ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.56.1
ततस्त्रीणि सहस्राणि रथानां च धनुष्मताम् ।
घोराणि कुरुवीराणां पर्यकीर्यन्त भारत ॥ ४.५६.१ ॥
ତା'ପରେ କୁରୁବୀରମାନଙ୍କର ଧନୁର୍ଧାରୀ ରଥର ତିନି ହଜାର ଭୟଙ୍କର ସାରି ଚାରିପାଖରେ ସଜାଯାଇଥିଲା, ହେ ଭାରତ।
4.56.2
कर्णो रथसहस्रेण प्रत्यगृह्णाद्धनञ्जयम् ।
भीष्मः शान्तनवो धीमान्सहस्रेण पुरस्कृतः ॥ ४.५६.२ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ହଜାରେ ରଥ ସହିତ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ହଜାରେ (ରଥ ଦ୍ୱାରା) ଆଗରେ ରଖାଗଲେ।
4.56.3
तथा रथसहस्रेण भ्रातृभिः परिवारितः ।
पश्चाद्दुर्योधनोऽतिष्ठद्यशसा च श्रिया ज्वलन् ॥ ४.५६.३ ॥
ସେହିପରି ହଜାରେ ରଥ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପଛରେ ଠିଆ ହେଲେ; ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀରେ ଝଲସି ଉଠି।
4.56.4
अतिष्ठन्निवकाशेषु पादाताः सह वाजिभिः ।
भीमरूपाश्च मातङ्गास्तोमराङ्कुशचोदिताः ॥ ४.५६.४ ॥
ପଦାତିକମାନେ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଖାଲି ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହେଲେ; ଭୟଙ୍କର ରୂପର ହାତୀମାନେ ତୋମର ଓ ଅଙ୍କୁଶରେ ଚାଳିତ ହେଲେ।
4.56.5
तानि दृष्ट्वा ह्यनीकानि विततानि महात्मनाम् ।
वैराटिमुत्तरं तं तु प्रत्यभाषत पाण्डवः ॥ ४.५६.५ ॥
ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ସେହି ବିସ୍ତାରିତ ସେନା ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ବିରାଟପୁତ୍ର ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
4.56.6
जाम्बूनदमयी वेदी ध्वजाग्रे यस्य दृश्यते ।
शोणाश्चाश्वा रथे युक्ता द्रोण एष प्रकाशते ॥ ४.५६.६ ॥
ଯାହାର ଧ୍ୱଜାଗ୍ରରେ ସୁନାର ବେଦୀ ଦେଖାଯାଏ, ରଥରେ ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି — ଏହି ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛନ୍ତି।
4.56.7
आचार्यो निपुणो धीमान्ब्रह्मविच्छूरसत्तमः ।
आहवे चाप्रतिद्वन्द्वो दूरपाती महारथः ॥ ४.५६.७ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ନିପୁଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୀରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନାହିଁ, ସେ ଦୂରପାତୀ ମହାରଥୀ।
4.56.8
सुप्रसन्नो महावीरः कुरुष्वैनं प्रदक्षिणम् ।
अत्रैव चाविरोधेन एष धर्मः सनातनः ॥ ४.५६.८ ॥
ମହାବୀର ଦ୍ରୋଣ କୁରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ; ତାଙ୍କୁ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ ନ କରିବା ହିଁ ଏହି ସନାତନ ଧର୍ମ।
4.56.9
यदि मे प्रहरेद्द्रोणः शरीरे मे प्रहृष्यतः ।
ततोऽस्मिन्प्रहरिष्यामि नान्यथा बुद्धिरस्ति मे ॥ ४.५६.९ ॥
ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୋ ଶରୀରରେ ପ୍ରହାର କଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ ପ୍ରହାର କରିବି; ମୋର ସଂକଳ୍ପ ଅନ୍ୟ ନୁହେଁ।
4.56.10
भारताचार्यमुख्येन ब्राह्मणेन महात्मना ।
तेन मे युध्यमानस्य मन्दं वाहय सारथे ॥ ४.५६.१० ॥
ଭରତମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ହେ ସାରଥି, ରଥ ଧୀରେ ଚଳାଅ।
4.56.11
ध्वजाग्रे सिंहलाङ्गूलो दिक्षु सर्वासु शोभते ।
भारताचार्यपुत्रस्तु सोऽश्वत्थामा विराजते ॥ ४.५६.११ ॥
ଧ୍ୱଜାଗ୍ରରେ ସିଂହପୁଚ୍ଛ ଚିହ୍ନ ସବୁ ଦିଗରେ ଶୋଭା ପାଉଛି; ଭରତଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛନ୍ତି।
4.56.12
ध्वजाग्रं दृश्यते यत्र बालसूर्यसमप्रभम् ।
दुर्जयः सर्वसैन्यानां देवैरपि सवासवैः ।
तेन मे युध्यमानस्य मन्दं वाहय सारथे ॥ ४.५६.१२ ॥
ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧ୍ୱଜାଗ୍ର ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ତାହା ସମସ୍ତ ସେନା ପାଇଁ ଅଜେୟ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ। ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ମୋ ରଥକୁ ଧୀରେ ଚଳାଅ, ହେ ସାରଥି।
4.56.13
ध्वजाग्रे गोवृषो यस्य काञ्चनोऽभिविराजते ।
आचार्यवरमुख्यस्तु कृप एष महारथः ॥ ४.५६.१३ ॥
ଯାହାର ଧ୍ୱଜାଗ୍ରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃଷ ଝଲସେ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ମହାରଥୀ କୃପ।
4.56.14
द्रोणेन च समो वीर्ये पितुर्मे परमः सखा ।
तेन मे युध्यमानस्य मन्दं वाहय सारथे ॥ ४.५६.१४ ॥
ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମାନ, ମୋ ପିତାଙ୍କର ପରମ ମିତ୍ର — ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ବେଳେ, ହେ ସାରଥି, ରଥ ଧୀରେ ଚଳାଅ।
4.56.15
यस्य काञ्चनकम्बूभिर्हस्तिकक्ष्यापरिष्कृतः ।
ध्वजः प्रकाशते दूराद्रथे विद्युद्गणोपमः ॥ ४.५६.१५ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶଙ୍ଖ ଓ ହାତୀର ବନ୍ଧନରେ ସଜ୍ଜିତ ଯାହାର ଧ୍ୱଜ ଦୂରରୁ ରଥରେ ବିଜୁଳି ସମୂହ ପରି ଝଲସେ।
4.56.16
एष वैकर्तनः कर्णः प्रतिमानं धनुष्मताम् ।
दृढवैरी सदाऽस्माकं नित्यं कटुकभाषणः ॥ ४.५६.१६ ॥
ଏ ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ, ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କର ଆଦର୍ଶ; ଆମର ସଦା ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁ, ସର୍ବଦା କଟୁ ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା।
4.56.17
यस्याश्रयबलादेव धार्तराष्ट्रः ससौबलः ।
अस्मान्निरस्य राज्याच्च पुनरद्यापि योत्स्यति ॥ ४.५६.१७ ॥
ଯାହାର ଆଶ୍ରୟ ବଳରେ ହିଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସୌବଳ ସହିତ ଆମକୁ ରାଜ୍ୟରୁ ବିତାଡ଼ି ଆଜି ମଧ୍ୟ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।
4.56.18
एष वै स्पर्धते नित्यं मया सह सुदुर्जयः ।
जामदग्न्यस्य रामस्य शिष्यो ह्येष महारथः ॥ ४.५६.१८ ॥
ସେ ସର୍ବଦା ମୋ ସହିତ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରେ, ଅତି ଦୁର୍ଜୟ; ଏହି ମହାରଥୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ।
4.56.19
सर्वास्त्रकुशलः कर्णः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
युद्धेऽप्रतिमवीर्यश्च दृढवेधी पराक्रमी ॥ ४.५६.१९ ॥
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ କର୍ଣ୍ଣ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତୁଳନୀୟ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ଦୃଢ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦୀ, ପରାକ୍ରମୀ।
4.56.20
अद्याहं युद्धमेतेन करिष्ये सूतबन्धुना ।
द्रष्टा त्वमावयोर्युद्धं बलिवासवयोरिव ॥ ४.५६.२० ॥
ଆଜି ମୁଁ ଏହି ସୂତବନ୍ଧୁ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ବଳି ଓ ବାସବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ତୁମେ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧର ସାକ୍ଷୀ ହେବ।
4.56.21
महारथेन शूरेण सूतपुत्रेण धन्विना ।
तेन मे युध्यमानस्य शीघ्रं वाहय सारथे ॥ ४.५६.२१ ॥
ମହାରଥୀ, ଶୂର, ସୂତପୁତ୍ର, ଧନୁର୍ଧର ସେ ସହିତ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ସାରଥି, ଶୀଘ୍ର ରଥ ଚଳାଅ।
4.56.22
यस्य चैव रथोपस्थे नागो मणिमयो ध्वजः ।
एष दुर्योधनस्तत्र कौरवो यशसा वृतः ॥ ४.५६.२२ ॥
ଯାହାର ରଥର ଆସନରେ ମଣିମୟ ହସ୍ତି-ଧ୍ୱଜ ଅଛି, ସେଠାରେ ଯଶରେ ଘେରା ଏହି କୌରବ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅଛି।
4.56.23
लब्धलक्षो दृढं वेधी लघुहस्तः प्रतापवान् ।
तेन मे युध्यमानस्य शीघ्रं वाहय सारथे ॥ ४.५६.२३ ॥
ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧିବାରେ ନିପୁଣ, ଦୃଢ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦୀ, ଚତୁର ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟ, ପ୍ରତାପୀ ସେ ସହିତ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ସାରଥି, ଶୀଘ୍ର ରଥ ଚଳାଅ।
4.56.24
यस्तु श्वेतावदातेन पञ्चतालेन केतुना ।
वैडूर्यमयदण्डेन तालवृक्षेण राजते ॥ ४.५६.२४ ॥
ଯିଏ ଶୁଭ୍ର ଦୀପ୍ତି ଥିବା ପାଞ୍ଚ ତାଳ ଗଛର ଧ୍ୱଜା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ ତାଳବୃକ୍ଷ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭା ପାଏ।
4.56.25
हस्तावापी बृहद्धन्वा सेनां तिष्ठति हर्षयन् ।
रामेण जामदग्न्येन द्वैरथेनाजितः पुरा ॥ ४.५६.२५ ॥
ହସ୍ତକୌଶଳୀ, ବିଶାଳ ଧନୁଧାରୀ ସେ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ପୂର୍ବେ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
4.56.26
शीघ्रश्च लगुवेधी च लघुहस्तः प्रतापवान् ।
एष शान्तनवो भीष्मः सर्वेषां नः पितामहः ॥ ४.५६.२६ ॥
ଶୀଘ୍ର, ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦରେ ନିପୁଣ, ଲଘୁହସ୍ତ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଏ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ; ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପିତାମହ।
4.56.27
ककुदः सर्वसैन्यानां सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
जयश्रियाऽवबद्धस्तु सुयोधनवशानुगः ।
पश्चादेष प्रयातव्यो न मे विघ्नकरो भवेत् ॥ ४.५६.२७ ॥
ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଶିଖରସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିବା, କିନ୍ତୁ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ବଶରେ ଚଳୁଥିବା ଏହି; ପରେ ଏହାକୁ ସରାଇ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଏ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ନ ହୁଏ।
4.56.28
इत्येतांस्त्वरितः पार्थः कथयित्वा तु चोत्तरे ।
रूपतश्चिह्नतश्चैव युद्धाय त्वरते पुनः ॥ ४.५६.२८ ॥
ଏହିପରି ଶୀଘ୍ର ପାର୍ଥ ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ଏମାନଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ରୂପ ଓ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚୟ ଦେଇ, ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତ୍ୱରା କଲେ।