มหาภารตะ · อัธยายะ 4.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.44.1
ततः पार्थं स वैराटिः प्राञ्जलिस्त्वभ्यवादयत् ।
अहं भूमिंजयो नाम प्रणतोस्मि धनंजय ॥ ४.४४.१ ॥
จากนั้น โอรสของท้าววิราฏ ประนมมือ ถวายนมัสการแด่ปารถะ กล่าวว่า ข้าพเจ้าชื่อภูมิญชยะ โอ ธนัญชยะ ข้าพเจ้าก้มกราบท่าน
4.44.2
दिष्ट्या त्वां पार्थ पश्यामि स्वागतं ते धनंजय ।
लोहिताक्ष महाबाहो नागराजवरोपम ॥ ४.४४.२ ॥
โอ ปารถะ ข้าพเจ้าเห็นท่านได้ด้วยโชคดี ยินดีต้อนรับ โอ ธนัญชยะ โอ ผู้มีตาแดง ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ประเสริฐดุจจอมนาค
4.44.3
यदज्ञानादवोचं त्वां प्रमादेन नरोत्तम ।
अकृत्वा हृदये सर्वं क्षन्तुमर्हसि तन्मम ॥ ४.४४.३ ॥
สิ่งใดที่ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ท่านด้วยความไม่รู้และความประมาท โอ บุรุษผู้ประเสริฐ ขอท่านโปรดอภัยให้แก่ข้าพเจ้า โดยไม่เก็บสิ่งใดไว้ในใจเลย
4.44.4
यतस्त्वया कृतं पूर्वं चित्रं कर्म सुदुष्करम् ।
अतो भयं व्यपेतं मे प्रीतिश्च परमा त्वयि ॥ ४.४४.४ ॥
เพราะท่านเคยกระทำกรรมอันน่าอัศจรรย์และยากยิ่งมาก่อน ความกลัวของข้าพเจ้าจึงหายไป และความรักอย่างยิ่งของข้าพเจ้ามีต่อท่าน
4.44.5
दासोऽहं ते भविष्यामि पश्य मामनुकम्पया ॥ ४.४४.५ ॥
ข้าพเจ้าจะเป็นข้ารับใช้ของท่าน ขอท่านโปรดมองข้าพเจ้าด้วยความเมตตาเถิด
4.44.6
या प्रतिज्ञा कृता पूर्वं तव सारथ्यकारणात् ।
सेयं प्रतिज्ञा पूर्णा मे हर्षश्चार्जुन जायते ॥ ४.४४.६ ॥
คำปฏิญาณที่ข้าพเจ้าให้ไว้ก่อนนี้ เพื่อการขับรถศึกของท่าน บัดนี้สำเร็จแล้วสำหรับข้าพเจ้า และความยินดีก็เกิดขึ้นในใจข้าพเจ้า โอ อรชุน
4.44.7
देवेन्द्रतनयस्येह सारथिः स्यां महामृधे ।
इति पूर्वं कृताऽस्माभिः प्रतिज्ञा युद्धदुर्मद ॥ ४.४४.७ ॥
ข้าพเจ้าจะเป็นสารถีของโอรสพระอินทร์ในมหาสงครามนี้ ดังนี้ คำปฏิญาณนี้พวกข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ก่อนแล้ว โอ ผู้ภูมิใจในการรบ
4.44.8
प्रतिज्ञा मम संपूर्णा तव सारथ्यकारणात् ।
मनस्स्वास्थ्यं च मे जातं जातं भाग्यं च मे महत् ॥ ४.४४.८ ॥
คำปฏิญาณของข้าพเจ้าสำเร็จแล้ว เพราะข้าพเจ้าเป็นสารถีของท่าน ใจของข้าพเจ้าได้ความสงบ และโชคลาภอันยิ่งใหญ่ของข้าพเจ้าได้เกิดขึ้นแล้ว
4.44.9
आस्थाय विपुलं वीर रथं सारथिना मया ।
दुर्योधनं च जित्वाऽऽजौ निवर्तय पशून्मम ॥ ४.४४.९ ॥
โอ วีรบุรุษ ขอท่านขึ้นรถศึกอันกว้างใหญ่นี้ โดยมีข้าพเจ้าเป็นสารถี แล้วเอาชนะทุรโยธน์ในการรบ และนำฝูงโคของข้าพเจ้ากลับคืนมา
4.44.10
प्रीतोस्मि राजपुत्राद्य न भयं विद्यते तव ।
सर्वान्नुदामि ते शत्रून्रणे रणविशारद ॥ ४.४४.१० ॥
โอ เจ้าชาย ข้าพเจ้ายินดีแล้ว บัดนี้ท่านไม่มีความกลัวใดๆ โอ ผู้ชำนาญในการรบ ข้าพเจ้าจะขับไล่ศัตรูของท่านทั้งหมดในการต่อสู้
4.44.11
स्वस्थो भव महान्युद्धे पश्य मां शत्रुभिः सह ।
युध्यमानं विमर्देऽस्मिन्कुर्वाणं भैरवं रवम् ॥ ४.४४.११ ॥
จงมีใจสงบและมั่นคงในมหาสงคราม ดูข้าพเจ้าต่อสู้กับศัตรูทั้งหลาย ส่งเสียงคำรามอันน่าสะพรึงกลัวในการปะทะครั้งนี้
4.44.12
गाण्डीवं देवदत्तं च शरान्कनकभूषणान् ।
एतान्सर्वानुपासङ्गान्क्षिप्रं बध्नीहि मे रथे ।
एकं चाहर निस्त्रिंशं जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ४.४४.१२ ॥
โปรดรีบผูกคันธนูคาณฑีวะที่เทพประทานให้ ลูกศรที่ประดับด้วยทองคำ และแล่งลูกศรทั้งหมดนี้ไว้บนรถศึกของข้าพเจ้า และนำดาบเล่มหนึ่งที่ประดับด้วยทองคำมาด้วย
4.44.13
अहं वै कुरुभिर्योत्स्ये मोक्षयिष्यामि ते पशून् ।
तोषयिष्यामि राजानं प्रवेक्ष्यामि पुरं पुनः ॥ ४.४४.१३ ॥
ข้าพเจ้าจะรบกับชาวกุรุ จะปลดปล่อยฝูงโคของท่าน ทำให้พระราชาพอพระทัย และจะเข้าสู่นครอีกครั้ง
4.44.14
संकल्पागाधपरिधं बाहुप्राकारतोरणम् ।
त्रिदण्डतूणसंबाधं नैकध्वजसमाकुलम् ॥ ४.४४.१४ ॥
ด้วยคูเมืองอันลึกไม่มีที่สิ้นสุดแห่งความตั้งใจ มีแขนเป็นกำแพงและประตูเมือง เต็มไปด้วยอาวุธสามด้ามและแล่งลูกศร และคับคั่งด้วยธงมากมาย
4.44.15
ज्याक्षेपनिनदारावं नेमीनिनददुन्दुभिः ।
शरजालवितानाढ्यमाक्ष्वेडितमहास्वनम् ।
नगरं ते मया गुप्तं रथोपस्थं भविष्यति ॥ ४.४४.१५ ॥
นครของท่านจะได้รับการคุ้มครองโดยข้าพเจ้า มีเสียงดังจากการดีดสายธนู และกลองดังดุจขอบล้อรถ อุดมด้วยม่านตาข่ายลูกศร และเสียงโห่ร้องอันยิ่งใหญ่ และจะกลายเป็นที่ประทับของรถศึกของท่าน
4.44.16
अधिष्ठितो मया सङ्ख्ये रथो गाण्डीवधन्विना ।
अजय्यः शत्रुसैन्यानां वैराटे व्येतु ते भयम् ॥ ४.४४.१६ ॥
รถศึกนี้ซึ่งข้าพเจ้าขึ้นประจำ ผู้ถือคันธนูคาณฑีวะ ในการรบนั้น ไม่มีใครเอาชนะได้ด้วยกองทัพของศัตรู โอ โอรสของท้าววิราฏ ขอให้ความกลัวของท่านจงหายไปเถิด
4.44.17
बहुना किं प्रलापेन शृणु मे परमं वचः ।
नाहं बिभेमि कौन्तेय साक्षादपि शतक्रतोः ॥ ४.४४.१७ ॥
จะพูดมากไปทำไม จงฟังถ้อยคำอันสูงสุดของข้าพเจ้า โอ โอรสของกุนตี ข้าพเจ้าไม่กลัวแม้แต่พระอินทร์เอง ผู้ประกอบพิธีหนึ่งร้อยครั้ง
4.44.18
यमवायुकुबेरेभ्यो द्रोणभीष्मशतादपि ।
बिभेमि नाहमेतेभ्यो जानामि त्वां स्थिरं युधि ।
केशवेनापि संग्रामे साक्षादिन्द्रेण वा समम् ॥ ४.४४.१८ ॥
ข้าพเจ้าไม่กลัวพระยม พระวายุ หรือท้าวกุเวร และไม่กลัวโทรณะ ภีษมะ หรือคนอื่นอีกนับร้อย ข้าพเจ้ารู้ว่าท่านมั่นคงในการรบ ในการต่อสู้ ท่านเทียบเท่ากับพระเกศวะ หรือแม้แต่พระอินทร์เอง
4.44.19
इदं तु चिन्तयन्नेव परिमुह्यामि केवलम् ।
निश्चयं नाधिगच्छामि नावगच्छामि किंचन ॥ ४.४४.१९ ॥
เพียงแค่คิดเรื่องนี้ ข้าพเจ้าก็งุนงงสับสนยิ่งนัก ข้าพเจ้าไม่อาจตัดสินใจได้ และไม่เข้าใจสิ่งใดเลย
4.44.20
एवं वराङ्गरूपस्य लक्षणैः सूचितस्य च ।
केन कर्मविपाकेन क्लीबत्वं त्वामुपागतम् ॥ ४.४४.२० ॥
ท่านมีรูปร่างงดงามทุกส่วน และมีลักษณะมงคลบ่งบอก เหตุใดด้วยผลของกรรมอันใด ความเป็นกะเทยจึงมาถึงท่าน
4.44.21
मन्ये त्वां क्लीबरूपेण चरन्तं शूलपाणिनम् ।
गन्धर्वराजप्रतिमं देवं वाऽपि शतक्रतुम् ॥ ४.४४.२१ ॥
ข้าพเจ้าคิดว่าท่านซึ่งเดินอยู่ในร่างขันทีนั้น เหมือนพระศิวะผู้ถือตรีศูล หรือเหมือนท้าวคนธรรพ์ หรือแม้แต่พระอินทร์ผู้ประกอบยัญร้อยครั้ง
4.44.22
भ्रातुर्नियोगाञ्ज्येष्ठस्य संवत्सरमिदं व्रतम् ।
चरामि ब्रह्मचर्यं वै सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ४.४४.२२ ॥
ตามบัญชาของพี่ชายคนโต ข้าพเจ้าถือวัตรนี้ตลอดหนึ่งปี คือการครองพรหมจรรย์ ข้อนี้เป็นความจริงที่ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่าน
4.44.23
नास्मि क्लीबो महाबाहो परवान्धर्मसंयुतः ।
उर्वशीशापसंभूतं क्लैब्यं समुपसंस्थितम् ॥ ४.४४.२३ ॥
ดูก่อนผู้มีแขนทรงพลัง ข้าพเจ้าไม่ใช่ขันที ข้าพเจ้ายึดมั่นในธรรมและเชื่อฟังผู้ใหญ่ ความเป็นชายที่หมดไปนี้เกิดจากคำสาปของนางอุรวศี และได้มาครอบงำข้าพเจ้า
4.44.24
पुराऽहमाज्ञया भ्रातुर्ज्येष्ठस्यास्मि सुरालयम् ।
प्राप्तवानुर्वशी दृष्टा सुधर्मायां मया तदा ॥ ४.४४.२४ ॥
เมื่อก่อน ตามบัญชาของพี่ชายคนโต ข้าพเจ้าได้ไปยังสวรรค์ของเหล่าเทพ และที่สุธรรมาสภานั้น ข้าพเจ้าได้พบนางอุรวศี
4.44.25
नृत्यन्तीं परमं रूपं बिभ्रतीं वज्रिसन्निधौ ।
अपश्यं तामनिमिषं कूटस्थामन्वयस्य मे ॥ ४.४४.२५ ॥
นางร่ายรำอยู่เบื้องหน้าพระอินทร์ผู้ถือวัชระ ทรงรูปงามยิ่ง ข้าพเจ้ามองนางโดยไม่กระพริบตา นางมั่นคงต่อวงศ์ตระกูลของข้าพเจ้า
4.44.26
रात्रौ समागता मह्यं शयनं रन्तुमिच्छया ।
अहं तामभिवाद्यैव मातृसत्कारमाचरम् ॥ ४.४४.२६ ॥
ในยามค่ำคืนนางมาหาข้าพเจ้า ด้วยความปรารถนาจะร่วมที่นอน ข้าพเจ้าจึงกราบไหว้นางและปฏิบัติต่อนางด้วยความเคารพอย่างที่พึงปฏิบัติต่อมารดา
4.44.27
सा च मामशपत्क्रुद्धा शिखण्डी त्वं भवेति वै ।
श्रुत्वा तमिन्द्रो मामाह मा भैस्त्वं पार्थ षण्डता ॥ ४.४४.२७ ॥
นางโกรธและสาปข้าพเจ้าว่า "ขอให้เจ้าเป็นศิขัณฑินีขันทีเถิด" เมื่อพระอินทร์ได้ยินเช่นนั้น จึงตรัสกับข้าพเจ้าว่า "ดูก่อนโอรสของพระปฤถา อย่ากลัวสภาพขันทีเลย"
4.44.28
उपकारो भवेत्तुभ्यमज्ञातवसतौ पुरा ।
इतीन्द्रो मामनुग्राह्य ततः प्रेषितवान्वृषा ॥ ४.४४.२८ ॥
"การนี้จะเป็นประโยชน์แก่เจ้า ในเวลาที่เจ้าอยู่โดยไม่เป็นที่รู้จัก" พระอินทร์ตรัสดังนี้ด้วยความโปรดปราน แล้วจึงส่งพระโคธรรมมา
4.44.29
तदिदं समनुप्राप्तं व्रतं चीर्णं मयाऽनघ ।
समाप्तव्रतमुत्तीर्णं विद्धि मां त्वं नृपात्मज ॥ ४.४४.२९ ॥
ดูก่อนผู้ไร้บาป วัตรที่ข้าพเจ้าได้รับมาและปฏิบัติอยู่นี้ บัดนี้สำเร็จแล้ว ดูก่อนโอรสของกษัตริย์ ขอท่านจงทราบว่าข้าพเจ้าได้ปฏิบัติวัตรครบถ้วนและข้ามพ้นแล้ว
4.44.30
परमोऽनुग्रहो मेऽद्य यत्प्रतर्को न मे वृथा ।
न हीदृशाः क्लीबरूपा भवन्ति तु नरोत्तमाः ॥ ४.४४.३० ॥
วันนี้เป็นพระคุณอันยิ่งใหญ่แก่ข้าพเจ้า ที่การคาดคะเนของข้าพเจ้าไม่สูญเปล่า บุรุษผู้ประเสริฐเช่นนี้ย่อมไม่ตกอยู่ในร่างขันที
4.44.31
सहायवानस्मि रणे युद्ध्येयममरैरपि ।
साध्वसं तत्प्रनष्टं मे किं करोमि ब्रवीहि मे ॥ ४.४४.३१ ॥
หากข้าพเจ้ามีพันธมิตร ข้าพเจ้าก็อาจสู้รบในสงครามได้ แม้กับเหล่าอมรเทพ ความกลัวนั้นของข้าพเจ้าสิ้นไปแล้ว ขอท่านบอกข้าพเจ้าว่าควรทำสิ่งใด
4.44.32
अहं ते संग्रहीष्यामि हयाञ्शत्रुनिर्बहण ।
शिक्षितो ह्यस्मि सारथ्ये निष्ठितः पुरुषर्षभ ॥ ४.४४.३२ ॥
ข้าพเจ้าจะจับบังเหียนม้าให้ท่าน ดูก่อนผู้ทำลายศัตรู ข้าพเจ้าได้รับการฝึกและชำนาญในการขับรถศึก ดูก่อนบุรุษผู้เปรียบดังโคผู้
4.44.33
दारुको वासुदेवस्य यथा शक्रस्य मातलिः ।
तथा मां विद्धि सारथ्ये शिक्षितं नरपुङ्गव ॥ ४.४४.३३ ॥
ขอท่านจงทราบว่าข้าพเจ้าชำนาญการขับรถศึกเทียบเท่าทารุกะของพระวาสุเทพ หรือมาตลิของพระอินทร์ ดูก่อนบุรุษผู้ประเสริฐ
4.44.34
अश्वा ह्येते महाबाहो तवैवाहवदुर्जयाः ।
योग्या रथवरे युक्ताः प्राणवन्तो जितश्रमाः ॥ ४.४४.३४ ॥
ม้าเหล่านี้เป็นของท่านโดยแท้ ดูก่อนผู้มีแขนทรงพลัง ซึ่งไม่มีใครพิชิตได้ในการรบ เหมาะแก่การเทียมเข้ากับรถศึกอันประเสริฐ มีชีวิตชีวา และพ้นจากความเหน็ดเหนื่อยแล้ว
4.44.35
यस्य यातेन पश्यन्ति भूमौ क्षिप्तं पदंपदम् ।
दक्षिणां यो धुरं वोढा सुग्रीवोण समो हयः ॥ ४.४४.३५ ॥
ม้าที่เมื่อวิ่งไป ผู้คนเห็นเท้าของมันกระทบพื้นทีละก้าวทีละก้าว ม้าที่แบกแอกด้านขวาตัวนี้เทียบเท่าสุครีพ
4.44.36
योऽयं हयो धुर्यवरो वामां वहति शोभनः ।
तं मन्ये मेघपुष्पस्य जवेन सदृशं हयम् ॥ ४.४४.३६ ॥
ม้าอันงดงามที่สุดในบรรดาม้าที่แบกแอก ซึ่งแบกแอกด้านซ้ายตัวนี้ ข้าพเจ้าเห็นว่าเทียบเท่าเมฆบุษปะในความเร็ว
4.44.37
योऽयं वहति वै पार्ष्णिं दक्षिणामञ्चितोद्यतः ।
वलाहकादभिमतस्तेजसा वीर्यवत्तरः ॥ ४.४४.३७ ॥
ตัวนี้ซึ่งแบกส่วนท้ายด้านขวา โค้งงอและยกขึ้น เป็นที่ยกย่องยิ่งกว่าม้าเมฆาหาร และทรงพลังกว่าในความรุ่งเรือง
4.44.38
योऽयं काञ्चनसन्नाहो वामं वहति शोभनः ।
धुर्यं शैब्यस्य तं मन्ये जवेन बलवत्तरम् ॥ ४.४४.३८ ॥
ม้างดงามที่สวมเครื่องประดับทองและแบกด้านซ้ายตัวนี้ ข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นม้าแอกของพระศัยพยะ มีกำลังยิ่งกว่าในความเร็ว
4.44.39
त्वामेवायं रथो वोढुं संग्रामेऽर्हति धन्विनम् ।
त्वं चे रथमास्थाय योद्धुमर्हो मतो मम।
शर्वशत्रुभिरायातो देवराज इवासुरैः ॥ ४.४४.३९ ॥
รถนี้เหมาะจะให้ท่านผู้เป็นนักธนูเพียงผู้เดียวขึ้นไปรบในสงคราม หากท่านเห็นว่าตนควรขึ้นรถและต่อสู้ ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านมาดุจพระราชาแห่งเทพที่อสูรล้อมไว้ อสูรเหล่านั้นเป็นศัตรูของพระศรวะ
4.44.40
ततो रथादवस्कन्द्य वीर्यवानरिमर्दनः ।
प्रणम्य देवान्गाण्डीवमादाय रुरुचे श्रिया ॥ ४.४४.४० ॥
จากนั้น อรชุนผู้มีกำลังและเป็นผู้ทำลายศัตรู ก้าวลงจากรถ ถวายความเคารพแด่เหล่าเทพ หยิบคันธนูคาณฑีวะ และรุ่งเรืองด้วยความงาม
4.44.41
ततो विमुच्य बाहुभ्यां सङ्खचूडानि पाण्डवः ।
तौ च दुन्दुभिसन्नादौ प्रतिबद्ध्य तलावुभौ ॥ ४.४४.४१ ॥
จากนั้นปาณฑพถอดกำไลสังข์ออกจากแขนทั้งสอง และรัดฝ่ามือทั้งสองของตน ซึ่งดังขึ้นเหมือนเสียงกลอง
4.44.42
इन्द्रदत्ते च ते दिव्ये उद्धृत्यामुच्य कुण्डले ।
श्लक्ष्णान्केशान्मृदून्स्निग्धाञ्श्वेतेनोद्ग्रथ्य वाससा ॥ ४.४४.४२ ॥
และถอดตุ้มหูทิพย์สองคู่ที่อินทร์ประทานให้ออก แล้วใช้ผ้าขาวมัดเส้นผมที่เรียบ อ่อนนุ่ม และเป็นเงางาม
4.44.43
अथासौ प्राङ्मुखो भूत्वा शुचिः प्रयतमानसः ।
अभिदध्यौ महाबाहुः सर्वास्त्राणि रथोत्तमे ॥ ४.४४.४३ ॥
จากนั้นท่านผู้มีแขนใหญ่หันหน้าไปทางทิศตะวันออก บริสุทธิ์และมีจิตสงบ ทำสมาธิถึงอาวุธทั้งปวงบนรถศึกอันเลิศ
4.44.44
ऊचुश्च पार्थं सर्वाणि प्राञ्जलीनि नृपात्मजम् ।
इमानि स्मो महोदार किङ्कराणीन्द्रनन्दन ॥ ४.४४.४४ ॥
อาวุธทั้งปวงพากันกล่าวแก่ปารถ โอรสของกษัตริย์ด้วยการประนมมือว่า "ข้าแต่ท่านผู้มีใจกว้างยิ่ง โอรสของอินทร์ พวกเราทั้งหมดนี้คือผู้รับใช้ของท่าน"
4.44.45
प्रणिपत्य ततः पार्थः समालभ्य च पाणिना ।
सर्वाणि मानसानीह भवतेत्यभ्यभाषत ॥ ४.४४.४५ ॥
จากนั้นปารถก้มลงกราบ สัมผัสอาวุธเหล่านั้นด้วยมือ แล้วตรัสว่า "ขอให้อาวุธทางจิตทั้งหมดนี้เป็นของท่านที่นี่"
4.44.46
प्रतिगृह्य ततोऽस्त्राणि प्रह्लष्टवदनोऽभवत् ।
अधिज्यं तरसा कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः ॥ ४.४४.४६ ॥
จากนั้นเมื่อรับอาวุธแล้ว ท่านก็มีใบหน้าชื่นบาน รีบขึงสายธนูและดึงคันธนูคาณฑีวะขึ้น
4.44.47
तस्य विक्षिप्यमाणस्य धनुषोऽभून्महास्वनः ।
यथा शैलस्य महतः शैलानाक्षिप्य जघ्रुषः ॥ ४.४४.४७ ॥
เมื่อคันธนูนั้นถูกดึงขึ้น ก็เกิดเสียงดังกึกก้อง เหมือนเสียงของภูเขาใหญ่ เมื่อมันคว้าและเหวี่ยงภูเขาอื่นๆ
4.44.48
सनिर्घाताऽभवद्भूमिर्दिक्षु वायुर्ववौ भृशम् ।
भ्रान्तद्विजं खमभवत्प्राकम्पन्त महाद्रुमाः ॥ ४.४४.४८ ॥
แผ่นดินก้องด้วยเสียงฟ้าคำราม ลมแรงพัดกระหน่ำไปทุกทิศ นกบนท้องฟ้าบินวนสับสน ต้นไม้ใหญ่สั่นสะท้าน
4.44.49
तं शब्दं कुरवो राजन्विस्फोटमशनेरिव ।
तार्क्ष्यं शब्दमिव श्रुत्वा वित्रेसुर्दीनमानसाः ॥ ४.४४.४९ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อชาวกุรุได้ยินเสียงนั้นดั่งสายฟ้าฟาดหรือเสียงร้องของครุฑ ทุกคนก็สะดุ้งหวาดกลัว มีจิตใจหดหู่
4.44.50
यथेन्द्रो व्याक्षिपद्भीमं विस्फोटमशनेर्भुवि ।
तथाऽर्जुनो धनुःश्रेष्ठं बाहुभ्यामाक्षिपद्बली ॥ ४.४४.५० ॥
เหมือนที่พระอินทร์เหวี่ยงสายฟ้าอันน่าสะพรึงกลัวลงบนแผ่นดิน อรชุนผู้ทรงพลังก็ดึงคันธนูอันประเสริฐด้วยแขนทั้งสองฉันนั้น
4.44.51
महाशनिमहाशब्दसदृशो ज्यास्वनो महान् ।
शत्रून्वीरांश्च संतर्ज्य निग्रहस्थो रथे स्थितः ॥ ४.४४.५१ ॥
เสียงสายธนูดังกังวานยิ่งใหญ่ เหมือนเสียงคำรามของสายฟ้าอันทรงพลัง ท่านข่มขู่ศัตรูและวีรบุรุษ แล้วยืนมั่นคงอยู่บนรถศึก
4.44.52
एकस्त्वं पाण्डवश्रेष्ठ बहूनोतान्महारथान् ।
कथं जेष्यसि संग्रामे सर्वशस्त्रास्त्रपारगान् ॥ ४.४४.५२ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งปาณฑพ เพียงผู้เดียวท่านจะเอาชนะนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่เหล่านี้ซึ่งมีจำนวนมาก ผู้ชำนาญในอาวุธและศาสตราทั้งปวงได้อย่างไรในสงคราม
4.44.53
असहायो।सि कोन्तेय ससहायाश्च कौरवाः ।
अत एव महाबाहो भीतस्तिष्ठामि तेऽग्रतः ॥ ४.४४.५३ ॥
โอ้โอรสของกุนตี ท่านไม่มีพันธมิตร ส่วนชาวเการพมีพันธมิตร เพราะเหตุนี้เองข้าแต่ท่านผู้มีแขนใหญ่ ข้าจึงยืนอยู่เบื้องหน้าท่านด้วยความหวาดกลัว
4.44.54
उवाच पार्थो मा भैषीः प्रहस्य स्वनवत्तदा ॥ ४.४४.५४ ॥
จากนั้นปารถ โอรสของปฤถา หัวเราะด้วยเสียงดังดุจฟ้าคำราม แล้วตรัสว่า "อย่ากลัวเลย"
4.44.55
युध्यमानस्य मे वीर गन्धर्वैः सुमहाबलैः ।
सहायो घोषयात्रायां कस्तदासीत्सखा मम ॥ ४.४४.५५ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ เมื่อครั้งข้าต่อสู้กับคนธรรพ์ผู้ทรงพลังยิ่งในการเดินทางเพื่อไถ่วัวฝูง ผู้ใดเป็นผู้ช่วยและมิตรของข้าในคราวนั้น
4.44.56
तथा प्रतिभये तस्मिन्देवदानवसंकुले ।
खाण्डवे युध्यमानस्य कस्तदासीत्सखा मम ॥ ४.४४.५६ ॥
เช่นเดียวกัน ในการรบอันน่าสะพรึงที่ขาณฑวะ ซึ่งเต็มไปด้วยเทพและอสูร เมื่อข้าต่อสู้ ผู้ใดเป็นมิตรของข้าในคราวนั้น
4.44.57
निवातकवचैः सार्धं पौलोमैश्च महाबलैः ।
युध्यतो देवराजार्थे कः सहायस्तदाऽभवत् ॥ ४.४४.५७ ॥
เมื่อข้าต่อสู้กับนิวาตกวจะและเปาโลมะผู้ทรงพลัง เพื่อประโยชน์แก่ราชาแห่งเทพ ผู้ใดเป็นผู้ช่วยของข้าในคราวนั้น
4.44.58
स्वयंवरे तु पाञ्चाल्या राजभिः सह संयुगे ।
युध्यतो बहुभिस्तात कः सहायस्तदाऽभवत् ॥ ४.४४.५८ ॥
ข้าแต่สหาย ในพิธีสวยัมวรของเจ้าหญิงแห่งปัญจาละ เมื่อข้าต่อสู้ในการรบร่วมกับกษัตริย์จำนวนมาก ผู้ใดได้เป็นผู้ช่วยของข้าในคราวนั้น
4.44.59
उपजीव्य गुरुं द्रोणं शुक्रं वैश्रवणं यमम् ।
वरुणं पावकं चैव कृपं कृष्णं च माधवम् ।
पिनाकपाणिनं चैव कथमेतान्न योधये ॥ ४.४४.५९ ॥
ข้าได้เรียนวิชาจากอาจารย์โทรณะ จากศุกระ จากไวศรวณะ จากยม จากวรุณ และจากอัคนี และเช่นเดียวกันจากกฤปะ จากกฤษณะ และมาธวะ และจากพระศิวะผู้ถือธนูปินากะ ข้าจะไม่ต่อสู้กับบุคคลเหล่านี้ได้อย่างไรเล่า
4.44.60
रथं वाहय मे शीघ्रं व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ४.४४.६० ॥
จงขับรถศึกของข้าไปอย่างรวดเร็ว ขอให้ความร้อนรนในใจของท่านสงบลงเถิด