ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.57.1
अश्वत्थामा ततस्तत्र कर्णं संप्रेक्ष्य वीर्यवान् ।
उवाच स्मयमानोऽसौ सूतपुत्रमरिन्दमम् ॥ ४.५७.१ ॥
ಆಗ ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ನಗುತ್ತಾ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮಿಸುವ ಸೂತಪುತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.57.2
कर्ण यस्त्वं सभामध्ये बह्वबद्धं विकत्थसे ।
न मे युधि समोऽस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.५७.२ ॥
ಕರ್ಣ! ಸಭೆಯ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮಾನರಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡೆ; ಅದೇ ಈಗ ನಿನ್ನ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
4.57.3
एषोऽन्तक इव क्रुद्धः सर्वभूतावमर्दनः ।
संग्रामशिरसो मध्ये दृम्भते केसरी यथा ॥ ४.५७.३ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಯಮನಂತೆ ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ಇವನು; ಯುದ್ಧದ ಮುಂಭಾಗದ ನಡುವೆ ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
4.57.4
शूरोसि यदि संग्रामे दर्शयस्व सभां विना ॥ ४.५७.४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶೂರನಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಭೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ (ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು) ತೋರಿಸು.
4.57.5
यद्यशक्तोसि संग्रामे पार्थेनाद्भुतकर्मणा ।
पुनरेव सभां गत्वा धार्तराष्ट्रेण धीमता।
मातुलं परिगृह्याशु मन्त्रयस्व यथासुखम् ॥ ४.५७.५ ॥
ಅದ್ಭುತಕರ್ಮಿ ಪಾರ್ಥನೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನ ಮಾವನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಬೇಗನೆ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಆಲೋಚಿಸು.
4.57.6
एवमुक्तस्तथा कर्णः क्रोधादुद्वृत्य लोचने ।
द्रोणपुत्रमिदं वाक्यमुवाच कुरुसन्निधौ ॥ ४.५७.६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ಣನು ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ, ಕೌರವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.57.7
नाहं बिभेमि बीभत्सोर्न कृष्णाद्देवकीसुतात् ।
पाण्डवेभ्योपि सर्वेभ्यः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ४.५७.७ ॥
ನಾನು ಬೀಭತ್ಸುವಿಗೆ (ಅರ್ಜುನನಿಗೆ) ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ; ದೇವಕಿಯ ಮಗ ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ; ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು.
4.57.8
सत्वाधिकानां पुंसां तु धनुर्वेदोपजीविनाम् ।
गर्जतां जायते दर्पः स्वरश्च न विषीदति ॥ ४.५७.८ ॥
ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ, ಧನುರ್ವೇದದಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಪುರುಷರಿಗೆ, ಗರ್ಜಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಉದಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರ ಧ್ವನಿ ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ.
4.57.9
पश्यत्वाचार्यपुत्रो मामर्जुनेनातिरंहसा ।
युध्यमानं सुसंयुक्तं जयो वै मय्यवस्थितः ॥ ४.५७.९ ॥
ಆಚಾರ್ಯಪುತ್ರ (ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ) ನೋಡಲಿ: ಅತಿವೇಗದಿಂದ ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಜಯವು ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದೆ.
4.57.10
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथिसत्तमः ॥ ४.५७.१० ॥
ಆಗ ನಗುತ್ತಾ, ಕುಂತಿಯ ಮಗ, ಬಿಳಿಕುದುರೆಗಳ ಒಡೆಯ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ) ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
4.57.11
महात्मानं मन्दबुद्धिर्निश्वसन्धृतराष्ट्रजः ।
उवाच स महाराज राजा दुर्योधनस्तदा ॥ ४.५७.११ ॥
ಮಹಾರಾಜ! ಆಗ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು (ಅರ್ಜುನನನ್ನು) ನೋಡಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ಹೇಳಿದನು.
4.57.12
न विद्मो ह्यर्जुनं तत्र वसन्तं मत्स्यवेश्मनि ।
तेनेदं कर्ण मत्स्यानामग्रहीष्म धनं बहु ॥ ४.५७.१२ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ (ವಿರಾಟನ) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಕರ್ಣ, ನಾವು ಮತ್ಸ್ಯರಿಂದ ಬಹಳ ಧನವನ್ನು ಕೈವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡೆವು.
4.57.13
एवं चेत्तर्हि गच्छामो विसृजन्तो धनं बहु ।
अयशो नातिवर्तेत लोकयोरुभयोरपि ॥ ४.५७.१३ ॥
ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಡೆಯೋಣ, ಈ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾ; ಉಭಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪಯಶಸ್ಸು ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರದು.
4.57.14
किं च युद्धात्परं नास्ति क्षत्रियाणां सुखावहम् ।
तस्मात्पार्थेन संग्रामं कुर्महे न पलायनम् ॥ ४.५७.१४ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಸುಖಕರವಾದುದು ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾರ್ಥನೊಡನೆ ಸಮರ ಮಾಡೋಣ, ಓಡಿಹೋಗುವುದಲ್ಲ.
4.57.15
एतावदुक्त्वा राजा वै ह्यभियानमियेष सः ।
तथा दशसहस्राणि वीराणां हि धनुष्मताम् ।
अभ्यद्रवंस्तदा पार्थं शलभा इव पावकम् ॥ ४.५७.१५ ॥
ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ ರಾಜನು ಆಕ್ರಮಣ ಬಯಸಿದನು; ಆಗ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಾದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವೀರರು ಪಾರ್ಥನ ಮೇಲೆ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ನುಗ್ಗಿದರು.
4.57.16
वर्मिता वाजिनस्तत्र संभृताश्च पदातिभिः ।
भीमरूपाश्च मातङ्गास्तोमराङ्कुशपाणिभिः । ॥ ४.५७.१६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕವಚ ತೊಟ್ಟ ಕುದುರೆಗಳಿದ್ದವು; ಕಾಲಾಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಈಟಿ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ ಹಿಡಿದ ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಆನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.
4.57.17
अधिष्ठिताः सुसंयत्तैर्हस्तिशिक्षाविशारदैः ।
अभ्यद्रवन्सुसंक्रुद्धाश्चापहस्तोद्यतायुधाः ॥ ४.५७.१७ ॥
ಆನೆ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ, ಸಿದ್ಧರಾದ ಸವಾರರನ್ನು ಹೊತ್ತವರಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎತ್ತಿದ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನುಗ್ಗಿದರು.
4.57.18
पञ्च चैनं रथोदग्रास्त्वरिताः पर्यवारयन् ।
द्रोणो भीष्मश्च कर्णश्च कुरुराजश्च वीर्यवान् ॥ ४.५७.१८ ॥
ಐದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿಕರು ವೇಗವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು—ದ್ರೋಣ, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕುರುರಾಜ.
4.57.19
अश्वत्थामा महाबाहुर्धनुर्वेदपरायणः ।
इषूंश्च सम्यगस्यन्तो जीमूता इव वार्षिकाः ॥ ४.५७.१९ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಮಳೆಗಾಲದ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
4.57.20
ते लाभमिव मन्वानाः प्रत्यगृह्णन्धनंजयम् ।
शरौघानभिवर्षन्तो नादयन्तो दिशो दश ॥ ४.५७.२० ॥
ಅವರು ಲಾಭ ಪಡೆದಂತೆ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು; ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದರು.
4.57.21
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथिसत्तमान् ॥ ४.५७.२१ ॥
ಆಗ ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಬೀಭತ್ಸು, ಬಿಳಿಯ ಕುದುರೆಗಳ ಅರ್ಜುನ, ನಗುತ್ತಾ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿಕರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು.
4.57.22
यथा रश्मिभिरादित्यः प्रच्छादयति मेदिनीम् ।
तथा गाण्डीवनिर्मुक्तैः शरैराच्छादयद्दिशः ॥ ४.५७.२२ ॥
ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ, ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಹೊರಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು.
4.57.23
न रथानां न चाश्वानां न ध्वजानां न वर्मिणाम् ।
अतिविद्धैः शितैर्बाणैरासीदद्व्यङ्गुलिरन्तरम् ॥ ४.५७.२३ ॥
ರಥಗಳಿಗೆ, ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ, ಧ್ವಜಗಳಿಗೆ, ಕವಚಧಾರಿಗಳಿಗೆ ನಡುವೆ — ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು — ಎರಡು ಬೆರಳಷ್ಟೂ ಅಂತರ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
4.57.24
दैवयोगाद्धि पार्थस्य हयानामुत्तरस्य च ।
शिक्षाबलोपपन्नत्वादस्त्राणां वै परिक्रमात्।
ध्वजगाण्डीवयोश्चापि दैव्या शक्त्या च मायया ॥ ४.५७.२४ ॥
ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಪಾರ್ಥನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರನ ಕುದುರೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಚಲನೆಯಿಂದ, ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಗಾಂಡೀವದ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾಯೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದವು.
4.57.25
इतस्ततश्च संयाने दूरे वाऽप्यथवाऽन्तिके ।
दुर्गे विषमजाते वा स्थले निम्ने तथा क्षितौ।
न च रुध्येद्गतिस्तस्य रथस्य मनसो यथा ॥ ४.५७.२५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ, ಚಲಿಸುವ ರಥದಲ್ಲಿ, ದೂರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ದುರ್ಗಮ ಅಥವಾ ಅಸಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಅಥವಾ ತಗ್ಗಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ನೆಲದ ಮೇಲೂ, ಅವನ ರಥದ ಗತಿ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಎಲ್ಲೂ ತಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
4.57.26
समरेषु तु विद्वांसस्तस्य तांस्तान्परिक्रमान् ।
वीर्यमत्यद्भुतं दृष्ट्वा तथा पार्थस्य तद्बलम् ।
त्रेसुरेवं परे भीताः पराङ्मुखरथा अपि। ॥ ४.५७.२६ ॥
ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದವರು ಅವನ ಆ ಆ ಸುತ್ತಾಟಗಳನ್ನು, ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು, ಪಾರ್ಥನ ಆ ಬಲವನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯಗೊಂಡರು; ಹೀಗೆ ಶತ್ರುಗಳು ಭಯಭೀತರಾದರು, ರಥಗಳು ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಓಡಿದವು.
4.57.27
कालाग्निमिव बीभत्सुं निर्दहन्तमिव प्रजाः ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुर्ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ४.५७.२७ ॥
ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇದ್ದ ಬೀಭತ್ಸುವನ್ನು (ಅರ್ಜುನನನ್ನು) ಶತ್ರುಗಳು ನೋಡಲಾರದೆ ಹೋದರು; ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ನೋಡಲಾರದಂತೆ.
4.57.28
तानि भिन्नान्यनीकानि रेजुरर्जुनमार्गणैः ।
तिग्मांशोश्च घनाभ्राणि व्याप्तानीव गभस्तिभिः ॥ ४.५७.२८ ॥
ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ಆ ಸೇನೆಗಳು, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದಟ್ಟ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದವು.
4.57.29
अशोकाना वनानीव सञ्चितैः कुसुमैः शुभैः ।
पार्थः संरञ्जयामास रुधिरेणाकुलं बलम् ॥ ४.५७.२९ ॥
ಅಶೋಕ ವನಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿದ ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಬಣ್ಣಿಸಿದಂತೆ, ಪಾರ್ಥನು ರಕ್ತದಿಂದ ಕಲಕಿದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದನು.
4.57.30
सहस्रशोऽर्जुनशरैश्छिन्नान्युच्चावचानि च ।
छत्राणि च पताकाश्च खेऽभ्युवाह सदागतिः ॥ ४.५७.३० ॥
ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಎತ್ತರದ ಛತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು, ಸದಾ ಚಲಿಸುವ ಗಾಳಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಿತು.
4.57.31
ये ह्यर्जुनबलत्रस्ताः परिपेतुर्दिशो दश ।
रथात्तं देशमुत्सृज्य पार्थच्छिन्नयुगा हयाः ॥ ४.५७.३१ ॥
ಅರ್ಜುನನ ಬಲಕ್ಕೆ ಭಯಗೊಂಡು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿದವರು; ಪಾರ್ಥನಿಂದ ನೊಗ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕುದುರೆಗಳು ರಥವನ್ನು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿದವು.
4.57.32
निकृत्तपूर्वचरणास्ते निपेतुः शितैः शरैः ।
शिरोभिः प्रथमं जग्मुर्मेदिनीं जघनैर्हयाः ॥ ४.५७.३२ ॥
ಮುಂಗಾಲು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದವು; ಮೊದಲು ತಲೆಗಳಿಂದ, ನಂತರ ಹಿಂಭಾಗಗಳಿಂದ ಕುದುರೆಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದವು.
4.57.33
चक्षुर्नासाविषाणेषु दन्तवेष्टेषु च द्विपान् ।
मर्मस्वन्येषु चाहत्य तथा निघ्नन्गजोत्तमाः ॥ ४.५७.३३ ॥
ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ದಂತಗಳು, ದಂತ ಕವಚಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆದು, ಹೀಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತ.
4.57.34
कौरवाणां गजानां च शरीरैर्गतचेतसाम् ।
क्षणेन संवृता भूमिर्मेघैरिव नभस्थलम् ॥ ४.५७.३४ ॥
ಕೌರವರ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ ದೇಹಗಳಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ.
4.57.35
अस्त्रैर्दिव्यैर्महाबाहुरर्जुनः प्रहसन्निव ।
बडबामुखसंभूतः कालाग्निरिव संवृतः ॥ ४.५७.३५ ॥
ದಿವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮಹಾಬಾಹು ಅರ್ಜುನನು ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಬಡಬಾಮುಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದನು.
4.57.36
यथा युगान्तसमये सर्वं स्थावरजङ्गमम् ।
कालपक्वमशेषेण धक्ष्येदुग्रशिखः शिखी ॥ ४.५७.३६ ॥
ಯುಗಾಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾಲದಿಂದ ಪಕ್ವವಾದ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮವೆಲ್ಲವನ್ನು, ಉಗ್ರ ಜ್ವಾಲೆಯ ಅಗ್ನಿ ಶೇಷವಿಲ್ಲದಂತೆ ಸುಡುವಂತೆ.
4.57.37
तद्वत्पार्थोऽस्रतेजोभिर्धनुषो निस्वनेन च ।
दैवाद्वीर्याच्च बीभत्सुस्तस्मिन्दौर्योधने बले ॥ ४.५७.३७ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಪಾರ್ಥನು ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಧನುಸ್ಸಿನ ಟಂಕಾರದಿಂದಲೂ, ದೈವಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದಲೂ, ಬೀಭತ್ಸುವು ಆ ದುರ್ಯೋಧನನ ಸೇನೆಯನ್ನು (ಕಂಗೆಡಿಸಿದನು).
4.57.38
रणे शक्तिममित्राणां प्रणीयोपनिनाय सः ।
चेष्टां प्रायेण भूतानां रात्रिः प्राणभृतामिव ॥ ४.५७.३८ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶತ್ರುಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ಅವರನ್ನು (ಸಾವಿನ ಬಳಿಗೆ) ಕೊಂಡೊಯ್ದನು; ರಾತ್ರಿಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಹುತೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವಂತೆ.
4.57.39
सोऽतीयात्सहसा शत्रून्सहसा तेऽभिपेदिरे ।
शीघ्रादूरं दृढामोघमस्त्रमस्यातिमानुषम् ।
दृष्ट्वा ते कौरवा भीता अतिमानुषविक्रमम् ॥ ४.५७.३९ ॥
ಅವನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು; ಅವರು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು. ಅವನ ಅಸ್ತ್ರವು ವೇಗವಾಗಿ, ದೂರದವರೆಗೆ, ದೃಢವಾಗಿ, ಅಮೋಘವಾಗಿ, ಮಾನವಾತೀತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಮಾನವಾತೀತ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡು ಕೌರವರು ಭಯಗೊಂಡರು.
4.57.40
खगपत्राभिसंवीतैः खाविष्टैः खगमैरिव ।
अर्जुनस्य खमावव्रे लोहितप्राणपैः खगैः ॥ ४.५७.४० ॥
ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗರಿಯುಳ್ಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ, ರಕ್ತ ಕುಡಿಯುವ ಬಾಣಗಳು ಅರ್ಜುನನ ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದವು.
4.57.41
अर्जुनेन विनिर्मुक्ताः शरा गाण्डीवधन्वना ।
तार्क्ष्यवेगा इवाकाशे ससञ्जुः परमर्मसु ॥ ४.५७.४१ ॥
ಗಾಂಡೀವ ಧನುರ್ಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನು ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳು ಗರುಡನ ವೇಗದಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರಿ ಶತ್ರುಗಳ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತಾಗಿದವು.
4.57.42
वर्माणि सारथिश्चैव हेमजालानि वाजिनाम् ।
किरीटं सूर्यसंकाशं वैयाघ्रमथ चर्म च ॥ ४.५७.४२ ॥
ಕವಚಗಳು, ಸಾರಥಿ, ಕುದುರೆಗಳ ಚಿನ್ನದ ಜಾಲದ ಅಲಂಕಾರಗಳು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟ, ಹುಲಿಚರ್ಮದ ಗುರಾಣಿ ಕೂಡ (ಛಿದ್ರವಾದವು).
4.57.43
ततः सर्वाणि गात्राणि रथस्य द्विषतां शरैः ।
नीहारेणेव भूतानि छन्नानीह चकाशिरे ॥ ४.५७.४३ ॥
ಆಗ ಶತ್ರುಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಥದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು; ಮಂಜಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಜೀವಿಗಳಂತೆ ಅವು ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದವು.
4.57.44
सकृदेव न तं शेकुः कथमभ्यसितुं परे ।
अनभ्यस्तः पुनस्तैर्हि रथः सोभिपपात तान् ॥ ४.५७.४४ ॥
ಶತ್ರುಗಳು ಒಮ್ಮೆಯೂ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಮುಟ್ಟದ ಆ ರಥವು ಅವರ ಮೇಲೆ ಎರಗಿತು.
4.57.45
तच्छरा द्विट्शरीरेषु यथा च न ससञ्जिरे ।
द्विधाऽनीकेषु बीभत्सोर्न ससञ्ज रथस्तथा ॥ ४.५७.४५ ॥
ಅವನ ಬಾಣಗಳು ಶತ್ರುಗಳ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಬೀಭತ್ಸುವಿನ (ಅರ್ಜುನನ) ರಥವೂ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಲಿಲ್ಲ.
4.57.46
स तद्धि क्षोभयामास विगाह्यारिबलं रथी ।
अनन्तवेगो भुजगः क्रीडन्निव महार्णवे ॥ ४.५७.४६ ॥
ಆ ರಥಿಕನು ಶತ್ರುಸೇನೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅದನ್ನು ಕಲಕಿಸಿದನು; ಅನಂತ ವೇಗವುಳ್ಳ ಹಾವು ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾ ಕಲಕುವಂತೆ.
4.57.47
अस्यतो नित्यमत्यर्थं सर्वघोषाधिकस्तथा ।
संनादः श्रूयते भूतैर्धनुषश्च किरीटिनः ॥ ४.५७.४७ ॥
ಬಾಣ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಿರೀಟಧಾರಿಯ (ಅರ್ಜುನನ) ಬಿಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಯು ಎಲ್ಲ ಶಬ್ದಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
4.57.48
संच्छिन्नास्तत्र मातङ्गा बाणैरल्पान्तरान्तरैः ।
संस्यूतास्तत्र दृश्यन्ते मेघा इव गभस्तिभिः ॥ ४.५७.४८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಂಡು, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಅಂತರಗಳಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಲಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಅವು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.
4.57.49
दिशोऽनुभ्रमतः सर्वा सव्यदक्षिणमस्यतः ।
सततं दृश्यते युद्धे सायकासनमण्डलम् ॥ ४.५७.४९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಎಡ ಬಲಕ್ಕೆ ಬಾಣ ಹೂಡುತ್ತಾ, ಬಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲಿನ ವೃತ್ತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.
4.57.50
पतन्त्यरूपेषु यथा चक्षूंषि न कदाचन ।
नालक्ष्येषु शराः पेतुस्तस्य गाण्डीवधन्वनः ॥ ४.५७.५० ॥
ಕಣ್ಣುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ, ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದವನ ಬಾಣಗಳು ಕಾಣದ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ.
4.57.51
महागजसहस्रस्य युगपन्मृद्गतो वनम् ।
कौन्तेयरथमार्गस्तु रणे घोरतरोऽभवत् ॥ ४.५७.५१ ॥
ಸಾವಿರ ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಳಿದ ಕಾಡಿನಂತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌಂತೇಯನ ರಥದ ಹಾದಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಯಿತು.
4.57.52
नूनं पार्थजयैषित्वाच्छक्रः सर्वामरैः सह ।
हन्त्यस्मानिति मन्यन्ते पार्थेनैवार्दिताः परे ॥ ४.५७.५२ ॥
ಪಾರ್ಥನ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವುದರಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು, ಪಾರ್ಥನಿಂದಲೇ ಪೀಡಿತರಾದ ಶತ್ರುಗಳು ಭಾವಿಸಿದರು.
4.57.53
घ्नन्तमत्यर्थमहितान्सव्यसाचिनमाहवे ।
कालमर्जुनरूपेण ग्रसन्तमिव च प्रजाः ॥ ४.५७.५३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯನ್ನು, ಅರ್ಜುನನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಲನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
4.57.54
कुरुसेनाशरीराणि पार्थेनानाहतान्यपि ।
पेतुः पार्थहतानीव पार्थकर्मानुदर्शनात् ॥ ४.५७.५४ ॥
ಕುರು ಸೇನೆಯ ದೇಹಗಳು, ಪಾರ್ಥನಿಂದ ಹೊಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಪಾರ್ಥನ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾರ್ಥನಿಂದಲೇ ಹತವಾದಂತೆ ಬಿದ್ದವು.
4.57.55
ओषधीनां शिरांसीव कालपक्तिसमन्वयात् ।
अवनेमुः कुरूणां हि शिरांस्यर्जुनजाद्भयात् ॥ ४.५७.५५ ॥
ಕಾಲದ ಪಕ್ವತೆಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಓಷಧಿಗಳ ತಲೆಗಳು ಬಾಗುವಂತೆ, ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯದಿಂದ ಕುರುಗಳ ತಲೆಗಳು ಬಾಗಿದವು.
4.57.56
चकार चार्जुनः क्रोधाद्विमुखान्रुषितानपि ॥ ४.५७.५६ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡವರನ್ನೂ ವಿಮುಖರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
4.57.57
अर्जुनेनापि भिन्नानि बलाग्नाणि पुनः क्वचित् ।
चक्रुर्लोहितधाराभिर्धरणीं लोहितोत्तराम् ॥ ४.५७.५७ ॥
ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಗಳು ಎಲ್ಲೋ ರಕ್ತಧಾರೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ತದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದವು.
4.57.58
लोहितेनापि संपृक्तैः पांसुभिः पवनोद्धतैः ।
तेनैव च समुद्धूतैः सूक्ष्मैर्लोहितबिन्दुभिः ॥ ४.५७.५८ ॥
ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಧೂಳಿನಿಂದ, ಅದೇ ರಕ್ತದಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತಬಿಂದುಗಳಿಂದಲೂ (ಭೂಮಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು).
4.57.59
लोहितार्द्रैः प्रहरणैः प्रभग्ना लोहितोक्षिताः ।
लोहितेषु निमग्नास्ते निहताश्च किरीटिना ॥ ४.५७.५९ ॥
ರಕ್ತದಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಮುರಿದುಹೋದವರು, ರಕ್ತದಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರು, ಕಿರೀಟಿ (ಅರ್ಜುನ) ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವರು.
4.57.60
बभूवुर्लोहितास्तत्र भृशमादित्यरश्मयः ।
आकाशं तत्क्षणेनासीत्सन्ध्याभ्रमिव लोहितं ॥ ४.५७.६० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳು ಬಹಳ ಕೆಂಪಾದವು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆಕಾಶ ಸಂಜೆಯ ಮೇಘದಂತೆ ಕೆಂಪಾಯಿತು.
4.57.61
अप्यस्तं प्राप्य चादित्यो निवर्तेत न पाण्डवः ।
निवर्तन्ते न जित्वारिं नित्यजल्पविचक्षणाः ॥ ४.५७.६१ ॥
ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತವನ್ನು ತಲುಪಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದರೂ, ಪಾಂಡವರು ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ; ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲದೆ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಸದಾ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.
4.57.62
तान्सर्वान्समरे शूरान्पौरुषे पर्यवस्थितान् ।
दिव्यैरस्त्रैरमोघात्मा सर्वानार्च्छद्धनुर्धरान् ॥ ४.५७.६२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲ ಶೂರರನ್ನು, ಗುರಿ ತಪ್ಪದವನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ಧನುರ್ಧರರೆಲ್ಲರನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
4.57.63
स तु द्रोणं त्रिसप्तत्या नाराचानां समार्पयत् ।
अशीत्या शकुनिं चैव द्रौणिमप्याशु सप्तभिः ॥ ४.५७.६३ ॥
ಅವನು ದ್ರೋಣನನ್ನು ಎಪ್ಪತ್ತಮೂರು ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಶಕುನಿಯನ್ನು ಎಂಬತ್ತರಿಂದ, ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಏಳರಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
4.57.64
दुःसहं दशभिर्बाणैरर्जुनः समविध्यत ।
दुश्यासनं द्वादशभिः कृपं शारद्वतं त्रिभिः।
भीष्मं शान्तनवं षष्ट्या प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.५७.६४ ॥
ಅರ್ಜುನನು ದುಃಸಹನನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ದುಃಶಾಸನನನ್ನು ಹನ್ನೆರಡರಿಂದ, ಶಾರದ್ವತ ಕೃಪನನ್ನು ಮೂರರಿಂದ, ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಅರವತ್ತರಿಂದ ಎದೆಯ ನಡುವೆ ಹೊಡೆದನು.
4.57.65
स कर्णं कर्णिनाऽविध्यत्पीतेन निशितेन च ।
वासविर्द्विषतां मध्ये विव्याध परमेषुणा ॥ ४.५७.६५ ॥
ಅವನು ಕರ್ಣನನ್ನು ಕರ್ಣಿ ಬಾಣದಿಂದ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸವಿ ಪರಮ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
4.57.66
स कर्णं सतनुत्राणं निर्भिद्य निशितः शरः ।
अगच्छद्दानयन्भूमिं चोदितो दृढधन्वना ॥ ४.५७.६६ ॥
ಕವಚದೊಂದಿಗೆ ಕರ್ಣನನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಆ ಹರಿತವಾದ ಬಾಣವು, ದೃಢಧನ್ವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು.
4.57.67
ततोऽस्य वाहान्व्यहनच्चतुर्भिश्चतुरः क्षुरैः ।
सारथेश्च शिरः कायादपाहरदरिन्दमः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद चापं तस्य करे स्थितम् ॥ ४.५७.६७ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷುರಪ್ರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಿಯು ಸಾರಥಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಕಡಿದನು. ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿದನು.
4.57.68
तस्मिन्विद्धे महाभागे कर्णे सर्वास्त्रपारगे ।
हताश्वसूते विरथे ततोऽनीकमभज्यत ॥ ४.५७.६८ ॥
ಮಹಾಭಾಗ, ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರ ಪಾರಂಗತನಾದ ಕರ್ಣನು ಗಾಯಗೊಂಡು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಥಿ ಹತರಾಗಿ, ರಥವಿಲ್ಲದವನಾದಾಗ, ಸೇನೆ ಛಿದ್ರವಾಯಿತು.