ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.42.1
अत्तरेणैवमुक्तस्तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ।
मृद्व्या प्रत्याययन्वाचा भीतं शङ्कावशं गतम् ॥ ४.४२.१ ॥
ਉੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਵੱਸ ਪਿਆ ਸੀ।
4.42.2
अत्त्वया प्रथमं पृष्टं शत्रुसेनाङ्गमर्दनम् ।
पार्थस्येदं धनुर्दिव्यं गाण्डीवमिति विश्रुतम् ॥ ४.४२.२ ॥
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ: ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਰਥ ਦਾ ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਗਾਂਡੀਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
4.42.3
अभेद्यमभयं श्रीमद्दिव्यमच्छेद्यमव्रणम् ।
सर्वायुधमहामात्रं शातकुम्भमयं धनुः ॥ ४.४२.३ ॥
ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਅਭੇਦ, ਭੈ-ਰਹਿਤ, ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ, ਦਿਵਿਆ, ਅਛੇਦ, ਨਿਰਵਣ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਭੰਡਾਰ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ।
4.42.4
एतच्छतसहस्रेण संमितं राष्ट्रवर्धनम् ।
देवदानवगन्धर्वैः पूजितं शाश्वतीः समाः ॥ ४.४२.४ ॥
ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਇੱਕ ਲੱਖ ਦੇ ਮੁੱਲ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਸਦੀਵੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
4.42.5
येन देवासुरान्पार्थः सर्वान्विषहते रणे ।
एतद्वर्षसहस्रं तु ब्रह्मा पूर्वमधारयत् ॥ ४.४२.५ ॥
ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਧਾਰਿਆ ਸੀ।
4.42.6
उमापतिश्चतुःषष्टिं शक्रोऽशीतिं च पञ्च च ।
सोमः पञ्चसहस्राणि तथा च वरुणः शतम् ॥ ४.४२.६ ॥
ਉਮਾਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਚੌਂਹਠ ਵਰ੍ਹੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਪਚਾਸੀ, ਸੋਮ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਇਸਨੂੰ ਧਾਰਦੇ ਰਹੇ।
4.42.7
तस्माच्च वरुणादग्निः प्रेम्णा प्राहृत्य तच्छुभम् ।
अग्निना प्रातिभाव्येन दत्तं पार्थाय गाण्डिवम् ।
पञ्चषष्टिं च वर्षाणि कौन्तेयो धारयिष्यति ॥ ४.४२.७ ॥
ਉਸ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਧਨੁਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਜ਼ਾਮਨ ਵਜੋਂ ਉਹ ਗਾਂਡੀਵ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਪੈਂਹਠ ਸਾਲ ਉਸਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ।
4.42.8
एवंवीर्यं महावेतेतच्च धनुरुत्तमम् ।
नीलोत्पलसमं राज्ञः कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ४.४२.८ ॥
ਏਨੀ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਇਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਨੀਲਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕੌਰਵ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੈ।
4.42.9
बिन्दवश्चात्र सौवर्णाः पृष्ठे साधुनियोजिताः ।
विश्रुतं भीमसेनस्य जातरूपग्रहं दृढम् ॥ ४.४२.९ ॥
ਇੱਥੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਕੜ ਵਾਲਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ।
4.42.10
सहस्रगोधाः सौवर्णा द्वीपिनश्च चतुर्दश ।
ऋषभा यत्र सौवर्णाः पृष्ठे तिष्ठन्ति शृङ्गिणः ॥ ४.४२.१० ॥
ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗੋਧਾਂ, ਚੌਦਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੀਤੇ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
4.42.11
येन भीमोऽजयत्कृत्स्नां दिशं प्राचीं परंतपः ।
पृष्ठे विभक्ताः शोभन्ते कुशाग्निप्रतिदीपिताः ॥ ४.४२.११ ॥
ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੇ ਸਾਰੀ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਜਿੱਤੀ; ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕੁਸ਼ਾਗਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਕੇ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ।
4.42.12
पूजितं सुरमर्त्येषु प्रथितं धनुरुत्तमम् ।
तालप्रमाणं भीमस्य रत्नरुक्मविभूषितम् ॥ ४.४२.१२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਭੀਮ ਦਾ ਹੈ; ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਜਿੰਨਾ ਲੰਬਾ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ।
4.42.13
दुरानमं महद्दीर्घं सुरूपं दुष्प्रधर्षणम् ।
बर्हिणश्चात्र सौवर्णाः शतचन्द्रकभूषणाः ॥ ४.४२.१३ ॥
ਇਹ ਝੁਕਾਉਣਾ ਔਖਾ, ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਜੇਤੂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭ ਸੌ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹਨ।
4.42.14
नकुलस्य धनुस्त्वेतन्माद्रीपुत्रस्य धीमतः ।
एतेन सदृशं चित्रं धनुरेतद्यवीयसः।
हारिद्रवर्णं राज्ञस्तु कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ४.४२.१४ ॥
ਇਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਦਾ ਧਨੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਗਾ ਇਹ ਅਨੋਖਾ ਧਨੁੱਖ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਦੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਤਮਾ ਕੌਰਵ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੈ।
4.42.15
विपाठा भीमसेनस्य गिरीणामपि दारणाः ।
सुप्रभाः सुमहाकायास्तीक्ष्णाग्राः सुतरां दृढाः ।
भीमेन प्रहिता ह्येते वारणानां निवारणाः ॥ ४.४२.१५ ॥
ਇਹ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਵਿਪਾਠ ਤੀਰ ਹਨ; ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ। ਚਮਕੀਲੇ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ। ਭੀਮ ਦੇ ਚਲਾਏ ਇਹ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
4.42.16
सुवर्णदण्डरुचिराः कालदण्डोपमाः शुभाः ।
नकुलस्य शरा ह्येते वज्राशनिसमप्रभाः ॥ ४.४२.१६ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਕਾਲ-ਦੰਡ ਵਰਗੇ, ਸ਼ੁਭ। ਇਹ ਨਕੁਲ ਦੇ ਤੀਰ ਹਨ; ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ।
4.42.17
यांश्च त्वं पृच्छसे दीप्तान्समधारान्समाहितान् ।
वराहकर्णास्तीक्ष्णाग्राः सहदेवस्य ते शराः ॥ ४.४२.१७ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ, ਬਰਾਬਰ ਧਾਰ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਬਣੇ ਤੀਰਾਂ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵਰਾਹਕਰਣ ਤੀਰ ਹਨ; ਤਿੱਖੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ; ਸਹਦੇਵ ਦੇ।
4.42.18
यस्त्वयं सायको दीर्घो गव्ये कोशे च दंशितः ।
पार्थस्यायं महाघोरः सर्वभारसहो महान् ॥ ४.४२.१८ ॥
ਗਾਂ ਦੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਤਰਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਇਆ ਇਹ ਲੰਮਾ ਤੀਰ ਪਾਰਥ ਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਹਰ ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ।
4.42.19
यस्त्वयं निर्मलः खङ्गो द्वीपिचर्मणि दंशितः ।
राज्ञो युधिष्ठिरस्यायं कुन्तीपुत्रस्य धीमतः । ॥ ४.४२.१९ ॥
ਚੀਤੇ ਦੀ ਖੱਲ ਦੇ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜੜੀ ਇਹ ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਹੈ।
4.42.20
वैयाघकोशो भीमस्य पञ्चशार्दूललक्षणः ।
वारणानां सुदृप्तानां शिक्षितः स्कन्धशातने ॥ ४.४२.२० ॥
ਭੀਮ ਦਾ ਇਹ ਬਾਘ-ਖੱਲ ਦਾ ਮਿਆਨ ਹੈ, ਪੰਜ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲਾ; ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਕੱਟਣ ਲਈ ਸਿਖਿਅਤ।
4.42.21
नीलोत्पलसवर्णाभः खङ्गः पार्थस्य धीमतः ।
मृगेन्द्रचर्मपिहितस्तीक्ष्णधारः सुनिर्मलः ॥ ४.४२.२१ ॥
ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੀ ਇਹ ਤਲਵਾਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਰਥ ਦੀ ਹੈ; ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਢਕੀ, ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀ, ਅਤਿ ਨਿਰਮਲ।
4.42.22
दर्शनीयः सुतीक्ष्णाग्रः कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ।
अर्जुनस्यैष निस्त्रिंशः परसैन्याग्रदूषणः ॥ ४.४२.२२ ॥
ਦੇਖਣਯੋਗ, ਅਤਿ ਤਿੱਖੀ ਨੋਕ ਵਾਲੀ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਦੀ; ਜੋ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
4.42.23
यस्त्वयं पार्षते कोशे निक्षिप्तो रुचिरत्सरुः ।
नकुलस्यैष निस्त्रिंशो वैश्वानरसमप्रभः ॥ ४.४२.२३ ॥
ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਠ ਵਾਲੀ, ਪਾਰਸ਼ਤ ਦੇ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਇਹ ਤਲਵਾਰ ਨਕੁਲ ਦੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ।
4.42.24
यस्त्वयं पिङ्गलः खङ्गश्चित्रो मणिमयत्सरुः ।
सहदेवस्य खङ्गोऽयं भारसाहोऽतिदंशितःक ।
भीमस्यायं महादण्डः सर्वामित्रविनाशनः ॥ ४.४२.२४ ॥
ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਦੀ, ਵਿਚਿੱਤਰ, ਮਣੀਆਂ ਜੜੀ ਮੁੱਠ ਵਾਲੀ ਇਹ ਤਲਵਾਰ ਸਹਦੇਵ ਦੀ ਹੈ; ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਯੋਗ, ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਸੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਭੀਮ ਦਾ ਮਹਾਦੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.42.25
भेदतो ह्यर्जुनस्तूर्णं कथयामास तत्त्वतः ।
आयुधानि कलापांश्च निस्त्रिंशांश्चातुलप्रभान् ॥ ४.४२.२५ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ — ਸ਼ਸਤਰ, ਤਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ।