पुराऽपि पार्थस्य स सारथिस्तदा धनुर्धराणां प्रवरस्य मन्ये ॥ ४.३८.२० ॥

Este joven, semejante al señor de una manada de elefantes, a quien la gente llama 'Soy Bṛhannalā', creo que antes fue el auriga de Pārtha (Arjuna), y en aquel tiempo era el primero entre los arqueros.

4.38.21

एतेन वा सारथिना तदाऽर्जुनः सदेवगन्धर्वमहासुरोरगान् ।
सर्वाणि भूतान्यजयस्तस वीर्यवानतर्पयच्चापि हिरण्यरेतसम् ॥ ४.३८.२१ ॥

Con este mismo auriga, Arjuna conquistó entonces a todos los seres, incluidos dioses, gandharvas, grandes asuras y serpientes, y aquel poderoso también satisfizo a Hiraṇyaretas, el dios del fuego.

4.38.22

यदस्य संस्थामपि तस्य संयुगे जानामि वीर्यं परवीरमध्यगम् ।
संगृह्य रश्मीनपि चास्य वीर्यवानादाय चापं प्रययौ रथे स्थितः ॥ ४.३८.२२ ॥

Conozco incluso su desenlace en la batalla, y conozco su valor al adentrarse entre los héroes enemigos. Empuñando las riendas y tomando el arco, de pie en el carro, aquel poderoso avanzó.

4.38.23

न सर्वभूतानि न देवदानवा न चापि सर्वे कुरवः समागताः ।
धनं हरेयुस्तव जातु धन्विनो बृहन्नला तूत्तरसारथिर्यदि ॥ ४.३८.२३ ॥

Si Bṛhannalā es el auriga de Uttara, ni todos los seres, ni dioses y dānavas, ni siquiera todos los kurus reunidos podrían arrebatar jamás tu riqueza, pues Bṛhannalā es un arquero.

4.38.24

धनुष्यनवमश्चासीत्तस्य शिष्यो महात्मनः ।
सुदृष्टपूर्वो हि मया चरन्त्या पाण्डवालये ॥ ४.३८.२४ ॥

En el arte del arco no era inferior a nadie, y era discípulo de aquel magnánimo (Arjuna). Mientras me movía por la casa de los Pāṇḍavas, lo había visto bien antes.

4.38.25

स चानेन सहायेन खाण्डवं चादहत्पुरा ।
अर्जुनस्य तदाऽनेन संगृहीता हयोत्तमाः ॥ ४.३८.२५ ॥

Con este compañero había quemado antes el bosque de Khāṇḍava, y entonces los mejores caballos de Arjuna fueron sujetados por él.

4.38.26

तेन सारथिना पार्थः सर्वभूतानि सर्वशः ।
अजयत्खाण्डवप्रस्थे न हि यन्ताऽस्ति तादृशः ॥ ४.३८.२६ ॥

Con aquel auriga, Pārtha venció por completo a todas las criaturas en Khāṇḍava-prastha; en verdad no hay otro conductor como él.

4.38.27

ततः सैरन्ध्रिसहिता उत्तरा भ्रातुरब्रवीत् ।
अभ्यर्थयैनां सारथ्ये वीर शीघ्रं बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.२७ ॥

Entonces Uttarā, junto con Sairandhrī, dijo a su hermano: 'Héroe, pide pronto a Bṛhannalā que te la preste como auriga.'

4.38.28

शिक्षितैषा हि सारथ्ये नर्तने गीतवादिते ।
सैरन्ध्य्राह महाप्राज्ञा स्तुवन्ती वै बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.२८ ॥

'Ella está instruida en el manejo del carro, en la danza y en la música vocal e instrumental.' Lo dijo Sairandhrī, la muy sabia, alabando a Bṛhannalā.

4.38.29

सैरन्ध्रि जानासि मम व्रतं हि क्लीबेन पुंसा न हि संवदाम्यहम् ।
सोहं न शक्ष्यामि बृहन्नलां शुभे वक्तुं स्वयं यच्छ हयान्ममेति ॥ ४.३८.२९ ॥

'Sairandhrī, conoces mi voto: no hablo con un hombre eunuco. Por eso, afortunada, yo mismo no puedo decirle a Bṛhannalā: "Dame los caballos".'

4.38.30

भयकाले तु संप्राप्ते न व्रतं नाव्रतं पुनः ।
यथा दुःखं प्रतरति कर्तुं युक्तं चरेद्बुधः ।
इति धर्मविदः प्राहुस्तस्माद्वाच्या बृहन्नला ॥ ४.३८.३० ॥

'Pero cuando llega el tiempo del miedo, no hay ni voto ni no-voto; el sabio debe hacer lo que sea apropiado para superar la angustia. Así dicen los conocedores del dharma; por eso debe hablarse a Bṛhannalā.'

4.38.31

येयं कुमारी सुश्रोणी भगिनी ते यवीयसी ।
अस्यास्तु वचनं वीर करिष्यति न संशयः ॥ ४.३८.३१ ॥

Esta doncella de bellas caderas, tu hermana menor, sin duda seguirá su palabra, oh héroe; no hay duda.

4.38.32

यदि ते सारथिः सा स्यात्कुरून्सर्वान्न संशयः ।
जित्वा गाश्च समादाय ध्रुवमागमनं भवेत् ॥ ४.३८.३२ ॥

Si ella fuera tu auriga, habiendo vencido a todos los Kurus y tomado las vacas, sin duda regresaríamos; no hay duda.

4.38.33

एवमुक्तः स सैरन्ध्र्या भगिनीं प्रत्यभाषत ।
गच्छ त्वमनवद्याङ्गि तामानय बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.३३ ॥

Así interpelado por Sairandhrī, él habló a su hermana: 'Tú de miembros sin defecto, ve y trae a esa Bṛhannalā.'

4.38.34

सा प्राद्रवत्काञ्चनमाल्यधारिणी ज्येष्ठेन भ्रात्रा प्रहिता यशस्विनी ।
भ्रातुर्नियोगं तु निशम्य सुभ्रुः शुभानना हाटकवज्रभूषिता ॥ ४.३८.३४ ॥

Aquella gloriosa mujer, con guirnaldas de oro y enviada por su hermano mayor, corrió al oír la orden de su hermano; de cejas hermosas y rostro auspicioso, estaba adornada con oro y diamantes.

4.38.35

सा वज्रमुक्तामणिहेमकुण्डला मृदुक्रमा भ्रातृनियोगचोदिता ।
प्रदक्षिणावर्ततनुः शिखण्डिनी पद्मानना पद्मदलायताक्षी ॥ ४.३८.३५ ॥

Con pendientes de diamante, perla, gema y oro, de paso suave, impulsada por la orden de su hermano, su cuerpo curvado a la derecha, con el cabello recogido, de rostro de loto y ojos largos como pétalos de loto.

4.38.36

तन्वी समाङ्गी मृदुमन्द्रलोचना मात्स्यस्य राज्ञो दुहिता विलासिनी ।
सा नर्तनागारमरालपक्ष्मा शतह्रदा मेघमिवान्वपद्यत ॥ ४.३८.३६ ॥

La esbelta y de miembros bien formados, de mirada suave y profunda, hija del rey de los Matsya, la graciosa, fue a la sala de danza con pestañas curvadas, como una nube de cien estanques.

4.38.37

सा नागनासोपमसंहितोरूरनिन्दिता वेदिविलग्नमध्या ।
आसाद्य तस्थौ वरमाल्यधारिणी पार्थं शुभा नागवधूरिव द्विपम् ॥ ४.३८.३७ ॥

Ella, sin reproche, con muslos bien formados como la trompa de un elefante y una cintura delgada como un altar, portando una hermosa guirnalda, se acercó a Arjuna y se quedó de pie, radiante, como una elefanta junto a un elefante.

4.38.38

तामागतामायतताम्रलोचनामवेक्ष्य पार्थः समयेऽभ्यभाषत ॥ ४.३८.३८ ॥

Al verla llegar, de ojos largos y rojos, Pārtha le habló en el momento oportuno.

4.38.39

किमागता काञ्चनमाल्यधारिणी सुगात्रि किंचित्त्वरिताऽसि सुभ्रु ।
किं ते मुखं सुन्दरि न प्रसन्नमाचक्ष्व शीघ्रं मम चारुहासिनि ॥ ४.३८.३९ ॥

¿Por qué has venido, portando una guirnalda de oro, oh de bellos miembros? Pareces un poco apresurada. Oh de hermosas cejas, ¿por qué tu rostro no está alegre? Oh hermosa, oh de dulce sonrisa, dímelo pronto.

4.38.40

सा वज्रवैडूर्यविकारकुण्डला विनिद्रपद्मोत्पलपन्नगन्धिनी ।
प्रसन्नताराधिपसंनिभानना पार्थे कुमारी वचनं बभाषे ॥ ४.३८.४० ॥

Ella, con pendientes labrados de diamante y lapislázuli, fragante como loto abierto y loto azul, con un rostro semejante a la luna clara, la doncella habló a Pārtha.

4.38.41

हरन्ति वित्तं कुरवाः पितुर्मे शतं सहस्राणि गवां बृहन्नले ।
सा भ्रातुरश्वान्मम संयमस्व पुरा परे दूरतरं हरन्ति गाः ॥ ४.३८.४१ ॥

Oh Bṛhannalā, los Kurus se llevan la riqueza de mi padre, cien mil vacas. Detén los caballos de mi hermano, antes de que los otros se lleven las vacas mucho más lejos.

4.38.42

सैरन्ध्रिराख्याति बृहन्नले त्वां सुशिक्षिता संग्रहणे रथाश्वयोः ।
अहं मरिष्यामि न मेऽत्र संशयो मया वृता तत्र न चेद्गमिष्यसि ॥ ४.३८.४२ ॥

Bṛhannalā, Sairandhrī me ha hablado de ti: estás muy bien entrenada en conducir carros y caballos. Si no vas allí, moriré; de ello no hay duda, pues te he elegido.

4.38.43

तथा नियुक्तो नरदेवकन्यया नरोत्तमः प्रीतमना धनञ्जयः ।
उवाच पार्थः शुभमन्द्रया गिरा शुभाननां शुक्लदतीं शुचिस्मिताम् ॥ ४.३८.४३ ॥

Así instruido por la hija del rey, Dhanañjaya, el mejor de los hombres, hijo de Pṛthā, de ánimo complacido, habló con voz dulce y auspiciosa a aquella de rostro hermoso, dientes blancos y sonrisa pura.

4.38.44

गच्छामि यत्रेच्छसि चारुहासिनि हुताशनं प्रज्वलितं विशामि वा ।
इच्छामि तेऽहं वरगात्रि जीवितं करोमि किं ते प्रियमद्य सुन्दरि।
न मत्कृते द्रक्ष्यसि तत्पुरं प्रिये वैवस्वतं प्रेतपतेर्महाभयम् ॥ ४.३८.४४ ॥

Adonde quieras, oh de sonrisa dulce, iré, o entraré en un fuego ardiente. Oh de hermosos miembros, deseo incluso tu vida. Oh hermosa, ¿qué cosa querida haré hoy por ti? Amada, por mi causa no verás aquella ciudad, el gran terror de Yama, señor de los muertos.