มหาภารตะ · อัธยายะ 4.38

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

4.38.1

महाजनसमक्षं तु स्त्रीणां मध्ये विशेषतः ।
गवाध्यक्षेण संप्रोक्तो विराटतनयस्तदा ॥ ४.३८.१ ॥

ในที่ประชุมของบรรดามหาชน และโดยเฉพาะท่ามกลางบรรดาสตรี ผู้คุมโคจึงกล่าวกับโอรสของท้าววิราฏในเวลานั้น

4.38.2

स्त्रीमध्य उक्तस्तेनासौ वाक्यं तेजःप्रवर्धनम् ।
अन्तःपुरे श्लाघमान इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.३८.२ ॥

เมื่อถูกกล่าวถึงท่ามกลางบรรดาสตรีด้วยถ้อยคำที่ทำให้เกียรติยศของเขาเพิ่มพูน เขาจึงเอ่ยคำเหล่านี้ด้วยความโอ้อวดในที่ประทับฝ่ายใน

4.38.3

अद्याहमनुगच्छेयं दृढधन्वा गवां पदम् ।
यदि मे सारथिः कश्चिद्भवेदश्वेषु कोविदः ॥ ४.३८.३ ॥

วันนี้ข้าพเจ้าจะติดตามรอยโคไป ในฐานะนักธนูผู้มั่นคง หากมีสารถีผู้ชำนาญม้าคนใดคนหนึ่งเป็นของข้าพเจ้า

4.38.4

तमेव नाधिगच्छामि यो मे यन्ता समो भवेत् ।
पश्यध्वं सारथिं शीघ्रं मम युक्तं प्रयास्यतः ॥ ४.३८.४ ॥

ข้าพเจ้ายังหาคนที่เสมอข้าพเจ้าเป็นสารถีไม่ได้เลย จงรีบหาสารถีให้รถที่เทียมพร้อมของข้าพเจ้า เพราะข้าพเจ้ากำลังจะออกเดินทาง

4.38.5

अष्टाविंशतिरात्रं वा मासं वा नूनमन्ततः ।
यत्तदासीन्महायुद्धं तत्र मे सारथिर्हतः ॥ ४.३८.५ ॥

ยี่สิบแปดคืน หรืออย่างมากก็หนึ่งเดือน ในมหาสงครามที่เกิดขึ้นนั้น สารถีของข้าพเจ้าถูกฆ่าตาย

4.38.6

यद्यहं त्वधिगच्छेयं यो मे यन्ता भवेद्युधि ।
त्वरावानद्य यास्यामि समुच्छ्रितमहाध्वजः ॥ ४.३८.६ ॥

หากข้าพเจ้าพบผู้ที่จะเป็นสารถีของข้าพเจ้าในสงครามได้ ข้าพเจ้าจะออกเดินทางวันนี้ด้วยความกระตือรือร้น โดยมีธงใหญ่ชูสูง

4.38.7

विगाह्य तत्परानीकं गजवाजिरथाकुलम् ।
शस्त्रप्रतापान्निर्वीर्यान्कुरूञ्जित्वाऽऽनये पशून् ॥ ४.३८.७ ॥

ข้าพเจ้าจะเข้าไปในกองทัพของศัตรูที่เต็มไปด้วยช้าง ม้า และรถรบ เมื่อเอาชนะบรรดากุรุผู้หมดเรี่ยวแรงด้วยอานุภาพของอาวุธแล้ว ข้าพเจ้าจะนำโคกลับมา

4.38.8

दुर्योधनं विकर्णं च कर्णं वैकर्तनं कृपम् ।
द्रोणं च सह पुत्रेण महेष्वासान्समागतान् ॥ ४.३८.८ ॥

ทุรโยธน์ วิกรรณ กรรณะบุตรของไวกรรตนะ กฤปะ และโทรณะพร้อมกับบุตรชาย บรรดานักธนูผู้ยิ่งใหญ่ที่มาชุมนุมกันอยู่ที่นี่

4.38.9

विद्रावयित्वा संग्रामे दानवान्मघवानिव ।
अनेनैव मुहूर्तेन पुनः प्रत्यानये पशून् ॥ ४.३८.९ ॥

เหมือนพระอินทร์ผู้ทำให้พวกทานพแตกพ่ายในสงคราม ในชั่วขณะนี้เอง ข้าพเจ้าจะนำโคกลับมาอีกครั้ง

4.38.10

शून्यमाज्ञाय कुरवः प्रयान्त्यादाय गोधनम् ।
किं न शक्यं च तैः कर्तुं यदहं तत्र नाभवम् ॥ ४.३८.१० ॥

เมื่อรู้ว่าเมืองว่างเปล่า พวกกุรุกำลังขนเอาสมบัติคือฝูงโคไป เขาจะทำอะไรไม่ได้เลยหรือ ในเมื่อข้าพเจ้าไม่ได้อยู่ที่นั่น

4.38.11

पश्ययुरद्य मे वीर्यं कुरवस्ते समागताः ।
किंनु पार्थोऽर्जुनः साक्षादिति मंस्यन्ति मां परे ॥ ४.३८.११ ॥

ขอให้บรรดากุรุที่มาชุมนุมกันอยู่ที่นี่ได้เห็นความกล้าหาญของข้าพเจ้าในวันนี้เถิด คนอื่นๆ จะไม่คิดว่าข้าพเจ้าคืออรชุน โอรสของพระปฤถาเองดอกหรือ

4.38.12

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्त्रीषु चात्मप्रशंसनम् ।
नामर्षयत पाञ्चाली बीभत्सोः परिकीर्तनम् ॥ ४.३८.१२ ॥

เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเขา และการที่เขาสรรเสริญตนเองท่ามกลางบรรดาสตรี พระนางปาญจาลีไม่อาจทนฟังการกล่าวสรรเสริญพีภัตสุ (อรชุน) ได้

4.38.13

श्रुत्वा तदर्जुनो वाक्यमुत्तरेण प्रभाषितम् ।
अतीतसमये काले प्रियां भार्यामभाषत ॥ ४.३८.१३ ॥

เมื่อได้ฟังถ้อยคำที่อุตตรกล่าวไว้นั้น อรชุนระลึกถึงกาลเวลาที่ผ่านมาแล้ว และตรัสกับภรรยาที่รักของตน

4.38.14

द्रुपदस्य सुतां राज्ञः पाञ्चालीं रूपसंमताम् ।
सत्यार्जवगुणोपेतां भर्तुः प्रियहितैषिणीम् ।
उवाच रहसि प्रीतः कृष्णां सर्वार्थकोविदः ॥ ४.३८.१४ ॥

กล่าวแก่กฤษณาพระธิดาของพระเจ้าทรุปท ผู้ปาญจาลีที่เป็นที่นิยมในความงาม ประกอบด้วยคุณธรรมแห่งความจริงและความซื่อตรง ผู้ปรารถนาความเจริญและความสุขของสามี อรชุนผู้รอบรู้ทุกสิ่ง มีความยินดี กล่าวเป็นการส่วนตัว

4.38.15

उत्तरां ब्रूहि पाञ्चालि गत्वा क्षिप्रं शुचिस्मिते ॥ ४.३८.१५ ॥

ปาญจาลีผู้มีรอยยิ้มอันบริสุทธิ์ จงรีบไปบอกอุตตราเถิด

4.38.16

इयं किल पुरा युद्धे खाण्डवे सव्यसाचिनः ।
सारथिः पाण्डुपुत्रस्य पार्थस्य तु बृहन्नला।
महाञ्जयो भवेद्युद्धे सा चेद्यन्ता बृहन्नला ॥ ४.३८.१६ ॥

ครั้งหนึ่งในสงครามที่ขาณฑวะ นาง (พฤหันนลา) เคยเป็นสารถีของปารถะ ผู้ยิงธนูได้ทั้งสองมือ โอรสของปาณฑุ หากพฤหันนลาเป็นผู้ขับรถในสงคราม ชัยชนะจะยิ่งใหญ่

4.38.17

सा चोदिता तदा ह्येन ह्यर्जुनेन शुचिस्मिता ।
पाञ्चाली च तदाऽऽगम्य उत्तराया निवेशनम् ॥ ४.३८.१७ ॥

เมื่อนางถูกอรชุนกระตุ้นแล้ว พระนางปาญจาลีผู้มีรอยยิ้มอันบริสุทธิ์ก็เสด็จไปถึงที่พำนักของอุตตรา

4.38.18

ज्ञात्वा तु समयान्मुक्तं चन्द्रं राहुमुखादिव ।
युधिष्ठिरं धर्मपरं सत्यार्जवपथे स्थितम् ॥ ४.३८.१८ ॥

เมื่อทราบว่ายุธิษฐิระ ผู้มุ่งมั่นในธรรมและดำรงอยู่บนหนทางแห่งความจริงและความซื่อตรง ได้พ้นจากข้อตกลงแล้ว เหมือนพระจันทร์ที่หลุดออกจากปากของราหู

4.38.19

अमर्षयन्ती तद्दुःखं कृष्णा कमललोचना ।
उत्तरामाह वचनं सखीमध्ये विलासिनीम् ॥ ४.३८.१९ ॥

กฤษณาผู้มีดวงตาดุจดอกบัว ไม่อาจทนต่อความทุกข์นั้นได้ จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่อุตตราผู้งดงาม ท่ามกลางเพื่อนสาวของนาง

4.38.20

योऽयं युवा वारणयूथपोपमो बृहन्नलाऽस्मीति जनोऽभ्यभाषत ।
पुराऽपि पार्थस्य स सारथिस्तदा धनुर्धराणां प्रवरस्य मन्ये ॥ ४.३८.२० ॥

หนุ่มน้อยผู้นี้ ประดุจจ่าฝูงช้าง ซึ่งผู้คนเรียกขานว่า ฉันคือพฤหันนลา ข้าพเจ้าเชื่อว่าเขาเคยเป็นสารถีของปารถะ (อรชุน) มาก่อน และในเวลานั้นเขาเป็นผู้เลิศที่สุดในบรรดานักธนู

4.38.21

एतेन वा सारथिना तदाऽर्जुनः सदेवगन्धर्वमहासुरोरगान् ।
सर्वाणि भूतान्यजयस्तस वीर्यवानतर्पयच्चापि हिरण्यरेतसम् ॥ ४.३८.२१ ॥

ด้วยสารถีผู้นี้นั่นเอง อรชุนได้ชนะสรรพสัตว์ทั้งหลาย รวมทั้งเทวดา คนธรรพ์ อสูรใหญ่และนาค ผู้มีพลังนั้นยังได้ถวายความอิ่มแก่หิรัณยเรตัส คือพระอัคนีด้วย

4.38.22

यदस्य संस्थामपि तस्य संयुगे जानामि वीर्यं परवीरमध्यगम् ।
संगृह्य रश्मीनपि चास्य वीर्यवानादाय चापं प्रययौ रथे स्थितः ॥ ४.३८.२२ ॥

แม้ฐานะของเขาในการรบ ข้าพเจ้าก็รู้ และพลังของเขาเมื่อเข้าไปท่ามกลางวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ข้าพเจ้าก็รู้ เขาผู้มีพลังจับบังเหียนไว้ หยิบคันธนูขึ้น ยืนอยู่บนรถ แล้วก็ขับไปข้างหน้า

4.38.23

न सर्वभूतानि न देवदानवा न चापि सर्वे कुरवः समागताः ।
धनं हरेयुस्तव जातु धन्विनो बृहन्नला तूत्तरसारथिर्यदि ॥ ४.३८.२३ ॥

หากพฤหันนลาเป็นสารถีของอุตตระ แม้สรรพสัตว์ทั้งหมด เทวดาและทานพ หรือแม้กุรุทั้งปวงที่มาชุมนุมกัน ก็ไม่อาจชิงทรัพย์ของท่านไปได้เลย เพราะพฤหันนลาเป็นนักธนู

4.38.24

धनुष्यनवमश्चासीत्तस्य शिष्यो महात्मनः ।
सुदृष्टपूर्वो हि मया चरन्त्या पाण्डवालये ॥ ४.३८.२४ ॥

ในการยิงธนูเขาไม่เป็นรองใคร และเขาเป็นศิษย์ของผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีจิตใจสูงส่งนั้น (อรชุน) ขณะที่ข้าพเจ้าเที่ยวเดินอยู่ในเรือนของปาณฑพ ข้าพเจ้าเคยเห็นเขาอย่างชัดเจนมาก่อนแล้ว

4.38.25

स चानेन सहायेन खाण्डवं चादहत्पुरा ।
अर्जुनस्य तदाऽनेन संगृहीता हयोत्तमाः ॥ ४.३८.२५ ॥

ครั้งหนึ่งเขากับผู้ช่วยคนนี้ได้เผาป่าขาณฑวะ และในตอนนั้นม้าชั้นเลิศของอรชุนก็ถูกผู้นี้ควบคุมไว้

4.38.26

तेन सारथिना पार्थः सर्वभूतानि सर्वशः ।
अजयत्खाण्डवप्रस्थे न हि यन्ताऽस्ति तादृशः ॥ ४.३८.२६ ॥

ด้วยสารถีผู้นั้น ปารถะได้ชนะสรรพสัตว์ทั้งปวงโดยสิ้นเชิงที่ขาณฑวปรัสถ เพราะแท้จริงไม่มีผู้ขับรถคนใดเทียบเท่าเขาได้

4.38.27

ततः सैरन्ध्रिसहिता उत्तरा भ्रातुरब्रवीत् ।
अभ्यर्थयैनां सारथ्ये वीर शीघ्रं बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.२७ ॥

ครั้งนั้น อุตตราพร้อมด้วยไสรันธรี ได้กล่าวกับพี่ชายว่า วีรบุรุษเอ๋ย จงขอพฤหันนลาเป็นสารถีให้น้องสาวโดยเร็วเถิด

4.38.28

शिक्षितैषा हि सारथ्ये नर्तने गीतवादिते ।
सैरन्ध्य्राह महाप्राज्ञा स्तुवन्ती वै बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.२८ ॥

นางได้รับการฝึกฝนมาแล้วทั้งในการขับรถ การฟ้อนรำ และการขับร้องกับการบรรเลงดนตรี ไสรันธรีผู้มีปัญญายิ่งได้กล่าวเช่นนี้ พลางสรรเสริญพฤหันนลา

4.38.29

सैरन्ध्रि जानासि मम व्रतं हि क्लीबेन पुंसा न हि संवदाम्यहम् ।
सोहं न शक्ष्यामि बृहन्नलां शुभे वक्तुं स्वयं यच्छ हयान्ममेति ॥ ४.३८.२९ ॥

ไสรันธรี เธอรู้คำปฏิญาณของฉันแล้ว ฉันไม่สนทนากับชายที่เป็นกระเทย ดังนั้น ผู้เป็นมงคลเอ๋ย ฉันเองไม่อาจกล่าวกับพฤหันนลาว่า จงให้ม้าแก่ฉันเถิด

4.38.30

भयकाले तु संप्राप्ते न व्रतं नाव्रतं पुनः ।
यथा दुःखं प्रतरति कर्तुं युक्तं चरेद्बुधः ।
इति धर्मविदः प्राहुस्तस्माद्वाच्या बृहन्नला ॥ ४.३८.३० ॥

แต่เมื่อถึงเวลาแห่งความกลัว ไม่มีทั้งการถือปฏิญาณและการไม่ถือปฏิญาณ ผู้มีปัญญาควรทำสิ่งที่เหมาะสมเพื่อข้ามพ้นความทุกข์ ผู้รู้ธรรมกล่าวไว้เช่นนี้ ดังนั้นควรพูดกับพฤหันนลา

4.38.31

येयं कुमारी सुश्रोणी भगिनी ते यवीयसी ।
अस्यास्तु वचनं वीर करिष्यति न संशयः ॥ ४.३८.३१ ॥

น้องสาวคนเล็กของท่านผู้มีสะโพกงดงามนี้ คือหญิงสาวผู้งามนี้ วีรบุรุษเอ๋ย นางจะทำตามคำของท่านอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัย

4.38.32

यदि ते सारथिः सा स्यात्कुरून्सर्वान्न संशयः ।
जित्वा गाश्च समादाय ध्रुवमागमनं भवेत् ॥ ४.३८.३२ ॥

หากนางเป็นสารถีของท่าน ชนะกุรุทั้งปวงและยึดฝูงโคมาได้ การกลับมาของเราก็จะตามมาอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัย

4.38.33

एवमुक्तः स सैरन्ध्र्या भगिनीं प्रत्यभाषत ।
गच्छ त्वमनवद्याङ्गि तामानय बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.३३ ॥

เมื่อไสรันธรีกล่าวเช่นนั้น เขาจึงพูดกับน้องสาวว่า ผู้ไร้ตำหนิทางร่างกายเอ๋ย ไปเถิด จงพาพฤหันนลามาที่นี่

4.38.34

सा प्राद्रवत्काञ्चनमाल्यधारिणी ज्येष्ठेन भ्रात्रा प्रहिता यशस्विनी ।
भ्रातुर्नियोगं तु निशम्य सुभ्रुः शुभानना हाटकवज्रभूषिता ॥ ४.३८.३४ ॥

นางผู้รุ่งโรจน์ สวมพวงมาลัยทอง ถูกพี่ชายคนโตส่งไป นางวิ่งไปทันที เมื่อได้ฟังคำสั่งของพี่ชาย นางผู้มีคิ้วงามและใบหน้าเป็นมงคล ประดับด้วยทองและเพชร

4.38.35

सा वज्रमुक्तामणिहेमकुण्डला मृदुक्रमा भ्रातृनियोगचोदिता ।
प्रदक्षिणावर्ततनुः शिखण्डिनी पद्मानना पद्मदलायताक्षी ॥ ४.३८.३५ ॥

นางสวมตุ้มหูที่ประดับด้วยเพชร ไข่มุก อัญมณีและทอง ก้าวย่างเบาๆ ถูกเร่งด้วยคำสั่งของพี่ชาย ร่างโค้งไปทางขวา มีผมประดับ ใบหน้าดุจดอกบัว และนัยน์ตายาวดุจกลีบบัว

4.38.36

तन्वी समाङ्गी मृदुमन्द्रलोचना मात्स्यस्य राज्ञो दुहिता विलासिनी ।
सा नर्तनागारमरालपक्ष्मा शतह्रदा मेघमिवान्वपद्यत ॥ ४.३८.३६ ॥

นางบอบบาง รูปร่างงดงาม มีดวงตาอ่อนหวานลึกซึ้ง เป็นธิดาของพระราชาแห่งมัตสยะ ผู้มีท่วงท่าน่ารัก นางเดินไปยังโรงฟ้อนรำ มีขนตาโค้งงามดุจปีกหงส์ เหมือนเมฆที่กักน้ำไว้ร้อยสระ

4.38.37

सा नागनासोपमसंहितोरूरनिन्दिता वेदिविलग्नमध्या ।
आसाद्य तस्थौ वरमाल्यधारिणी पार्थं शुभा नागवधूरिव द्विपम् ॥ ४.३८.३७ ॥

นางไร้ตำหนิ มีต้นขางามดุจงวงช้าง เอวเรียวดุจแท่นบูชา ถือพวงมาลัยอันงาม เดินเข้าไปหาอรชุนแล้วยืนอยู่ งดงามดุจช้างตัวเมียที่ยืนอยู่ข้างช้างตัวผู้

4.38.38

तामागतामायतताम्रलोचनामवेक्ष्य पार्थः समयेऽभ्यभाषत ॥ ४.३८.३८ ॥

เมื่อเห็นนางเดินมา มีดวงตายาวและแดงก่ำ ปารถะจึงกล่าวกับนางในเวลาอันเหมาะสม

4.38.39

किमागता काञ्चनमाल्यधारिणी सुगात्रि किंचित्त्वरिताऽसि सुभ्रु ।
किं ते मुखं सुन्दरि न प्रसन्नमाचक्ष्व शीघ्रं मम चारुहासिनि ॥ ४.३८.३९ ॥

เจ้าผู้มีร่างงาม มาด้วยเหตุใด สวมพวงมาลัยทอง ดูจะรีบร้อนอยู่บ้าง ผู้มีคิ้วงามเอ๋ย ทำไมใบหน้าของเจ้าจึงไม่สดชื่น ผู้งามเอ๋ย ผู้มียิ้มหวานเอ๋ย จงบอกข้าโดยเร็วเถิด

4.38.40

सा वज्रवैडूर्यविकारकुण्डला विनिद्रपद्मोत्पलपन्नगन्धिनी ।
प्रसन्नताराधिपसंनिभानना पार्थे कुमारी वचनं बभाषे ॥ ४.३८.४० ॥

นางสวมตุ้มหูประดับด้วยเพชรและไพฑูรย์ มีกลิ่นหอมดุจบัวบานและอุบลสีน้ำเงิน ใบหน้าเหมือนพระจันทร์ที่แจ่มใส หญิงสาวจึงกล่าวคำกับปารถะ

4.38.41

हरन्ति वित्तं कुरवाः पितुर्मे शतं सहस्राणि गवां बृहन्नले ।
सा भ्रातुरश्वान्मम संयमस्व पुरा परे दूरतरं हरन्ति गाः ॥ ४.३८.४१ ॥

พระพฤหันนลา กุรุทั้งหลายกำลังพรากทรัพย์ของบิดาข้า คือโคหนึ่งแสนตัว จงยับยั้งม้าของพี่ชายข้าไว้ ก่อนที่ผู้อื่นจะต้อนโคไปไกลกว่านี้

4.38.42

सैरन्ध्रिराख्याति बृहन्नले त्वां सुशिक्षिता संग्रहणे रथाश्वयोः ।
अहं मरिष्यामि न मेऽत्र संशयो मया वृता तत्र न चेद्गमिष्यसि ॥ ४.३८.४२ ॥

พระพฤหันนลา สไรนธรีได้บอกข้าแล้วว่าท่านฝึกมาดีในการควบคุมรถศึกและม้า หากท่านไม่ไปที่นั่น ข้าจะตาย ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย เพราะข้าได้เลือกท่านแล้ว

4.38.43

तथा नियुक्तो नरदेवकन्यया नरोत्तमः प्रीतमना धनञ्जयः ।
उवाच पार्थः शुभमन्द्रया गिरा शुभाननां शुक्लदतीं शुचिस्मिताम् ॥ ४.३८.४३ ॥

เมื่อได้รับคำสั่งจากธิดาของกษัตริย์เช่นนั้น ธนัญชัย วีรบุรุษผู้เลิศในหมู่มนุษย์ บุตรของปฤถา มีใจยินดี จึงกล่าวด้วยน้ำเสียงอ่อนหวานและเป็นมงคลแก่นางผู้มีใบหน้างดงาม ฟันขาวและรอยยิ้มบริสุทธิ์

4.38.44

गच्छामि यत्रेच्छसि चारुहासिनि हुताशनं प्रज्वलितं विशामि वा ।
इच्छामि तेऽहं वरगात्रि जीवितं करोमि किं ते प्रियमद्य सुन्दरि।
न मत्कृते द्रक्ष्यसि तत्पुरं प्रिये वैवस्वतं प्रेतपतेर्महाभयम् ॥ ४.३८.४४ ॥

ดูกรผู้มีรอยยิ้มงาม ข้าจะไปที่ที่เจ้าปรารถนา หรือจะเข้าไปในกองไฟที่ลุกโชนก็ได้ ดูกรผู้มีร่างกายงาม ข้าปรารถนาแม้ชีวิตของเจ้า ดูกรผู้งาม วันนี้ข้าจะทำสิ่งใดที่เจ้ารักได้บ้าง ดูกรที่รัก เพราะข้า เจ้าจะไม่ได้เห็นนครนั้น นครแห่งความกลัวอันยิ่งใหญ่ของพระยม เจ้าแห่งผู้ตาย