มหาภารตะ · อัธยายะ 4.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.4.1
इत्येवमुक्त्वा पुरुषप्रवीरस्तथार्जुनो धर्मामृतां वरिष्ठः ।
वाक्यं तथासौ … भूयो नृपोऽपरं भ्रातर…बभाषे ॥ ४.४.१ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว อรชุนผู้วีรบุรุษเลิศในหมู่มนุษย์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดื่มอมฤตแห่งธรรม ได้กล่าววาจาเหล่านั้น… พระราชาตรัสอีกครั้งแก่พระอนุชาอีกองค์หนึ่ง…
4.4.2
किंकर्मा किंसमाचारो नकुलोयं भविष्यति ।
सुकुमारश्च शूरश्च दर्शनीयः सुखोचितः ॥ ४.४.२ ॥
นกุลผู้นี้จะมีกิจการอันใด และจะประพฤติอย่างไร เขาอ่อนโยน กล้าหาญ งดงามน่าชม และคู่ควรแก่ความสุขสบาย
4.4.3
अदुःखार्हश्च बालश्च लालितश्चापि नित्यशः ।
सोयमार्तश्च शान्तश्च किं नु रोचयतात्त्विह ॥ ४.४.३ ॥
เขาไม่สมควรได้รับความทุกข์ เขายังเป็นเด็ก และได้รับการเอาใจเสมอมา แต่เขาก็ทุกข์ระทมและสงบ แล้วเขาจะพบความยินดีอันใดที่นี่เล่า
4.4.4
किं त्वं नकुल कुर्वाणस्तस्य तात चरिष्यसि ।
कर्म तत्त्वं समाचक्ष्व राज्ये तस्य महीपतेः ॥ ४.४.४ ॥
นกุลเอ๋ย ลูกรัก เจ้าจะทำงานอะไรขณะอาศัยอยู่ในอาณาจักรของผู้ปกครองแผ่นดินนั้น จงบอกกิจนั้นให้ตรงตามความจริง
4.4.5
अश्वाध्यक्षो भविष्यामि विराटस्येति मे मतिः ।
दामग्रन्थीति नाम्नाऽहं कर्मैतत्सुप्रियं मम ॥ ४.४.५ ॥
ข้าตั้งใจจะเป็นผู้ดูแลม้าของท้าววิราฏ ข้าชื่อทามัครันถี และงานนี้เป็นที่รักยิ่งของข้า
4.4.6
दामग्नन्थी परिज्ञातः कुशलो दामकर्मणि ।
न मां परिभविष्यन्ति जना जात्विह कर्हिचित् ॥ ४.४.६ ॥
ผู้คนจะรู้จักข้าในนามทามัครันถี ผู้ชำนาญงานผูกเชือก ผู้คนในที่นี้จะไม่ดูหมิ่นข้าเลยไม่ว่าเมื่อใด
4.4.7
कुशलोत्स्म्यश्वशिक्षायां तथैवाश्वचिकित्सने ।
प्रियाश्च सततं मेऽश्वाः कुरुराजा यथा तव ॥ ४.४.७ ॥
ข้าชำนาญการฝึกม้า และเช่นเดียวกันการรักษาม้า ม้าเป็นที่รักของข้าเสมอ เช่นเดียวกับที่เป็นที่รักของพระองค์ เจ้าแห่งกุรุ
4.4.8
न मां परिभविष्यन्ति किशोरा वडवास्तथा ।
न दुष्टाश्च भविष्यन्ति पृष्ठे धुरि च मद्गताः ॥ ४.४.८ ॥
แม่ม้าสาวจะไม่ดูหมิ่นข้า และม้าก็จะไม่ดื้อดึงเมื่ออยู่ใต้การควบคุมของข้า ไม่ว่าจะบนหลังหรือในแอก
4.4.9
द्रक्ष्यन्ति ये च मां केचिद्विराटनगरे जनाः ।
तेभ्य एवं प्रवक्ष्यामि विहरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.४.९ ॥
แก่ผู้คนในนครของท้าววิราฏที่จะได้เห็นข้า ข้าจะกล่าวกับเขาดังนี้ และข้าจะดำเนินชีวิตตามที่ข้าจะดำเนิน
4.4.10
पाण्डवेन ह्यहं तात अश्वेष्वधिकृतः पुरा ।
इति तस्य पुरे छन्नश्चरिष्यामि महीपते ।
इत्येतद्वः प्रतिज्ञातं विहरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.४.१० ॥
ลูกรัก เมื่อก่อนข้าได้รับแต่งตั้งให้ดูแลม้าโดยปาณฑพองค์หนึ่ง ดังนั้น ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน ข้าจะเร่ร่อนอยู่ในนครนั้นโดยปลอมตัว นี่คือคำสัตย์ที่ข้าให้แก่พระองค์ว่า ข้าจะดำเนินชีวิตตามที่ข้าจะดำเนิน
4.4.11
नकुलेनैवमुक्तस्तु धर्मराजोऽब्रवीद्वचः ।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या नयेनोशनसा समः ॥ ४.४.११ ॥
เมื่อนกุลกล่าวดังนั้น ธรรมราชผู้เสมอด้วยพฤหัสบดีในปัญญาและเสมอด้วยอุศนัสในนีติ ได้กล่าววาจาเหล่านี้
4.4.12
मन्त्रैर्नानाविधैर्नीतः पथ्येषु परिनिष्ठितः ।
सुप्रणीतः सुमार्गस्थो राजतन्त्रमवाप यः ॥ ४.४.१२ ॥
ผู้ที่ได้รับการชี้นำด้วยคำปรึกษาหลากหลายรูปแบบ มั่นคงในสิ่งที่เป็นประโยชน์ ยืนอยู่บนทางอันดี และได้รับการนำทางอย่างดี ย่อมได้มาซึ่งระบบการปกครองของกษัตริย์
4.4.13
न चास्य स्खलितं किंचिद्ददृशुस्तद्विदो जनाः ।
सुनीतिज्ञश्च शूरश्च सर्वमन्त्रविशारदः ॥ ४.४.१३ ॥
ไม่มีใครที่รู้จักเขาเคยเห็นความผิดพลาดใดของเขาเลย เขาชำนาญในนีติอันดี กล้าหาญ และเชี่ยวชาญในคำปรึกษาทั้งปวง
4.4.14
अधिको मातुरस्माकं कुन्त्याः प्रियतमः सदा ।
सहदेव कथं कर्म तस्य राज्ञः करिष्यसि।
किं वा त्वं तात कुर्वाणः प्रच्छन्नो विचरिष्यसि ॥ ४.४.१४ ॥
สหเทพเอ๋ย เจ้าผู้เป็นที่รักยิ่งของกุนตีมารดาของพวกเรามาโดยตลอด เจ้าจะรับใช้พระราชาองค์นั้นอย่างไร หรือลูกรัก เจ้าจะทำกิจอะไรขณะเร่ร่อนอยู่ในคราบปลอมตัว
4.4.15
गोसङ्ख्याता भविष्यामि विराटस्येति रोचये ।
प्रतिभोक्ता च दोग्धा च सङ्ख्यानकुशलो गवाम्।
तन्त्रीपालेति मे नाम स्वयं प्रोक्तं भविष्यति ॥ ४.४.१५ ॥
ข้าปรารถนาจะเป็นผู้นับโคของท้าววิราฏ ข้าจะเป็นผู้ดูแลอาหารสัตว์ ผู้รีดนม และชำนาญการนับวัว ผู้คนจะเรียกข้าว่าตันตรีบาละ นามนี้จะถูกกล่าวขานโดยตัวข้าเอง
4.4.16
अयोगा बहुलाः पुष्टाः क्षीरवत्यो बहुप्रजाः ।
निष्पन्नसत्त्वाः सुभृता ह्यपेतज्वरकिल्विषाः ॥ ४.४.१६ ॥
โคเหล่านั้นจะปราศจากโรค มีจำนวนมาก สมบูรณ์ มีน้ำนมอุดม มีลูกหลานมาก เต็มไปด้วยพละกำลัง ได้รับการดูแลอย่างดี และปราศจากไข้และความเจ็บป่วย
4.4.17
दृष्टचोरभया नित्यं व्याधिव्याघ्रविवर्जिताः ।
गावः सुसहिता राजन्निरुद्विग्ना निरामयः ॥ ४.४.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา โคจะปลอดจากความกลัวต่อขโมยเสมอ ปราศจากโรคและเสือ อยู่รวมกันดี ไม่ถูกรบกวน และมีสุขภาพดี
4.4.18
भविष्यन्ति मया गुप्ता विराटनगरे तदा ।
निपुणत्वं चरिष्यामि प्रीतिरत्र परा हि मे ॥ ४.४.१८ ॥
ตอนนั้นโคจะได้รับการคุ้มครองโดยข้าในนครของท้าววิราฏ ข้าจะฝึกฝนความชำนาญ เพราะความยินดียิ่งของข้าอยู่ที่นี่
4.4.19
अहं हि भवता गोषु प्रहितः सतत पुरा ।
तत्र मे कौशलं सर्वमनुबद्धं विशांपते ॥ ४.४.१९ ॥
แท้จริงข้าเคยได้รับใช้โคตามพระองค์ส่งมาอยู่เสมอในอดีต ความชำนาญทั้งหมดของข้ายังติดตัวข้ามาจากตรงนั้น ข้าแต่เจ้าแห่งประชา
4.4.20
लक्षणं चरितं चैव गवां यच्चापि मङ्गलम् ।
सत्सर्वं मे सुविदितमन्यच्चापि विशांपते ॥ ४.४.२० ॥
ลักษณะและความประพฤติของโค รวมทั้งสิ่งที่เป็นมงคลในหมู่โค ข้ารู้ดีทั้งหมดนั้น และสิ่งอื่นด้วย ข้าแต่เจ้าแห่งประชา
4.4.21
वृषभानपि जानामि राजन्पूजितलक्षणान् ।
येषां मूत्रमुपाघ्राय अपि वन्ध्या प्रसूयते ॥ ४.४.२१ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพระองค์รู้จักโคตัวผู้ที่มีลักษณะอันประเสริฐเหล่านั้น ซึ่งแค่การดมปัสสาวะของมัน แม้แม่โคที่เป็นหมันก็ยังให้กำเนิดลูกได้
4.4.22
सोऽहमेवं चरिष्यामि प्रीतिरत्र परा हि मे ।
विराटनगरे गूढो रंस्येऽहं तेन कर्मणा ॥ ४.४.२२ ॥
ข้าพระองค์จะประพฤติตนเช่นนี้ เพราะความยินดียิ่งของข้าพระองค์อยู่ที่นี่ ข้าพระองค์จะซ่อนตัวอยู่ในนครวิราฏ และจะรื่นรมย์ด้วยการงานนั้น
4.4.23
तोषयिष्ये च राजानां मा भूच्चिन्ता तवानघ ।
न च मां वेत्स्यति परस्तत्ते रोचतु पार्थिव।
इत्येतद्वः प्रतिज्ञातं विचरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.४.२३ ॥
ข้าพระองค์จะทำให้พระราชาพอพระทัย ขอให้พระองค์อย่ากังวลเลย ข้าแต่ผู้ไร้บาป จะไม่มีผู้ใดรู้จักข้าพระองค์ ขอให้สิ่งนี้เป็นที่พอใจของพระองค์ ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน ข้าพระองค์ได้ให้สัญญากับพระองค์ไว้แล้วว่าจะเที่ยวไปอย่างนี้
4.4.24
केनात्र कर्मणा कृष्णा द्रौपदी विचरिष्यति ।
न हि किंचिद्विजानाति कर्म कर्तुं यथा स्त्रियः ॥ ४.४.२४ ॥
ด้วยการงานอะไรในที่นี้ กฤษณาเทราปทีจะเที่ยวไปได้ เพราะนางไม่รู้งานใดเลยที่จะทำได้ อย่างที่หญิงทั้งหลายทำกัน
4.4.25
माल्यागन्धानलङ्कारान्वस्त्राणि विविधानि च ।
एतान्येवाभिजानाति यथाजाता च भामिनी ॥ ४.४.२५ ॥
นางรู้จักพวงมาลัย เครื่องหอม เครื่องประดับ และอาภรณ์หลากหลายชนิด แต่หญิงงามผู้นี้มิได้เกิดและเติบโตท่ามกลางสิ่งเหล่านี้
4.4.26
पतिव्रता महाभागा कथं नु विचरिष्यति ।
इयं तु नः प्रिया भार्या प्राणेभ्योपि गरीयसी ॥ ४.४.२६ ॥
หญิงผู้ซื่อตรงต่อสามี ผู้มีบุญวาสนาอันยิ่งใหญ่ จะเที่ยวไปได้อย่างไรเล่า นางเป็นภรรยาอันเป็นที่รักของพวกเรา ยิ่งกว่าชีวิตเสียอีก
4.4.27
मातेव परिपाल्या च पूज्या ज्येष्ठा स्वसेव च ।
सुकुमारी सुशीला च राजपुत्री यशस्विनी ।
कथं वत्स्यति कल्याणी विराटनगरे सती ॥ ४.४.२७ ॥
นางต้องได้รับการคุ้มครองดุจมารดา และต้องได้รับความเคารพดุจพี่สาวคนโต นางอ่อนโยน มีความประพฤติดี เป็นพระราชธิดา มีเกียรติยศ เป็นมงคล และเป็นหญิงผู้ซื่อสัตย์ นางจะอยู่ในนครวิราฏได้อย่างไรกัน
4.4.28
अहं वत्स्यामि राजेन्द्र निर्वृतो भव पार्थिव ।
यथा ते मत्कृते शोको न भवेन्नृपते शृणु।
यथा तु मां न जानन्ति यत्करिष्याम्यहं प्रभो ॥ ४.४.२८ ॥
ข้าพระองค์จะอยู่ที่นั่น ข้าแต่จอมราชา ขอพระองค์จงคลายทุกข์ ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์ฟังเถิด เพื่อมิให้พระองค์โศกเศร้าเพราะข้าพระองค์ ข้าแต่เจ้านาย ข้าพระองค์จะทำสิ่งที่ควรทำ เพื่อมิให้ผู้ใดรู้จักข้าพระองค์
4.4.29
छन्ना वत्स्याम्यहं यन्मां न विजानन्ति केचन ।
वृत्तं तच्च समाख्यास्ये शर्म तेस्तु विशांपते ॥ ४.४.२९ ॥
ข้าพระองค์จะอาศัยอยู่อย่างปิดบัง เพื่อไม่ให้ผู้ใดจำข้าพระองค์ได้ ข้าพระองค์จะเล่าถึงความประพฤติของข้าพระองค์นั้น ขอให้พระองค์มีความสงบสุข ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน
4.4.30
सैरन्ध्रीजातिसंपन्ना नाम्नाऽहं व्रतचारिणी । ॥ ४.४.३० ॥
ข้าพระองค์เกิดในวรรณะไซรันธรี และมีชื่อว่าผู้ถือมั่นในพรต
4.4.31
सैरन्ध्र्यो रक्षिताः स्त्रीणां भुजिष्याः सन्ति भारत ।
एकपत्न्यः स्त्रियश्चैता इति लोकस्य निश्चयः ॥ ४.४.३१ ॥
ข้าแต่ภารตะ ไซรันธรีทั้งหลายได้รับการคุ้มครองจากสตรี เหล่านี้เป็นหญิงที่ซื่อสัตย์ต่อสามีคนเดียว ดังที่โลกได้กำหนดไว้
4.4.32
साऽहं ब्रुवाणा सैरन्ध्री कुशला केशकर्मणि ।
प्रमदाहरिका लोके पुरुषाणां प्रवासिनाम् ॥ ४.४.३२ ॥
ข้าพระองค์ผู้กล่าวตนว่าเป็นไซรันธรี มีความชำนาญในศิลปะการจัดแต่งผม เป็นผู้ที่ดึงดูดใจบุรุษผู้เดินทางไกลในโลกนี้
4.4.33
युधिष्ठिरस्य वै गेहे द्रौपद्याः परिचारिका ।
उषिताऽस्मीति वक्ष्यामि पृष्टा राज्ञा च भारत।
आत्मगुप्ता चरिष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ४.४.३३ ॥
ข้าแต่ภารตะ ข้าพระองค์จะกล่าวว่า ข้าพระองค์เคยอาศัยอยู่ในเรือนของยุธิษฐิระ ในฐานะผู้รับใช้ของเทราปที แม้พระราชาจะตรัสถาม ข้าพระองค์จะรักษาตนไว้ให้มิดชิดและเที่ยวไป ดังที่พระองค์ตรัสถามข้าพระองค์นี้
4.4.34
नाहं तत्र भविष्यामि दुर्भरा राजवेश्मनि ।
कृत्वा चैव सदा रक्षां व्रतेनैव नराधिप ॥ ४.४.३४ ॥
ข้าแต่จอมคน ข้าพระองค์จะไม่อยู่ที่นั่นนาน เพราะการดำรงชีวิตในวังหลวงนั้นทนได้ยาก ข้าพระองค์จะรักษาการคุ้มครองตนไว้เสมอ ด้วยพรตของตนเองเท่านั้น
4.4.35
सुदेष्णां प्रत्युपस्थास्ये राजभार्यां यशस्विनीम् ।
सा रक्षिष्यति मां प्राप्तां मा ते भूद्दुःखमीदृशम् ॥ ४.४.३५ ॥
ข้าพระองค์จะเข้ารับใช้พระนางสุเทษณาผู้มีเกียรติยศ ผู้เป็นพระมเหสีของพระราชา เมื่อได้มาถึงแล้ว นางจะคุ้มครองข้าพระองค์ ขอให้ความทุกข์เช่นนี้อย่าได้มาถึงพระองค์
4.4.36
अथ गुप्ता चरिष्यामि युष्माभिस्तत्र तस्थुषी ।
इत्येवं वः प्रतिज्ञातं विहरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.४.३६ ॥
จากนั้นข้าพระองค์จะเที่ยวไปโดยได้รับการคุ้มครองจากพวกท่าน และอยู่ที่นั่นอย่างมั่นคง ข้าพระองค์ได้ให้สัญญาไว้กับพวกท่านดังนี้ว่า จะดำเนินชีวิตตามที่กล่าวไว้
4.4.37
यथा नो दुर्हृदः पापा भवन्ति सुखिनः पुनः ।
कुर्यास्तथा त्वं कल्याणि लक्षयेयुर्न ते जनाः ॥ ४.४.३७ ॥
เพื่อมิให้ศัตรูชั่วร้ายของพวกเรากลับมามีความสุขอีก ท่านก็จงทำเช่นนั้นเถิด ข้าแต่ผู้เป็นมงคล ขอให้ผู้คนอย่าจำท่านได้
4.4.38
कल्याणं भाषसे कृष्णे यथा कौलेयकी तथा ।
न पापमभिजानासि साध्वी साधुव्रते स्थिता ॥ ४.४.३८ ॥
กฤษณา ท่านพูดแต่ถ้อยคำอันเป็นมงคล ดุจสุนัขผู้ซื่อสัตย์ ท่านไม่รู้จักความชั่วเลย ท่านเป็นหญิงผู้ดีงาม ตั้งมั่นอยู่ในพรตของผู้ประเสริฐ