Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.38

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

4.38.1

महाजनसमक्षं तु स्त्रीणां मध्ये विशेषतः ।
गवाध्यक्षेण संप्रोक्तो विराटतनयस्तदा ॥ ४.३८.१ ॥

മഹാജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ, വിശേഷിച്ച് സ്ത്രീകളുടെ മധ്യത്തിൽ, അപ്പോൾ ഗോശാലാധ്യക്ഷൻ വിരാടപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.

4.38.2

स्त्रीमध्य उक्तस्तेनासौ वाक्यं तेजःप्रवर्धनम् ।
अन्तःपुरे श्लाघमान इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.३८.२ ॥

സ്ത്രീകളുടെ മധ്യത്തിൽ അവനോട് പറഞ്ഞ തേജസ്സ് വർധിപ്പിക്കുന്ന ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അന്തഃപുരത്തിൽ സ്വയം പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ട് അവൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.

4.38.3

अद्याहमनुगच्छेयं दृढधन्वा गवां पदम् ।
यदि मे सारथिः कश्चिद्भवेदश्वेषु कोविदः ॥ ४.३८.३ ॥

കുതിരകളിൽ വിദഗ്ധനായ ഒരു സാരഥി എനിക്കുണ്ടെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഞാൻ ദൃഢധനുസ്സോടെ പശുക്കളുടെ കാലടിപ്പാത പിന്തുടരുമായിരുന്നു.

4.38.4

तमेव नाधिगच्छामि यो मे यन्ता समो भवेत् ।
पश्यध्वं सारथिं शीघ्रं मम युक्तं प्रयास्यतः ॥ ४.३८.४ ॥

എനിക്കൊത്ത സാരഥിയെ ഞാൻ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. ഞാൻ പുറപ്പെടാൻ എന്റെ രഥം പൂട്ടിയിരിക്കുന്നു, വേഗം ഒരു സാരഥിയെ കണ്ടെത്തൂ.

4.38.5

अष्टाविंशतिरात्रं वा मासं वा नूनमन्ततः ।
यत्तदासीन्महायुद्धं तत्र मे सारथिर्हतः ॥ ४.३८.५ ॥

ഇരുപത്തിയെട്ട് രാത്രികൾ, അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി ഒരു മാസം — അന്ന് നടന്ന മഹായുദ്ധത്തിൽ എന്റെ സാരഥി കൊല്ലപ്പെട്ടു.

4.38.6

यद्यहं त्वधिगच्छेयं यो मे यन्ता भवेद्युधि ।
त्वरावानद्य यास्यामि समुच्छ्रितमहाध्वजः ॥ ४.३८.६ ॥

യുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് സാരഥിയായിരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരാളെ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയാൽ, ഇന്ന് ഞാൻ ഉയർന്ന മഹാധ്വജത്തോടെ വേഗം പുറപ്പെടും.

4.38.7

विगाह्य तत्परानीकं गजवाजिरथाकुलम् ।
शस्त्रप्रतापान्निर्वीर्यान्कुरूञ्जित्वाऽऽनये पशून् ॥ ४.३८.७ ॥

ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ ശത്രുസൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്ന്, ആയുധപ്രതാപത്താൽ വീര്യം നഷ്ടപ്പെട്ട കുരുക്കളെ ജയിച്ച് ഞാൻ പശുക്കളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.

4.38.8

दुर्योधनं विकर्णं च कर्णं वैकर्तनं कृपम् ।
द्रोणं च सह पुत्रेण महेष्वासान्समागतान् ॥ ४.३८.८ ॥

ദുര്യോധനനെയും വികർണനെയും വൈകർത്തനനായ കർണനെയും കൃപരെയും പുത്രനോടൊപ്പമുള്ള ദ്രോണരെയും—ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്ന മഹാധനുർധരരെ.

4.38.9

विद्रावयित्वा संग्रामे दानवान्मघवानिव ।
अनेनैव मुहूर्तेन पुनः प्रत्यानये पशून् ॥ ४.३८.९ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ദാനവരെ ഓടിച്ച ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, ഈ നിമിഷത്തിൽത്തന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും പശുക്കളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.

4.38.10

शून्यमाज्ञाय कुरवः प्रयान्त्यादाय गोधनम् ।
किं न शक्यं च तैः कर्तुं यदहं तत्र नाभवम् ॥ ४.३८.१० ॥

നഗരം ശൂന്യമാണെന്നറിഞ്ഞ് കുരുക്കൾ ഗോധനവുമായി പോകുന്നു. ഞാൻ അവിടെ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ അവർക്ക് എന്താണ് ചെയ്യാൻ കഴിയാതിരുന്നത്?

4.38.11

पश्ययुरद्य मे वीर्यं कुरवस्ते समागताः ।
किंनु पार्थोऽर्जुनः साक्षादिति मंस्यन्ति मां परे ॥ ४.३८.११ ॥

ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്ന കുരുക്കൾ ഇന്ന് എന്റെ വീര്യം കാണട്ടെ. മറ്റുള്ളവർ എന്നെ നേരിട്ടുള്ള പാർത്ഥനായ അർജുനൻ എന്ന് കരുതില്ലേ?

4.38.12

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्त्रीषु चात्मप्रशंसनम् ।
नामर्षयत पाञ्चाली बीभत्सोः परिकीर्तनम् ॥ ४.३८.१२ ॥

അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ അവൻ സ്വയം പുകഴ്ത്തിയത് കേട്ട്, പാഞ്ചാലി ബീഭത്സുവിന്റെ (അർജുനന്റെ) കീർത്തനം സഹിച്ചില്ല.

4.38.13

श्रुत्वा तदर्जुनो वाक्यमुत्तरेण प्रभाषितम् ।
अतीतसमये काले प्रियां भार्यामभाषत ॥ ४.३८.१३ ॥

ഉത്തരൻ പറഞ്ഞ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട അർജുനൻ, കഴിഞ്ഞ കാലത്തെ ഓർത്ത് തന്റെ പ്രിയ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു.

4.38.14

द्रुपदस्य सुतां राज्ञः पाञ्चालीं रूपसंमताम् ।
सत्यार्जवगुणोपेतां भर्तुः प्रियहितैषिणीम् ।
उवाच रहसि प्रीतः कृष्णां सर्वार्थकोविदः ॥ ४.३८.१४ ॥

ദ്രുപദരാജാവിന്റെ പുത്രിയും സൗന്ദര്യത്താൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവളും സത്യവും ഋജുത്വവുമുള്ള ഗുണങ്ങളുള്ളവളും ഭർത്താവിന്റെ പ്രിയവും ഹിതവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവളുമായ പാഞ്ചാലിയായ കൃഷ്ണയോട്, സർവാർത്ഥങ്ങളും അറിയുന്ന അർജുനൻ സന്തോഷത്തോടെ ഏകാന്തത്തിൽ പറഞ്ഞു.

4.38.15

उत्तरां ब्रूहि पाञ्चालि गत्वा क्षिप्रं शुचिस्मिते ॥ ४.३८.१५ ॥

പാഞ്ചാലീ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ, വേഗം ചെന്ന് ഉത്തരയോട് പറയൂ.

4.38.16

इयं किल पुरा युद्धे खाण्डवे सव्यसाचिनः ।
सारथिः पाण्डुपुत्रस्य पार्थस्य तु बृहन्नला।
महाञ्जयो भवेद्युद्धे सा चेद्यन्ता बृहन्नला ॥ ४.३८.१६ ॥

മുൻപ് ഖാണ്ഡവയുദ്ധത്തിൽ ഇവൾ സവ്യസാചിയായ പാണ്ഡുപുത്രൻ പാർത്ഥന്റെ സാരഥിയായിരുന്നു. ഈ ബൃഹന്നള യുദ്ധത്തിൽ സാരഥിയായാൽ മഹാവിജയം ഉണ്ടാകും.

4.38.17

सा चोदिता तदा ह्येन ह्यर्जुनेन शुचिस्मिता ।
पाञ्चाली च तदाऽऽगम्य उत्तराया निवेशनम् ॥ ४.३८.१७ ॥

അപ്പോൾ അർജുനനാൽ പ്രേരിതയായ ആ ശുദ്ധപുഞ്ചിരിയുള്ള പാഞ്ചാലി ഉത്തരയുടെ വീട്ടിൽ എത്തി.

4.38.18

ज्ञात्वा तु समयान्मुक्तं चन्द्रं राहुमुखादिव ।
युधिष्ठिरं धर्मपरं सत्यार्जवपथे स्थितम् ॥ ४.३८.१८ ॥

രാഹുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, കാലനിയമത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനായി, ധർമ്മത്തിൽ മുഴുകി, സത്യത്തിന്റെയും ഋജുത്വത്തിന്റെയും വഴിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന യുധിഷ്ഠിരനെ അറിഞ്ഞ്.

4.38.19

अमर्षयन्ती तद्दुःखं कृष्णा कमललोचना ।
उत्तरामाह वचनं सखीमध्ये विलासिनीम् ॥ ४.३८.१९ ॥

ആ ദുഃഖം സഹിക്കാനാകാതെ താമരക്കണ്ണുള്ള കൃഷ്ണ, സഖിമാർക്കിടയിലുണ്ടായിരുന്ന വിലാസിനിയായ ഉത്തരയോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

4.38.20

योऽयं युवा वारणयूथपोपमो बृहन्नलाऽस्मीति जनोऽभ्यभाषत ।
पुराऽपि पार्थस्य स सारथिस्तदा धनुर्धराणां प्रवरस्य मन्ये ॥ ४.३८.२० ॥

ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ നായകനെപ്പോലെയുള്ള ഈ യുവാവ് താൻ ബൃഹന്നളയാണെന്ന് ജനങ്ങളോട് പറയുന്നു. മുൻപ് ഇവനായിരുന്നു പാർത്ഥന്റെ (അർജുനന്റെ) സാരഥി എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അക്കാലത്ത് ഇവൻ വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.

4.38.21

एतेन वा सारथिना तदाऽर्जुनः सदेवगन्धर्वमहासुरोरगान् ।
सर्वाणि भूतान्यजयस्तस वीर्यवानतर्पयच्चापि हिरण्यरेतसम् ॥ ४.३८.२१ ॥

ഈ സാരഥിയോടൊപ്പമാണ് അന്ന് അർജുനൻ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവർ, മഹാസുരന്മാർ, നാഗങ്ങൾ എന്നിവരടക്കം സകല ജീവികളെയും ജയിച്ചത്; ആ വീരൻ ഹിരണ്യരേതസ്സിനെ (അഗ്നിയെ) തൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.

4.38.22

यदस्य संस्थामपि तस्य संयुगे जानामि वीर्यं परवीरमध्यगम् ।
संगृह्य रश्मीनपि चास्य वीर्यवानादाय चापं प्रययौ रथे स्थितः ॥ ४.३८.२२ ॥

യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ അവസാനം വരെയും ഞാൻ അറിയുന്നു; ശത്രുവീരന്മാർക്കിടയിൽ ചെല്ലുന്ന അവന്റെ വീര്യവും ഞാൻ അറിയുന്നു. കടിഞ്ഞാൺ പിടിച്ച്, വില്ലെടുത്ത്, രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ആ വീരൻ മുന്നോട്ടു പോയി.

4.38.23

न सर्वभूतानि न देवदानवा न चापि सर्वे कुरवः समागताः ।
धनं हरेयुस्तव जातु धन्विनो बृहन्नला तूत्तरसारथिर्यदि ॥ ४.३८.२३ ॥

ബൃഹന്നള ഉത്തരന്റെ സാരഥിയായിരിക്കെ, സകല ജീവികളോ, ദേവദാനവന്മാരോ, എല്ലാ കുരുക്കളും ഒരുമിച്ചുവന്നാലും നിന്റെ ധനം ഒരിക്കലും അപഹരിക്കാനാവില്ല; കാരണം ബൃഹന്നള ഒരു വില്ലാളിയാണ്.

4.38.24

धनुष्यनवमश्चासीत्तस्य शिष्यो महात्मनः ।
सुदृष्टपूर्वो हि मया चरन्त्या पाण्डवालये ॥ ४.३८.२४ ॥

വില്ലുവിദ്യയിൽ അവൻ ആർക്കും കുറഞ്ഞവനല്ല; ആ മഹാത്മാവിന്റെ (അർജുനന്റെ) ശിഷ്യനാണ് അവൻ. പാണ്ഡവരുടെ ഭവനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അവനെ മുൻപേ നന്നായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്.

4.38.25

स चानेन सहायेन खाण्डवं चादहत्पुरा ।
अर्जुनस्य तदाऽनेन संगृहीता हयोत्तमाः ॥ ४.३८.२५ ॥

മുൻപ് അവൻ ഈ സഹായിയോടൊപ്പം ഖാണ്ഡവവനം ദഹിപ്പിച്ചു. അന്ന് അർജ്ജുനന്റെ ഉത്തമാശ്വങ്ങളെ ഇവൻ നിയന്ത്രിച്ചു.

4.38.26

तेन सारथिना पार्थः सर्वभूतानि सर्वशः ।
अजयत्खाण्डवप्रस्थे न हि यन्ताऽस्ति तादृशः ॥ ४.३८.२६ ॥

ആ സാരഥിയോടൊപ്പം പാർത്ഥൻ ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ എല്ലാ ജീവികളെയും പൂർണ്ണമായി ജയിച്ചു. സത്യത്തിൽ അതുപോലൊരു സാരഥി ഇല്ല.

4.38.27

ततः सैरन्ध्रिसहिता उत्तरा भ्रातुरब्रवीत् ।
अभ्यर्थयैनां सारथ्ये वीर शीघ्रं बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.२७ ॥

അപ്പോൾ സൈരന്ധ്രിയോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഉത്തര സഹോദരനോട് പറഞ്ഞു: 'വീരാ, ഇവളെ സാരഥ്യത്തിനായി ബൃഹന്നളയോട് വേഗം ആവശ്യപ്പെടൂ.'

4.38.28

शिक्षितैषा हि सारथ्ये नर्तने गीतवादिते ।
सैरन्ध्य्राह महाप्राज्ञा स्तुवन्ती वै बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.२८ ॥

'ഇവൾ സാരഥ്യത്തിലും നൃത്തത്തിലും ഗീതവാദ്യത്തിലും പരിശീലനം നേടിയവളാണ്.' മഹാപ്രജ്ഞയായ സൈരന്ധ്രി ബൃഹന്നളയെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

4.38.29

सैरन्ध्रि जानासि मम व्रतं हि क्लीबेन पुंसा न हि संवदाम्यहम् ।
सोहं न शक्ष्यामि बृहन्नलां शुभे वक्तुं स्वयं यच्छ हयान्ममेति ॥ ४.३८.२९ ॥

'സൈരന്ധ്രി, എന്റെ വ്രതം നിനക്കറിയാമല്ലോ; ഷണ്ഡനായ പുരുഷനോട് ഞാൻ സംസാരിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ശുഭേ, ബൃഹന്നളയോട് 'എനിക്ക് കുതിരകളെ തരൂ' എന്ന് ഞാൻ തന്നെ പറയാൻ കഴിയില്ല.'

4.38.30

भयकाले तु संप्राप्ते न व्रतं नाव्रतं पुनः ।
यथा दुःखं प्रतरति कर्तुं युक्तं चरेद्बुधः ।
इति धर्मविदः प्राहुस्तस्माद्वाच्या बृहन्नला ॥ ४.३८.३० ॥

'എന്നാൽ ഭയകാലം വന്നാൽ വ്രതവുമില്ല, അവ്രതവുമില്ല. ദുഃഖം കടക്കാൻ യുക്തമായത് ബുദ്ധിമാൻ ചെയ്യണം. ധർമ്മജ്ഞർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു; അതിനാൽ ബൃഹന്നളയോട് സംസാരിക്കണം.'

4.38.31

येयं कुमारी सुश्रोणी भगिनी ते यवीयसी ।
अस्यास्तु वचनं वीर करिष्यति न संशयः ॥ ४.३८.३१ ॥

സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ള ഈ കന്യക, നിന്റെ ഇളയ സഹോദരിയാണ്; വീരാ, ഇവളുടെ വാക്ക് അവൾ തീർച്ചയായും അനുസരിക്കും, സംശയമില്ല.

4.38.32

यदि ते सारथिः सा स्यात्कुरून्सर्वान्न संशयः ।
जित्वा गाश्च समादाय ध्रुवमागमनं भवेत् ॥ ४.३८.३२ ॥

അവൾ നിന്റെ സാരഥിയാണെങ്കിൽ, എല്ലാ കുരുക്കളെയും ജയിച്ച് പശുക്കളെ പിടിച്ചെടുത്ത് തീർച്ചയായും മടങ്ങിവരാം, സംശയമില്ല.

4.38.33

एवमुक्तः स सैरन्ध्र्या भगिनीं प्रत्यभाषत ।
गच्छ त्वमनवद्याङ्गि तामानय बृहन्नलाम् ॥ ४.३८.३३ ॥

സൈരന്ധ്രി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ സഹോദരിയോട് പറഞ്ഞു: 'കുറ്റമറ്റ അവയവങ്ങളുള്ളവളേ, നീ പോയി ആ ബൃഹന്നളയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരൂ.'

4.38.34

सा प्राद्रवत्काञ्चनमाल्यधारिणी ज्येष्ठेन भ्रात्रा प्रहिता यशस्विनी ।
भ्रातुर्नियोगं तु निशम्य सुभ्रुः शुभानना हाटकवज्रभूषिता ॥ ४.३८.३४ ॥

സ്വർണ്ണമാല ധരിച്ച ആ യശസ്വിനി, മൂത്ത സഹോദരൻ അയച്ചവൾ, സഹോദരന്റെ കല്പന കേട്ട് ഓടിപ്പോയി; സുന്ദരമായ പുരികവും ശുഭമുഖവുമുള്ള അവൾ സ്വർണ്ണവും വജ്രവും അണിഞ്ഞിരുന്നു.

4.38.35

सा वज्रमुक्तामणिहेमकुण्डला मृदुक्रमा भ्रातृनियोगचोदिता ।
प्रदक्षिणावर्ततनुः शिखण्डिनी पद्मानना पद्मदलायताक्षी ॥ ४.३८.३५ ॥

വജ്രം, മുത്ത്, രത്നം, സ്വർണ്ണക്കുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞവൾ, മൃദുവായ നടയുള്ളവൾ, സഹോദരന്റെ കല്പനയാൽ പ്രേരിതയായവൾ; വലത്തോട്ട് വളഞ്ഞ സുന്ദരദേഹം, കേശവിന്യാസം, താമരമുഖം, താമരയിതൾ പോലെ നീണ്ട കണ്ണുകൾ.

4.38.36

तन्वी समाङ्गी मृदुमन्द्रलोचना मात्स्यस्य राज्ञो दुहिता विलासिनी ।
सा नर्तनागारमरालपक्ष्मा शतह्रदा मेघमिवान्वपद्यत ॥ ४.३८.३६ ॥

മെലിഞ്ഞ നടുവും സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളും, മൃദുവും ആഴമേറിയതുമായ നോട്ടവുമുള്ള, മത്സ്യരാജാവിന്റെ പുത്രി, വിലാസിനി അവൾ; വളഞ്ഞ കൺപീലികളോടെ, നൃത്തശാലയിലേക്ക്, നൂറു കുളങ്ങളുള്ള മേഘം പോലെ അവൾ നടന്നു.

4.38.37

सा नागनासोपमसंहितोरूरनिन्दिता वेदिविलग्नमध्या ।
आसाद्य तस्थौ वरमाल्यधारिणी पार्थं शुभा नागवधूरिव द्विपम् ॥ ४.३८.३७ ॥

ആനത്തുമ്പിക്കൈ പോലെ മനോഹരമായ തുടകളും വേദി പോലെ മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടുമുള്ള കുറ്റമറ്റവൾ, ശ്രേഷ്ഠമായ മാല ധരിച്ച് അർജുനന്റെ അടുത്തെത്തി നിന്നു; ആനയുടെ അരികിൽ നിൽക്കുന്ന പിടിയാന പോലെ.

4.38.38

तामागतामायतताम्रलोचनामवेक्ष्य पार्थः समयेऽभ्यभाषत ॥ ४.३८.३८ ॥

അവൾ വന്നതും നീണ്ട ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ളവളായതും കണ്ട് പാർത്ഥൻ ഉചിതസമയത്ത് അവളോട് സംസാരിച്ചു.

4.38.39

किमागता काञ्चनमाल्यधारिणी सुगात्रि किंचित्त्वरिताऽसि सुभ्रु ।
किं ते मुखं सुन्दरि न प्रसन्नमाचक्ष्व शीघ्रं मम चारुहासिनि ॥ ४.३८.३९ ॥

സുന്ദരാംഗീ, സുന്ദരഭ്രൂവേ, സ്വർണ്ണമാല ധരിച്ച് നീ എന്തിനു വന്നു? നീ അല്പം തിടുക്കത്തിലാണല്ലോ. സുന്ദരീ, നിന്റെ മുഖം പ്രസന്നമല്ലാത്തതെന്ത്? മധുരമായി ചിരിക്കുന്നവളേ, വേഗം എന്നോട് പറയൂ.

4.38.40

सा वज्रवैडूर्यविकारकुण्डला विनिद्रपद्मोत्पलपन्नगन्धिनी ।
प्रसन्नताराधिपसंनिभानना पार्थे कुमारी वचनं बभाषे ॥ ४.३८.४० ॥

വജ്രവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ടുള്ള കുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞവളും, വിരിഞ്ഞ താമരയുടെയും നീലോത്പലത്തിന്റെയും ഗന്ധമുള്ളവളും, തെളിഞ്ഞ ചന്ദ്രനു തുല്യമായ മുഖമുള്ളവളുമായ ആ കന്യക പാർത്ഥനോട് സംസാരിച്ചു.

4.38.41

हरन्ति वित्तं कुरवाः पितुर्मे शतं सहस्राणि गवां बृहन्नले ।
सा भ्रातुरश्वान्मम संयमस्व पुरा परे दूरतरं हरन्ति गाः ॥ ४.३८.४१ ॥

ബൃഹന്നളേ, കുരുക്കൾ എന്റെ പിതാവിന്റെ സമ്പത്തായ നൂറായിരം പശുക്കളെ കവർന്നുകൊണ്ടുപോകുന്നു. എന്റെ സഹോദരന്റെ കുതിരകളെ തടഞ്ഞുനിർത്തൂ; മറ്റുള്ളവർ പശുക്കളെ കൂടുതൽ ദൂരേക്ക് കൊണ്ടുപോകുംമുമ്പ്.

4.38.42

सैरन्ध्रिराख्याति बृहन्नले त्वां सुशिक्षिता संग्रहणे रथाश्वयोः ।
अहं मरिष्यामि न मेऽत्र संशयो मया वृता तत्र न चेद्गमिष्यसि ॥ ४.३८.४२ ॥

ബൃഹന്നളേ, സൈരന്ധ്രി നിന്നെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: രഥങ്ങളും കുതിരകളും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ നീ നന്നായി പരിശീലനം നേടിയവളാണ്. നീ അവിടെ പോയില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ മരിക്കും; അതിൽ സംശയമില്ല, കാരണം ഞാൻ നിന്നെ വരിച്ചുകഴിഞ്ഞു.

4.38.43

तथा नियुक्तो नरदेवकन्यया नरोत्तमः प्रीतमना धनञ्जयः ।
उवाच पार्थः शुभमन्द्रया गिरा शुभाननां शुक्लदतीं शुचिस्मिताम् ॥ ४.३८.४३ ॥

രാജകുമാരി ഉത്തര ഇങ്ങനെ നിയോഗിച്ചപ്പോൾ, മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനും സന്തുഷ്ടമനസ്കനുമായ ധനഞ്ജയൻ, പൃഥയുടെ പുത്രൻ, ശുഭമുഖിയും വെളുത്ത പല്ലുകളുള്ളവളും പവിത്രമായി പുഞ്ചിരിക്കുന്നവളുമായവളോട് ശുഭമായ മധുരവാക്കിൽ പറഞ്ഞു.

4.38.44

गच्छामि यत्रेच्छसि चारुहासिनि हुताशनं प्रज्वलितं विशामि वा ।
इच्छामि तेऽहं वरगात्रि जीवितं करोमि किं ते प्रियमद्य सुन्दरि।
न मत्कृते द्रक्ष्यसि तत्पुरं प्रिये वैवस्वतं प्रेतपतेर्महाभयम् ॥ ४.३८.४४ ॥

ചാരുഹാസിനീ, നീ ഇച്ഛിക്കുന്നിടത്തേക്ക് ഞാൻ പോകാം, അല്ലെങ്കിൽ ജ്വലിക്കുന്ന തീയിൽ ഞാൻ പ്രവേശിക്കാം. വരഗാത്രീ, ഞാൻ നിന്റെ ജീവനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സുന്ദരീ, ഇന്ന് നിനക്ക് എന്ത് പ്രിയം ചെയ്യണം? പ്രിയേ, എന്റെ കാരണത്താൽ നീ ആ നഗരം കാണില്ല—യമൻ, പ്രേതാധിപതിയുടെ മഹാഭയം ആണത്.

4.38.45

एतावदुक्त्वा कुरुवीरपुङ्गवो विलासिनीं शुक्लदतीं शुचिस्मिताम् ।
बृहन्नलारूपविभूषिताननो विराटपुत्रस्य समीपमाव्रजत् ॥ ४.३८.४५ ॥

ഇത്രയും പറഞ്ഞ്, കുരുവീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ, ബൃഹന്നളയുടെ രൂപത്താൽ അലങ്കരിച്ച മുഖത്തോടെ, ആ വിലാസിനിയായ, വെളുത്ത പല്ലുകളും പവിത്രമായ പുഞ്ചിരിയുമുള്ളവളിൽനിന്ന് വിരാടപുത്രന്റെ സമീപത്തേക്ക് പോയി.

4.38.46

तथा व्रजन्तं वरभूषणैर्वृतं महाप्रभं वारणयूथपोपमम् ।
गजेन्द्रबाहुं कमलायतेक्षणं कवाटवक्षस्थलमुन्नतांसम् ॥ ४.३८.४६ ॥

അങ്ങനെ പോകുന്ന അദ്ദേഹം ശ്രേഷ്ഠമായ ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനും മഹാതേജസ്വിയും ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ നേതാവിനെപ്പോലെയുള്ളവനുമായിരുന്നു. ഗജരാജന്റെ കൈകളും താമരപോലെ നീണ്ട കണ്ണുകളും വാതിൽപ്പാളി പോലെയുള്ള മാറും ഉയർന്ന തോളുകളും ഉള്ളവൻ.

4.38.47

तमागतं पार्थममित्रकर्शनं महाबलं नागमिव प्रमाथिनम् ।
वैराटिरामन्त्र्य ततो बृहन्नलां गवां निनीषन्पदमुत्तरोऽब्रवीत् ॥ ४.३८.४७ ॥

ശത്രുക്കളെ അമർത്തുന്നവനും മഹാബലനുമായ, മദിച്ച ആനയെപ്പോലെ വരുന്ന പാർത്ഥനെ കണ്ട്, വിരാടപുത്രനായ ഉത്തരൻ ബൃഹന്നളയെ വിളിച്ച് പശുക്കളെ തെളിച്ചുകൊണ്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിച്ച് പറഞ്ഞു.

4.38.48

तमाव्रजन्तं त्वरितं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् ।
अन्वगच्छद्विशालाक्षी गजं गजवधूरिव ॥ ४.३८.४८ ॥

വേഗത്തിൽ വരുന്ന മദിച്ച ആനയെപ്പോലെയുള്ള അദ്ദേഹത്തെ, വിശാലനേത്രയായ ബൃഹന്നള, ആനയെ അനുഗമിക്കുന്ന പിടിയാനയെപ്പോലെ പിന്തുടർന്നു.

4.38.49

दूरादेव तु संप्रेक्ष्य राजपुत्रोऽभ्यभाषत ।
त्वया सारथिना पार्थः खाण्डवेऽग्निमतर्पयत् ॥ ४.३८.४९ ॥

ദൂരെനിന്ന് കണ്ട് രാജകുമാരൻ പറഞ്ഞു: 'നീ സാരഥിയായിരിക്കെ പാർത്ഥൻ ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.'

4.38.50

पृथिवीं चाजयत्कृत्स्नां कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
सैरन्ध्री त्वां ममाचष्ट सा हि जानाति पाण्डवान् ॥ ४.३८.५० ॥

കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയൻ സമസ്ത ഭൂമിയും ജയിച്ചു. സൈരന്ധ്രി നിന്നെക്കുറിച്ച് എന്നോട് പറഞ്ഞു; അവളാണ് പാണ്ഡവരെ അറിയുന്നത്.

4.38.51

देवेन्द्रसारथिर्वीरो मातलिः ख्यातविक्रमः ।
सुमहो जामदग्नेश्च विष्णोर्यन्ता च दारुकः ॥ ४.३८.५१ ॥

ദേവേന്ദ്രന്റെ സാരഥിയായ, പ്രസിദ്ധ വിക്രമിയായ മാതലി; മഹാനായ ജാമദഗ്ന്യന്റെ (പരശുരാമന്റെ) സാരഥിയും വിഷ്ണുവിന്റെ സാരഥിയായ ദാരുകനും.

4.38.52

सुमन्त्रो वा दाशरथेः सूर्ययन्ता तथाऽरुणः ।
सर्वे सारथयः ख्याता न बृहन्नलया समाः ॥ ४.३८.५२ ॥

ദശരഥപുത്രന്റെ സാരഥി സുമന്ത്രനോ, സൂര്യന്റെ സാരഥി അരുണനോ, ഇവരെല്ലാം പ്രസിദ്ധ സാരഥികളാണ്; എന്നാൽ ബൃഹന്നളയ്ക്ക് സമാനരല്ല.

4.38.53

इत्युक्तोऽहं च सैरन्ध्र्या तेन त्वामाह्वयामि वै ।
आहुता त्वं मया सार्धं योद्धुं याहि बृहन्नले ॥ ४.३८.५३ ॥

സൈരന്ധ്രി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ വിളിക്കുന്നു. ബൃഹന്നളേ, എന്നാൽ വിളിക്കപ്പെട്ട നീ എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ വരിക.

4.38.54

दूराद्दूरतरं गावो भवन्ति कुरुभिर्हृताः ।
तथोक्ता प्रत्युवाचेदं राजपुत्रं बृहन्नला ॥ ४.३८.५४ ॥

കൗരവർ അപഹരിച്ച പശുക്കൾ ദൂരെനിന്ന് കൂടുതൽ ദൂരത്തേക്ക് പോകുന്നു. ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ബൃഹന്നള രാജകുമാരനോട് ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

4.38.55

का शक्तिर्मम सारथ्यं कर्तुं संग्राममूर्धनि ।
नृत्तं वा यदि वा गीतं वादित्रं वा पृथग्विधम् ।
तत्करिष्यामि भद्रं ते सारथ्यं तु कुतो मम ॥ ४.३८.५५ ॥

യുദ്ധമുഖത്ത് സാരഥ്യം ചെയ്യാൻ എനിക്ക് എന്ത് ശക്തിയുണ്ട്? നൃത്തമോ ഗാനമോ പലതരം വാദ്യങ്ങളോ, അതു ഞാൻ ചെയ്യും. നിനക്ക് മംഗളം; പക്ഷേ എനിക്ക് സാരഥ്യം എങ്ങനെ സാധ്യമാകും?

4.38.56

त्वं नर्तको वा यदि वाऽपि गायकः क्षिप्रं तनुत्रं परिधत्स्व भानुमत् ।
अभीक्ष्णमाहुस्तव कर्म पौरुषं स्त्रियः प्रशंसन्ति ममाद्य चान्तिके ॥ ४.३८.५६ ॥

നീ നർത്തകനോ ഗായകനോ ആകട്ടെ, വേഗം തിളങ്ങുന്ന കവചം ധരിക്കുക. നിന്റെ പൗരുഷകർമ്മങ്ങളെ ജനങ്ങൾ പലപ്പോഴും പുകഴ്ത്തുന്നു; ഇന്ന് എന്റെ സമീപത്തുള്ള സ്ത്രീകളും അവയെ പ്രശംസിക്കുന്നു.

4.38.57

इत्येवमुक्त्वा नृपसूनुसत्तमस्तदा स्मयित्वाऽर्जुनमभ्यनन्दयत् ।
अथोत्तरः पारशवं शताक्षिमत्सुवर्णचित्रं परिगृह्य भानुमत् ॥ ४.३८.५७ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാജപുത്രന്മാരിൽ ഉത്തമനായ ഉത്തരൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അർജുനനെ അഭിനന്ദിച്ചു. പിന്നെ ഉത്തരൻ സ്വർണ്ണത്തിൽ ചിത്രിതമായ, നൂറു കണ്ണുകളുടെ രൂപങ്ങളുള്ള, തിളങ്ങുന്ന പാരശവ കവചം എടുത്തു.

4.38.58

बृहन्नलायै प्रददौ स्वयं तदा विराटपुत्रः परवीरघातिने ।
तदाज्ञया मात्स्यसुतस्य वीर्यवानकर्तुकामेव समाददे तदा ॥ ४.३८.५८ ॥

അപ്പോൾ വിരാടപുത്രനായ ഉത്തരൻ തന്നെ ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന ബൃഹന്നളയ്ക്ക് (കവചം) നൽകി. അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വീര്യവാനായ അവൻ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനെപ്പോലെ അത് സ്വീകരിച്ചു.

4.38.59

यद्यस्ति च रणे शौर्यं शक्यः स्याद्द्विषतां वधः ।
अहं त्वामभिगच्छामि यत्र त्वं यासि तत्र भो ॥ ४.३८.५९ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ശൗര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ശത്രുക്കളെ വധിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ, നീ എവിടേക്ക് പോകുന്നുവോ അവിടേക്ക് ഞാൻ നിന്നെ അനുഗമിക്കും, ഓ സുഹൃത്തേ.

4.38.60

ततः स नर्मसंयुक्तमकरोत्पाण्डवो बहु ।
उत्तरायाः प्रमुखतः सर्वं जानन्नरिन्दमः ॥ ४.३८.६० ॥

അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ആ പാണ്ഡവൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവനായി, ഉത്തരയുടെ മുന്നിൽ വളരെ തമാശകൾ നിറഞ്ഞ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു.

4.38.61

तमाददानं प्रमदा जहासिरे ह्यधोमुखं वीरवरोऽभ्यधारयत् ।
ततस्तिरश्चीनकृतं सपत्नहा ह्यधोमुखं कवचमथाभ्यकर्षत ॥ ४.३८.६१ ॥

അവൻ അത് എടുക്കുമ്പോൾ അത് കമിഴ്ന്നു കിടന്നതിനാൽ സ്ത്രീകൾ ചിരിച്ചു. വീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ അത് താങ്ങിപ്പിടിച്ചു. പിന്നെ ശത്രുഘാതകൻ ചരിഞ്ഞുണ്ടാക്കിയ, മുഖം താഴ്ത്തിയ കവചം വലിച്ചു.

4.38.62

सम्यक्प्रजानन्नपि सत्यविक्रमो ह्यज्ञातवत्सर्वकुरुप्रवीरः ।
ऊर्ध्वं क्षिपन्वीरतरोऽभ्यधारयत्पुनश्च यन्ता कवचं धनञ्जयः ॥ ४.३८.६२ ॥

നന്നായി അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, യഥാർത്ഥ വീരനായ, ഒന്നും അറിയാത്തവനെപ്പോലെ, എല്ലാ കുരുവീരന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനായ ധനഞ്ജയൻ കവചം മുകളിലേക്ക് എറിഞ്ഞ് വീണ്ടും എടുത്തു.

4.38.63

एवंप्रकाराणि बहूनि कुर्वति तस्मिन्कुमार्यः प्रमदा जहासिरे ।
तथापि कुर्वन्तममित्रकर्शनं नैवोत्तरः पर्यभवद्धनञ्जयम् ॥ ४.३८.६३ ॥

അവൻ ഇത്തരം പലതും ചെയ്യുമ്പോൾ കന്യകമാരും യുവതികളും ചിരിച്ചു. എന്നിട്ടും ശത്രുക്കളെ ഞെരുക്കുന്ന ധനഞ്ജയനെ ചെയ്യുമ്പോഴും ഉത്തരന് അവനെ പരാജയപ്പെടുത്താനായില്ല.

4.38.64

तं राजपुत्रः समनाहयत्स्वयं जाम्बूनदान्तेन शुभेन वर्मणा ।
कृशानुतप्तप्रतिमेन भास्वता जाज्वल्यमानेन सहस्ररश्मिना ॥ ४.३८.६४ ॥

രാജകുമാരൻ തന്നെ ആ മനോഹരമായ സ്വർണ്ണ അരികുള്ള കവചം ധരിച്ചു; അത് അഗ്നിയിൽ തപിപ്പിച്ച വസ്തുപോലെ, തിളങ്ങുന്നതും ആയിരം രശ്മികളാൽ ജ്വലിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.

4.38.65

अथास्य शीघ्रं प्रसमीक्ष्य भोजयद्रथे हयान्काञ्चनजालसंवृतान् ।
सुवर्णजालान्तरयोक्तभूषणं सिंहं च सौवर्णमुपाश्रयद्रथे ॥ ४.३८.६५ ॥

പിന്നെ അവൻ വേഗം നോക്കി, ഭോജയദ്രഥന്റെ രഥത്തിൽ സ്വർണ്ണവലകളാൽ മൂടിയ കുതിരകളെയും വലകൾക്കിടയിൽ കെട്ടിയ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളെയും രഥത്തിൽ സ്വർണ്ണസിംഹച്ചിഹ്നത്തെയും സ്ഥാപിച്ചു.

4.38.66

धनूंषि च विचित्राणि बाणांश्च रुचिरान्बहून् ।
आयुधानि च वै तत्र रथोपस्थे च स न्यसत् ॥ ४.३८.६६ ॥

അവിടെ അവൻ രഥത്തിന്റെ തറയിൽ വിചിത്രമായ വില്ലുകളും മനോഹരമായ പല അമ്പുകളും മറ്റ് ആയുധങ്ങളും വെച്ചു.

4.38.67

आरुह्य प्रययौ वीरः सबृहन्नलसारथिः ।
अथोत्तरा च कन्याश्च स ख्यश्चैवाब्रुवंस्तदा ॥ ४.३८.६७ ॥

വീരൻ ബൃഹന്നളയെ സാരഥിയാക്കി രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ഉത്തരയും കന്യകമാരും തോഴിമാരും പറഞ്ഞു.

4.38.68

बृहन्नले आनयेथा वासांसि रुचिराणि नः ।
पाञ्चालिकार्थं सूक्ष्माणि रत्नानि विविधानि च ।
विजित्य संग्रामगतान्भीष्मद्रोणमुखान्कुरून् ॥ ४.३८.६८ ॥

ബൃഹന്നളേ, ഞങ്ങൾക്കായി മനോഹര വസ്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുവരൂ; പാഞ്ചാലിക്കായി സൂക്ഷ്മവും വിവിധവുമായ രത്നങ്ങളും കൊണ്ടുവരൂ; ഭീഷ്മ-ദ്രോണാദികളെ മുന്നിൽ നിറുത്തി യുദ്ധത്തിനെത്തിയ കൗരവരെ ജയിച്ചിട്ട്.

4.38.69

अथ ता ब्रुवतीः कन्याः सहिताः कुरुनन्दनः ।
प्रत्युवाच हसन्पार्थो मेघदुन्दुभिनिस्वनः ॥ ४.३८.६९ ॥

അപ്പോൾ ഒരുമിച്ചു സംസാരിച്ച ആ കന്യമാരോട് കുരുനന്ദനനായ പാർത്ഥൻ മേഘദുന്ദുഭിനാദത്തോടെ ചിരിച്ചുകൊണ്ടു മറുപടി പറഞ്ഞു.

4.38.70

यद्युत्तरोऽयं संग्रामे विजेष्यति महारथान् ।
अथाहरिष्ये वासांसि सूक्ष्माण्याभरणानि च ॥ ४.३८.७० ॥

ഈ ഉത്തരൻ യുദ്ധത്തിൽ മഹാരഥന്മാരെ ജയിച്ചാൽ, ഞാൻ സൂക്ഷ്മവസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൊണ്ടുവരാം.

4.38.71

अथोत्तरो वर्म महाप्रभावं सुवर्णवैडूर्यपरिष्कृतं शुभम् ।
आमुच्य वीरः प्रययौ रथोत्तमं धनञ्जयं सारथिनं प्रगृह्य ॥ ४.३८.७१ ॥

അപ്പോൾ ഉത്തരൻ മഹാപ്രഭാവമുള്ള, സ്വർണ്ണവും വൈഡൂര്യവും പതിച്ച ശുഭകവചം ധരിച്ച് ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിലേക്ക് ചെന്നു; ധനഞ്ജയനെ സാരഥിയായി കൂട്ടി.

4.38.72

तमुत्तरं प्रेक्ष्य रथोत्तमे स्थितं बृहन्नलां चैव महाजनस्तदा ।
स्त्रियश्च कन्याश्च द्विजाश्च सुव्रताः प्रदक्षिणं मङ्गलिनोऽभ्यपूजयन् ॥ ४.३८.७२ ॥

ഉത്തമരഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഉത്തരനെയും ബൃഹന്നളയെയും കണ്ടപ്പോൾ, അപ്പോൾ മഹാജനങ്ങളും സ്ത്രീകളും കന്യകമാരും വ്രതനിഷ്ഠരായ ദ്വിജന്മാരും പ്രദക്ഷിണം വെച്ച് മംഗളവചനങ്ങളാൽ അവരെ പൂജിച്ചു.

4.38.73

यदर्जुनस्यर्षभतुल्यगामिनः पुराऽभवत्खाण्डवदाहमङ्गलम् ।
कुरून्समासाद्य रणे बृहन्नले सहोत्तरेणास्तु तवाद्य मङ्गलम् ॥ ४.३८.७३ ॥

മുമ്പ് കാളയെപ്പോലെ നടന്ന അർജുനന് ഖാണ്ഡവദാഹം മംഗളമായിരുന്നതുപോലെ, ബൃഹന്നളേ, ഉത്തരനോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ കുരുക്കളെ എത്തി ഇന്ന് നിനക്കും മംഗളമുണ്ടാകട്ടെ.