มหาภารตะ · อัธยายะ 4.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.61.1
एतस्मिन्नन्तरे तत्र महावीर्यपराक्रमः ।
आजगाम महाबाहुः कृपः शस्त्रभृतांवरः ।
अर्जुनं प्रतियोद्धुं वै युद्धकामो महारथः। ॥ ४.६१.१ ॥
ในขณะนั้น กฤปะผู้มีกำลังและความกล้าหาญยิ่งใหญ่ ผู้มีแขนทรงพลัง เป็นยอดแห่งผู้ถืออาวุธ ได้มาถึงที่นั่น เป็นมหารถีผู้ปรารถนาจะรบกับอรชุน
4.61.2
अथं द्रौणे रथं त्यक्त्वा कृपस्य रथमुत्तमम् ।
आजगामार्जुनस्तूर्णं सूर्यवैश्वानरप्रभम् ॥ ४.६१.२ ॥
ครั้งนั้น อรชุนละรถของบุตรแห่งโทรณะ รีบมายังรถอันประเสริฐของกฤปะ ซึ่งรุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์และไฟ
4.61.3
तौ वीर सूर्यसंकाशौ योत्स्यमानौ महारथौ ।
वाषिकाविव जीमूतौ व्यरोचेतां व्यवस्थितौ ॥ ४.६१.३ ॥
วีรบุรุษทั้งสองผู้เป็นมหารถีและจะต้องประจัญบานกัน ยืนอยู่ด้วยกัน เรืองรองดุจดวงอาทิตย์ ดุจเมฆฝนทั้งสองก้อน
4.61.4
श्रगृह्य गाण्डिवं लोके विश्रुतं पुनरर्जुनः ।
अभ्ययाद्भरतश्रेष्ठो विनिघ्नञ्शरमालया ॥ ४.६१.४ ॥
อรชุนผู้เป็นยอดแห่งภรตะ หยิบคันธนูคาณฑีวะซึ่งมีชื่อเสียงไปทั่วโลกขึ้นอีกครั้ง แล้วรุกเข้าไปพร้อมระดมยิงธนูเป็นแถว
4.61.5
कृपश्च धनुरादाय तथैवार्जुनमभ्यगाम् ॥ ४.६१.५ ॥
ส่วนกฤปะก็หยิบคันธนูของตน แล้วรุกเข้าหาอรชุนเช่นเดียวกัน
4.61.6
प्रगृह्य बलवच्चापं नाराचान्रक्तभोजनान् ।
कृपः पार्थाय चिक्षेप शंतशोऽथ सहस्रशः ॥ ४.६१.६ ॥
กฤปะหยิบคันธนูอันทรงพลัง ระดมยิงลูกศรเหล็กที่ดื่มเลือดเป็นอาหารใส่ปารถะ เป็นร้อยดอก แล้วเป็นพันดอก
4.61.7
जीमूत इव धर्मान्ते शरवर्पं विमुञ्चति ।
नन्दयन्सुहृदः सर्वान्प्रत्ययुध्यत फल्गुनम् ॥ ४.६१.७ ॥
ดุจเมฆฝนในฤดูที่สิ้นสุดลง เขาปล่อยห่าธนูให้ตกลงมา ทำให้มิตรทั้งปวงชื่นชม ขณะที่เขาต่อสู้กับผู้ฟาลคุนะ (อรชุน)
4.61.8
विकृष्य बलवच्चापं पाण्डवोऽमितविक्रमः ।
चचार समरे पार्थश्चित्रमार्गान्विदर्शयन् ॥ ४.६१.८ ॥
บุตรของปาณฑุผู้มีความกล้าหาญหาที่สุดมิได้ ดึงคันธนูอันทรงพลังของตน เคลื่อนไหวไปมาในสนามรบ แสดงวิถีการเคลื่อนที่อันน่าอัศจรรย์ คือปารถะ (อรชุน)
4.61.9
सर्वाश्चैव दिशो बाणैः प्रदिशश्च महाबलः ।
एकच्छायमिवाकाशं सर्वतः कृतवान्प्रभुः ॥ ४.६१.९ ॥
ด้วยลูกศร เจ้าผู้ทรงอานุภาพผู้มีพลังมหาศาลได้เติมทิศทั้งปวงและทิศน้อยทั้งหลาย จนท้องฟ้าทุกด้านดูเหมือนถูกเงาอันเดียวปกคลุม
4.61.10
प्राच्छादयदमेयात्मा पार्थः शरशतैः कृपम् ।
उद्गतः समरे मेघो धाराभिरिव पर्वतम् ॥ ४.६१.१० ॥
ปารถะผู้มีจิตใจหาที่สุดมิได้ ปกคลุมกฤปะด้วยลูกศรนับร้อย ดุจเมฆที่ก่อตัวขึ้นในสนามรบ ปกคลุมภูเขาด้วยสายฝนของมัน
4.61.11
स शरैरर्पितः ऋद्धः शितैरग्निशिखोपमैः ।
कृपो बभूव समरे विधूमोऽग्निरिव ज्वलंम् ॥ ४.६१.११ ॥
กฤปะถูกลูกศรคมกริบที่เปรียบดุจเปลวไฟเหล่านั้นทิ่มแทง ก็โกรธจัดในสนามรบ และลุกโชติช่วงดุจไฟที่ปราศจากควัน
4.61.12
ततः शरसहस्रेण पार्थमप्रतिमौजसम् ।
अर्दयित्वा महाबाहुर्ननाद समरे कृपः ॥ ४.६१.१२ ॥
จากนั้น กฤปะผู้มีแขนใหญ่ ทำให้ปารถะผู้มีพลังหาใครเทียบมิได้ได้รับความทุกข์ด้วยลูกศรนับพันดอก แล้วคำรามกึกก้องในสนามรบ
4.61.13
ततः कनकपुङ्खेन शरेण नतपर्वणा ।
बिभेद समरे पार्थः कृपस्य ध्वजमुत्तमम् ॥ ४.६१.१३ ॥
จากนั้น อรชุนในสนามรบได้ยิงลูกศรที่มีขนปีกสีทองและข้อโค้ง ทำลายธงอันประเสริฐของกฤปะ
4.61.14
ततः पश्चान्महातेजा नाराचान्सूर्यसन्निभान् ।
जग्राह समरे पार्थो भूयो बहुशिलीमुखान् ॥ ४.६१.१४ ॥
จากนั้น อรชุนผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ หยิบลูกศรเหล็กที่เปล่งแสงดุจดวงอาทิตย์ และลูกศรศิลีมุขอีกมากมายขึ้นมาในสนามรบ
4.61.15
तैस्तदातीं महाबाहुः कृपस्य रथरक्षिणः ।
जघान क्षत्रियश्रेष्ठो युध्यमानान्महारथान् ॥ ४.६१.१५ ॥
ด้วยลูกศรเหล่านั้น ผู้มีแขนทรงพลังและเป็นยอดแห่งกษัตริย์นักรบ ได้สังหารผู้พิทักษ์รถของกฤปะ และมหารถีทั้งหลายที่กำลังต่อสู้อยู่
4.61.16
चन्द्रकेतुः सुकेतुश्च चित्राश्वो मणिमांस्तद ।
मुञ्जमौलिश्च विक्रान्तो हेमवर्णो भयावहः ॥ ४.६१.१६ ॥
จันทรเกตุ สุเกตุ จิตราศวะ มณิมาน มุญชเมาลีผู้กล้าหาญ และผู้มีสีทองเป็นที่หวาดกลัว
4.61.17
सुरथोऽतिरथश्चैव सुपेणोऽरिष्ट एव च ।
नृकेतुश्च सहानीकास्ते निषेदुर्गतासवः ॥ ४.६१.१७ ॥
สุรถะ อติรถะ สุเปณะ อริษฏะ และนฤเกตุ ทั้งหมดพร้อมกองทัพ ล้มลงสิ้นลมหายใจ
4.61.18
तान्निहत्य ततः पार्थो निमेपादिव भारत ।
पुनरन्यान्समाधत्त त्रयोदश शिलीमुखान् ॥ ४.६१.१८ ॥
ครั้นสังหารพวกนั้นแล้ว โอ ภารตะ อรชุนในพริบตาดุจเพียงชั่วกระพริบตา ได้ประกอบลูกศรศิลีมุขอีกสิบสามดอกเข้ากับคันธนู
4.61.19
अथास्य युगमेकेन चतुर्भिश्चतुरो हयान् ।
षष्ठेन तु शिरः सङ्ख्ये कृपस्य रथसारथेः ॥ ४.६१.१९ ॥
จากนั้น ด้วยลูกศรดอกเดียว เขาได้ฟันแอกรถ ด้วยสี่ดอก ฟันม้าสี่ตัว และด้วยดอกที่หก ตัดศีรษะของสารถีรถของกฤปะในการสู้รบ
4.61.20
त्रिभिस्त्रिवेणुं बलवान्द्वाभ्यामक्षं महाबलः ।
द्वादशेन तु भल्लेन कृपस्य सशरं धनुः ॥ ४.६१.२० ॥
ผู้ทรงพลังนั้น ด้วยลูกศรสามดอกตัดเสาสามข้อ ด้วยสองดอกตัดเพลา และด้วยลูกศรปลายแบนดอกที่สิบสอง ตัดคันธนูของกฤปะพร้อมลูกศรที่ติดอยู่
4.61.21
छित्त्वा वज्रनिकाशेन फल्गुनः प्रहसन्निव ।
त्रयोदशेनेन्द्रसमः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ४.६१.२१ ॥
ฟาลคุนะ (อรชุน) ยิงตัดด้วยลูกศรที่ดุจสายฟ้า ทั้งหัวเราะไปด้วย เหมือนพระอินทร์เอง แล้วยิงลูกศรดอกที่สิบสามเข้าที่กลางอกของกฤปะ
4.61.22
स छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
अथ शक्तिं परामृश्य सूर्यवैश्वानरप्रभाम् ।
चिक्षेप सहसा क्रुद्धः पार्थायाद्भुतकर्मणे ॥ ४.६१.२२ ॥
ธนูของเขาขาด รถศึกพัง ม้าและสารถีถูกสังหาร เขาคว้าหอกที่รุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์และไฟ แล้วโกรธจัดขว้างหอกนั้นใส่ปารถะ ผู้กระทำการอันน่าอัศจรรย์ทันที
4.61.23
तामर्जुनस्तथारूपां शक्तिं हेमपरिष्कृताम् ।
रुरोध सायकैस्तीक्ष्णैरर्धचन्द्रमुखैश्च ताम् ॥ ४.६१.२३ ॥
หอกประดับทองนั้น อรชุนกั้นไว้ด้วยลูกศรคมกล้าที่หัวรูปพระจันทร์เสี้ยว
4.61.24
आपतन्तीं महोल्काभां चिच्छेद दशभिः शरैः ।
सापतद्दशधा भूमौ पार्थेन निहता शरैः ॥ ४.६१.२४ ॥
หอกพุ่งลงมาดุจอุกกาบาตใหญ่ อรชุนตัดด้วยลูกศรสิบดอก หอกที่ถูกลูกศรของปารถะยิงใส่นั้นแตกเป็นสิบท่อนตกลงสู่พื้นดิน
4.61.25
शक्त्यां तु विनिकृत्तायां विरथः शरपीडितः ।
गदापाणिरवप्लुत्य रथात्तूर्णममित्रहा।
गदां चिक्षेप सहसा पार्थायामिततेजसे ॥ ४.६१.२५ ॥
เมื่อหอกถูกตัดขาด ผู้สังหารศัตรูที่ไร้รถศึกและถูกลูกศรบีบคั้น กระโดดลงจากรถอย่างรวดเร็ว ถือคทาในมือ แล้วขว้างคทาใส่ปารถะผู้มีความรุ่งเรืองหาประมาณมิได้ทันที
4.61.26
सा च मुक्ता गदा गुर्वी रूपेणास्य परिष्कृता ।
अर्जुनस्य शरैर्नुन्ना प्रतिमार्गं जगाम सा ॥ ४.६१.२६ ॥
คทาหนักนั้นพุ่งออกไป ประดับด้วยรูปของเขา แต่ถูกลูกศรของอรชุนปัดกลับ และพุ่งกลับไปตามทางเดิมของมัน
4.61.27
अथ खङ्गं समुद्धृत्य शतचन्द्रं च भानुमत् ।
इयेष पाण्डवं हन्तुं कृपो लघुपराक्रमः ॥ ४.६१.२७ ॥
จากนั้นกฤปะผู้มีฝีมือไม่มาก ชักดาบออก พร้อมโล่แสงแวววาวชื่อศตจันทระ และปรารถนาจะสังหารบุตรแห่งปาณฑุ
4.61.28
स शरद्वत्सुतस्तूर्णं महाचार्यः सुशिक्षितः ।
खेचरेव चचारकैः क्रमाच्चर्मासिधृग्भुवि ॥ ४.६१.२८ ॥
บุตรของศรัทวัต อาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่และฝึกฝนมาดี เคลื่อนที่อย่างรวดเร็วดุจผู้เดินทางในอากาศ ถือโล่และดาบสลับกันไปบนพื้นดิน
4.61.29
ततः क्षुरप्रैः कौन्तेयो दशभिः खङ्गचर्मणी ।
निमेषादिव चिच्छेद तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ४.६१.२९ ॥
แล้วบุตรแห่งกุนตี ด้วยลูกศรหัวคมดุจใบมีดสิบดอก ตัดดาบและโล่ขาดในชั่วพริบตา เหมือนอย่างนั้นเอง และเหตุการณ์นั้นก็น่าอัศจรรย์
4.61.30
विषण्णवदमस्तत्र विनाशात्खङ्गचर्मणोः ।
दन्तैर्दन्तच्छदान्दष्ट्वा चुकोप हृदि दीर्घवत् ॥ ४.६१.३० ॥
ที่นั่น กฤปะดูหมดกำลังใจเพราะดาบและโล่ถูกทำลาย เขากัดริมฝีปากด้วยฟัน และโกรธแค้นอยู่ในใจเป็นเวลานาน
4.61.31
भवत्विति पुनश्चोक्त्वा युद्धापगमनोद्यतः ।
अश्वत्थाम्नस्तु स रथं कृपः समभिपुप्लुवे।
स्वस्रीयस्य महातेजा जग्राह च धनुः पुनः ॥ ४.६१.३१ ॥
กล่าวอีกครั้งว่า "ก็ให้เป็นอย่างนั้นเถิด" แล้วเตรียมตัวจะถอนตัวจากการรบ กฤปะกระโดดขึ้นรถของอัศวัตถามัน บุตรของพี่สาวเขา และหยิบธนูขึ้นมาอีกครั้ง ผู้มีความรุ่งโรจน์ยิ่งใหญ่
4.61.32
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो भीष्मो द्रोणमथाब्रवीत् ।
दृष्ट्वा कृपं फल्गुनेन पीडितं चोर्जितं च तम् ॥ ४.६१.३२ ॥
ในระหว่างนั้น ภีษมะผู้โกรธจัดได้กล่าวกับโทรณะ เมื่อเห็นกฤปะถูกฟาลคุนะบีบคั้นแต่ยังคงทรงพลังอยู่
4.61.33
एकैकमस्मान्संग्रामे पराजयति फल्गुनः ।
अहं द्रोणश्च कर्णश्च द्रौणिर्गौतम एव च।
अन्ये च बहवः शूरा वयं जेष्याम वासविम् ॥ ४.६१.३३ ॥
ในการรบ ฟาลคุนะเอาชนะพวกเราทีละคน แต่ข้า โทรณะ กรรณะ เทราณี (อัศวัตถามัน) โคตมะ (กฤปะ) และวีรบุรุษอื่นอีกมากมาย พวกเราจะเอาชนะบุตรแห่งวาสวะ (อรชุน)
4.61.34
समागम्य ततः सर्वे भीष्मद्रोणमुखा रथाः ।
अर्जुनं सहसा युक्ताः प्रत्ययुध्यन्त भारत ॥ ४.६१.३४ ॥
แล้วรถศึกทั้งหมดมีภีษมะและโทรณะนำหน้า มารวมกันและพร้อมเพรียงกันเข้าโจมตีอรชุนทันที โอ ผู้สืบเชื้อสายภรตะ
4.61.35
स सायकमयैर्जालैः सर्वतस्तान्महारथान् ।
प्राच्छादयच्छरौघैस्तान्नीहार इव पर्वतान् ॥ ४.६१.३५ ॥
เขาปกคลุมมหารถทั้งหลายรอบด้านด้วยตาข่ายที่ถักจากลูกศร ด้วยฝูงลูกศรนับไม่ถ้วน เหมือนหมอกปกคลุมภูเขา
4.61.36
नदद्भिश्च महानागैर्हेषमाणैश्च वाजिभिः ।
भेरीशङ्खनिनादैश्च स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ४.६१.३६ ॥
ท่ามกลางเสียงช้างใหญ่คำรามและม้าร้องแผดเสียง พร้อมเสียงกลองและสังข์ เสียงนั้นกลายเป็นความอึกทึกครึกโครม
4.61.37
नागाश्वकायान्निर्भिद्य लौहानि कवचानि च ।
पार्थस्य शरवर्षाणि न्यपतञ्शतशः क्षितौ ॥ ४.६१.३७ ॥
ลูกศรของปารถะ (อรชุน) ทะลุทั้งร่างช้างและม้า รวมทั้งเกราะเหล็ก ตกลงสู่พื้นดินเป็นร้อยๆ
4.61.38
त्वरमाणः शरानस्यन्पाण्डवस्तु प्रकाशते ।
मध्यंदिनगतोऽर्चिष्माञ्छरदीव दिवाकरः ॥ ४.६१.३८ ॥
ปาณฑพรีบร้อนยิงลูกศรออกไป จึงโชติช่วงงดงามอยู่ ดุจดวงอาทิตย์ที่ส่องแสงเจิดจ้าเมื่อถึงเที่ยงวันในฤดูสารท
4.61.39
अविषह्य शरान्सर्वे पार्थचापच्युपान्रणे ।
उदक्प्रयान्ति विध्वस्ता रथेभ्यो रथिनस्तदा।
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातयः ॥ ४.६१.३९ ॥
ทุกคนทนลูกศรที่ยิงจากธนูของปารถะในสนามรบไม่ไหว พลรถที่ถูกทำลายจึงหนีไปทางเหนือจากรถศึกของตน ทหารม้าหนีจากหลังม้า และทหารราบหนีบนพื้นดิน
4.61.40
शरैस्तु ताड्यमानानां कवचानां महात्मनाम् ।
ताम्रराजतलौहानां प्रादुरासीन्महास्वनः ॥ ४.६१.४० ॥
จากเกราะของผู้ยิ่งใหญ่ที่ทำด้วยทองแดง เงิน และเหล็ก ซึ่งถูกลูกศรกระทบ เกิดเสียงดังกึกก้องอย่างยิ่ง
4.61.41
छन्नमायोधनं जज्ञे शरीरैर्गतचेतसाम् ।
श्रान्त्या गलितशस्त्राणां पततामश्वसादिनाम् ॥ ४.६१.४१ ॥
สนามรบเต็มไปด้วยร่างของผู้ที่สิ้นสติ ทหารม้าล้มลงขณะอาวุธหลุดจากมือที่เหน็ดเหนื่อย
4.61.42
शून्यान्कुर्वन्रथोपस्थान्मानवैरास्तृणोन्महीम् ।
प्रनृत्यन्निव संग्रामे चापहस्ते धनंजयः ॥ ४.६१.४२ ॥
ธนัญชัย (อรชุน) ทำให้ที่นั่งบนรถศึกว่างเปล่า ปกคลุมแผ่นดินด้วยมนุษย์ คันธนูอยู่ในมือ ดูเหมือนกำลังร่ายรำออกไปในสงคราม
4.61.43
शिरांस्यपातयत्सङ्ख्ये क्षत्रियाणां नरर्षभः ।
श्रुत्वा गाण्डीवनिर्घोषं विष्णूजितमिवाशने।
त्रस्तानि सर्वसैन्यानि व्यलीयन्त च भागश ॥ ४.६१.४३ ॥
ในการรบ ผู้เป็นยอดแห่งมนุษย์ฟันศีรษะของนักรบกษัตริย์ขาดลง เมื่อได้ยินเสียงคำรามของคันธนูคาณฑีวะ ราวกับพระวิษณุถูกสายฟ้าเอาชนะ กองทัพทั้งหมดที่หวาดกลัวก็แตกกระจัดกระจายเป็นเสี่ยง ๆ
4.61.44
कुण्डलोष्णीषधारीणि जातरूपस्रजानि च ।
पतितानि स्म दृश्यन्ते शिरांसि करणमूर्धनि ॥ ४.६१.४४ ॥
ศีรษะที่สวมต่างหูและผ้าโพกศีรษะ ประดับด้วยพวงมาลัยทอง ถูกเห็นว่าล้มลงบนสนามรบ
4.61.45
विशिखोन्मथितैर्गात्रैर्बाहुभिश्च सकार्मुकैः ।
सहस्ताभरणैश्चान्यैः प्रच्छन्ना भाति मेदिनी ॥ ४.६१.४५ ॥
แผ่นดินที่ปกคลุมด้วยร่างกายที่ถูกลูกศรทิ่มแทง พร้อมด้วยแขนที่ถือคันธนู มือ และเครื่องประดับอื่น ๆ ส่องประกายอยู่
4.61.46
शिरसां पात्यमानानां समरे निशितैः शरैः ।
अश्मवृष्टिरिवाकाशादभवद्भरतर्षभ ॥ ४.६१.४६ ॥
โอ้ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ ฝนแห่งศีรษะที่ถูกลูกศรคมฟันลงในสนามรบ กลายเป็นเหมือนฝนก้อนหินที่ตกลงมาจากท้องฟ้า
4.61.47
दर्शयित्वा तदाऽऽत्मानं रौद्रं रौद्रपराक्रमः ।
जघान समरे शूराञ्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ ४.६१.४७ ॥
แล้วผู้มีวีรภาพอันดุร้ายก็แสดงรูปร่างอันน่าสะพรึงของตน และสังหารวีรบุรุษในสนามรบเป็นร้อยเป็นพัน
4.61.48
तथावरुद्धश्चारण्ये दशवर्षाणि त्रीणि च ।
क्रोधाग्निमुत्ससर्जाजौ धार्तराष्ट्रेषु पाण्डवः ॥ ४.६१.४८ ॥
ปาณฑพผู้ถูกกักขังในป่าเช่นนั้นเป็นเวลาสิบสามปี ได้ปล่อยไฟแห่งความโกรธของตนลงบนโอรสของธฤตราษฎร์ในการรบ
4.61.49
तस्य तद्दहतः सैन्यं दृष्ट्वा चास्य पराक्रमम् ।
सर्वे शान्तिपरा योधा धार्तराष्ट्रस्य भारत ॥ ४.६१.४९ ॥
โอ้ภารตะ เมื่อเห็นเขาเผาผลาญกองทัพนั้น และเห็นวีรภาพของเขา นักรบทั้งหมดฝ่ายธฤตราษฎร์ต่างมุ่งหวังสันติ
4.61.50
यथा नलवनं नागः प्रभिन्नः षष्टिहायनः ।
एवं सर्वानपामृद्रादर्जुनः शस्त्रतेजसा ॥ ४.६१.५० ॥
เหมือนช้างตกมันอายุหกสิบปีเหยียบย่ำป่าอ้อ อรชุนก็บดขยี้พวกเขาทั้งหมดด้วยความรุ่งโรจน์แห่งอาวุธของตน
4.61.51
विद्राव्य च ततः सैन्यं त्रासयित्वा महारथान् ।
अर्जुनो जयतांश्रेष्ठः पर्यावर्तत भारत ॥ ४.६१.५१ ॥
แล้วอรชุนผู้เป็นยอดแห่งผู้ชนะ ได้ไล่กองทัพให้แตกพ่าย และทำให้มหารถทั้งหลายหวาดกลัว แล้วจึงหันกลับมา โอ้ภารตะ
4.61.52
तस्य मार्गान्विचरतो निघ्नतश्च रणाजिरे ।
प्रावर्तत नदी घोरा शोणितान्त्रतरङ्गिणी ॥ ४.६१.५२ ॥
ขณะที่เขาเคลื่อนไปตามทางของตนและสังหารอยู่ในสนามรบ ก็เกิดแม่น้ำอันน่าสะพรึงที่มีคลื่นเป็นเลือดและลำไส้
4.61.53
अस्थिशैवालसंबाधां संग्रामे पार्थनिर्मिताम् ।
शरचापप्लवां घोरां मांसशोणितकर्दमाम् ॥ ४.६१.५३ ॥
แม่น้ำอันน่ากลัวเต็มไปด้วยตะไคร่กระดูก ซึ่งปารถะสร้างขึ้นในการรบ มีลูกศรและคันธนูเป็นเศษซากลอยน้ำ เป็นโคลนของเนื้อและเลือด
4.61.54
रथोडुपां चान्त्रसर्पां केशशैवालशाड्वलाम् ।
करवालासिपाठीनां चामरोष्णीषफेनिलाम् ॥ ४.६१.५४ ॥
เรือของมันคือรถศึก งูของมันคือลำไส้ ตะไคร่และหญ้าของมันคือผม ปลาของมันคือดาบและมีด และมันเป็นฟองคลั่งด้วยพัดจามรและผ้าโพกศีรษะ
4.61.55
अश्वग्रीवामहावर्तां कबन्धजलमानुषाम् ।
काककङ्करुतां तीव्रां सारसक्रौञ्चनादिताम् ॥ ४.६१.५५ ॥
แม่น้ำดุร้ายที่มีคอม้าเป็นน้ำวนใหญ่ มีลำตัวไร้ศีรษะและมนุษย์เป็นสายน้ำ ส่งเสียงร้องของอีกาและนกกังกะ เต็มไปด้วยเสียงนกกระเรียนและนกกระสา
4.61.56
सिंहनादमहानादां शङ्खस्वनमहास्वनाम् ।
वीरोत्तमाङ्गपद्माढ्यां शरचापमहानलाम् ॥ ४.६१.५६ ॥
เต็มไปด้วยเสียงคำรามใหญ่ของราชสีห์และเสียงสังข์อันกึกก้อง เป็นแม่น้ำที่อุดมด้วยดอกบัวที่ทำจากศีรษะของวีรบุรุษ มีไฟใหญ่แห่งลูกศรและคันธนู
4.61.57
पदातिमत्स्यकलुषां गजशीर्षककच्छपाम् ।
गोमायुगसंघुष्टां मांसमञ्जाभिकर्दमाम् ॥ ४.६१.५७ ॥
ขุ่นข้นด้วยทหารราบเป็นปลา มีศีรษะช้างเป็นเต่า ส่งเสียงก้องด้วยฝูงหมาใน ขุ่นโคลนด้วยเนื้อและไขกระดูก
4.61.58
प्रावर्तयन्नदीं घोरां पिशाचगणसेविताम् ।
अपारामनिवासां च रक्तोदां सर्वतो वृताम् ॥ ४.६१.५८ ॥
พวกเขาทำให้แม่น้ำอันน่ากลัวนั้นไหลออก ซึ่งฝูงปีศาจรับใช้ ไม่มีฝั่งไกลและไม่มีที่อาศัย ไหลด้วยเลือด ถูกล้อมรอบทุกด้าน
4.61.59
अभीक्ष्णमकरोत्पार्थो नदीमुत्तमशोणिताम् ।
गजवर्ममहाद्वीपामश्वदेहमहाशिलाम् ॥ ४.६१.५९ ॥
ปารถะทำให้แม่น้ำนั้นเกิดขึ้นซ้ำ ๆ โดยมีเลือดชั้นดีไหลอยู่ เกาะใหญ่เป็นเกราะของช้าง หินใหญ่เป็นร่างของม้า
4.61.60
पदातिदेहसंघाटां रथावलिमहातरुम् ।
केशशाद्वलसंछन्नां सुतरां भीतिदां नृणाम् ॥ ४.६१.६० ॥
มีกลุ่มร่างของทหารราบ มีแถวรถศึกเป็นต้นไม้ใหญ่ ปกคลุมด้วยหญ้าผม น่ากลัวยิ่งนักสำหรับมนุษย์
4.61.61
अगाधरक्तोदवहां यमसागरगामिनीम् ।
दुस्तरां भीरुमर्त्यानां शूराणां सुतरां नृप।
प्रावर्तयन्नदीमेवं भीषणां पाकशासनिः ॥ ४.६१.६१ ॥
พระองค์ทรงให้แม่น้ำอันน่าสะพรึงกลัวไหลออกมา มีโลหิตที่ลึกหยั่งไม่ถึงพัดพาไป และไหลตรงสู่มหาสมุทรแห่งพระยม ข้ามได้ยากสำหรับมนุษย์ผู้ขลาดกลัว แต่ข้ามได้ง่ายดายสำหรับผู้กล้าหาญ ข้าแต่พระราชา นี่คือบุตรแห่งพระปากศาสนิ (อรชุน)
4.61.62
तस्याददानस्य शरान्सन्दधानस्य मुञ्चतः ।
विकर्षतश्च गाण्डीवं न किंचिद्ददृशेऽन्तरम् ॥ ४.६१.६२ ॥
ขณะที่พระองค์หยิบลูกศร เล็งลูกศร ปล่อยลูกศร และดึงคันธนูคาณฑีวะ ไม่ปรากฏช่องว่างใดๆ ระหว่างการกระทำเหล่านั้นเลย