మహాభారతం · అధ్యాయం 4.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.61.1
एतस्मिन्नन्तरे तत्र महावीर्यपराक्रमः ।
आजगाम महाबाहुः कृपः शस्त्रभृतांवरः ।
अर्जुनं प्रतियोद्धुं वै युद्धकामो महारथः। ॥ ४.६१.१ ॥
ఇంతలో అక్కడ గొప్ప వీర్యం, పరాక్రమం కలిగిన, మహాబాహువైన, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడైన కృపుడు అర్జునుడితో పోరాడాలన్న కోరికతో వచ్చాడు, ఆ మహారథుడు.
4.61.2
अथं द्रौणे रथं त्यक्त्वा कृपस्य रथमुत्तमम् ।
आजगामार्जुनस्तूर्णं सूर्यवैश्वानरप्रभम् ॥ ४.६१.२ ॥
అప్పుడు ద్రోణపుత్రుని రథాన్ని వదిలి, సూర్యాగ్నుల వంటి కాంతి గల కృపుని ఉత్తమ రథం వైపు అర్జునుడు త్వరగా వచ్చాడు.
4.61.3
तौ वीर सूर्यसंकाशौ योत्स्यमानौ महारथौ ।
वाषिकाविव जीमूतौ व्यरोचेतां व्यवस्थितौ ॥ ४.६१.३ ॥
సూర్యునిలా ప్రకాశించే ఆ ఇద్దరు వీరులు, యుద్ధానికి సిద్ధమైన మహారథులు, వర్షించే రెండు మేఘాల వలె నిలిచి ప్రకాశించారు.
4.61.4
श्रगृह्य गाण्डिवं लोके विश्रुतं पुनरर्जुनः ।
अभ्ययाद्भरतश्रेष्ठो विनिघ्नञ्शरमालया ॥ ४.६१.४ ॥
లోకప్రసిద్ధమైన గాండీవాన్ని మళ్లీ చేపట్టి, భరతశ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు బాణాల వరుసతో కొట్టుకుంటూ ముందుకు సాగాడు.
4.61.5
कृपश्च धनुरादाय तथैवार्जुनमभ्यगाम् ॥ ४.६१.५ ॥
కృపుడు కూడా ధనువును చేపట్టి అదేవిధంగా అర్జునుని వైపు ముందుకు సాగాడు.
4.61.6
प्रगृह्य बलवच्चापं नाराचान्रक्तभोजनान् ।
कृपः पार्थाय चिक्षेप शंतशोऽथ सहस्रशः ॥ ४.६१.६ ॥
బలమైన ధనువును చేపట్టి, కృపుడు పార్థునిపై రక్తాన్ని తాగే ఇనుప బాణాలను వందలు, తర్వాత వేలుగా ప్రయోగించాడు.
4.61.7
जीमूत इव धर्मान्ते शरवर्पं विमुञ्चति ।
नन्दयन्सुहृदः सर्वान्प्रत्ययुध्यत फल्गुनम् ॥ ४.६१.७ ॥
వర్షాకాలం చివరలో మేఘం బాణవర్షం కురిపించినట్లు, మిత్రులందరినీ సంతోషపెడుతూ ఫల్గునుని (అర్జునుని) ఎదుర్కొన్నాడు.
4.61.8
विकृष्य बलवच्चापं पाण्डवोऽमितविक्रमः ।
चचार समरे पार्थश्चित्रमार्गान्विदर्शयन् ॥ ४.६१.८ ॥
అపరిమిత పరాక్రమం గల పాండుపుత్రుడు పార్థుడు (అర్జునుడు) బలమైన విల్లును లాగి, యుద్ధంలో విచిత్ర మార్గాలను ప్రదర్శిస్తూ సంచరించాడు.
4.61.9
सर्वाश्चैव दिशो बाणैः प्रदिशश्च महाबलः ।
एकच्छायमिवाकाशं सर्वतः कृतवान्प्रभुः ॥ ४.६१.९ ॥
ఆ మహాబలుడైన ప్రభువు బాణాలతో అన్ని దిక్కులను, ఉపదిక్కులను నింపాడు; ఆకాశం అన్నివైపులా ఒకే నీడతో కప్పబడినట్లయింది.
4.61.10
प्राच्छादयदमेयात्मा पार्थः शरशतैः कृपम् ।
उद्गतः समरे मेघो धाराभिरिव पर्वतम् ॥ ४.६१.१० ॥
అమితాత్ముడైన పార్థుడు (అర్జునుడు) వందలాది బాణాలతో కృపుని కప్పివేశాడు; యుద్ధంలో లేచిన మేఘం ధారలతో పర్వతాన్ని కప్పినట్లుగా.
4.61.11
स शरैरर्पितः ऋद्धः शितैरग्निशिखोपमैः ।
कृपो बभूव समरे विधूमोऽग्निरिव ज्वलंम् ॥ ४.६१.११ ॥
ఆ పదునైన, అగ్నిజ్వాలల వంటి బాణాలతో గుచ్చబడిన కృపుడు యుద్ధంలో కోపోద్రిక్తుడై, పొగలేని అగ్నిలా ప్రజ్వలించాడు.
4.61.12
ततः शरसहस्रेण पार्थमप्रतिमौजसम् ।
अर्दयित्वा महाबाहुर्ननाद समरे कृपः ॥ ४.६१.१२ ॥
అప్పుడు మహాబాహువైన కృపుడు, సాటిలేని తేజస్సుగల పార్థుని (అర్జునుని) వేలాది బాణాలతో బాధించి, యుద్ధంలో గర్జించాడు.
4.61.13
ततः कनकपुङ्खेन शरेण नतपर्वणा ।
बिभेद समरे पार्थः कृपस्य ध्वजमुत्तमम् ॥ ४.६१.१३ ॥
అప్పుడు బంగారు రెక్కలు, వంగిన కణుపులు కల బాణంతో పార్థుడు యుద్ధంలో కృపుని ఉత్తమ ధ్వజాన్ని ఛేదించాడు.
4.61.14
ततः पश्चान्महातेजा नाराचान्सूर्यसन्निभान् ।
जग्राह समरे पार्थो भूयो बहुशिलीमुखान् ॥ ४.६१.१४ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి పార్థుడు యుద్ధంలో సూర్యునిలా ప్రకాశించే నారాచాలను, అనేక శిలీముఖ బాణాలను మళ్లీ చేపట్టాడు.
4.61.15
तैस्तदातीं महाबाहुः कृपस्य रथरक्षिणः ।
जघान क्षत्रियश्रेष्ठो युध्यमानान्महारथान् ॥ ४.६१.१५ ॥
అప్పుడు మహాబాహువు, క్షత్రియ శ్రేష్ఠుడు ఆ బాణాలతో కృపుని రథరక్షకులను, పోరాడుతున్న మహారథులను సంహరించాడు.
4.61.16
चन्द्रकेतुः सुकेतुश्च चित्राश्वो मणिमांस्तद ।
मुञ्जमौलिश्च विक्रान्तो हेमवर्णो भयावहः ॥ ४.६१.१६ ॥
చంద్రకేతువు, సుకేతువు, చిత్రాశ్వుడు, మణిమంతుడు, పరాక్రమశాలి ముంజమౌళి, భయం కలిగించే బంగారు వర్ణుడు,
4.61.17
सुरथोऽतिरथश्चैव सुपेणोऽरिष्ट एव च ।
नृकेतुश्च सहानीकास्ते निषेदुर्गतासवः ॥ ४.६१.१७ ॥
సురథుడు, అతిరథుడు, సుపేణుడు, అరిష్టుడు, నృకేతువు—వారు తమ సేనలతో ప్రాణం కోల్పోయి కూలిపోయారు.
4.61.18
तान्निहत्य ततः पार्थो निमेपादिव भारत ।
पुनरन्यान्समाधत्त त्रयोदश शिलीमुखान् ॥ ४.६१.१८ ॥
వారిని సంహరించి, ఓ భారతా, పార్థుడు రెప్పపాటులో మరో పదమూడు శిలీముఖ బాణాలను ధనువుపై సంధించాడు.
4.61.19
अथास्य युगमेकेन चतुर्भिश्चतुरो हयान् ।
षष्ठेन तु शिरः सङ्ख्ये कृपस्य रथसारथेः ॥ ४.६१.१९ ॥
అప్పుడు అతని కాడిని ఒక బాణంతో, నాలుగు గుర్రాలను నాలుగు బాణాలతో, ఆరవ బాణంతో యుద్ధంలో కృపుని రథసారథి తల నరికాడు.
4.61.20
त्रिभिस्त्रिवेणुं बलवान्द्वाभ्यामक्षं महाबलः ।
द्वादशेन तु भल्लेन कृपस्य सशरं धनुः ॥ ४.६१.२० ॥
బలవంతుడు, మహాబలుడు అయిన అతడు మూడు బాణాలతో మూడు భాగాల కర్రను, రెండింటితో ఇరుసును, పన్నెండవ భల్ల బాణంతో కృపుని బాణంతో కూడిన విల్లును ఛేదించాడు.
4.61.21
छित्त्वा वज्रनिकाशेन फल्गुनः प्रहसन्निव ।
त्रयोदशेनेन्द्रसमः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.६१.२१ ॥
వజ్రంలా ఉన్న బాణంతో ఛేదించి ఫల్గునుడు నవ్వుతున్నట్లుగా, ఇంద్రునితో సమానుడైనవాడు పదమూడవ బాణంతో కృపుని రొమ్ము మధ్యలో కొట్టాడు.
4.61.22
स छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
अथ शक्तिं परामृश्य सूर्यवैश्वानरप्रभाम् ।
चिक्षेप सहसा क्रुद्धः पार्थायाद्भुतकर्मणे ॥ ४.६१.२२ ॥
విల్లు తెగి, రథం లేక, గుర్రాలు సారథి హతమై, అప్పుడు సూర్యాగ్ని సమాన తేజస్సుగల శక్తిని పట్టుకుని కోపంతో అద్భుత కర్మలు చేసే పార్థునిపై ఒక్కసారిగా విసిరాడు.
4.61.23
तामर्जुनस्तथारूपां शक्तिं हेमपरिष्कृताम् ।
रुरोध सायकैस्तीक्ष्णैरर्धचन्द्रमुखैश्च ताम् ॥ ४.६१.२३ ॥
బంగారంతో అలంకరించబడిన ఆ శక్తిని అర్జునుడు తీక్షణమైన అర్ధచంద్రముఖ బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు.
4.61.24
आपतन्तीं महोल्काभां चिच्छेद दशभिः शरैः ।
सापतद्दशधा भूमौ पार्थेन निहता शरैः ॥ ४.६१.२४ ॥
మహోల్కలా పడుతున్న దానిని పది బాణాలతో ఛేదించాడు; పార్థుని బాణాలచే హతమైన అది పదిభాగాలుగా నేలపై పడింది.
4.61.25
शक्त्यां तु विनिकृत्तायां विरथः शरपीडितः ।
गदापाणिरवप्लुत्य रथात्तूर्णममित्रहा।
गदां चिक्षेप सहसा पार्थायामिततेजसे ॥ ४.६१.२५ ॥
శక్తి తెగిపోగా, రథం లేక బాణాలతో పీడితుడైన ఆ శత్రుహంతకుడు రథం నుండి వెంటనే దూకి, చేతిలో గదతో అకస్మాత్తుగా అమితతేజుడైన పార్థునిపై గదను విసిరాడు.
4.61.26
सा च मुक्ता गदा गुर्वी रूपेणास्य परिष्कृता ।
अर्जुनस्य शरैर्नुन्ना प्रतिमार्गं जगाम सा ॥ ४.६१.२६ ॥
ఆ బరువైన గద, వాని రూపంతో అలంకరించబడినది, విడువబడగా, అర్జునుని బాణాలచే కొట్టబడి తన మార్గంలోనే తిరిగి వెళ్ళింది.
4.61.27
अथ खङ्गं समुद्धृत्य शतचन्द्रं च भानुमत् ।
इयेष पाण्डवं हन्तुं कृपो लघुपराक्रमः ॥ ४.६१.२७ ॥
అప్పుడు అల్ప పరాక్రముడైన కృపుడు ఖడ్గాన్ని, ప్రకాశించే శతచంద్రమనే డాలును తీసి, పాండవుని చంపగోరాడు.
4.61.28
स शरद्वत्सुतस्तूर्णं महाचार्यः सुशिक्षितः ।
खेचरेव चचारकैः क्रमाच्चर्मासिधृग्भुवि ॥ ४.६१.२८ ॥
శరద్వంతుని కుమారుడైన ఆ మహాచార్యుడు, బాగా శిక్షితుడై, ఆకాశంలో సంచరించేవారివలె వేగంగా, డాలు మరియు ఖడ్గం ధరించి క్రమంగా భూమిపై సంచరించాడు.
4.61.29
ततः क्षुरप्रैः कौन्तेयो दशभिः खङ्गचर्मणी ।
निमेषादिव चिच्छेद तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ४.६१.२९ ॥
అప్పుడు కౌంతేయుడు పది క్షురప్ర బాణాలతో ఖడ్గాన్ని, డాలును నిమిషంలో ఛేదించినట్లు ఛేదించాడు; అది అద్భుతంగా ఉండెను.
4.61.30
विषण्णवदमस्तत्र विनाशात्खङ्गचर्मणोः ।
दन्तैर्दन्तच्छदान्दष्ट्वा चुकोप हृदि दीर्घवत् ॥ ४.६१.३० ॥
అక్కడ ఖడ్గం, డాలు నశించుటచే అతడు విచారముగా కనిపించెను; పండ్లతో పెదవులను కరచుకొని హృదయంలో దీర్ఘకాలం కోపంతో మండిపోయెను.
4.61.31
भवत्विति पुनश्चोक्त्वा युद्धापगमनोद्यतः ।
अश्वत्थाम्नस्तु स रथं कृपः समभिपुप्लुवे।
स्वस्रीयस्य महातेजा जग्राह च धनुः पुनः ॥ ४.६१.३१ ॥
"అలాగే కానివ్వండి" అని మళ్లీ పలికి, యుద్ధం విడిచిపెట్టడానికి సిద్ధమైన మహాతేజస్వి కృపుడు తన మేనల్లుడైన అశ్వత్థామ రథంపైకి దూకాడు; మళ్లీ విల్లును పట్టుకున్నాడు.
4.61.32
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो भीष्मो द्रोणमथाब्रवीत् ।
दृष्ट्वा कृपं फल्गुनेन पीडितं चोर्जितं च तम् ॥ ४.६१.३२ ॥
ఈ మధ్యలో కోపగించిన భీష్ముడు ద్రోణునితో మాట్లాడాడు; ఫల్గునుడి (అర్జునుడి) చేత పీడితుడైనా బలవంతుడైన కృపుని చూసి.
4.61.33
एकैकमस्मान्संग्रामे पराजयति फल्गुनः ।
अहं द्रोणश्च कर्णश्च द्रौणिर्गौतम एव च।
अन्ये च बहवः शूरा वयं जेष्याम वासविम् ॥ ४.६१.३३ ॥
యుద్ధంలో ఫల్గునుడు మనలో ఒక్కొక్కరినీ ఓడిస్తున్నాడు. నేను, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, ద్రౌణి (అశ్వత్థామ), గౌతముడు (కృపుడు) ఉన్నాము, ఇంకా ఎందరో శూరులు ఉన్నారు; మనం వాసవిని (అర్జునుడిని) జయిస్తాం.
4.61.34
समागम्य ततः सर्वे भीष्मद्रोणमुखा रथाः ।
अर्जुनं सहसा युक्ताः प्रत्ययुध्यन्त भारत ॥ ४.६१.३४ ॥
అప్పుడు భీష్ముడు, ద్రోణుడు ముందుండగా రథికులందరూ కలిసి, ఓ భారతా, అకస్మాత్తుగా అర్జునుడిని ఎదుర్కొని పోరాడారు.
4.61.35
स सायकमयैर्जालैः सर्वतस्तान्महारथान् ।
प्राच्छादयच्छरौघैस्तान्नीहार इव पर्वतान् ॥ ४.६१.३५ ॥
అతడు బాణాల వలలతో అన్నివైపులా ఆ మహారథులను కప్పాడు; మంచు పర్వతాలను కప్పినట్లుగా, బాణ ప్రవాహాలతో వారిని కప్పాడు.
4.61.36
नदद्भिश्च महानागैर्हेषमाणैश्च वाजिभिः ।
भेरीशङ्खनिनादैश्च स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ४.६१.३६ ॥
గర్జిస్తున్న మహా ఏనుగులతో, సకిలిస్తున్న గుర్రాలతో, భేరీ శంఖధ్వనులతో ఆ శబ్దం అత్యంత కోలాహలంగా మారింది.
4.61.37
नागाश्वकायान्निर्भिद्य लौहानि कवचानि च ।
पार्थस्य शरवर्षाणि न्यपतञ्शतशः क्षितौ ॥ ४.६१.३७ ॥
ఏనుగుల, గుర్రాల శరీరాలను చీల్చి, ఇనుప కవచాలు కూడా, పార్థుడి (అర్జునుడి) బాణవర్షాలు వందలుగా నేలపై పడ్డాయి.
4.61.38
त्वरमाणः शरानस्यन्पाण्डवस्तु प्रकाशते ।
मध्यंदिनगतोऽर्चिष्माञ्छरदीव दिवाकरः ॥ ४.६१.३८ ॥
వేగంగా బాణాలు వేస్తున్న పాండవుడు (అర్జునుడు) శరదృతువులో మధ్యాహ్నానికి చేరిన ప్రకాశవంతమైన సూర్యునిలా వెలుగుతున్నాడు.
4.61.39
अविषह्य शरान्सर्वे पार्थचापच्युपान्रणे ।
उदक्प्रयान्ति विध्वस्ता रथेभ्यो रथिनस्तदा।
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातयः ॥ ४.६१.३९ ॥
యుద్ధంలో పార్థుడి విల్లు నుండి వచ్చిన బాణాలన్నిటినీ తట్టుకోలేక, చెదరిపోయిన రథికులు రథాల నుండి, అశ్వికులు గుర్రాల వీపుల నుండి, కాల్బలం నేలపై ఉత్తరం వైపు పారిపోతారు.
4.61.40
शरैस्तु ताड्यमानानां कवचानां महात्मनाम् ।
ताम्रराजतलौहानां प्रादुरासीन्महास्वनः ॥ ४.६१.४० ॥
బాణాలతో కొట్టబడుతున్న మహాత్ముల రాగి, వెండి, ఇనుప కవచాల నుండి ఒక గొప్ప ధ్వని పుట్టింది.
4.61.41
छन्नमायोधनं जज्ञे शरीरैर्गतचेतसाम् ।
श्रान्त्या गलितशस्त्राणां पततामश्वसादिनाम् ॥ ४.६१.४१ ॥
అలసట వల్ల ఆయుధాలు జారిపోయిన, పడిపోతున్న అశ్వికుల, చైతన్యం కోల్పోయినవారి శరీరాలతో యుద్ధభూమి కప్పబడింది.
4.61.42
शून्यान्कुर्वन्रथोपस्थान्मानवैरास्तृणोन्महीम् ।
प्रनृत्यन्निव संग्रामे चापहस्ते धनंजयः ॥ ४.६१.४२ ॥
రథాల ఆసనాలను ఖాళీ చేస్తూ, మనుషులతో భూమిని కప్పుతూ, యుద్ధంలో చేతిలో విల్లుతో ధనంజయుడు (అర్జునుడు) నృత్యం చేస్తున్నట్లు ఉన్నాడు.
4.61.43
शिरांस्यपातयत्सङ्ख्ये क्षत्रियाणां नरर्षभः ।
श्रुत्वा गाण्डीवनिर्घोषं विष्णूजितमिवाशने।
त्रस्तानि सर्वसैन्यानि व्यलीयन्त च भागश ॥ ४.६१.४३ ॥
యుద్ధంలో ఆ నరశ్రేష్ఠుడు క్షత్రియుల తలలను నరికి పడవేశాడు. గాండీవ ధ్వనిని విని, వజ్రంతో విష్ణువు జయించబడినట్లు, సైన్యాలన్నీ భయపడి ముక్కలుగా చెదిరిపోయాయి.
4.61.44
कुण्डलोष्णीषधारीणि जातरूपस्रजानि च ।
पतितानि स्म दृश्यन्ते शिरांसि करणमूर्धनि ॥ ४.६१.४४ ॥
కుండలాలు, తలపాగాలు ధరించి, బంగారు మాలలు అలంకరించుకున్న తలలు నేలపై పడి కనిపించాయి.
4.61.45
विशिखोन्मथितैर्गात्रैर्बाहुभिश्च सकार्मुकैः ।
सहस्ताभरणैश्चान्यैः प्रच्छन्ना भाति मेदिनी ॥ ४.६१.४५ ॥
బాణాలతో నలిగిన దేహాలు, విల్లులతో కూడిన బాహువులు, చేతులు, ఇతర ఆభరణాలతో కప్పబడిన భూమి ప్రకాశించింది.
4.61.46
शिरसां पात्यमानानां समरे निशितैः शरैः ।
अश्मवृष्टिरिवाकाशादभवद्भरतर्षभ ॥ ४.६१.४६ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠుడా! యుద్ధంలో వాడి బాణాలతో పడగొట్టబడిన తలలు ఆకాశం నుండి రాళ్ల వర్షంలా అయ్యాయి.
4.61.47
दर्शयित्वा तदाऽऽत्मानं रौद्रं रौद्रपराक्रमः ।
जघान समरे शूराञ्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ ४.६१.४७ ॥
అప్పుడు భయంకర పరాక్రమశాలి తన భీకర రూపాన్ని ప్రదర్శించి, యుద్ధంలో వందల, వేల మంది శూరులను సంహరించాడు.
4.61.48
तथावरुद्धश्चारण्ये दशवर्षाणि त्रीणि च ।
क्रोधाग्निमुत्ससर्जाजौ धार्तराष्ट्रेषु पाण्डवः ॥ ४.६१.४८ ॥
అలా అడవిలో పదమూడు సంవత్సరాలు నిర్బంధించబడిన పాండవుడు, యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రుని పుత్రులపై తన క్రోధాగ్నిని విడిచాడు.
4.61.49
तस्य तद्दहतः सैन्यं दृष्ट्वा चास्य पराक्रमम् ।
सर्वे शान्तिपरा योधा धार्तराष्ट्रस्य भारत ॥ ४.६१.४९ ॥
అతడు ఆ సైన్యాన్ని దహించడాన్ని, అతని పరాక్రమాన్ని చూసి, ఓ భారతా, ధృతరాష్ట్రుని యోధులందరూ శాంతిని కోరుకున్నారు.
4.61.50
यथा नलवनं नागः प्रभिन्नः षष्टिहायनः ।
एवं सर्वानपामृद्रादर्जुनः शस्त्रतेजसा ॥ ४.६१.५० ॥
అరవై సంవత్సరాల మదించిన ఏనుగు రెల్లుల అడవిని తొక్కినట్లు, అర్జునుడు తన ఆయుధాల తేజస్సుతో వారందరినీ అణచివేశాడు.
4.61.51
विद्राव्य च ततः सैन्यं त्रासयित्वा महारथान् ।
अर्जुनो जयतांश्रेष्ठः पर्यावर्तत भारत ॥ ४.६१.५१ ॥
సైన్యాన్ని పారద్రోలి, మహారథులను భయపెట్టిన తరువాత, విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు, ఓ భారతా, వెనుదిరిగాడు.
4.61.52
तस्य मार्गान्विचरतो निघ्नतश्च रणाजिरे ।
प्रावर्तत नदी घोरा शोणितान्त्रतरङ्गिणी ॥ ४.६१.५२ ॥
అతడు మార్గాల్లో సంచరిస్తూ, రణభూమిలో వధిస్తూ ఉండగా, రక్తం మరియు పేగుల అలలతో ఒక భయంకర నది ప్రవహించింది.
4.61.53
अस्थिशैवालसंबाधां संग्रामे पार्थनिर्मिताम् ।
शरचापप्लवां घोरां मांसशोणितकर्दमाम् ॥ ४.६१.५३ ॥
ఎముకల శైవలంతో నిండి, యుద్ధంలో పార్థునిచే సృష్టించబడి, బాణాలు మరియు ధనుస్సులను తేలియాడే వస్తువులుగా కలిగి, మాంసం మరియు రక్తపు బురదతో నిండిన భయంకరమైన నది అది.
4.61.54
रथोडुपां चान्त्रसर्पां केशशैवालशाड्वलाम् ।
करवालासिपाठीनां चामरोष्णीषफेनिलाम् ॥ ४.६१.५४ ॥
రథాలు పడవలుగా, పేగులు పాములుగా, జుట్టు శైవలంగా మరియు గడ్డిగా, కత్తులు మరియు కత్తెరలు చేపలుగా, చామరాలు మరియు తలపాగాలు నురుగుగా కలిగిన నది అది.
4.61.55
अश्वग्रीवामहावर्तां कबन्धजलमानुषाम् ।
काककङ्करुतां तीव्रां सारसक्रौञ्चनादिताम् ॥ ४.६१.५५ ॥
గుర్రాల మెడలు పెద్ద సుడులుగా, తలలేని శరీరాలు, మనుషులు నీరుగా ఉండి, కాకులు, కంకపక్షులు అరుస్తూ, సారసాలు, క్రౌంచాలు కూస్తూ ఉన్న భయంకర నది.
4.61.56
सिंहनादमहानादां शङ्खस्वनमहास्वनाम् ।
वीरोत्तमाङ्गपद्माढ्यां शरचापमहानलाम् ॥ ४.६१.५६ ॥
సింహాల గర్జనలు, శంఖాల గొప్ప ధ్వనులతో నిండి, వీరుల తలలనే కమలాలతో సమృద్ధమై, బాణాలు, విల్లులనే గొప్ప అగ్నులున్న నది.
4.61.57
पदातिमत्स्यकलुषां गजशीर्षककच्छपाम् ।
गोमायुगसंघुष्टां मांसमञ्जाभिकर्दमाम् ॥ ४.६१.५७ ॥
కాలిబంటి సైనికులు చేపలుగా కలుషితమై, ఏనుగు తలలు తాబేళ్లుగా ఉండి, నక్కల గుంపుల అరుపులతో మార్మోగి, మాంసం, మజ్జల బురదతో నిండినది.
4.61.58
प्रावर्तयन्नदीं घोरां पिशाचगणसेविताम् ।
अपारामनिवासां च रक्तोदां सर्वतो वृताम् ॥ ४.६१.५८ ॥
వారు ఆ భయంకర నదిని ప్రవహింపజేశారు; అది పిశాచ గణాలు సేవించేది, అవతలి ఒడ్డు లేనిది, నివాసం లేనిది, రక్తం ప్రవహించేది, అన్ని వైపులా ఆవరించినది.
4.61.59
अभीक्ष्णमकरोत्पार्थो नदीमुत्तमशोणिताम् ।
गजवर्ममहाद्वीपामश्वदेहमहाशिलाम् ॥ ४.६१.५९ ॥
పార్థుడు ఆ నదిని పదే పదే సృష్టించాడు; అందులో ఉత్తమ రక్తం ప్రవహించింది, దాని పెద్ద దీవులు ఏనుగు కవచాలు, పెద్ద రాళ్లు గుర్రాల శరీరాలు.
4.61.60
पदातिदेहसंघाटां रथावलिमहातरुम् ।
केशशाद्वलसंछन्नां सुतरां भीतिदां नृणाम् ॥ ४.६१.६० ॥
కాలిబంటి శరీరాల రాశులతో, రథాల వరుసలు పెద్ద చెట్లుగా ఉన్న, జుట్టనే గడ్డితో కప్పబడిన, మనుషులకు అత్యంత భయం కలిగించే.
4.61.61
अगाधरक्तोदवहां यमसागरगामिनीम् ।
दुस्तरां भीरुमर्त्यानां शूराणां सुतरां नृप।
प्रावर्तयन्नदीमेवं भीषणां पाकशासनिः ॥ ४.६१.६१ ॥
అగాధమైన రక్త ప్రవాహాన్ని మోస్తూ, యముని సముద్రం వైపు ప్రవహించే, భీరువులకు దాటలేనిదీ శూరులకు సులభంగా దాటదగినదీ అయిన ఆ భయంకర నదిని, ఓ రాజా, పాకశాసని కుమారుడు (అర్జునుడు) ఈ విధంగా ప్రవహింపజేశాడు.
4.61.62
तस्याददानस्य शरान्सन्दधानस्य मुञ्चतः ।
विकर्षतश्च गाण्डीवं न किंचिद्ददृशेऽन्तरम् ॥ ४.६१.६२ ॥
బాణాలు తీసుకుంటూ, సంధిస్తూ, వదులుతూ, గాండీవాన్ని లాగుతూ ఉండగా వాటి మధ్య ఏ మాత్రం విరామం కనిపించలేదు.