ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.40.1
तं दृष्ट्वा क्लीबरूपेण रथस्थं रथिपुङ्गवम् ।
शमीमभिमुखं यान्तं रथमारोप्य चोत्तरम् ॥ ४.४०.१ ॥
ਨਪੁੰਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਮੀ ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ।
4.40.2
द्रोणभीष्मादयः शूराः कुरूणां रथिसत्तमाः ।
वित्रस्तमनसश्चासन्धनञ्जयकृताद्भयात् ॥ ४.४०.२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ ਆਦਿ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਧਨੰਜਯ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭੈਭੀਤ ਹੋ ਗਏ।
4.40.3
तानवेक्ष्य हतोत्साहानुत्पातानपि चाद्भुतान् ।
गुरुः शस्त्रभृतांश्रेष्ठो भारद्वाजोऽभ्यभाषत ॥ ४.४०.३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਅਪਸ਼ਗਨ ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਰੂ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
4.40.4
स्वराश्च वाताः संयान्ति रूक्षाः परुषनिस्वनाः ।
भस्मवर्षप्रकाशेन तमसा संवृतं नभः ॥ ४.४०.४ ॥
ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਹਵਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਸੁਆਹ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
4.40.5
रूक्षवर्णाश्च जलदा दृश्यन्तेऽद्भुतदर्शनाः ।
निःसरन्ति च कोशेभ्यः शस्त्राणि विविधानि च ॥ ४.४०.५ ॥
ਅਦਭੁਤ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਰੰਗ ਦੇ ਬੱਦਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ; ਮਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ।
4.40.6
शिवाश्च विनदन्त्येता दीप्तायां दिशि दारुणाः ।
हयाश्चाश्रूणि मुञ्चन्ति ध्वजाः कम्पन्त्यकम्पिताः ॥ ४.४०.६ ॥
ਚਮਕਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਗਿੱਦੜ ਚੀਕਦੇ ਹਨ; ਘੋੜੇ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧੁਜਾਵਾਂ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਨ।
4.40.7
यादृशान्यत्र दृश्यन्ते रूपाणि विविधानि च ।
यत्ता भवन्तस्तिष्ठन्तु युद्धं स्यात्समुपस्थितम् ॥ ४.४०.७ ॥
ਇੱਥੇ ਜਿਵੇਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੋ; ਯੁੱਧ ਸਿਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
4.40.8
रक्षध्वमपि राजानं व्यूहध्वं वाहिनीमपि ।
वैशसं च प्रतीक्षध्वं रक्षध्वं चापि गोधनम् ॥ ४.४०.८ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਸਜਾਓ; ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਵੀ ਰਾਖੀ ਕਰੋ; ਗਊਧਨ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
4.40.9
एष वीरो महेष्वासः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
आगतः क्लीबवेषेण पार्थो नास्त्यत्र संशयः ॥ ४.४०.९ ॥
ਇਹ ਵੀਰ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਸਭ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਖੁਸਰੇ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਹੈ।
4.40.10
एतावदुक्त्वा वचनं भीष्ममालोक्य चाब्रवीत् ॥ ४.४०.१० ॥
ਏਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ (ਉਹ) ਬੋਲਿਆ।
4.40.11
नदीज लङ्केशवनारिकेतुर्नगाह्वयो नाम नगारिसूनुः ।
गत्या सुरेशः क्वचिदङ्गनेव गुरुर्बभाषे वचनं तदानीम् ॥ ४.४०.११ ॥
ਨਦੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਲੰਕੇਸ਼ ਦੇ ਬਣ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਧੁਜਾ ਵਾਲਾ, ਨਗਾਹ੍ਵਯ ਨਾਮ ਦਾ, ਪਰਬਤ-ਵੈਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ — ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਗਾ, ਕਿਤੇ ਇਸਤਰੀ ਵਰਗਾ; ਤਦ ਗੁਰੂ ਨੇ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
4.40.12
इत्युक्त्वा संज्ञया द्रोणस्तूष्णीमासीद्विशांपते ।
भारद्वाजवचः श्रुत्वा गाङ्गेयः संज्ञयाऽब्रवीत् ॥ ४.४०.१२ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ। ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
4.40.13
अतीतं चक्रमस्माकं विषयान्तरमागताः ।
अतीतः समयश्चोक्त अस्माभिर्यः सभातले।
न भयं शत्रुतः कार्यं शङ्कां त्यज नरर्षभ ॥ ४.४०.१३ ॥
ਸਾਡਾ ਕਾਲਚੱਕਰ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜੋ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਤਰੂ ਤੋਂ ਡਰ ਨਾ ਕਰ; ਸ਼ੱਕ ਛੱਡ ਦੇ।
4.40.14
देवव्रतेनैवमुक्ते वचने हितकारिणा ।
दुर्योधनमथालोक्य संज्ञया द्रोण अब्रवीत् ॥ ४.४०.१४ ॥
ਹਿਤਕਾਰੀ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉਪਰੰਤ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
4.40.15
एष वीरो महेष्वासः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
आगतः क्लीबरूपेण पार्थो नास्त्यत्र संशयः ॥ ४.४०.१५ ॥
ਇਹ ਵੀਰ ਮਹਾਧਨੁਖਧਾਰੀ ਹੈ, ਸਭ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਕਲੀਬ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇਹ ਪਾਰਥ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
4.40.16
एष पार्थो हि विक्रान्तः सव्यसाची परन्तपः ।
ये जेतारो महीपानाममुना कुरवो हताः ॥ ४.४०.१६ ॥
ਇਹ ਪਾਰਥ ਹੈ — ਪਰਾਕਰਮੀ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕੌਰਵ ਇਸੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
4.40.17
यस्मिञ्जाते मही कृत्स्ना निर्भरोच्छ्वासिताऽभवत् ।
येन मे दक्षिणा दत्ता बद्ध्वा द्रुपदमोजसा ॥ ४.४०.१७ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਡੂੰਘੇ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗੀ; ਜਿਸ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦਿੱਤੀ।
4.40.18
विद्ध्वा वियद्गतं लक्ष्यं विनिर्जित्य च पार्थिवान् ।
निर्जिता येन पाञ्चाली पुरा येन स्वयंवरे ॥ ४.४०.१८ ॥
ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
4.40.19
खाण्डवे येन संतृप्तो वह्निर्जित्वा सुरासुरान् ।
परिणीता सुभद्रा च येन निर्जित्य यादवान् ॥ ४.४०.१९ ॥
ਜਿਸਨੇ ਖਾਂਡਵ ਵਣ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
4.40.20
निर्जितो येन युद्धेन त्रिपुरारिः स्मरार्दनः ॥ ४.४०.२० ॥
ਜਿਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ ਤੇ ਸਮਰ (ਕਾਮ) ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।
4.40.21
गत्वा त्रिविष्टपं येन जितेन्द्रा दानवा युधि ।
निवातकवचा राजन्दानवानां त्रिकोटयः।
निर्जिताः कालकेयाश्च हिरण्यपुरवासिनः ॥ ४.४०.२१ ॥
ਸਵਰਗ ਜਾ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
4.40.22
येन त्वं मोचितो बद्धश्चित्रसेनेन तद्वने ॥ ४.४०.२२ ॥
ਉਸ ਵਣ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਤੂੰ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ।
4.40.23
येन गत्वोत्तरं मेरोरानिनाय महद्धनम् ।
याजितो धर्मसूनुश्च नृपान्सर्वान्विजित्य च ॥ ४.४०.२३ ॥
ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਜਾ ਕੇ ਮਹਾਨ ਧਨ ਲਿਆਂਦਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਯੱਗ ਕਰਵਾਇਆ।
4.40.24
यस्मिञ्शौर्यं च वीर्यं च तेजो धैर्यं पराक्रमः ।
औदार्यं चैव गाम्भीर्यं श्रीर्ह्रीर्धर्मो दयाऽऽर्जवम् ।
एवमादिगुणोपेतः सोयं पार्थो न संशयः ॥ ४.४०.२४ ॥
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਤੇ ਬਲ, ਤੇਜ ਤੇ ਧੀਰਜ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਉਦਾਰਤਾ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ, ਸ਼੍ਰੀ, ਹ੍ਰੀ, ਧਰਮ, ਦਇਆ ਤੇ ਸਰਲਤਾ ਹੈ — ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਪਾਰਥ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
4.40.25
नाजित्वा विनिवर्तेत सर्वानपि मरुद्गणान् ॥ ४.४०.२५ ॥
ਸਾਰੇ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੁੜੇਗਾ।
4.40.26
क्लेशितश्च वने शूरो वासवेन च शिक्षितः ।
अमर्षवशमापन्नो योत्स्यते नात्र संशयः ।
न ह्यस्य प्रतियोद्धारमन्यं पश्यामि कौरव ॥ ४.४०.२६ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਸੂਰਮਾ ਰੋਹ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਲੜੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਕੌਰਵ, ਉਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
4.40.27
महादेवोपि पार्थेन श्रूयते युद्धतोषितः ।
किरातवेषप्रच्छन्नो गिरौ हिमवति प्रभुः ॥ ४.४०.२७ ॥
ਕਿਰਾਤ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹਾਦੇਵ ਵੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.40.28
इत्येवंवादिनं द्रोणं कर्णः क्रुद्धोऽभ्यभाषत ॥ ४.४०.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕਰਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
4.40.29
सदा भवान्फल्गुनस्य गुणानस्मासु कत्थसे ।
न चार्जुनः कलापूर्णो मम दुर्योधनस्य वा ॥ ४.४०.२९ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਲਗੁਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਰਜੁਨ ਨਾ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ ਨਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਰਗਾ।
4.40.30
यद्येष पार्थो राधेय कृतं कार्यं भवेन्मम ।
ज्ञाताः पुनश्चरिष्यन्ति द्वादशान्यांश्च वत्सरान् ॥ ४.४०.३० ॥
ਹੇ ਰਾਧੇਯ, ਜੇ ਇਹ ਪਾਰਥ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਉਹ ਹੋਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਫਿਰ ਭਟਕਣਗੇ।
4.40.31
अथवा कश्चिदेवान्यः क्लीबरूपेण देवराट् ।
शरैरेनं सुनिशितैः पातयिष्यामि भूतले ॥ ४.४०.३१ ॥
ਜਾਂ ਨਪੁੰਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਵਰਾਜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਅਤਿ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।
4.40.32
तस्मिन्वदति तां वाचं धार्तराष्ट्रे परन्तपे ।
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः पौरुषं तदपूजयन् ॥ ४.४०.३२ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਪੌਰਖ ਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕੀਤੀ।
4.40.33
तां शमीमभिसंगम्य पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
सुखसंवर्धितं पित्रा समराणामकोविदम् ॥ ४.४०.३३ ॥
ਉਸ ਸਮੀ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ, ਜੰਗਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ।
4.40.34
एहि भूमिंजयारुह्य वैराटे महतीं शमीम् ।
समादिष्टो मया क्षिप्रं धनुर्गाण्डीवमानय ॥ ४.४०.३४ ॥
ਆ ਵਿਰਾਟ ਦਿਆ ਪੁੱਤਰਾ, ਵੱਡੇ ਸਮੀ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆ।
4.40.35
नेमानीष्वासनानीह सोढुं शक्ष्यन्ति मे बलम् ।
नालं भारं गुरुं भेत्तुं कुञ्जरं वा प्रमर्दितुम् ॥ ४.४०.३५ ॥
ਏਥੋਂ ਦੇ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਮੇਰਾ ਬਲ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਣਗੇ; ਇਹ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਜਾਂ ਕੁਚਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
4.40.36
मम वा बाहुविक्षेपं शत्रूनिह विजेष्यतः ।
नेच्छामि तैरहं कर्तुं कर्म वैजयिकं त्विह ॥ ४.४०.३६ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
4.40.37
अतिसूक्ष्माणि ह्रस्वानि सर्वाणि च मृदूनि च ।
आयुधानि महाबाहो तवैतानि महाबल ॥ ४.४०.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਮਹਾਬਲ, ਤੇਰੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰ ਅਤਿ ਸੂਖਮ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਹਨ।
4.40.38
तस्माद्भूमिंजयारुह्य शमीमेतां पलाशिनीम् ।
अस्यां हि पाण्डुपुत्राणां धनूंषि निहितात्युत ॥ ४.४०.३८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਇਸ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਮੀ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ। ਹੇ ਅਚਯੁਤ, ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।
4.40.39
युधिष्ठिरस्य भीमस्य बीभत्सोर्यमयोस्तथा ।
ध्वजा शराश्च शूराणां दिव्यानि कवचानि च ॥ ४.४०.३९ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮ, ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ (ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ) ਦੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਬਾਣ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੇ ਦਿਵਯ ਕਵਚ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।
4.40.40
अत्रैव तु महावीर्यं धनुः पार्थस्य गाण्डिवम् ।
एकं शतसहस्रेण संमितं राष्ट्रवर्धनम् ॥ ४.४०.४० ॥
ਇੱਥੇ ਹੀ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਹੈ; ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਲੱਖ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
4.40.41
व्यायामसहमत्यर्थं तृणराजसमं महत् ।
सर्वायुधमहामात्रं सर्वारिक्षयकारकम् ॥ ४.४०.४१ ॥
ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਣਰਾਜ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ; ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਮੰਤਰੀ ਵਰਗਾ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
4.40.42
सुवर्णविकृतं दिव्यं श्लक्ष्णमायतमव्रणम् ।
अलं भारं गुरुं सोढुं वारुणं च सुदर्शनम् ॥ ४.४०.४२ ॥
ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਦਿਵਯ, ਚਿਕਣਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼; ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਵੀ (ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੈ)।
4.40.43
तादृशान्येव सर्वाणि बलवन्ति दृढानि च ।
युधिष्ठिरस्य भीमस्य बीभत्सोर्यमयोस्तथा ।
प्रथितानि विशिष्टानि दुर्दशानि भवन्त्युत ॥ ४.४०.४३ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਭੀਮ, ਬੀਭਤਸੁ (ਅਰਜੁਨ) ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਸਨ; ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਦੁਰਦਸ਼ ਸਨ।
4.40.44
शरीरमिह चासक्तं शम्यां शुष्कं पुरा किल ।
तदहं राजपुत्रः सन्स्पृशेयं पाणिना कथम् ॥ ४.४०.४४ ॥
ਇੱਥੇ ਸ਼ਮੀ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਅਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸਰੀਰ — ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹਾਂ?
4.40.45
न मामेवंविधं कर्म कारयस्व बृहन्नले ।
कथं वा शक्यते कर्तुं बुद्ध्या त्वं मन्यसे कथं ॥ ४.४०.४५ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਵਾ। ਜਾਂ ਤੂੰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਇਹ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ?
4.40.46
नैवंविधं मया युक्तमालब्धुं क्षत्रयोनिना ।
महता राजपुत्रेण मन्त्रयज्ञविदा सता ॥ ४.४०.४६ ॥
ਖੱਤਰੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੰਤਰ-ਯੱਗ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸੱਜਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਛੂਹਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ।
4.40.47
स्पृष्टवन्तं शरीरं मां शववाहमिवाशुचिम् ।
कथं वा व्यवहार्यं वै कुर्वीथास्त्वं बृहन्नले ॥ ४.४०.४७ ॥
ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ — ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ, ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਵਾਏਂਗਾ?
4.40.48
तमुवाच ततः शूरः पार्थं परपुंरजयः ।
दायादं सर्वमत्स्यानां कुले जातं विशारदम् ॥ ४.४०.४८ ॥
ਤਦ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸੂਰਵੀਰ ਨੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਸਾਰੇ ਮਤਸਿਆਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਨਿਪੁੰਨ ਵਾਰਿਸ ਨੂੰ।
4.40.49
जानामि त्वां महाप्राज्ञ शुभं जात्या कुलेन च ।
कथं नु पापकं कर्म ब्रूयां त्वाऽहं परन्तप ॥ ४.४०.४९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕੁਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈਂ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਆਖਾਂ?
4.40.50
व्यवहार्यश्च राजेन्द्र शुद्धश्चैव भविष्यसि ।
धनूंष्येतानि मा भैस्त्वं शरीरं नात्र विद्यते ॥ ४.४०.५० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੂੰ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਏਂਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰ; ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ।
4.40.51
दायादं मत्स्यराजस्य कुले जातं मनस्विनम् ।
कथं वा नन्दितं कर्म कारये त्वां नृपात्मज ॥ ४.४०.५१ ॥
ਮਤਸਯ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਉਸਦੇ ਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਿਹੜੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਵਾਂ?
4.40.52
एवमुक्तः स पार्थेन रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली ।
आरुरोह शमीवृक्षं वैराटिरवशस्तदा ॥ ४.४०.५२ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਕੁੰਡਲਧਾਰੀ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੱਥੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਦੋਂ ਬੇਬੱਸ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਮੀ ਰੁੱਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
4.40.53
तमन्वशासच्छत्रुघ्नो रथे तिष्ठन्धनञ्जयः ।
अवरोपय वृक्षाग्राद्धनूंष्येतानि माचिरम् ॥ ४.४०.५३ ॥
ਰੱਥ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਰੁੱਖ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਉਤਾਰ; ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।'
4.40.54
सोपहृत्य महार्हाणि धनूंषि पृथुवक्षसाम् ।
परिवेष्टनपत्राणि विमुच्य समुपानयत् ॥ ४.४०.५४ ॥
ਉਸਨੇ ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਉਹ ਅਮੋਲਕ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਂਦੇ।
4.40.55
परिवेष्टनमेतेषां सर्वं मुञ्चस्व माचिरम् ।
तेषां संनहनीयानि परिमुच्य परन्तपः।
अपश्यत्तत्र गाण्डीवं चतुर्भिरपरैः सह ॥ ४.४०.५५ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਲਪੇਟ ਤੁਰੰਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਓ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਵਚ-ਬੰਧਨ ਹਟਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਚਾਰ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ ਗਾਂਡੀਵ ਵੇਖਿਆ।
4.40.56
तेषां विमुच्यमानानां धनुषामर्कवर्चसाम् ।
विनिश्चेरुः प्रभा दिव्या ग्रहाणामुदयेष्विव ॥ ४.४०.५६ ॥
ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਉਦੈ ਵੇਲੇ ਵਾਂਗ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਫੁੱਟ ਪਈਆਂ।
4.40.57
स तेषां रूपमालेक्य भोगिनामिव दृम्भताम् ।
हृष्टरोमा भयोद्विग्रः प्रवेपिततनुस्तदा ॥ ४.४०.५७ ॥
ਫਣ ਚੁੱਕੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਉਦੋਂ ਰੋਮਾਂਚਿਤ, ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਅਤੇ ਕੰਬਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
4.40.58
अर्जुनेन समाश्वस्तः किंचिद्धृष्टो नृपात्मजः ।
तेषां संदर्शनाभ्यासं स्पर्शाभ्यासं पुनः पुनः ॥ ४.४०.५८ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਕੁਝ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਛੂਹਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
4.40.59
आमील्य पुनरुन्मील्य स्पृष्ट्वास्पृष्ट्वा चकार सः ।
सम्यग्घुण्टस्तदाऽऽश्वस्तः क्षणेन समपद्यत ॥ ४.४०.५९ ॥
ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਫੇਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਛੂਹੇ ਉਸਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ; ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਵਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
4.40.60
संस्पृश्य तानि चापानि भानुमन्ति बृहन्ति च ।
वैराटिरर्जुनं राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.४०.६० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।