ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.44.1
ततः पार्थं स वैराटिः प्राञ्जलिस्त्वभ्यवादयत् ।
अहं भूमिंजयो नाम प्रणतोस्मि धनंजय ॥ ४.४४.१ ॥
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। "ਮੈਂ ਭੂਮਿੰਜਯ ਨਾਮ ਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।"
4.44.2
दिष्ट्या त्वां पार्थ पश्यामि स्वागतं ते धनंजय ।
लोहिताक्ष महाबाहो नागराजवरोपम ॥ ४.४४.२ ॥
"ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ। ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਧਨੰਜਯ! ਹੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਗਰਾਜ ਵਰਗੇ!"
4.44.3
यदज्ञानादवोचं त्वां प्रमादेन नरोत्तम ।
अकृत्वा हृदये सर्वं क्षन्तुमर्हसि तन्मम ॥ ४.४४.३ ॥
"ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਉਸਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰੱਖੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"
4.44.4
यतस्त्वया कृतं पूर्वं चित्रं कर्म सुदुष्करम् ।
अतो भयं व्यपेतं मे प्रीतिश्च परमा त्वयि ॥ ४.४४.४ ॥
"ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਪਿਆਰ ਹੈ।"
4.44.5
दासोऽहं ते भविष्यामि पश्य मामनुकम्पया ॥ ४.४४.५ ॥
"ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਬਣਾਂਗਾ; ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖੋ।"
4.44.6
या प्रतिज्ञा कृता पूर्वं तव सारथ्यकारणात् ।
सेयं प्रतिज्ञा पूर्णा मे हर्षश्चार्जुन जायते ॥ ४.४४.६ ॥
"ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਥ ਬਣਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਅਤੇ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।"
4.44.7
देवेन्द्रतनयस्येह सारथिः स्यां महामृधे ।
इति पूर्वं कृताऽस्माभिः प्रतिज्ञा युद्धदुर्मद ॥ ४.४४.७ ॥
ਦੇਵੇਂਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਇੱਥੇ, ਇਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਂਗਾ, ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਹੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਤਵਾਲੇ।
4.44.8
प्रतिज्ञा मम संपूर्णा तव सारथ्यकारणात् ।
मनस्स्वास्थ्यं च मे जातं जातं भाग्यं च मे महत् ॥ ४.४४.८ ॥
ਤੇਰਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਮਹਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
4.44.9
आस्थाय विपुलं वीर रथं सारथिना मया ।
दुर्योधनं च जित्वाऽऽजौ निवर्तय पशून्मम ॥ ४.४४.९ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਸਾਰਥੀ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਸ਼ੂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ।
4.44.10
प्रीतोस्मि राजपुत्राद्य न भयं विद्यते तव ।
सर्वान्नुदामि ते शत्रून्रणे रणविशारद ॥ ४.४४.१० ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਣ-ਵਿਸ਼ਾਰਦ, ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿਆਂਗਾ।
4.44.11
स्वस्थो भव महान्युद्धे पश्य मां शत्रुभिः सह ।
युध्यमानं विमर्देऽस्मिन्कुर्वाणं भैरवं रवम् ॥ ४.४४.११ ॥
ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ, ਮਹਾਨ ਬਣੋ; ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ, ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕਰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ।
4.44.12
गाण्डीवं देवदत्तं च शरान्कनकभूषणान् ।
एतान्सर्वानुपासङ्गान्क्षिप्रं बध्नीहि मे रथे ।
एकं चाहर निस्त्रिंशं जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ४.४४.१२ ॥
ਦੇਵਦੱਤ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਬਾਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੱਥੇ ਛੇਤੀ ਮੇਰੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹ; ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ ਵੀ ਲੈ ਆ।
4.44.13
अहं वै कुरुभिर्योत्स्ये मोक्षयिष्यामि ते पशून् ।
तोषयिष्यामि राजानं प्रवेक्ष्यामि पुरं पुनः ॥ ४.४४.१३ ॥
ਮੈਂ ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਪਸ਼ੂ ਛੁਡਾਵਾਂਗਾ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵਾਂਗਾ।
4.44.14
संकल्पागाधपरिधं बाहुप्राकारतोरणम् ।
त्रिदण्डतूणसंबाधं नैकध्वजसमाकुलम् ॥ ४.४४.१४ ॥
ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਅਥਾਹ ਖਾਈ, ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਦੰਡ ਅਤੇ ਤਰਕਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਨੇਕ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ (ਨਗਰ)।
4.44.15
ज्याक्षेपनिनदारावं नेमीनिनददुन्दुभिः ।
शरजालवितानाढ्यमाक्ष्वेडितमहास्वनम् ।
नगरं ते मया गुप्तं रथोपस्थं भविष्यति ॥ ४.४४.१५ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਡੋਰੀ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੇ ਨਗਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਦੇ ਚੰਦੋਏ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਵੱਡੇ ਨਾਦ ਵਾਲਾ (ਨਗਰ) ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਰੇ ਰਥ ਦਾ ਆਸਨ ਹੋਵੇਗਾ।
4.44.16
अधिष्ठितो मया सङ्ख्ये रथो गाण्डीवधन्विना ।
अजय्यः शत्रुसैन्यानां वैराटे व्येतु ते भयम् ॥ ४.४४.१६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ ਇਹ ਰਥ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਲਈ ਅਜਿੱਤ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਰਾਟ, ਤੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
4.44.17
बहुना किं प्रलापेन शृणु मे परमं वचः ।
नाहं बिभेमि कौन्तेय साक्षादपि शतक्रतोः ॥ ४.४४.१७ ॥
ਬਹੁਤੀਆਂ ਬੇਕਾਰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀ? ਮੇਰੀ ਪਰਮ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਮੈਂ ਸਾਖ਼ਸ਼ਾਤ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।
4.44.18
यमवायुकुबेरेभ्यो द्रोणभीष्मशतादपि ।
बिभेमि नाहमेतेभ्यो जानामि त्वां स्थिरं युधि ।
केशवेनापि संग्रामे साक्षादिन्द्रेण वा समम् ॥ ४.४४.१८ ॥
ਯਮ, ਵਾਯੂ, ਕੁਬੇਰ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ-ਭੀਸ਼ਮ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਹੈਂ; ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਜਾਂ ਸਾਖ਼ਸ਼ਾਤ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ (ਤੂੰ ਹੈਂ)।
4.44.19
इदं तु चिन्तयन्नेव परिमुह्यामि केवलम् ।
निश्चयं नाधिगच्छामि नावगच्छामि किंचन ॥ ४.४४.१९ ॥
ਇਹੀ ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
4.44.20
एवं वराङ्गरूपस्य लक्षणैः सूचितस्य च ।
केन कर्मविपाकेन क्लीबत्वं त्वामुपागतम् ॥ ४.४४.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਆਈ?
4.44.21
मन्ये त्वां क्लीबरूपेण चरन्तं शूलपाणिनम् ।
गन्धर्वराजप्रतिमं देवं वाऽपि शतक्रतुम् ॥ ४.४४.२१ ॥
ਨਪੁੰਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗੇ, ਗੰਧਰਵਰਾਜ ਵਰਗੇ, ਜਾਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਹੋ, ਇਹ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
4.44.22
भ्रातुर्नियोगाञ्ज्येष्ठस्य संवत्सरमिदं व्रतम् ।
चरामि ब्रह्मचर्यं वै सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ४.४४.२२ ॥
ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਪਾਲਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
4.44.23
नास्मि क्लीबो महाबाहो परवान्धर्मसंयुतः ।
उर्वशीशापसंभूतं क्लैब्यं समुपसंस्थितम् ॥ ४.४४.२३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਨਪੁੰਸਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ। ਊਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਇਹ ਨਪੁੰਸਕਪਣ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
4.44.24
पुराऽहमाज्ञया भ्रातुर्ज्येष्ठस्यास्मि सुरालयम् ।
प्राप्तवानुर्वशी दृष्टा सुधर्मायां मया तदा ॥ ४.४४.२४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੇਵਲੋਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਊਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
4.44.25
नृत्यन्तीं परमं रूपं बिभ्रतीं वज्रिसन्निधौ ।
अपश्यं तामनिमिषं कूटस्थामन्वयस्य मे ॥ ४.४४.२५ ॥
ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੀ ਹੋਈ, ਪਰਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਅਚੱਲ ਸੀ।
4.44.26
रात्रौ समागता मह्यं शयनं रन्तुमिच्छया ।
अहं तामभिवाद्यैव मातृसत्कारमाचरम् ॥ ४.४४.२६ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸੇਜ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਖਾਇਆ।
4.44.27
सा च मामशपत्क्रुद्धा शिखण्डी त्वं भवेति वै ।
श्रुत्वा तमिन्द्रो मामाह मा भैस्त्वं पार्थ षण्डता ॥ ४.४४.२७ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਹੋ ਜਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰ।"
4.44.28
उपकारो भवेत्तुभ्यमज्ञातवसतौ पुरा ।
इतीन्द्रो मामनुग्राह्य ततः प्रेषितवान्वृषा ॥ ४.४४.२८ ॥
"ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਪਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
4.44.29
तदिदं समनुप्राप्तं व्रतं चीर्णं मयाऽनघ ।
समाप्तव्रतमुत्तीर्णं विद्धि मां त्वं नृपात्मज ॥ ४.४४.२९ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਇਹ ਵਰਤ ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਪਾਰ ਉਤਰਿਆ ਜਾਣ।
4.44.30
परमोऽनुग्रहो मेऽद्य यत्प्रतर्को न मे वृथा ।
न हीदृशाः क्लीबरूपा भवन्ति तु नरोत्तमाः ॥ ४.४४.३० ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪਰਮ ਕਿਰਪਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਨਰੋਤਮ ਨਪੁੰਸਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
4.44.31
सहायवानस्मि रणे युद्ध्येयममरैरपि ।
साध्वसं तत्प्रनष्टं मे किं करोमि ब्रवीहि मे ॥ ४.४४.३१ ॥
ਜੇ ਮੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਉਹ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ।
4.44.32
अहं ते संग्रहीष्यामि हयाञ्शत्रुनिर्बहण ।
शिक्षितो ह्यस्मि सारथ्ये निष्ठितः पुरुषर्षभ ॥ ४.४४.३२ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਾਂਗਾ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਿਅਤ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ।
4.44.33
दारुको वासुदेवस्य यथा शक्रस्य मातलिः ।
तथा मां विद्धि सारथ्ये शिक्षितं नरपुङ्गव ॥ ४.४४.३३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦਾ ਦਾਰੁਕ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਾਤਲੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਿਅਤ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
4.44.34
अश्वा ह्येते महाबाहो तवैवाहवदुर्जयाः ।
योग्या रथवरे युक्ताः प्राणवन्तो जितश्रमाः ॥ ४.४४.३४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਇਹ ਘੋੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਹਨ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ। ਉੱਤਮ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਯੋਗ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
4.44.35
यस्य यातेन पश्यन्ति भूमौ क्षिप्तं पदंपदम् ।
दक्षिणां यो धुरं वोढा सुग्रीवोण समो हयः ॥ ४.४४.३५ ॥
ਦੌੜਦਿਆਂ ਜਿਸ ਦਾ ਹਰ ਕਦਮ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਧੁਰਾ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਵਰਗਾ ਹੈ।
4.44.36
योऽयं हयो धुर्यवरो वामां वहति शोभनः ।
तं मन्ये मेघपुष्पस्य जवेन सदृशं हयम् ॥ ४.४४.३६ ॥
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਧੁਰਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੁਰੀ ਘੋੜਾ ਮੈਂ ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਦੇ ਵੇਗ ਵਰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
4.44.37
योऽयं वहति वै पार्ष्णिं दक्षिणामञ्चितोद्यतः ।
वलाहकादभिमतस्तेजसा वीर्यवत्तरः ॥ ४.४४.३७ ॥
ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਢੋਂਦਾ ਇਹ, ਝੁਕ ਕੇ ਉੱਚਾ ਉੱਠਿਆ, ਵਲਾਹਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਪਰਾਕਰਮੀ ਹੈ।
4.44.38
योऽयं काञ्चनसन्नाहो वामं वहति शोभनः ।
धुर्यं शैब्यस्य तं मन्ये जवेन बलवत्तरम् ॥ ४.४४.३८ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਘੋੜਾ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਢੋਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਦਾ ਧੁਰੀ-ਘੋੜਾ ਹੈ ਐਸਾ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਬਲਵਾਨ।
4.44.39
त्वामेवायं रथो वोढुं संग्रामेऽर्हति धन्विनम् ।
त्वं चे रथमास्थाय योद्धुमर्हो मतो मम।
शर्वशत्रुभिरायातो देवराज इवासुरैः ॥ ४.४४.३९ ॥
ਇਹ ਰਥ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਢੋਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ; ਸ਼ਰਵ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਦੇਵਰਾਜ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ।
4.44.40
ततो रथादवस्कन्द्य वीर्यवानरिमर्दनः ।
प्रणम्य देवान्गाण्डीवमादाय रुरुचे श्रिया ॥ ४.४४.४० ॥
ਫਿਰ ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਵੈਰੀ-ਮਰਦਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
4.44.41
ततो विमुच्य बाहुभ्यां सङ्खचूडानि पाण्डवः ।
तौ च दुन्दुभिसन्नादौ प्रतिबद्ध्य तलावुभौ ॥ ४.४४.४१ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ ਸੰਖ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਲਾਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈਆਂ।
4.44.42
इन्द्रदत्ते च ते दिव्ये उद्धृत्यामुच्य कुण्डले ।
श्लक्ष्णान्केशान्मृदून्स्निग्धाञ्श्वेतेनोद्ग्रथ्य वाससा ॥ ४.४४.४२ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦਿਵਯ ਕੁੰਡਲ ਲਾਹ ਕੇ, ਮੁਲਾਇਮ, ਕੋਮਲ, ਚਮਕਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
4.44.43
अथासौ प्राङ्मुखो भूत्वा शुचिः प्रयतमानसः ।
अभिदध्यौ महाबाहुः सर्वास्त्राणि रथोत्तमे ॥ ४.४४.४३ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਉੱਤਮ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
4.44.44
ऊचुश्च पार्थं सर्वाणि प्राञ्जलीनि नृपात्मजम् ।
इमानि स्मो महोदार किङ्कराणीन्द्रनन्दन ॥ ४.४४.४४ ॥
ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: 'ਹੇ ਮਹੋਦਾਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ।'
4.44.45
प्रणिपत्य ततः पार्थः समालभ्य च पाणिना ।
सर्वाणि मानसानीह भवतेत्यभ्यभाषत ॥ ४.४४.४५ ॥
ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਨਸ ਅਸਤ੍ਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਣ।'
4.44.46
प्रतिगृह्य ततोऽस्त्राणि प्रह्लष्टवदनोऽभवत् ।
अधिज्यं तरसा कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः ॥ ४.४४.४६ ॥
ਫਿਰ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ; ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ।
4.44.47
तस्य विक्षिप्यमाणस्य धनुषोऽभून्महास्वनः ।
यथा शैलस्य महतः शैलानाक्षिप्य जघ्रुषः ॥ ४.४४.४७ ॥
ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਵੇ ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਕੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।
4.44.48
सनिर्घाताऽभवद्भूमिर्दिक्षु वायुर्ववौ भृशम् ।
भ्रान्तद्विजं खमभवत्प्राकम्पन्त महाद्रुमाः ॥ ४.४४.४८ ॥
ਧਰਤੀ ਗਰਜ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੜਕ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਚੱਲੀ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਭਟਕ ਕੇ ਉੱਡੇ; ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
4.44.49
तं शब्दं कुरवो राजन्विस्फोटमशनेरिव ।
तार्क्ष्यं शब्दमिव श्रुत्वा वित्रेसुर्दीनमानसाः ॥ ४.४४.४९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਗਰੁੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਰੂ ਦੀਨ ਮਨ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
4.44.50
यथेन्द्रो व्याक्षिपद्भीमं विस्फोटमशनेर्भुवि ।
तथाऽर्जुनो धनुःश्रेष्ठं बाहुभ्यामाक्षिपद्बली ॥ ४.४४.५० ॥
ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਿਆ।
4.44.51
महाशनिमहाशब्दसदृशो ज्यास्वनो महान् ।
शत्रून्वीरांश्च संतर्ज्य निग्रहस्थो रथे स्थितः ॥ ४.४४.५१ ॥
ਮਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਮਹਾਂ ਗਰਜਣ ਵਰਗੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਕੇ ਉਹ ਰਥ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
4.44.52
एकस्त्वं पाण्डवश्रेष्ठ बहूनोतान्महारथान् ।
कथं जेष्यसि संग्रामे सर्वशस्त्रास्त्रपारगान् ॥ ४.४४.५२ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਕੱਲੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਇਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤੋਗੇ?
4.44.53
असहायो।सि कोन्तेय ससहायाश्च कौरवाः ।
अत एव महाबाहो भीतस्तिष्ठामि तेऽग्रतः ॥ ४.४४.५३ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਨਹੀਂ; ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਸਹਾਇਕ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹਾਂ।
4.44.54
उवाच पार्थो मा भैषीः प्रहस्य स्वनवत्तदा ॥ ४.४४.५४ ॥
ਤਦ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਗਰਜਣ ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ।"
4.44.55
युध्यमानस्य मे वीर गन्धर्वैः सुमहाबलैः ।
सहायो घोषयात्रायां कस्तदासीत्सखा मम ॥ ४.४४.५५ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਘੋਸ਼ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅति ਬਲਵਾਨ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਕੌਣ ਸੀ?
4.44.56
तथा प्रतिभये तस्मिन्देवदानवसंकुले ।
खाण्डवे युध्यमानस्य कस्तदासीत्सखा मम ॥ ४.४४.५६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਖਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਕੌਣ ਸੀ?
4.44.57
निवातकवचैः सार्धं पौलोमैश्च महाबलैः ।
युध्यतो देवराजार्थे कः सहायस्तदाऽभवत् ॥ ४.४४.५७ ॥
ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਅਤੇ ਪੌਲੋਮਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਬਲੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਕੌਣ ਬਣਿਆ?
4.44.58
स्वयंवरे तु पाञ्चाल्या राजभिः सह संयुगे ।
युध्यतो बहुभिस्तात कः सहायस्तदाऽभवत् ॥ ४.४४.५८ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਪਾਂਚਾਲੀ ਦੇ ਸਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਕੌਣ ਬਣਿਆ?
4.44.59
उपजीव्य गुरुं द्रोणं शुक्रं वैश्रवणं यमम् ।
वरुणं पावकं चैव कृपं कृष्णं च माधवम् ।
पिनाकपाणिनं चैव कथमेतान्न योधये ॥ ४.४४.५९ ॥
ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ੁਕਰ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕਪਾਣੀ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਲੜਾਂ?
4.44.60
रथं वाहय मे शीघ्रं व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ४.४४.६० ॥
ਮੇਰਾ ਰਥ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਾਂਕ; ਤੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਤਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।