ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.39.1
स राजधान्य निर्याय वैराटिरकुतोभयः ।
प्रयाहीत्यब्रवीत्सूतं यत्र ते कुरवो गताः ॥ ४.३९.१ ॥
ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਨਿਡਰ ਵੈਰਾਟਪੁੱਤਰ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਜਿੱਥੇ ਕੁਰੂ ਗਏ ਹਨ ਉੱਥੇ ਰੱਥ ਚਲਾਓ।"
4.39.2
समवेतान्कुरून्सर्वाञ्जिगीषूनवजित्य वै ।
गाश्चैताः क्षिप्रमादाय पुनरेष्याम्यहं पुरम् ॥ ४.३९.२ ॥
"ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇਹ ਗਾਵਾਂ ਛੇਤੀ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਨਗਰ ਨੂੰ ਆਵਾਂਗਾ।"
4.39.3
ततस्तांश्चोदयामास सदश्वान्पाण्डुनन्दनः ॥ ४.३९.३ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕਿਆ।
4.39.4
ते हया नरसिंहेन चोदिता वातरंहसः ।
आलिखन्त इवाकाशमूहुः काञ्चनमालिनः ॥ ४.३९.४ ॥
ਨਰਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਹ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨੋ ਖੁਰਚਦੇ ਦੌੜੇ।
4.39.5
नातिदूरमथो गत्वा मात्स्यपुत्रधनञ्जयौ ।
अवैक्षेतामवित्रस्तौ कुरूणां बलिनां बलम् ॥ ४.३९.५ ॥
ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾ ਕੇ, ਮਤਸਯਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
4.39.6
श्मशानमभितो गत्वा शूरौ ददृशतुःकुरून् ।
तदनीकं महत्तेषां विस्तृतं सागरोपमम् । ॥ ४.३९.६ ॥
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਹ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
4.39.7
सर्पमाणमिवाकाशे वनं बहुलपादपम् ।
ददृशे पार्थिवो रेणुर्जनितस्तेन सर्पता। ॥ ४.३९.७ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਸੰਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ, ਚਲਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਉੱਠੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੂੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
4.39.8
दृष्टिप्रणाशो भूतानां दिवस्पृक्कुरुसत्तम ।
तदनीकमथो वीक्ष्य गजाश्वरथसंकुलम् । ॥ ४.३९.८ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਧੂੜ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਖੋਹ ਲਈ। ਫਿਰ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
4.39.9
कर्णदुर्योधनकृपैर्गुप्तं शान्तनवेन च ।
द्रोणेन सह पुत्रेण महेष्वासेन धीमता ॥ ४.३९.९ ॥
ਕਰਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕ੍ਰਿਪ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਭੀਸ਼ਮ) ਦੁਆਰਾ ਵੀ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਹ ਸੈਨਾ।
4.39.10
हृष्टरोमा भयोद्विग्नो निमील्य स्वदृशौ तदा ।
कम्पमानशरीरश्च पार्थं वैराटिरब्रवीत् ॥ ४.३९.१० ॥
ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਤਦ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਕੰਬਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਉੱਤਰ) ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—
4.39.11
नोत्सहे कुरुभिर्योद्धुं रोमहर्षं हि पश्य मे ।
बहुप्रवीरमत्युग्रं देवैरपि दुरासदम्।
प्रतियोद्धुं न शक्नोमि कुरुसैन्यं भयानकम् ॥ ४.३९.११ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਵੇਖੋ, ਮੇਰੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਤਿ ਉਗਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸਹਿ, ਭਿਆਨਕ ਕੁਰੂ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੈਂ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
4.39.12
नाशंसे भारतीं सेनां प्रवेष्टुं भीमकार्मुकाम् ।
देवैरपि सहेन्द्रेण न शक्यं किंपुनर्नरैः ॥ ४.३९.१२ ॥
ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਭਾਰਤ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਨਹੀਂ। ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜੋ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ?
4.39.13
रथनागाश्वकलिलं पत्तिध्वजसमाकुलम् ।
दृष्ट्वैव हि परानीकं मनः प्रव्यथतीव मे ॥ ४.३९.१३ ॥
ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
4.39.14
यत्र द्रोणश्च भीष्मश्च कृपः कर्णो विविंशतिः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तश्च बाह्लिकः ।
दुर्योधनस्तथा राजा वीरो दुर्मर्षणः परः ॥ ४.३९.१४ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਨ, ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ, ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ, ਵਿਕਰਣ ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ, ਬਾਹਲੀਕ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਵੀਰ ਦੁਰਮਰਸ਼ਣ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿੱਥੇ ਹਨ।
4.39.15
नीतिमन्तो महेष्वासाः सर्वे युद्धविशारदाः ।
मत्ता इव महानागा युक्तध्वजपताकिनः ॥ ४.३९.१५ ॥
ਨੀਤੀਵਾਨ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਮਦਮਸਤ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਸੁਸਜਿਤ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਵਾਲੇ।
4.39.16
नीतिमन्तो महेष्वासाः सर्वार्थकृतनिश्चयाः ।
ताञ्जेतुं समरे शूरान्दुर्बुद्धिरहमागतः ॥ ४.३९.१६ ॥
ਨੀਤੀਵਾਨ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਹਰ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਮੈਂ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
4.39.17
दृष्ट्वैव हि कुरून्सर्वान्व्यूढानीकान्प्रहारिणः ।
हृषितानि च रोमाणि कश्मलेनाहतं मनः ॥ ४.३९.१७ ॥
ਵਿਊਹ ਬਣਾਈ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ; ਮਨ ਮੋਹ ਨਾਲ ਆਹਤ ਹੋਇਆ।
4.39.18
दृष्ट्वा तु महतीं सेनां कुरूणां दृढधन्विनाम् ।
परिदेवयते मन्दः सकाशे सव्यसाचिनः ॥ ४.३९.१८ ॥
ਦ੍ਰਿੜ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਮੈਂ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
4.39.19
त्रिगर्तान्मे पिता यातः शून्ये वै प्रणिधाय माम् ।
सर्वां सेनामुपादाय न मे सन्तीह सैनिकाः ॥ ४.३९.१९ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਸੁੰਨੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੀ ਸਿਪਾਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
4.39.20
अहमेको बहून्बालः कृतास्त्रानकृतश्रमः ।
प्रतियोद्धुं न शक्नोति निवर्तय बृहन्नले ॥ ४.३९.२० ॥
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ, ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਹਾਂ; ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਪਰ ਮਿਹਨਤ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਮੈਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਬ੍ਰਿਹਨੱਲਾ, ਰਥ ਮੋੜ ਲੈ।
4.39.21
तं तथा वादिनं तत्र बीभत्सुः प्रत्यभाषत ।
संप्रहस्य पुनस्तं वै सर्वलोकमहारथः ॥ ४.३९.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ), ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਉੱਚੀ ਹੱਸ ਕੇ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
4.39.22
भयेन दीनरूपोऽसि द्विषतां हर्षवर्धनः ।
न च तावत्कृतं किंचित्परैः कर्म रणाजिरे ॥ ४.३९.२२ ॥
ਡਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੀਨ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
4.39.23
स्वयमेव च मामात्थ नय मां कौरवान्प्रति ।
सोहं त्वां तत्र नेष्यामि यत्रैते बहुला ध्वजाः ॥ ४.३९.२३ ॥
ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ। ਇਸ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੰਡੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
4.39.24
मध्यमामिषगृध्रूनां कुरूणामाततायिनाम् ।
नेष्यामि त्वां महाबाहो मा त्वं हि विमना भव।
समुद्रमिव गम्भीरं कुरुसैन्यमरिन्दम ॥ ४.३९.२४ ॥
ਮੱਧਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਸ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਆਤਤਾਈ ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਕੌਰਵ ਫ਼ੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀ ਹੈ।
4.39.25
स्त्रीसकाशे प्रतिज्ञाय पुरुषाणां हि शृण्वताम् ।
विकत्थमानो निर्यात्वा ब्रूषि किं नात्र युद्ध्यसे ॥ ४.३९.२५ ॥
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਕੇ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ, ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ — ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੜਦਾ?
4.39.26
तथा स्त्रीषु प्रतिश्रुत्य पौरुषं पुरुषेषु च ।
रथमारुह्य निर्यात्वा किमर्थं नावबुध्यसे ॥ ४.३९.२६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੌਰਖ ਦਾ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ?
4.39.27
न चेद्विजित्य गास्त्वं हि नगरं प्रतियास्यसि ।
प्रहसिष्यन्ति वीरास्त्वां नरा नार्यश्च संगताः ॥ ४.३९.२७ ॥
ਜੇ ਗਾਵਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੂੰ ਨਗਰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਵੀਰ, ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਹੱਸਣਗੇ।
4.39.28
अहमप्यस्मि सैरन्ध्र्या स्तुतः सारथ्यकर्मणि ।
नाहं शक्नोम्यनिर्जित्य गाः प्रयातुं पुरं प्रति ॥ ४.३९.२८ ॥
ਮੈਂ ਵੀ ਸੈਰੰਧਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਪਰ ਗਾਵਾਂ ਜਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਗਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
4.39.29
स्तोत्रेण चैव सैरन्ध्र्यास्तव वाक्येन चोदितः ।
कथं न युद्ध्येयमहं कुरूनेतान्स्थिरो भव ॥ ४.३९.२९ ॥
ਸੈਰੰਧਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੜਾਂ? ਅਟੱਲ ਰਹੋ।
4.39.30
कामं हरन्तु मात्स्यानां भूयांसः कुरवो धनम् ।
प्रहसन्तु च मां नार्यो नरा वाऽपि बृहन्नले ॥ ४.३९.३० ॥
ਮਤਸਿਆਂ ਦਾ ਧਨ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਲੈ ਜਾਣ; ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹੱਸਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ।
4.39.31
संग्रामेण न मे कार्यं गावो गच्छन्तु चापि मे ।
नगरं च प्रवेक्ष्यामि पश्यतस्ते बृहन्नले ॥ ४.३९.३१ ॥
ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵੀ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣ। ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲੇ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਂ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੜਾਂਗਾ।
4.39.32
इत्युक्त्वा प्राद्रवद्भीतो रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली ।
त्यक्त्वा मानं सुसंत्रस्तो विसृज्य सशरं धनुः ॥ ४.३९.३२ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁੰਡਲੀ (ਉੱਤਰ) ਰੱਥੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਮਾਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਤੀਰ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
4.39.33
नैष शूरैः स्मृतो धर्मः क्षत्रियस्य पलायनम् ।
श्रेयो हि मरणं युद्धे न भीतस्य पलायनम् ॥ ४.३९.३३ ॥
ਇਹ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖੱਤਰੀ ਦਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ — ਭੱਜਣਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰਨਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਦਾ ਭੱਜਣਾ ਨਹੀਂ।
4.39.34
एवमुक्त्वा तु कौरव्यः सोऽवप्लुत्य रथोत्तमात् ।
तमन्वधावद्धावन्तं राजपुत्रं धनञ्जयः ।
दीर्घां वेणीं विधून्वानः साधु रक्ते च वाससी ॥ ४.३९.३४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਕੌਰਵ (ਅਰਜੁਨ) ਉਸ ਉੱਤਮ ਰੱਥੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰਿਆ। ਭੱਜਦੇ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ। ਲੰਮੀ ਚੋਟੀ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਲਾਲ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਧਨੰਜਯ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ।
4.39.35
विक्रमन्तं पदन्यासैर्नमयन्तं च भूतलम् ।
विधूय वेणीं धावन्तमजानन्तोऽर्जुनं तदा।
सैनिकाः प्राहसन्केचिद्योषिद्रूपमवेक्ष्य तम् ॥ ४.३९.३५ ॥
ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ, ਝੁਕਾਉਂਦੇ, ਚੋਟੀ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਦੌੜਦੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਿਪਾਹੀ ਉਸ ਦਾ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਪਏ।
4.39.36
तं च शीघ्रं प्रधावन्तं संप्रेक्ष्य कुरवोऽब्रुवन् ।
कोऽयं धावत्यसङ्गेन पूर्वं मुक्त्वा रथोत्तमम् ॥ ४.३९.३६ ॥
ਉਸਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉੱਤਮ ਰਥ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਲਗਾਵ ਦੇ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?"
4.39.37
क एष वेषसंच्छन्नो भस्मनेव हुताशनः ।
किंचिदस्य यथा पुंसः किंचिदस्य यथा स्त्रियः ॥ ४.३९.३७ ॥
ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਢਕੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੇਸ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਇਸਤਰੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।
4.39.38
इत्येवं सैनिकाः प्राहुर्द्रोणस्तानिदमब्रवीत् ।
आचार्यः कुरुपाण्डूनां मतौ शुक्राङ्गिरोपमः ॥ ४.३९.३८ ॥
ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਦ੍ਰੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
4.39.39
किं विचारेण वः कार्यमेतेनानुसृतेन वा ।
धावन्तमनुधावंश्च निर्भयो भयविप्लुतम् ।
वेणीकलापं निर्धूय प्रविभाति नरर्षभः ॥ ४.३९.३९ ॥
"ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਕੰਮ? ਜੋ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵੇਣੀ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਝਟਕ ਕੇ ਇਹ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।"
4.39.40
आकारमर्जुनस्येव क्लीबरूपं बिभर्ति च ।
रूपेण पार्थसदृशः स्त्रीवेषसमलंकृतः ॥ ४.३९.४० ॥
ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਨਪੁੰਸਕ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ; ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਵਰਗਾ, ਪਰ ਇਸਤਰੀ-ਵੇਸ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
4.39.41
तदेवैतच्छिरोग्रीवं तौ बाहू परिघोपमौ ।
तत्तदेवास्य विक्रान्तं नायमन्यो धनञ्जयात् ॥ ४.३९.४१ ॥
ਇਹੀ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ; ਉਸਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਨੰਜਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
4.39.42
अमरेष्विव देवेन्द्रो मनुष्येषु धनञ्जयः ।
एकः कोस्मानुपायायादन्यो लोके धनञ्जयात् ॥ ४.३९.४२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਂਦਰ ਵਾਂਗ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਇਕੱਲਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?
4.39.43
द्रोणेन चैवमुक्तस्तु कर्णः प्रोवाच बुद्धिमान् ।
एकः पुत्रो विराटस्य शून्ये संनिहितः पुरे ॥ ४.३९.४३ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਰਨ ਬੋਲਿਆ: ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਇੱਕੋ ਪੁੱਤਰ ਸੁੰਨੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
4.39.44
स एष किल निर्यातो बालभावान्न पौरुषात् ।
क्लीबं वै सारथिं कृत्वा निर्यातो नगराद्बहिः ॥ ४.३९.४४ ॥
ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਚਪਨ ਕਾਰਨ, ਪੁਰਖਾਰਥ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਹਿਜੜੇ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾ ਕੇ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੈ।
4.39.45
छन्नं सत्रेण वै नूनं जानीध्वं यान्तमर्जुनम् ।
ते हि नः प्रतिसंयातुं संग्रामे न हि शक्नुयुः ।
कथमेकतरस्तेषां समस्तान्योधयेत्कुरून् ॥ ४.३९.४५ ॥
ਯਕੀਨਨ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਭੇਸ ਬਦਲਿਆ ਅਰਜੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਕੱਲਾ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੜੇਗਾ?
4.39.46
उत्तरः सारथिं कृत्वा निर्यातो नगराद्बहिः ।
स नो मन्ये ध्वजं दृष्ट्वा भीत एष पलायति ॥ ४.३९.४६ ॥
ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਧੁਜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.39.47
नूनं तमेव धावन्तं जिघृक्षति धनञ्जयः ।
सारथिं ह्युत्तरं कृत्वा स्वयं योद्धुमिहेच्छति ॥ ४.३९.४७ ॥
ਯਕੀਨਨ ਧਨੰਜਯ ਦੌੜਦੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹ ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4.39.48
इति स्म कुरवः सर्वे विमृशन्तः पृथक्पृथक् ।
न च व्यवसितुं वीरा अर्जुनं शक्नुवन्ति ते ॥ ४.३९.४८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।
4.39.49
दुर्योधन उवाचेदं सैनिकान्रथसत्तमान् ।
अर्जुनो वासुदेवो वा रामः प्रद्युम्न एव वा।
ते हि नः प्रतिसंयातुं संग्रामे न हि शक्नुयुः ॥ ४.३९.४९ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਅਰਜੁਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਰਾਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
4.39.50
अन्यो वै क्लीबरूपेण यद्यागच्छेद्गवां पदम् ।
शस्त्रैस्तीक्ष्णैरर्पयित्वा पातयिष्यामि भूतले ।
कथमेकतरस्तेषां समस्तान्योधयेत्कुरून् ॥ ४.३९.५० ॥
ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਪੁੰਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੜੇਗਾ?
4.39.51
छन्नं तथा तं वेषेण पाण्डवं प्रेक्ष्य सैनिकाः ।
अर्जुनेति च नेत्येव न व्यवस्यन्ति ते पुनः।
इति स्म कुरवः सर्वे विमृशन्तः पुनः पुनः ॥ ४.३९.५१ ॥
ਭੇਸ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਸਿਪਾਹੀ 'ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਹੈ' ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ।
4.39.52
दृढेवधी महासत्त्वः शक्रतुल्यपराक्रमः ।
अद्यागच्छति चेद्योद्धुं सर्वं संशयितं बलम् ॥ ४.३९.५२ ॥
ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤਰਕਸ਼ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਸਾਹਸੀ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕਰਮੀ ਜੇ ਅੱਜ ਲੜਾਈ ਲਈ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਵੇਗੀ।
4.39.53
न चाप्यन्यतरं तत्र व्यवस्यन्ति धनञ्जयात् ॥ ४.३९.५३ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਧਨੰਜੈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
4.39.54
उत्तरं तु प्रधावन्तमनुद्रुत्य धनञ्जयः ।
गत्वा शतपदं तूर्णं केशपक्षे परामृशत् ॥ ४.३९.५४ ॥
ਭੱਜਦੇ ਉੱਤਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਸੌ ਕਦਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
4.39.55
मा मा गृहाण भद्रं ते दासोऽहं ते बृहन्नले ।
इति वादिनमेवाशु धावन्तं तरसाऽग्रहीत्।
विराटपुत्रं बीभत्सुर्बलवानरिमर्दनः ॥ ४.३९.५५ ॥
"ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਫੜ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਦੌੜਦੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਲਵਾਨ ਬੀਭਤਸੁ ਨੇ ਝੱਟ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
4.39.56
सोऽर्जुनेन परामृष्टः पर्यदेवयदार्तवत् ।
बहुलं कृपणं चैव वित्तं प्रावेदयद्बहु ॥ ४.३९.५६ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਦੁਖੀ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
4.39.57
सुवर्णमणिमुक्तानां यद्यदिच्छसि दद्मि ते ।
हस्तिनोश्वान्रथान्गावः स्त्रियश्च समलङ्कृताः ॥ ४.३९.५७ ॥
"ਸੋਨਾ, ਮਣੀਆਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗਾ — ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ।"
4.39.58
शातकुम्भस्य शुद्धस्य श्रेष्ठस्य रजतस्य च ।
ददामि शतनिष्कं ते मुञ्च मां त्वं बृहन्नले ॥ ४.३९.५८ ॥
"ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਾਤਕੁੰਭ (ਸੋਨਾ) ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸੌ ਨਿਸ਼ਕ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗਾ; ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।"
4.39.59
षष्टिं स्वलंकृताः कन्या ग्राममेकं ददामि ते ।
मुञ्च मां त्वं भृशं दीनं विह्वलं भयकम्पितम् ॥ ४.३९.५९ ॥
"ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਜੀਆਂ ਸੱਠ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ — ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੀਨ, ਵਿਆਕੁਲ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"
4.39.60
मणीनष्टौ च वैडूर्यान्हेमबद्धान्महाप्रभान् ।
हेमदण्डप्रतिच्छन्नं रथं युक्तं तु वाजिभिः ॥ ४.३९.६० ॥
ਅੱਠ ਮਣੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਜੜੇ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ ਵੈਡੂਰਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਘੋੜੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਰਥ।
4.39.61
मत्तांश्च दश मातङ्गान्मुञ्च मां त्वं बृहन्नले ।
गमिष्यामि पुरं षण्ड द्रष्टुं मातरमद्य ताम् ॥ ४.३९.६१ ॥
ਅਤੇ ਦਸ ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵੀ। ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਹੇ ਸ਼ੰਡ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਨਗਰ ਜਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ।
4.39.62
एकोऽहमेव मे मातुः कुमारः किं ब्रुवे ततः ।
विधिरेवंविधे काले त्वद्वशं कुरुते हि माम् ॥ ४.३९.६२ ॥
ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਧੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
4.39.63
मात्स्यस्य पुत्रो बालोऽहं तेन चास्मि सुपोषितः ।
मातृपार्श्वशयानोऽहमस्पृष्टातपवायुमान् ॥ ४.३९.६३ ॥
ਮੈਂ ਮਤਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਬਾਲ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਸੌਂਦਾ, ਧੁੱਪ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਹਾਂ।
4.39.64
अदृष्टबालयुद्धोऽहं कुतस्ते कुरवः कुतः ।
मातृपार्श्वं गमिष्यामि मुञ्च मां त्वं बृहन्नले ॥ ४.३९.६४ ॥
ਮੈਂ ਬਾਲ-ਯੁੱਧ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਤੇਰੇ ਕੌਰਵ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ? ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
4.39.65
प्रलयार्णवसंकाशं दृश्यते कौरवं बलम् ॥ ४.३९.६५ ॥
ਪਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ।
4.39.66
स्त्रीणां मध्येऽहमज्ञानाद्वीर्यशौर्याङ्कितां गिरम् ।
उक्तो यौवनगर्वेण को जेतुं शक्नुयात्कुरून् ।
अमुक्त्वा मां यदि नयेर्मरिष्यामि तवाग्रतः ॥ ४.३९.६६ ॥
ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਤਾਈ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ; ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਲੈ ਜਾਏਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
4.39.67
एवमादीनि वाक्यानि विलपन्तमचेतसम् ।
प्रसभं पुरुषव्याघ्रो रथस्यान्तिकमानयत् ॥ ४.३९.६७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰੱਥ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ।
4.39.68
अथैनमब्रवीत्पार्थो भयार्तं नष्टचेतसम् ॥ ४.३९.६८ ॥
ਫਿਰ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਮਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
4.39.69
अहं योत्स्यामि कौरव्यैर्हयान्संयच्छ मेति माम् ।
आददानः किमर्थं त्वं पलायनपरोऽभवः ॥ ४.३९.६९ ॥
"ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ।" ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਤੂੰ ਭੱਜਣ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਲੱਗ ਗਿਆ?
4.39.70
युध्यस्व कौरवैः सार्धं विजयस्ते भविष्यति ।
यस्य यन्तास्म्यहं युद्धे संयच्छामि हयोत्तमान्।
राज्ञो वा राजपुत्रस्य तस्य युद्धे जयो ध्रुवम् ॥ ४.३९.७० ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜ; ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।
4.39.71
सर्वथोत्तर युध्यस्व यन्त्रा सह मया कुरून् ।
जित्वा महीं यशः प्राप्य भोक्ष्यसे सकलामिमाम् ॥ ४.३९.७१ ॥
ਉੱਤਰ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜ। ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਸ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰੇਂਗਾ।
4.39.72
हतो वा प्राप्ससे स्वर्गं न श्रेयस्ते पलायनम् ॥ ४.३९.७२ ॥
ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਪਾਓਗੇ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਭੱਜਣਾ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
4.39.73
अद्य सर्वान्कुरूञ्जित्वा यथा जयमवाप्स्यसि ।
तथाऽहं प्रयतिष्येऽत्र सहायोऽत्र मतो ह्यहम् ॥ ४.३९.७३ ॥
ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
4.39.74
यदि नोत्सहसे योद्धुं शत्रुभिः शत्रुकर्शन ।
एहि मे त्वं हयान्यच्छ युध्यमानस्य शत्रुभिः ॥ ४.३९.७४ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਆ, ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜ।
4.39.75
प्रयाह्येतद्रथानीकं मद्बाहुपरिरक्षितः ।
अप्रधृष्यतमं घोरं गुप्तं घोरैर्महारथैः ।
मा भैस्त्वं राजपुत्राग्र्य क्षत्रियोसि परंतप ॥ ४.३९.७५ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ, ਜੋ ਅਤਿ ਅਜੇਯ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਨਾ ਡਰ, ਰਾਜਪੁੱਤਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਤੂੰ ਖੱਤਰੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
4.39.76
अहं तैः कुरुभिर्योत्स्ये प्रत्यानेष्यामि ते पशून् ।
प्रविशैतद्रथानीकमप्रधृष्यं दुरासदम् ॥ ४.३९.७६ ॥
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਸ਼ੂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ; ਇਹ ਅਜੇਯ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮ ਹੈ।
4.39.77
यन्ता भव नरश्रेष्ठ योत्स्येऽहं कुरुभिः सह ।
शूरान्समरचण्डांश्च नयिष्ये यमसादनम् ॥ ४.३९.७७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਰਥੀ ਬਣ; ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ।
4.39.78
एवं ब्रुवाणो वैराटिं बीभत्सुरपराजितः ।
समाश्वास्य भयार्तं तमुत्तरं भरतर्षभः ॥ ४.३९.७८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਅਪਰਾਜਿਤ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਭੈ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ; ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਇਵੇਂ ਕੀਤਾ।
4.39.79
इतस्ततो विवेष्टन्तमकामं भयपीडितम् ।
रथमारोपमायास पार्थः परपुरंजयः ॥ ४.३९.७९ ॥
ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਤੜਫਦੇ, ਅਣਚਾਹੇ, ਭੈ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸਨੂੰ ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
4.39.80
तमारोप्य रथोपस्थे विलपन्तं धनञ्जयः ।
गाण्डीवं धनुरादातुमुपायात्तां शमीं प्रति। ॥ ४.३९.८० ॥
ਉਸਨੂੰ ਰੱਥ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਉਸਨਾਲ, ਧਨੰਜਯ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਲੈਣ ਉਸ ਸ਼ਮੀ ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਗਏ।
4.39.81
उत्तरं तं समाश्वास्य कृत्वा यन्तारमर्जुनः ॥ ४.३९.८१ ॥
ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ।