മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.57.1
अश्वत्थामा ततस्तत्र कर्णं संप्रेक्ष्य वीर्यवान् ।
उवाच स्मयमानोऽसौ सूतपुत्रमरिन्दमम् ॥ ४.५७.१ ॥
അപ്പോൾ വീര്യവാനായ അശ്വത്ഥാമാവ് അവിടെ കർണ്ണനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന സൂതപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
4.57.2
कर्ण यस्त्वं सभामध्ये बह्वबद्धं विकत्थसे ।
न मे युधि समोऽस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.५७.२ ॥
കർണ്ണാ! സഭാമധ്യത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ എനിക്കു തുല്യനില്ലെന്ന് നീ അതിരുവിട്ട് വമ്പു പറഞ്ഞുവല്ലോ; ആ സമയം ഇതാ നിന്റെ മുന്നിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
4.57.3
एषोऽन्तक इव क्रुद्धः सर्वभूतावमर्दनः ।
संग्रामशिरसो मध्ये दृम्भते केसरी यथा ॥ ४.५७.३ ॥
കോപിച്ച യമനെപ്പോലെ സർവഭൂതങ്ങളെയും മർദ്ദിക്കുന്നവനാണിവൻ; യുദ്ധമുഖത്തിന്റെ നടുവിൽ സിംഹം പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്നു.
4.57.4
शूरोसि यदि संग्रामे दर्शयस्व सभां विना ॥ ४.५७.४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നീ ശൂരനാണെങ്കിൽ, സഭയില്ലാതെ (നിന്റെ ശൗര്യം) കാണിക്കൂ.
4.57.5
यद्यशक्तोसि संग्रामे पार्थेनाद्भुतकर्मणा ।
पुनरेव सभां गत्वा धार्तराष्ट्रेण धीमता।
मातुलं परिगृह्याशु मन्त्रयस्व यथासुखम् ॥ ४.५७.५ ॥
അദ്ഭുതകർമ്മിയായ പാർത്ഥനോട് യുദ്ധത്തിൽ നീ അശക്തനെങ്കിൽ, വീണ്ടും സഭയിൽ ചെന്ന്, ബുദ്ധിമാനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോടും നിന്റെ മാതുലനെ പിടിച്ചുകൊണ്ടും വേഗം ഇഷ്ടംപോലെ ആലോചിച്ചുകൊള്ളൂ.
4.57.6
एवमुक्तस्तथा कर्णः क्रोधादुद्वृत्य लोचने ।
द्रोणपुत्रमिदं वाक्यमुवाच कुरुसन्निधौ ॥ ४.५७.६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട കർണ്ണൻ കോപത്താൽ കണ്ണുകൾ ഉരുട്ടി, കുരുക്കളുടെ സന്നിധിയിൽ ദ്രോണപുത്രനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
4.57.7
नाहं बिभेमि बीभत्सोर्न कृष्णाद्देवकीसुतात् ।
पाण्डवेभ्योपि सर्वेभ्यः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ४.५७.७ ॥
ഞാൻ ബീഭത്സുവിനെ (അർജുനനെ) ഭയപ്പെടുന്നില്ല; ദേവകീപുത്രനായ കൃഷ്ണനെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല; പാണ്ഡവരായ എല്ലാവരെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല. ഞാൻ ക്ഷത്രധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനാണ്.
4.57.8
सत्वाधिकानां पुंसां तु धनुर्वेदोपजीविनाम् ।
गर्जतां जायते दर्पः स्वरश्च न विषीदति ॥ ४.५७.८ ॥
സത്ത്വത്തിൽ മികച്ചവരും ധനുർവേദം കൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവരുമായ പുരുഷന്മാരിൽ, ഗർജിക്കുന്നവർക്ക് അഹങ്കാരം ഉണരുന്നു; അവരുടെ സ്വരം തളരുന്നില്ല.
4.57.9
पश्यत्वाचार्यपुत्रो मामर्जुनेनातिरंहसा ।
युध्यमानं सुसंयुक्तं जयो वै मय्यवस्थितः ॥ ४.५७.९ ॥
ആചാര്യപുത്രൻ (അശ്വത്ഥാമാവ്) കാണട്ടെ: അതിവേഗത്തോടെ അർജുനനോടൊപ്പം ഞാൻ നന്നായി പൊരുതുന്നു; വിജയം എന്നിൽ തന്നെ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നു.
4.57.10
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथिसत्तमः ॥ ४.५७.१० ॥
അപ്പോൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, കുന്തീപുത്രനും വെള്ളക്കുതിരകളുള്ളവനും രഥികരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ദിവ്യാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
4.57.11
महात्मानं मन्दबुद्धिर्निश्वसन्धृतराष्ट्रजः ।
उवाच स महाराज राजा दुर्योधनस्तदा ॥ ४.५७.११ ॥
മഹാരാജാവേ! അപ്പോൾ മന്ദബുദ്ധിയായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ രാജാവ് ദുര്യോധനൻ ആ മഹാത്മാവിനെ (അർജുനനെ) നോക്കി നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
4.57.12
न विद्मो ह्यर्जुनं तत्र वसन्तं मत्स्यवेश्मनि ।
तेनेदं कर्ण मत्स्यानामग्रहीष्म धनं बहु ॥ ४.५७.१२ ॥
അർജുനൻ മത്സ്യരാജാവിന്റെ (വിരാടന്റെ) ഭവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു; അതിനാൽ, കർണാ, ഞങ്ങൾ മത്സ്യരിൽ നിന്ന് വളരെ ധനം കൈവശപ്പെടുത്തി.
4.57.13
एवं चेत्तर्हि गच्छामो विसृजन्तो धनं बहु ।
अयशो नातिवर्तेत लोकयोरुभयोरपि ॥ ४.५७.१३ ॥
എങ്കിൽ നമുക്ക് പോകാം, ഈ വലിയ ധനം ഉപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്; ഇരു ലോകങ്ങളിലും അപകീർത്തി നമ്മെ മറികടക്കില്ല.
4.57.14
किं च युद्धात्परं नास्ति क्षत्रियाणां सुखावहम् ।
तस्मात्पार्थेन संग्रामं कुर्महे न पलायनम् ॥ ४.५७.१४ ॥
ക്ഷത്രിയർക്ക് യുദ്ധത്തേക്കാൾ സുഖകരമായി മറ്റൊന്നില്ല; അതിനാൽ പാർത്ഥനോട് യുദ്ധം ചെയ്യാം, ഓടിപ്പോകരുത്.
4.57.15
एतावदुक्त्वा राजा वै ह्यभियानमियेष सः ।
तथा दशसहस्राणि वीराणां हि धनुष्मताम् ।
अभ्यद्रवंस्तदा पार्थं शलभा इव पावकम् ॥ ४.५७.१५ ॥
ഇത്രയും പറഞ്ഞ് രാജാവ് ആക്രമിക്കാൻ ഇച്ഛിച്ചു; അപ്പോൾ വില്ലാളികളായ പതിനായിരം വീരന്മാർ പാർത്ഥന്റെ നേരെ ഈയാംപാറ്റകൾ തീയിലേക്ക് എന്നപോലെ പാഞ്ഞടുത്തു.
4.57.16
वर्मिता वाजिनस्तत्र संभृताश्च पदातिभिः ।
भीमरूपाश्च मातङ्गास्तोमराङ्कुशपाणिभिः । ॥ ४.५७.१६ ॥
അവിടെ കവചമണിഞ്ഞ കുതിരകളുണ്ടായിരുന്നു; കാലാൾപ്പട നിറഞ്ഞിരുന്നു; കൈകളിൽ കുന്തവും അങ്കുശവുമേന്തിയ ഭയാനകരൂപികളായ ആനകളുമുണ്ടായിരുന്നു.
4.57.17
अधिष्ठिताः सुसंयत्तैर्हस्तिशिक्षाविशारदैः ।
अभ्यद्रवन्सुसंक्रुद्धाश्चापहस्तोद्यतायुधाः ॥ ४.५७.१७ ॥
ആനപരിശീലനത്തിൽ വിദഗ്ധരായ, നന്നായി ഒരുങ്ങിയ സവാരിക്കാർ കയറിയവർ, അതിയായ കോപത്തോടെ, കൈയിൽ വില്ലും ഉയർത്തിയ ആയുധങ്ങളുമായി പാഞ്ഞു.
4.57.18
पञ्च चैनं रथोदग्रास्त्वरिताः पर्यवारयन् ।
द्रोणो भीष्मश्च कर्णश्च कुरुराजश्च वीर्यवान् ॥ ४.५७.१८ ॥
അഞ്ചു ശ്രേഷ്ഠ രഥികർ വേഗത്തിൽ അവനെ വളഞ്ഞു—ദ്രോണൻ, ഭീഷ്മർ, കർണൻ, പരാക്രമിയായ കുരുരാജൻ.
4.57.19
अश्वत्थामा महाबाहुर्धनुर्वेदपरायणः ।
इषूंश्च सम्यगस्यन्तो जीमूता इव वार्षिकाः ॥ ४.५७.१९ ॥
മഹാബാഹുവായ അശ്വത്ഥാമാവ്, ധനുർവേദത്തിൽ നിഷ്ഠനായി, വർഷകാലമേഘങ്ങളെപ്പോലെ അമ്പുകൾ നന്നായി എയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു.
4.57.20
ते लाभमिव मन्वानाः प्रत्यगृह्णन्धनंजयम् ।
शरौघानभिवर्षन्तो नादयन्तो दिशो दश ॥ ४.५७.२० ॥
അവർ ലാഭം നേടിയതുപോലെ ധനഞ്ജയനെ എതിരേറ്റു; അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം ചൊരിഞ്ഞ്, പത്ത് ദിക്കുകളും മുഴക്കി.
4.57.21
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथिसत्तमान् ॥ ४.५७.२१ ॥
പിന്നെ കുന്തീപുത്രനായ ബീഭത്സു, വെള്ളക്കുതിരകളുള്ള അർജ്ജുനൻ, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദിവ്യാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച് ആ ശ്രേഷ്ഠ രഥികരെ എതിർത്തു.
4.57.22
यथा रश्मिभिरादित्यः प्रच्छादयति मेदिनीम् ।
तथा गाण्डीवनिर्मुक्तैः शरैराच्छादयद्दिशः ॥ ४.५७.२२ ॥
സൂര്യൻ തന്റെ രശ്മികളാൽ ഭൂമിയെ മൂടുന്നതുപോലെ, ഗാണ്ഡീവത്തിൽനിന്നു വിട്ട അമ്പുകളാൽ അവൻ ദിക്കുകളെ മൂടി.
4.57.23
न रथानां न चाश्वानां न ध्वजानां न वर्मिणाम् ।
अतिविद्धैः शितैर्बाणैरासीदद्व्यङ्गुलिरन्तरम् ॥ ४.५७.२३ ॥
രഥങ്ങൾക്കും കുതിരകൾക്കും കൊടികൾക്കും കവചധാരികൾക്കും ഇടയിൽ — മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ — രണ്ടു വിരൽ അകലംപോലും ശേഷിച്ചില്ല.
4.57.24
दैवयोगाद्धि पार्थस्य हयानामुत्तरस्य च ।
शिक्षाबलोपपन्नत्वादस्त्राणां वै परिक्रमात्।
ध्वजगाण्डीवयोश्चापि दैव्या शक्त्या च मायया ॥ ४.५७.२४ ॥
ദൈവയോഗത്താൽ പാർത്ഥന്റെയും ഉത്തരന്റെയും കുതിരകൾ, ശിക്ഷണവും ബലവും ചേർന്നതിനാൽ, അസ്ത്രങ്ങളുടെ നിപുണമായ സഞ്ചാരത്താൽ, കൊടിയുടെയും ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെയും ദിവ്യശക്തിയാലും മായയാലും (സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു).
4.57.25
इतस्ततश्च संयाने दूरे वाऽप्यथवाऽन्तिके ।
दुर्गे विषमजाते वा स्थले निम्ने तथा क्षितौ।
न च रुध्येद्गतिस्तस्य रथस्य मनसो यथा ॥ ४.५७.२५ ॥
ഇവിടെയും അവിടെയും, ഓടുന്ന തേരിൽ, ദൂരത്തോ അടുത്തോ, ദുർഗമമോ വിഷമമോ ആയ നിലത്ത്, സമതലത്തിലോ താഴ്ചയിലോ, ഭൂമിയിലും, അവന്റെ തേരിന്റെ ഗതി മനസ്സുപോലെ ഒരിടത്തും തടയപ്പെട്ടില്ല.
4.57.26
समरेषु तु विद्वांसस्तस्य तांस्तान्परिक्रमान् ।
वीर्यमत्यद्भुतं दृष्ट्वा तथा पार्थस्य तद्बलम् ।
त्रेसुरेवं परे भीताः पराङ्मुखरथा अपि। ॥ ४.५७.२६ ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ വിദഗ്ധരായവർ അവന്റെ ഓരോ ചുറ്റിത്തിരിയലുകളും അതിശയകരമായ വീര്യവും പാർത്ഥന്റെ ആ ബലവും കണ്ട് ഭയന്നു; ഇങ്ങനെ ശത്രുക്കൾ ഭയന്നു, തേരുകൾ പിന്തിരിഞ്ഞോടി പോലും.
4.57.27
कालाग्निमिव बीभत्सुं निर्दहन्तमिव प्रजाः ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुर्ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ४.५७.२७ ॥
കാലാഗ്നിപോലെ, പ്രജകളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ നിന്ന ബീഭത്സുവിനെ (അർജുനനെ) ശത്രുക്കൾക്ക് നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ജ്വലിക്കുന്ന തീയെപ്പോലെ.
4.57.28
तानि भिन्नान्यनीकानि रेजुरर्जुनमार्गणैः ।
तिग्मांशोश्च घनाभ्राणि व्याप्तानीव गभस्तिभिः ॥ ४.५७.२८ ॥
അർജുനന്റെ അമ്പുകളാൽ ഭിന്നമായ ആ സേനകൾ, സൂര്യരശ്മികളാൽ വ്യാപിച്ച ഇടതൂർന്ന മേഘങ്ങൾപോലെ തിളങ്ങി.
4.57.29
अशोकाना वनानीव सञ्चितैः कुसुमैः शुभैः ।
पार्थः संरञ्जयामास रुधिरेणाकुलं बलम् ॥ ४.५७.२९ ॥
അശോകവനങ്ങളെ ശേഖരിച്ച മനോഹരമായ പൂക്കളാൽ ചായം പൂശുന്നതുപോലെ, പാർത്ഥൻ രക്തത്താൽ കലങ്ങിയ സേനയെ ചുവപ്പിച്ചു.
4.57.30
सहस्रशोऽर्जुनशरैश्छिन्नान्युच्चावचानि च ।
छत्राणि च पताकाश्च खेऽभ्युवाह सदागतिः ॥ ४.५७.३० ॥
അർജുനന്റെ അമ്പുകളാൽ ആയിരക്കണക്കിന് തവണ മുറിഞ്ഞ ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ കുടകളും കൊടികളും, സദാ ചലിക്കുന്ന കാറ്റ് ആകാശത്തേക്ക് വഹിച്ചു.
4.57.31
ये ह्यर्जुनबलत्रस्ताः परिपेतुर्दिशो दश ।
रथात्तं देशमुत्सृज्य पार्थच्छिन्नयुगा हयाः ॥ ४.५७.३१ ॥
അർജ്ജുനന്റെ ബലത്താൽ ഭയന്ന് പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിയവർ; പാർത്ഥൻ നുകം മുറിച്ച കുതിരകൾ ആ സ്ഥലത്ത് രഥം ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി.
4.57.32
निकृत्तपूर्वचरणास्ते निपेतुः शितैः शरैः ।
शिरोभिः प्रथमं जग्मुर्मेदिनीं जघनैर्हयाः ॥ ४.५७.३२ ॥
മുൻകാലുകൾ അറ്റ അവ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ വീണു; ആദ്യം തലകൊണ്ടും പിന്നെ പിൻഭാഗംകൊണ്ടും കുതിരകൾ ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു.
4.57.33
चक्षुर्नासाविषाणेषु दन्तवेष्टेषु च द्विपान् ।
मर्मस्वन्येषु चाहत्य तथा निघ्नन्गजोत्तमाः ॥ ४.५७.३३ ॥
കണ്ണുകളിലും മൂക്കിലും കൊമ്പുകളിലും കൊമ്പുറകളിലും മറ്റ് മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രഹരിച്ച് ഇങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠ ആനകളെ വധിച്ചുകൊണ്ട്.
4.57.34
कौरवाणां गजानां च शरीरैर्गतचेतसाम् ।
क्षणेन संवृता भूमिर्मेघैरिव नभस्थलम् ॥ ४.५७.३४ ॥
കൗരവരുടെയും ആനകളുടെയും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട ശരീരങ്ങളാൽ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു, മേഘങ്ങളാൽ ആകാശം മൂടുന്നതുപോലെ.
4.57.35
अस्त्रैर्दिव्यैर्महाबाहुरर्जुनः प्रहसन्निव ।
बडबामुखसंभूतः कालाग्निरिव संवृतः ॥ ४.५७.३५ ॥
ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ മഹാബാഹുവായ അർജ്ജുനൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, ബഡബാമുഖത്തിൽനിന്ന് ജനിച്ച കാലാഗ്നിപോലെ ചുറ്റപ്പെട്ടു നിന്നു.
4.57.36
यथा युगान्तसमये सर्वं स्थावरजङ्गमम् ।
कालपक्वमशेषेण धक्ष्येदुग्रशिखः शिखी ॥ ४.५७.३६ ॥
യുഗാന്തകാലത്ത്, കാലത്താൽ പാകമായ സ്ഥാവരജംഗമമായ സർവ്വവും, ഉഗ്രജ്വാലയുള്ള അഗ്നി ശേഷിക്കാതെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
4.57.37
तद्वत्पार्थोऽस्रतेजोभिर्धनुषो निस्वनेन च ।
दैवाद्वीर्याच्च बीभत्सुस्तस्मिन्दौर्योधने बले ॥ ४.५७.३७ ॥
അതുപോലെ പാർത്ഥൻ തന്റെ അസ്ത്രങ്ങളുടെ തേജസ്സുകൊണ്ടും വില്ലിന്റെ ഞാണൊലികൊണ്ടും, ദൈവബലംകൊണ്ടും വീര്യംകൊണ്ടും ആ ദുര്യോധനസേനയെ (ഭയപ്പെടുത്തി).
4.57.38
रणे शक्तिममित्राणां प्रणीयोपनिनाय सः ।
चेष्टां प्रायेण भूतानां रात्रिः प्राणभृतामिव ॥ ४.५७.३८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവൻ ശത്രുക്കളുടെ ശക്തി തകർത്ത് അവരെ (മരണത്തിന്റെ അരികിലേക്ക്) കൊണ്ടുപോയി; രാത്രി ജീവികളുടെ ചേഷ്ടകളെ ഒതുക്കുന്നതുപോലെ.
4.57.39
सोऽतीयात्सहसा शत्रून्सहसा तेऽभिपेदिरे ।
शीघ्रादूरं दृढामोघमस्त्रमस्यातिमानुषम् ।
दृष्ट्वा ते कौरवा भीता अतिमानुषविक्रमम् ॥ ४.५७.३९ ॥
അവൻ പെട്ടെന്ന് ശത്രുക്കളെ കടന്നുമുന്നേറി; അവർ പെട്ടെന്ന് അവന്റെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു. അവന്റെ അസ്ത്രം വേഗത്തിലും ദൂരത്തിലും ചെല്ലുന്നതും ഉറച്ചതും പിഴയ്ക്കാത്തതും മാനുഷികമല്ലാത്തതുമായിരുന്നു. ആ മാനുഷികേതര വീര്യം കണ്ട് കൗരവർ ഭയന്നു.
4.57.40
खगपत्राभिसंवीतैः खाविष्टैः खगमैरिव ।
अर्जुनस्य खमावव्रे लोहितप्राणपैः खगैः ॥ ४.५७.४० ॥
പക്ഷിച്ചിറകുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ്, ആകാശത്ത് പരന്ന, രക്തം കുടിക്കുന്ന അമ്പുകൾ അർജുനന്റെ ആകാശത്തെ മൂടി.
4.57.41
अर्जुनेन विनिर्मुक्ताः शरा गाण्डीवधन्वना ।
तार्क्ष्यवेगा इवाकाशे ससञ्जुः परमर्मसु ॥ ४.५७.४१ ॥
ഗാണ്ഡീവധന്വാവായ അർജുനൻ വിട്ട അമ്പുകൾ ഗരുഡന്റെ വേഗത്തോടെ ആകാശത്ത് പാഞ്ഞ് ശത്രുക്കളുടെ മർമസ്ഥാനങ്ങളിൽ തറച്ചു.
4.57.42
वर्माणि सारथिश्चैव हेमजालानि वाजिनाम् ।
किरीटं सूर्यसंकाशं वैयाघ्रमथ चर्म च ॥ ४.५७.४२ ॥
കവചങ്ങൾ, സാരഥി, കുതിരകളുടെ സ്വർണവല അലങ്കാരങ്ങൾ, സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന കിരീടം, കടുവത്തോൽ പരിച എന്നിവയും (തകർന്നു).
4.57.43
ततः सर्वाणि गात्राणि रथस्य द्विषतां शरैः ।
नीहारेणेव भूतानि छन्नानीह चकाशिरे ॥ ४.५७.४३ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളുടെ അമ്പുകളാൽ രഥത്തിന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും മൂടപ്പെട്ടു; മഞ്ഞുമൂടിയ ജീവികളെപ്പോലെ അവ അവിടെ പ്രകാശിച്ചു.
4.57.44
सकृदेव न तं शेकुः कथमभ्यसितुं परे ।
अनभ्यस्तः पुनस्तैर्हि रथः सोभिपपात तान् ॥ ४.५७.४४ ॥
ശത്രുക്കൾക്ക് ഒരിക്കൽപ്പോലും അവനെ നേരിടാനായില്ല; പിന്നെ അവർ ഒരിക്കലും അടുത്തുപോലും ചെന്നിട്ടില്ലാത്ത ആ രഥം അവരുടെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.
4.57.45
तच्छरा द्विट्शरीरेषु यथा च न ससञ्जिरे ।
द्विधाऽनीकेषु बीभत्सोर्न ससञ्ज रथस्तथा ॥ ४.५७.४५ ॥
അവന്റെ അമ്പുകൾ ശത്രുക്കളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചില്ല; അതുപോലെ ബീഭത്സുവിന്റെ (അർജുനന്റെ) രഥം ഇരു സേനകൾക്കിടയിലും കുടുങ്ങിയില്ല.
4.57.46
स तद्धि क्षोभयामास विगाह्यारिबलं रथी ।
अनन्तवेगो भुजगः क्रीडन्निव महार्णवे ॥ ४.५७.४६ ॥
ആ രഥി ശത്രുസേനയിലേക്ക് ആഴ്ന്നുകയറി അതിനെ ഇളക്കിമറിച്ചു; അനന്തവേഗമുള്ള സർപ്പം മഹാസമുദ്രത്തിൽ കളിക്കുന്നതുപോലെ.
4.57.47
अस्यतो नित्यमत्यर्थं सर्वघोषाधिकस्तथा ।
संनादः श्रूयते भूतैर्धनुषश्च किरीटिनः ॥ ४.५७.४७ ॥
അമ്പെയ്യുന്ന കിരീടധാരിയുടെ (അർജുനന്റെ) വില്ലിന്റെ ശബ്ദം എല്ലാ ഒച്ചകളെയും കവിഞ്ഞ് എപ്പോഴും ജീവികൾക്ക് കേൾക്കപ്പെട്ടു.
4.57.48
संच्छिन्नास्तत्र मातङ्गा बाणैरल्पान्तरान्तरैः ।
संस्यूतास्तत्र दृश्यन्ते मेघा इव गभस्तिभिः ॥ ४.५७.४८ ॥
അവിടെ ആനകൾ അമ്പുകളാൽ പിളർക്കപ്പെട്ടു; അവയ്ക്കിടയിൽ ചെറിയ വിടവുകൾ മാത്രം ശേഷിച്ചു. സൂര്യരശ്മികളാൽ തുന്നിച്ചേർക്കപ്പെട്ട മേഘങ്ങൾപോലെ അവ അവിടെ കാണപ്പെട്ടു.
4.57.49
दिशोऽनुभ्रमतः सर्वा सव्यदक्षिणमस्यतः ।
सततं दृश्यते युद्धे सायकासनमण्डलम् ॥ ४.५७.४९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ചുറ്റിക്കറങ്ങി, ഇടത്തോട്ടും വലത്തോട്ടും അമ്പെയ്തുകൊണ്ട്, അമ്പുകളും വില്ലും ചേർന്ന വൃത്തം നിരന്തരം കാണപ്പെട്ടു.
4.57.50
पतन्त्यरूपेषु यथा चक्षूंषि न कदाचन ।
नालक्ष्येषु शराः पेतुस्तस्य गाण्डीवधन्वनः ॥ ४.५७.५० ॥
കണ്ണുകൾ ഒരിക്കലും കാണാത്തവയിൽ വീഴാത്തതുപോലെ, ഗാണ്ഡീവധനുസ്സുള്ളവന്റെ അമ്പുകൾ കാണാത്ത ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ വീണില്ല.
4.57.51
महागजसहस्रस्य युगपन्मृद्गतो वनम् ।
कौन्तेयरथमार्गस्तु रणे घोरतरोऽभवत् ॥ ४.५७.५१ ॥
ആയിരം വലിയ ആനകൾ ഒരേസമയം ചവിട്ടിമെതിച്ച കാടുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ കൗന്തേയന്റെ രഥമാർഗം കൂടുതൽ ഭയാനകമായി.
4.57.52
नूनं पार्थजयैषित्वाच्छक्रः सर्वामरैः सह ।
हन्त्यस्मानिति मन्यन्ते पार्थेनैवार्दिताः परे ॥ ४.५७.५२ ॥
പാർഥന്റെ വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ ദേവന്മാരോടുമൊപ്പം നമ്മെ കൊല്ലുന്നു എന്ന് പാർഥനാൽ തന്നെ പീഡിതരായ ശത്രുക്കൾ കരുതി.
4.57.53
घ्नन्तमत्यर्थमहितान्सव्यसाचिनमाहवे ।
कालमर्जुनरूपेण ग्रसन्तमिव च प्रजाः ॥ ४.५७.५३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ അത്യധികം കൊല്ലുന്ന സവ്യസാചിയെ, അർജുനരൂപത്തിലുള്ള കാലൻ പ്രജകളെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ കണ്ടു.
4.57.54
कुरुसेनाशरीराणि पार्थेनानाहतान्यपि ।
पेतुः पार्थहतानीव पार्थकर्मानुदर्शनात् ॥ ४.५७.५४ ॥
കുരുസൈന്യത്തിന്റെ ശരീരങ്ങൾ, പാർഥനാൽ തട്ടപ്പെടാതിരുന്നിട്ടും, പാർഥന്റെ കർമ്മങ്ങൾ കണ്ടതിനാൽ പാർഥനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ വീണു.
4.57.55
ओषधीनां शिरांसीव कालपक्तिसमन्वयात् ।
अवनेमुः कुरूणां हि शिरांस्यर्जुनजाद्भयात् ॥ ४.५७.५५ ॥
കാലപാകത്തിന്റെ യോഗത്താൽ ഓഷധികളുടെ തലകൾ വളയുന്നതുപോലെ, അർജുനനിൽ നിന്നുള്ള ഭയത്താൽ കുരുക്കളുടെ തലകൾ താഴ്ന്നു.
4.57.56
चकार चार्जुनः क्रोधाद्विमुखान्रुषितानपि ॥ ४.५७.५६ ॥
അർജുനൻ കോപത്താൽ കോപിച്ചവരെയും പിന്തിരിപ്പിച്ചു.
4.57.57
अर्जुनेनापि भिन्नानि बलाग्नाणि पुनः क्वचित् ।
चक्रुर्लोहितधाराभिर्धरणीं लोहितोत्तराम् ॥ ४.५७.५७ ॥
അർജുനൻ വീണ്ടും പിളർത്തിയ സേനയുടെ മുൻനിരകൾ എവിടെയോ രക്തധാരകളാൽ ഭൂമിയെ രക്തംകൊണ്ടു മൂടി.
4.57.58
लोहितेनापि संपृक्तैः पांसुभिः पवनोद्धतैः ।
तेनैव च समुद्धूतैः सूक्ष्मैर्लोहितबिन्दुभिः ॥ ४.५७.५८ ॥
രക്തത്തിൽ കലർന്ന, കാറ്റിളക്കിയ പൊടികൊണ്ടും, അതേ രക്തത്തിൽ നിന്നുയർന്ന സൂക്ഷ്മ രക്തബിന്ദുക്കൾ കൊണ്ടും (ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു).
4.57.59
लोहितार्द्रैः प्रहरणैः प्रभग्ना लोहितोक्षिताः ।
लोहितेषु निमग्नास्ते निहताश्च किरीटिना ॥ ४.५७.५९ ॥
രക്തം നനഞ്ഞ ആയുധങ്ങളാൽ തകർന്നവരും രക്തം തളിക്കപ്പെട്ടവരും രക്തത്തിൽ മുങ്ങിയവരും കിരീടി (അർജുനൻ) കൊന്നവരുമായ അവർ.
4.57.60
बभूवुर्लोहितास्तत्र भृशमादित्यरश्मयः ।
आकाशं तत्क्षणेनासीत्सन्ध्याभ्रमिव लोहितं ॥ ४.५७.६० ॥
അവിടെ സൂര്യരശ്മികൾ അത്യധികം ചുവന്നു; ആ നിമിഷത്തിൽ തന്നെ ആകാശം സന്ധ്യാമേഘം പോലെ ചുവന്നു.
4.57.61
अप्यस्तं प्राप्य चादित्यो निवर्तेत न पाण्डवः ।
निवर्तन्ते न जित्वारिं नित्यजल्पविचक्षणाः ॥ ४.५७.६१ ॥
സൂര്യൻ അസ്തമയത്തിലെത്തി തിരിച്ചുപോയേക്കാം, പക്ഷേ പാണ്ഡവർ തിരിച്ചുപോവില്ല; ശത്രുവിനെ ജയിക്കാതെ അവർ മടങ്ങില്ല, അവർ എപ്പോഴും വ്യർഥവാക്കിൽ സമർത്ഥരല്ല.
4.57.62
तान्सर्वान्समरे शूरान्पौरुषे पर्यवस्थितान् ।
दिव्यैरस्त्रैरमोघात्मा सर्वानार्च्छद्धनुर्धरान् ॥ ४.५७.६२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വീര്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്ന ആ വീരന്മാരെയെല്ലാം, ലക്ഷ്യം പിഴയ്ക്കാത്തവൻ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ വില്ലാളികളെ എല്ലാം ആക്രമിച്ചു.
4.57.63
स तु द्रोणं त्रिसप्तत्या नाराचानां समार्पयत् ।
अशीत्या शकुनिं चैव द्रौणिमप्याशु सप्तभिः ॥ ४.५७.६३ ॥
അവൻ ദ്രോണനെ എഴുപത്തിമൂന്ന് നാരാചങ്ങളാൽ അടിച്ചു; ശകുനിയെ എണ്പതിനാൽ, ദ്രോണപുത്രനെയും വേഗത്തിൽ ഏഴിനാൽ അടിച്ചു.
4.57.64
दुःसहं दशभिर्बाणैरर्जुनः समविध्यत ।
दुश्यासनं द्वादशभिः कृपं शारद्वतं त्रिभिः।
भीष्मं शान्तनवं षष्ट्या प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.५७.६४ ॥
അർജ്ജുനൻ ദുസ്സഹനെ പത്ത് ബാണങ്ങളാൽ എയ്തു; ദുശ്ശാസനനെ പന്ത്രണ്ടിനാൽ, ശാരദ്വതനായ കൃപനെ മൂന്നിനാൽ, ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മരെ അറുപതിനാൽ മാർവിടത്തിന്റെ നടുവിൽ എയ്തു.
4.57.65
स कर्णं कर्णिनाऽविध्यत्पीतेन निशितेन च ।
वासविर्द्विषतां मध्ये विव्याध परमेषुणा ॥ ४.५७.६५ ॥
അവൻ കർണ്ണനെ കർണ്ണിബാണത്താലും, മഞ്ഞനിറവും മൂർച്ചയുമുള്ള ബാണത്താലും എയ്തു; ശത്രുക്കൾക്കിടയിൽ ഇന്ദ്രപുത്രൻ പരമബാണത്താൽ അടിച്ചു.
4.57.66
स कर्णं सतनुत्राणं निर्भिद्य निशितः शरः ।
अगच्छद्दानयन्भूमिं चोदितो दृढधन्वना ॥ ४.५७.६६ ॥
കവചത്തോടെ കർണ്ണനെ തുളച്ച് ആ മൂർച്ചയുള്ള ബാണം, ദൃഢധന്വാവിനാൽ പ്രേരിതമായി, ഭൂമിയെ പിളർന്ന് പോയി.
4.57.67
ततोऽस्य वाहान्व्यहनच्चतुर्भिश्चतुरः क्षुरैः ।
सारथेश्च शिरः कायादपाहरदरिन्दमः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद चापं तस्य करे स्थितम् ॥ ४.५७.६७ ॥
പിന്നെ അവൻ അവന്റെ നാല് കുതിരകളെ നാല് ക്ഷുരപ്രബാണങ്ങളാൽ വീഴ്ത്തി; ശത്രുനിഗ്രഹകനായവൻ സാരഥിയുടെ തല ഉടലിൽ നിന്ന് വെട്ടിമാറ്റി. അർധചന്ദ്രബാണത്താൽ അവന്റെ കൈയിലിരുന്ന വില്ലും മുറിച്ചു.
4.57.68
तस्मिन्विद्धे महाभागे कर्णे सर्वास्त्रपारगे ।
हताश्वसूते विरथे ततोऽनीकमभज्यत ॥ ४.५७.६८ ॥
മഹാഭാഗനും സർവാസ്ത്രപാരംഗതനുമായ കർണൻ മുറിവേറ്റ് കുതിരകളും സാരഥിയും മരിച്ച് രഥമില്ലാത്തവനായപ്പോൾ സേന ചിതറിപ്പോയി.