Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.42

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.42.1

अत्तरेणैवमुक्तस्तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
मृद्व्या प्रत्याययन्वाचा भीतं शङ्कावशं गतम् ॥ ४.४२.१ ॥

ଉତ୍ତର ଏପରି କହିବାରୁ ପାର୍ଥ ବିରାଟପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୋମଳ ବାଣୀରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି କହିଲେ, ଯେ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ସନ୍ଦେହର ବଶୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା।

4.42.2

अत्त्वया प्रथमं पृष्टं शत्रुसेनाङ्गमर्दनम् ।
पार्थस्येदं धनुर्दिव्यं गाण्डीवमिति विश्रुतम् ॥ ४.४२.२ ॥

ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ପଚାରିଥିଲ: ଶତ୍ରୁସେନାର ଅଙ୍ଗ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା, ପାର୍ଥଙ୍କର ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

4.42.3

अभेद्यमभयं श्रीमद्दिव्यमच्छेद्यमव्रणम् ।
सर्वायुधमहामात्रं शातकुम्भमयं धनुः ॥ ४.४२.३ ॥

ଏହି ଧନୁ ଅଭେଦ୍ୟ, ଭୟରହିତ, ଶୋଭାଯୁକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ, ଅଛେଦ୍ୟ ଏବଂ ଘାଆହୀନ; ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରର ମହା ଭଣ୍ଡାର, ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ।

4.42.4

एतच्छतसहस्रेण संमितं राष्ट्रवर्धनम् ।
देवदानवगन्धर्वैः पूजितं शाश्वतीः समाः ॥ ४.४२.४ ॥

ଏହି ଧନୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ମୂଲ୍ୟ ସମାନ, ରାଷ୍ଟ୍ରର ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼ାଉଥିବା; ଦେବ, ଦାନବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ବର୍ଷ ଧରି ଏହାର ପୂଜା କରିଛନ୍ତି।

4.42.5

येन देवासुरान्पार्थः सर्वान्विषहते रणे ।
एतद्वर्षसहस्रं तु ब्रह्मा पूर्वमधारयत् ॥ ४.४२.५ ॥

ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରନ୍ତି; ଏହାକୁ ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ହଜାର ବର୍ଷ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

4.42.6

उमापतिश्चतुःषष्टिं शक्रोऽशीतिं च पञ्च च ।
सोमः पञ्चसहस्राणि तथा च वरुणः शतम् ॥ ४.४२.६ ॥

ଉମାପତି (ଶିବ) ଚଉଷଠି ବର୍ଷ, ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅଶୀ ଓ ପାଞ୍ଚ, ସୋମ ପାଞ୍ଚ ହଜାର, ଏବଂ ବରୁଣ ଶହେ ବର୍ଷ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

4.42.7

तस्माच्च वरुणादग्निः प्रेम्णा प्राहृत्य तच्छुभम् ।
अग्निना प्रातिभाव्येन दत्तं पार्थाय गाण्डिवम् ।
पञ्चषष्टिं च वर्षाणि कौन्तेयो धारयिष्यति ॥ ४.४२.७ ॥

ସେହି ବରୁଣଙ୍କଠାରୁ ଅଗ୍ନି ସ୍ନେହରେ ସେହି ଶୁଭ ଧନୁ ପାଇଲେ। ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିଭୂ ରୂପେ ସେ ଗାଣ୍ଡୀବ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଲେ। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ତାହା ଧାରଣ କରିବେ।

4.42.8

एवंवीर्यं महावेतेतच्च धनुरुत्तमम् ।
नीलोत्पलसमं राज्ञः कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ४.४२.८ ॥

ଏପରି ବୀର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ଏହି ଉତ୍ତମ ଧନୁ ନୀଳପଦ୍ମ ସଦୃଶ; ତାହା ମହାତ୍ମା କୌରବ ରାଜାଙ୍କର।

4.42.9

बिन्दवश्चात्र सौवर्णाः पृष्ठे साधुनियोजिताः ।
विश्रुतं भीमसेनस्य जातरूपग्रहं दृढम् ॥ ४.४२.९ ॥

ଏଠାରେ ପୃଷ୍ଠରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସଜାଯାଇଛି; ତାହା ଭୀମସେନଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଠିଯୁକ୍ତ ଦୃଢ଼ ଧନୁ।

4.42.10

सहस्रगोधाः सौवर्णा द्वीपिनश्च चतुर्दश ।
ऋषभा यत्र सौवर्णाः पृष्ठे तिष्ठन्ति शृङ्गिणः ॥ ४.४२.१० ॥

ପୃଷ୍ଠରେ ସହସ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗୋଧା, ଚଉଦଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚିତା ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ବୃଷଭ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

4.42.11

येन भीमोऽजयत्कृत्स्नां दिशं प्राचीं परंतपः ।
पृष्ठे विभक्ताः शोभन्ते कुशाग्निप्रतिदीपिताः ॥ ४.४२.११ ॥

ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁତାପନ ଭୀମ ସମଗ୍ର ପୂର୍ବ ଦିଗ ଜୟ କରିଥିଲେ; ପୃଷ୍ଠରେ ବିଭକ୍ତ ଚିହ୍ନ କୁଶାଗ୍ନିରେ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଉଛି।

4.42.12

पूजितं सुरमर्त्येषु प्रथितं धनुरुत्तमम् ।
तालप्रमाणं भीमस्य रत्नरुक्मविभूषितम् ॥ ४.४२.१२ ॥

ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜିତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଭୀମଙ୍କର; ତାଳବୃକ୍ଷ ସମାନ ଲମ୍ବା, ରତ୍ନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ବିଭୂଷିତ।

4.42.13

दुरानमं महद्दीर्घं सुरूपं दुष्प्रधर्षणम् ।
बर्हिणश्चात्र सौवर्णाः शतचन्द्रकभूषणाः ॥ ४.४२.१३ ॥

ଏହା ନମାଇବା କଷ୍ଟକର, ବିଶାଳ ଓ ଦୀର୍ଘ, ସୁନ୍ଦର ରୂପବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଅଜେୟ। ଏହାର ସୁନା ପକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଶହେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।

4.42.14

नकुलस्य धनुस्त्वेतन्माद्रीपुत्रस्य धीमतः ।
एतेन सदृशं चित्रं धनुरेतद्यवीयसः।
हारिद्रवर्णं राज्ञस्तु कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ४.४२.१४ ॥

ଏହା ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ନକୁଳଙ୍କ ଧନୁ। ଏହାର ସମାନ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁ କନିଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କର। ଏହା ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର; ମହାତ୍ମା କୌରବ ରାଜାଙ୍କର।

4.42.15

विपाठा भीमसेनस्य गिरीणामपि दारणाः ।
सुप्रभाः सुमहाकायास्तीक्ष्णाग्राः सुतरां दृढाः ।
भीमेन प्रहिता ह्येते वारणानां निवारणाः ॥ ४.४२.१५ ॥

ଏଗୁଡ଼ିକ ଭୀମସେନଙ୍କ ବିପାଠ ବାଣ; ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାରଣ କରନ୍ତି। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶାଳ ଦେହ, ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ଼। ଭୀମଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଏଗୁଡ଼ିକ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରନ୍ତି।

4.42.16

सुवर्णदण्डरुचिराः कालदण्डोपमाः शुभाः ।
नकुलस्य शरा ह्येते वज्राशनिसमप्रभाः ॥ ४.४२.१६ ॥

ସୁନା ଦଣ୍ଡରେ ସୁନ୍ଦର, କାଳଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ, ଶୁଭ। ଏଗୁଡ଼ିକ ନକୁଳଙ୍କ ବାଣ; ବଜ୍ର ଓ ଅଶନି ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ।

4.42.17

यांश्च त्वं पृच्छसे दीप्तान्समधारान्समाहितान् ।
वराहकर्णास्तीक्ष्णाग्राः सहदेवस्य ते शराः ॥ ४.४२.१७ ॥

ଯେଉଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମଧାର, ସୁସଜ୍ଜିତ ବାଣ ବିଷୟରେ ତୁମେ ପଚାରୁଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବରାହକର୍ଣ୍ଣ ବାଣ; ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର; ସହଦେବଙ୍କର।

4.42.18

यस्त्वयं सायको दीर्घो गव्ये कोशे च दंशितः ।
पार्थस्यायं महाघोरः सर्वभारसहो महान् ॥ ४.४२.१८ ॥

ଗାଈ ଚମଡ଼ାର ତୂଣୀରରେ ଲାଗିଥିବା ଏହି ଲମ୍ବା ବାଣ ପାର୍ଥଙ୍କର; ଏହା ଅତିଭୟଙ୍କର, ସବୁ ଭାର ସହିବାକୁ ସକ୍ଷମ, ମହାନ।

4.42.19

यस्त्वयं निर्मलः खङ्गो द्वीपिचर्मणि दंशितः ।
राज्ञो युधिष्ठिरस्यायं कुन्तीपुत्रस्य धीमतः । ॥ ४.४२.१९ ॥

ବାଘ ଚର୍ମର ଖୋଳରେ ସଜ୍ଜିତ ଏହି ନିର୍ମଳ ଖଡ୍ଗ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର।

4.42.20

वैयाघकोशो भीमस्य पञ्चशार्दूललक्षणः ।
वारणानां सुदृप्तानां शिक्षितः स्कन्धशातने ॥ ४.४२.२० ॥

ଭୀମଙ୍କ ଏହି ବାଘଚର୍ମ ଖୋଳ, ପାଞ୍ଚଟି ବାଘ ଚିହ୍ନ ଯୁକ୍ତ; ମତ୍ତ ହାତୀଙ୍କ କାନ୍ଧ କାଟିବାରେ ଶିକ୍ଷିତ।

4.42.21

नीलोत्पलसवर्णाभः खङ्गः पार्थस्य धीमतः ।
मृगेन्द्रचर्मपिहितस्तीक्ष्णधारः सुनिर्मलः ॥ ४.४२.२१ ॥

ନୀଳପଦ୍ମ ପରି ଆଭାବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଖଡ୍ଗ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାର୍ଥଙ୍କର; ସିଂହଚର୍ମରେ ଆବୃତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଯୁକ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ।

4.42.22

दर्शनीयः सुतीक्ष्णाग्रः कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
अर्जुनस्यैष निस्त्रिंशः परसैन्याग्रदूषणः ॥ ४.४२.२२ ॥

ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଭାଗ ଯୁକ୍ତ; ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କର; ଶତ୍ରୁସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା।

4.42.23

यस्त्वयं पार्षते कोशे निक्षिप्तो रुचिरत्सरुः ।
नकुलस्यैष निस्त्रिंशो वैश्वानरसमप्रभः ॥ ४.४२.२३ ॥

ସୁନ୍ଦର ମୁଠିଯୁକ୍ତ, ପାର୍ଷତଙ୍କ ଖୋଳରେ ରଖା ଯାଇଥିବା ଏହି ଖଡ୍ଗ ନକୁଳଙ୍କର; ଅଗ୍ନି ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ।

4.42.24

यस्त्वयं पिङ्गलः खङ्गश्चित्रो मणिमयत्सरुः ।
सहदेवस्य खङ्गोऽयं भारसाहोऽतिदंशितःक ।
भीमस्यायं महादण्डः सर्वामित्रविनाशनः ॥ ४.४२.२४ ॥

ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର, ବିଚିତ୍ର, ମଣି ଖଚିତ ମୁଠିଯୁକ୍ତ ଏହି ଖଡ୍ଗ ସହଦେବଙ୍କର; ଭାର ସହିବାକୁ ସକ୍ଷମ, ଭଲ ଭାବରେ ଆଁଟିଥିବା। ଏହା ଭୀମଙ୍କର ମହାଦଣ୍ଡ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା।

4.42.25

भेदतो ह्यर्जुनस्तूर्णं कथयामास तत्त्वतः ।
आयुधानि कलापांश्च निस्त्रिंशांश्चातुलप्रभान् ॥ ४.४२.२५ ॥

ଅର୍ଜୁନ ଚିହ୍ନରୁ ଶୀଘ୍ର ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କହିଲେ — ଆୟୁଧ, ତୂଣୀର ଓ ଅତୁଳ ତେଜର ଖଡ୍‌ଗସବୁ।