ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.57.1
अश्वत्थामा ततस्तत्र कर्णं संप्रेक्ष्य वीर्यवान् ।
उवाच स्मयमानोऽसौ सूतपुत्रमरिन्दमम् ॥ ४.५७.१ ॥
ਤਦ ਬਲਵਾਨ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.57.2
कर्ण यस्त्वं सभामध्ये बह्वबद्धं विकत्थसे ।
न मे युधि समोऽस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.५७.२ ॥
ਕਰਨ! ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਬੇਹਿਸਾਬ ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
4.57.3
एषोऽन्तक इव क्रुद्धः सर्वभूतावमर्दनः ।
संग्रामशिरसो मध्ये दृम्भते केसरी यथा ॥ ४.५७.३ ॥
ਇਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯਮ ਵਾਂਗ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੰਗ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਦਹਾੜਦਾ ਹੈ।
4.57.4
शूरोसि यदि संग्रामे दर्शयस्व सभां विना ॥ ४.५७.४ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਭਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ (ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ) ਦਿਖਾ।
4.57.5
यद्यशक्तोसि संग्रामे पार्थेनाद्भुतकर्मणा ।
पुनरेव सभां गत्वा धार्तराष्ट्रेण धीमता।
मातुलं परिगृह्याशु मन्त्रयस्व यथासुखम् ॥ ४.५७.५ ॥
ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੇ ਤੂੰ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ-ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਛੇਤੀ ਜਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਸਲਾਹ ਕਰ ਲੈ।
4.57.6
एवमुक्तस्तथा कर्णः क्रोधादुद्वृत्य लोचने ।
द्रोणपुत्रमिदं वाक्यमुवाच कुरुसन्निधौ ॥ ४.५७.६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕਰਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.57.7
नाहं बिभेमि बीभत्सोर्न कृष्णाद्देवकीसुतात् ।
पाण्डवेभ्योपि सर्वेभ्यः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ४.५७.७ ॥
ਮੈਂ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ; ਮੈਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
4.57.8
सत्वाधिकानां पुंसां तु धनुर्वेदोपजीविनाम् ।
गर्जतां जायते दर्पः स्वरश्च न विषीदति ॥ ४.५७.८ ॥
ਬਹਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ, ਧਨੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦੀ।
4.57.9
पश्यत्वाचार्यपुत्रो मामर्जुनेनातिरंहसा ।
युध्यमानं सुसंयुक्तं जयो वै मय्यवस्थितः ॥ ४.५७.९ ॥
ਆਚਾਰੀਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ) ਵੇਖੇ: ਅਤਿ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਜਿੱਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
4.57.10
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथिसत्तमः ॥ ४.५७.१० ॥
ਤਦ ਹੱਸ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਦਿਵਯ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
4.57.11
महात्मानं मन्दबुद्धिर्निश्वसन्धृतराष्ट्रजः ।
उवाच स महाराज राजा दुर्योधनस्तदा ॥ ४.५७.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਤਦ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
4.57.12
न विद्मो ह्यर्जुनं तत्र वसन्तं मत्स्यवेश्मनि ।
तेनेदं कर्ण मत्स्यानामग्रहीष्म धनं बहु ॥ ४.५७.१२ ॥
ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਮਤਸ੍ਯ ਰਾਜੇ (ਵਿਰਾਟ) ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕਰਣ, ਅਸੀਂ ਮਤਸ੍ਯਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਧਨ ਖੋਹ ਲਿਆ।
4.57.13
एवं चेत्तर्हि गच्छामो विसृजन्तो धनं बहु ।
अयशो नातिवर्तेत लोकयोरुभयोरपि ॥ ४.५७.१३ ॥
ਤਾਂ ਚੱਲੋ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ; ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਯਸ਼ ਸਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ।
4.57.14
किं च युद्धात्परं नास्ति क्षत्रियाणां सुखावहम् ।
तस्मात्पार्थेन संग्रामं कुर्महे न पलायनम् ॥ ४.५७.१४ ॥
ਖੱਤਰੀਆਂ ਲਈ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਖਦਾਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਭੱਜਾਂਗੇ ਨਹੀਂ।
4.57.15
एतावदुक्त्वा राजा वै ह्यभियानमियेष सः ।
तथा दशसहस्राणि वीराणां हि धनुष्मताम् ।
अभ्यद्रवंस्तदा पार्थं शलभा इव पावकम् ॥ ४.५७.१५ ॥
ਇੰਨਾ ਆਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀਰ ਪਾਰਥ ਉੱਤੇ ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵੱਲ ਝਪਟੇ।
4.57.16
वर्मिता वाजिनस्तत्र संभृताश्च पदातिभिः ।
भीमरूपाश्च मातङ्गास्तोमराङ्कुशपाणिभिः । ॥ ४.५७.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਬਖ਼ਤਰ ਪਾਏ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ; ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਮਰ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਸਨ।
4.57.17
अधिष्ठिताः सुसंयत्तैर्हस्तिशिक्षाविशारदैः ।
अभ्यद्रवन्सुसंक्रुद्धाश्चापहस्तोद्यतायुधाः ॥ ४.५७.१७ ॥
ਹਾਥੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਉਠਾਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਹਿਤ ਦੌੜ ਪਏ।
4.57.18
पञ्च चैनं रथोदग्रास्त्वरिताः पर्यवारयन् ।
द्रोणो भीष्मश्च कर्णश्च कुरुराजश्च वीर्यवान् ॥ ४.५७.१८ ॥
ਪੰਜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀਆਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ—ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਨ, ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕੁਰੂਰਾਜ।
4.57.19
अश्वत्थामा महाबाहुर्धनुर्वेदपरायणः ।
इषूंश्च सम्यगस्यन्तो जीमूता इव वार्षिकाः ॥ ४.५७.१९ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੀਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ।
4.57.20
ते लाभमिव मन्वानाः प्रत्यगृह्णन्धनंजयम् ।
शरौघानभिवर्षन्तो नादयन्तो दिशो दश ॥ ४.५७.२० ॥
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲੱਗੇ; ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
4.57.21
ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथिसत्तमान् ॥ ४.५७.२१ ॥
ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੀਭਤਸੂ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਰਜੁਨ, ਹੱਸ ਕੇ ਦਿਵਯ ਅਸਤਰ ਚਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
4.57.22
यथा रश्मिभिरादित्यः प्रच्छादयति मेदिनीम् ।
तथा गाण्डीवनिर्मुक्तैः शरैराच्छादयद्दिशः ॥ ४.५७.२२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕ ਦਿੱਤੀਆਂ।
4.57.23
न रथानां न चाश्वानां न ध्वजानां न वर्मिणाम् ।
अतिविद्धैः शितैर्बाणैरासीदद्व्यङ्गुलिरन्तरम् ॥ ४.५७.२३ ॥
ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਝੰਡਿਆਂ, ਬਖ਼ਤਰਬੰਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ — ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾ ਕੇ — ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵਿੱਥ ਨਾ ਰਹੀ।
4.57.24
दैवयोगाद्धि पार्थस्य हयानामुत्तरस्य च ।
शिक्षाबलोपपन्नत्वादस्त्राणां वै परिक्रमात्।
ध्वजगाण्डीवयोश्चापि दैव्या शक्त्या च मायया ॥ ४.५७.२४ ॥
ਦੈਵ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਦਿਵ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ (ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ)।
4.57.25
इतस्ततश्च संयाने दूरे वाऽप्यथवाऽन्तिके ।
दुर्गे विषमजाते वा स्थले निम्ने तथा क्षितौ।
न च रुध्येद्गतिस्तस्य रथस्य मनसो यथा ॥ ४.५७.२५ ॥
ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ, ਦੌੜਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਦੂਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ, ਔਖੀ ਜਾਂ ਉੱਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਸਮਤਲ ਜਾਂ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਗਤੀ ਮਨ ਵਾਂਗ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ ਸੀ।
4.57.26
समरेषु तु विद्वांसस्तस्य तांस्तान्परिक्रमान् ।
वीर्यमत्यद्भुतं दृष्ट्वा तथा पार्थस्य तद्बलम् ।
त्रेसुरेवं परे भीताः पराङ्मुखरथा अपि। ॥ ४.५७.२६ ॥
ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਯੋਧੇ ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਉਹ ਚੱਕਰ, ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀ ਭੈਭੀਤ ਹੋਏ, ਰਥ ਵੀ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
4.57.27
कालाग्निमिव बीभत्सुं निर्दहन्तमिव प्रजाः ।
नारयः प्रेक्षितुं शेकुर्ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ४.५७.२७ ॥
ਕਾਲ-ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਜਿਹੇ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਵੈਰੀ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕੇ; ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।
4.57.28
तानि भिन्नान्यनीकानि रेजुरर्जुनमार्गणैः ।
तिग्मांशोश्च घनाभ्राणि व्याप्तानीव गभस्तिभिः ॥ ४.५७.२८ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੀਆਂ ਉਹ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
4.57.29
अशोकाना वनानीव सञ्चितैः कुसुमैः शुभैः ।
पार्थः संरञ्जयामास रुधिरेणाकुलं बलम् ॥ ४.५७.२९ ॥
ਅਸ਼ੋਕ ਬਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਣ ਵਾਂਗ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ।
4.57.30
सहस्रशोऽर्जुनशरैश्छिन्नान्युच्चावचानि च ।
छत्राणि च पताकाश्च खेऽभ्युवाह सदागतिः ॥ ४.५७.३० ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਕੱਟੇ ਗਏ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਛਤਰ ਅਤੇ ਝੰਡੇ, ਸਦਾ ਚੱਲਦੀ ਹਵਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ।
4.57.31
ये ह्यर्जुनबलत्रस्ताः परिपेतुर्दिशो दश ।
रथात्तं देशमुत्सृज्य पार्थच्छिन्नयुगा हयाः ॥ ४.५७.३१ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਲ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਜੋ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ; ਪਾਰਥ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੂਏ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਉਸ ਥਾਂ ਰਥ ਛੱਡ ਗਏ।
4.57.32
निकृत्तपूर्वचरणास्ते निपेतुः शितैः शरैः ।
शिरोभिः प्रथमं जग्मुर्मेदिनीं जघनैर्हयाः ॥ ४.५७.३२ ॥
ਅਗਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਉਹ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੇ।
4.57.33
चक्षुर्नासाविषाणेषु दन्तवेष्टेषु च द्विपान् ।
मर्मस्वन्येषु चाहत्य तथा निघ्नन्गजोत्तमाः ॥ ४.५७.३३ ॥
ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ, ਦੰਦਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਖੋਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਰਮ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ।
4.57.34
कौरवाणां गजानां च शरीरैर्गतचेतसाम् ।
क्षणेन संवृता भूमिर्मेघैरिव नभस्थलम् ॥ ४.५७.३४ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.57.35
अस्त्रैर्दिव्यैर्महाबाहुरर्जुनः प्रहसन्निव ।
बडबामुखसंभूतः कालाग्निरिव संवृतः ॥ ४.५७.३५ ॥
ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਰਜੁਨ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਬਡਬਾਮੁਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕਾਲ-ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
4.57.36
यथा युगान्तसमये सर्वं स्थावरजङ्गमम् ।
कालपक्वमशेषेण धक्ष्येदुग्रशिखः शिखी ॥ ४.५७.३६ ॥
ਯੁਗਾਂਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਾਲ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਸਥਾਵਰ-ਜੰਗਮ ਨੂੰ, ਉਗਰ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅਗਨੀ ਬਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
4.57.37
तद्वत्पार्थोऽस्रतेजोभिर्धनुषो निस्वनेन च ।
दैवाद्वीर्याच्च बीभत्सुस्तस्मिन्दौर्योधने बले ॥ ४.५७.३७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਦੈਵੀ ਬਲ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਬੀਭਤਸੂ ਨੇ ਉਸ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ (ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ)।
4.57.38
रणे शक्तिममित्राणां प्रणीयोपनिनाय सः ।
चेष्टां प्रायेण भूतानां रात्रिः प्राणभृतामिव ॥ ४.५७.३८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ (ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਲੈ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਰਕਤਾਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
4.57.39
सोऽतीयात्सहसा शत्रून्सहसा तेऽभिपेदिरे ।
शीघ्रादूरं दृढामोघमस्त्रमस्यातिमानुषम् ।
दृष्ट्वा ते कौरवा भीता अतिमानुषविक्रमम् ॥ ४.५७.३९ ॥
ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਤ੍ਰ ਤੇਜ਼, ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਦ੍ਰਿੜ, ਅਮੋਘ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਮਾਨੁਸ਼ ਸੀ। ਉਸ ਅਤਿ-ਮਾਨੁਸ਼ ਪਰਾਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵ ਡਰ ਗਏ।
4.57.40
खगपत्राभिसंवीतैः खाविष्टैः खगमैरिव ।
अर्जुनस्य खमावव्रे लोहितप्राणपैः खगैः ॥ ४.५७.४० ॥
ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ, ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
4.57.41
अर्जुनेन विनिर्मुक्ताः शरा गाण्डीवधन्वना ।
तार्क्ष्यवेगा इवाकाशे ससञ्जुः परमर्मसु ॥ ४.५७.४१ ॥
ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਛੱਡੇ ਬਾਣ ਗਰੁੜ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਲੱਗੇ।
4.57.42
वर्माणि सारथिश्चैव हेमजालानि वाजिनाम् ।
किरीटं सूर्यसंकाशं वैयाघ्रमथ चर्म च ॥ ४.५७.४२ ॥
ਬਸਤਰ, ਸਾਰਥੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਵਾਲੇ ਸਾਜ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਮੁਕਟ ਅਤੇ ਬਾਘ-ਛਾਲ ਦੀ ਢਾਲ ਵੀ (ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ)।
4.57.43
ततः सर्वाणि गात्राणि रथस्य द्विषतां शरैः ।
नीहारेणेव भूतानि छन्नानीह चकाशिरे ॥ ४.५७.४३ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਢਕ ਗਏ; ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢਕੇ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਉੱਥੇ ਚਮਕੇ।
4.57.44
सकृदेव न तं शेकुः कथमभ्यसितुं परे ।
अनभ्यस्तः पुनस्तैर्हि रथः सोभिपपात तान् ॥ ४.५७.४४ ॥
ਵੈਰੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਫਿਰ ਜਿਸ ਰਥ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਛੂਹਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
4.57.45
तच्छरा द्विट्शरीरेषु यथा च न ससञ्जिरे ।
द्विधाऽनीकेषु बीभत्सोर्न ससञ्ज रथस्तथा ॥ ४.५७.४५ ॥
ਉਸਦੇ ਤੀਰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਰਥ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਅਟਕਦਾ ਸੀ।
4.57.46
स तद्धि क्षोभयामास विगाह्यारिबलं रथी ।
अनन्तवेगो भुजगः क्रीडन्निव महार्णवे ॥ ४.५७.४६ ॥
ਉਸ ਰਥੀ ਨੇ ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਵੇਗ ਵਾਲਾ ਸੱਪ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਿਆਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4.57.47
अस्यतो नित्यमत्यर्थं सर्वघोषाधिकस्तथा ।
संनादः श्रूयते भूतैर्धनुषश्च किरीटिनः ॥ ४.५७.४७ ॥
ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਦਾ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
4.57.48
संच्छिन्नास्तत्र मातङ्गा बाणैरल्पान्तरान्तरैः ।
संस्यूतास्तत्र दृश्यन्ते मेघा इव गभस्तिभिः ॥ ४.५७.४८ ॥
ਉੱਥੇ ਹਾਥੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਐਸੇ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਫ਼ਾਸਲੇ ਰਹਿ ਗਏ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਉੱਥੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
4.57.49
दिशोऽनुभ्रमतः सर्वा सव्यदक्षिणमस्यतः ।
सततं दृश्यते युद्धे सायकासनमण्डलम् ॥ ४.५७.४९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
4.57.50
पतन्त्यरूपेषु यथा चक्षूंषि न कदाचन ।
नालक्ष्येषु शराः पेतुस्तस्य गाण्डीवधन्वनः ॥ ४.५७.५० ॥
ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਕਦੇ ਅਣਦਿਸਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੇ ਤੀਰ ਅਣਦਿਸਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੇ।
4.57.51
महागजसहस्रस्य युगपन्मृद्गतो वनम् ।
कौन्तेयरथमार्गस्तु रणे घोरतरोऽभवत् ॥ ४.५७.५१ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਮਿੱਧੇ ਗਏ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੌਂਤੇਯ ਦੇ ਰੱਥ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ।
4.57.52
नूनं पार्थजयैषित्वाच्छक्रः सर्वामरैः सह ।
हन्त्यस्मानिति मन्यन्ते पार्थेनैवार्दिताः परे ॥ ४.५७.५२ ॥
ਪਾਰਥ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਰਥ ਤੋਂ ਹੀ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਵੈਰੀ ਸੋਚਦੇ ਸਨ।
4.57.53
घ्नन्तमत्यर्थमहितान्सव्यसाचिनमाहवे ।
कालमर्जुनरूपेण ग्रसन्तमिव च प्रजाः ॥ ४.५७.५३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਰਦੇ ਸਵ ਸਾਚੀ ਨੂੰ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਇਵੇਂ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
4.57.54
कुरुसेनाशरीराणि पार्थेनानाहतान्यपि ।
पेतुः पार्थहतानीव पार्थकर्मानुदर्शनात् ॥ ४.५७.५४ ॥
ਕੁਰੂ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਪਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ।
4.57.55
ओषधीनां शिरांसीव कालपक्तिसमन्वयात् ।
अवनेमुः कुरूणां हि शिरांस्यर्जुनजाद्भयात् ॥ ४.५७.५५ ॥
ਕਾਲ ਦੇ ਪੱਕਣ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਝੁਕ ਗਏ।
4.57.56
चकार चार्जुनः क्रोधाद्विमुखान्रुषितानपि ॥ ४.५७.५६ ॥
ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੂੰਹ ਫੇਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
4.57.57
अर्जुनेनापि भिन्नानि बलाग्नाणि पुनः क्वचित् ।
चक्रुर्लोहितधाराभिर्धरणीं लोहितोत्तराम् ॥ ४.५७.५७ ॥
ਅਰਜੁਨ ਵੱਲੋਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਤੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
4.57.58
लोहितेनापि संपृक्तैः पांसुभिः पवनोद्धतैः ।
तेनैव च समुद्धूतैः सूक्ष्मैर्लोहितबिन्दुभिः ॥ ४.५७.५८ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਾਈ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਉੱਠੀਆਂ ਬਾਰੀਕ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵੀ (ਧਰਤੀ ਢੱਕੀ ਗਈ)।
4.57.59
लोहितार्द्रैः प्रहरणैः प्रभग्ना लोहितोक्षिताः ।
लोहितेषु निमग्नास्ते निहताश्च किरीटिना ॥ ४.५७.५९ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਹ।
4.57.60
बभूवुर्लोहितास्तत्र भृशमादित्यरश्मयः ।
आकाशं तत्क्षणेनासीत्सन्ध्याभ्रमिव लोहितं ॥ ४.५७.६० ॥
ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਬਹੁਤ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਉਸੇ ਪਲ ਅਸਮਾਨ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
4.57.61
अप्यस्तं प्राप्य चादित्यो निवर्तेत न पाण्डवः ।
निवर्तन्ते न जित्वारिं नित्यजल्पविचक्षणाः ॥ ४.५७.६१ ॥
ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੁੜ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਪਾਂਡਵ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੇ; ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਅਰਥ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ।
4.57.62
तान्सर्वान्समरे शूरान्पौरुषे पर्यवस्थितान् ।
दिव्यैरस्त्रैरमोघात्मा सर्वानार्च्छद्धनुर्धरान् ॥ ४.५७.६२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਟੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਧਨੁੱਖਧਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
4.57.63
स तु द्रोणं त्रिसप्तत्या नाराचानां समार्पयत् ।
अशीत्या शकुनिं चैव द्रौणिमप्याशु सप्तभिः ॥ ४.५७.६३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਤਹੱਤਰ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਅੱਸੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਸੱਤਾਂ ਨਾਲ।
4.57.64
दुःसहं दशभिर्बाणैरर्जुनः समविध्यत ।
दुश्यासनं द्वादशभिः कृपं शारद्वतं त्रिभिः।
भीष्मं शान्तनवं षष्ट्या प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.५७.६४ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੁਃਸਹ ਨੂੰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਸੱਠਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
4.57.65
स कर्णं कर्णिनाऽविध्यत्पीतेन निशितेन च ।
वासविर्द्विषतां मध्ये विव्याध परमेषुणा ॥ ४.५७.६५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਰਣੀ ਬਾਣ ਨਾਲ, ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਸਵੀ ਨੇ ਪਰਮ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
4.57.66
स कर्णं सतनुत्राणं निर्भिद्य निशितः शरः ।
अगच्छद्दानयन्भूमिं चोदितो दृढधन्वना ॥ ४.५७.६६ ॥
ਕਵਚ ਸਮੇਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਉਹ ਤਿੱਖਾ ਬਾਣ, ਦ੍ਰਿੜਧਨਵਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਅੱਗੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
4.57.67
ततोऽस्य वाहान्व्यहनच्चतुर्भिश्चतुरः क्षुरैः ।
सारथेश्च शिरः कायादपाहरदरिन्दमः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद चापं तस्य करे स्थितम् ॥ ४.५७.६७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
4.57.68
तस्मिन्विद्धे महाभागे कर्णे सर्वास्त्रपारगे ।
हताश्वसूते विरथे ततोऽनीकमभज्यत ॥ ४.५७.६८ ॥
ਮਹਾਭਾਗ, ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਕਰਨ ਜਦੋਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਰਥਹੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਸੈਨਾ ਟੁੱਟ ਗਈ।