ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.63.1
ततो भीष्मः शरानष्टौ ध्वजे पार्थस्य वीर्यवान् ।
समार्पयन्महावेगाज्ज्वलतः पन्नगानिव ॥ ४.६३.१ ॥
ଆଉ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀଷ୍ମ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଉପରେ ଜଳନ୍ତା ସର୍ପ ପରି ମହାବେଗରେ ଅଷ୍ଟ ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
4.63.2
ते ध्वजं पाण्डुपुत्रस्य समासाद्य पतत्रिणः ।
ध्वजस्थं कपिमाजघ्नुः ध्वजाग्रनिलयांश्च तान् ॥ ४.६३.२ ॥
ସେହି ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଶରମାନେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ଧ୍ୱଜାସ୍ଥ କପି ଏବଂ ଧ୍ୱଜାଗ୍ରରେ ବାସ କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
4.63.3
सारथिं च हयांश्चास्य विव्याध दशभिः शरैः ।
उरस्यताडयत्पार्थं त्रिभिरेवायसैः शरैः ॥ ४.६३.३ ॥
ସେ ତାଙ୍କ ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଦଶ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ପାର୍ଥଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ତିନି ଲୌହ ଶରରେ ଆଘାତ କଲେ।
4.63.4
ततोऽर्जुनः शरैस्तीक्ष्णैर्विद्ध्वा कुरुपितामहम् ।
ध्वजं च सारथिं चापि विव्याध दशभिः शरैः ॥ ४.६३.४ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ କୁରୁପିତାମହଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଓ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଦଶ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
4.63.5
तद्युद्धमभवद्धोरं रोमहर्षणमद्भुतम् ।
भीष्मस्य सह पार्थेन बलिवासवयोरिव ॥ ४.६३.५ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ବଳି ଓ ବାସବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା।
4.63.6
सन्ततं शरजालाभिराकाशं समपद्यत ।
अम्बुदैरिव धाराभिस्तयोः कार्मुकनिःसृतैः ॥ ४.६३.६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ଶରଜାଲରେ ଆକାଶ ମେଘଧାରା ପରି ନିରନ୍ତର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
4.63.7
भल्लैर्भल्लाः समाहत्य कुरुपाण्डवयो रणे ।
अन्तरिक्षे व्यराजन्त खद्योताः प्रावृषीव हि ॥ ४.६३.७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବାଣରେ ବାଣ ଆଘାତ ପାଇଲେ, ବର୍ଷାଋତୁର ଜୋନାକି ପରି ସେଗୁଡ଼ିକ ଆକାଶରେ ଜଳି ଉଠିଲା।
4.63.8
अग्निवक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमाहवे ।
गाण्डीवमभवञ्जिष्णोः सव्यं दक्षिणमस्यतः ॥ ४.६३.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ନିମୁଖ ପରି ଭୟଙ୍କର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଗାଣ୍ଡୀବ ବୃତ୍ତାକାରେ ଟଣାଗଲା; ବାମ ଓ ଡାହାଣ ହାତରେ ସେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିଲେ।
4.63.9
पर्वतं वारिधाराभिश्छादयन्निव तोयदः ।
अर्जुनश्छादयद्भीष्मं शरवर्षैरनेकशः ॥ ४.६३.९ ॥
ମେଘ ଯେପରି ପର୍ବତକୁ ଜଳଧାରାରେ ଆଚ୍ଛାଦନ କରେ, ସେହିପରି ଅର୍ଜୁନ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବହୁଥର ବାଣବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦନ କଲେ।
4.63.10
तां समुद्रमिवोद्धूतां शरवृष्टिं समुद्यताम् ।
व्यधमत्सायकैर्भीष्मः सोर्जुनं च न्यवारयत् ॥ ४.६३.१० ॥
ସମୁଦ୍ର ପରି ଉଠିଥିବା ସେହି ବାଣବର୍ଷଣକୁ ଭୀଷ୍ମ ନିଜ ବାଣରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିଲେ।
4.63.11
ततस्तानि विसृष्टानि शरजालानि सङ्घशः ।
आहतानि व्यशीर्यन्तं अर्जुनस्य रथं प्रति ॥ ४.६३.११ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ବାଣଜାଲ ଦଳେ ଦଳେ ଆସିଲା; କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଆଘାତ ପାଇ ଚୂରମାର ହୋଇଗଲା।
4.63.12
ततः कनकपुङ्खाग्रैः शितैः संनतपर्वभिः ।
पतद्भिः खगवाजैश्च द्यौरासीत्संवृता शरैः ॥ ४.६३.१२ ॥
ତା'ପରେ ସୁନା ପକ୍ଷ ଅଗ୍ରର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିର, ପକ୍ଷୀ ପାଳିଆ ଭୂମିରେ ପଡୁଥିବା ବାଣରେ ଆକାଶ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।
4.63.13
ततः प्रासृजदुग्राणि शरजालानि पाण्डवः ।
तावन्ति शरजालानि भीष्मः पार्थाय प्राहिणोत् ॥ ४.६३.१३ ॥
ଏହାପରେ ପାଣ୍ଡବ ଭୟଙ୍କର ଶରଜାଲ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ଭୀଷ୍ମ ପାର୍ଥ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେତିକି ଶରଜାଲ ପଠାଇଲେ।
4.63.14
साश्वं ससूतं सरथं स पार्थं समाचिनोद्भारतो वत्सदन्तैः ।
प्रच्छादयामास दिशश्च सर्वा नभश्च बाणैस्तपनीयपुङ्खैः ॥ ४.६३.१४ ॥
ଭାରତ (ଭୀଷ୍ମ) ଅଶ୍ୱ, ସାରଥି ଓ ରଥ ସହିତ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବତ୍ସଦନ୍ତ ଶରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁଙ୍ଖ ଶରରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଆକାଶ ଆବୃତ କଲେ।
4.63.15
ततो देवर्षिगन्धर्वाः साधुसाध्वित्यपूजयन् ।
दुष्करं कृतवान्भीष्मो यदर्जुनमवारयत् ॥ ४.६३.१५ ॥
ଏହାପରେ ଦେବ, ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହି ପ୍ରଶଂସା କଲେ — ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରୋକି ଭୀଷ୍ମ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି।
4.63.16
बलवानर्जुनो दक्षः क्षिप्रकारी च पाण्डवः ।
कोऽन्यः समर्थः पार्थस्य वेगं धारयितुं रणे ॥ ४.६३.१६ ॥
ବଳବାନ, ଦକ୍ଷ ଓ କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ — ରଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ବେଗ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଆଉ କିଏ ସମର୍ଥ?
4.63.17
ऋते शान्तनवाद्भीष्मात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात् ।
आचार्यवरमुख्याद्वा भारद्वाजान्महाबलात् ॥ ४.६३.१७ ॥
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ବ୍ୟତୀତ, ଦେବକୀ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ ବ୍ୟତୀତ, କିମ୍ବା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାବଳୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ପୁତ୍ର (ଦ୍ରୋଣ) ବ୍ୟତୀତ — ଆଉ କିଏ?
4.63.18
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य क्रीडतः पुरुषोत्तमौ ।
चक्षूंषि सर्वभूतानां मोदयन्तौ महाबलौ ॥ ४.६३.१८ ॥
ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅସ୍ତ୍ର ନିବାରଣ କରି, କ୍ରୀଡ଼ା କରୁ କରୁ, ଦୁଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମହାବଳୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନୟନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।
4.63.19
प्राजापत्यं तथैवैन्द्रमाग्नेयं च सुदारुणम् ।
कौबेरं वारुणं चैव याम्यं वायव्यमेव च ।
प्रयुञ्जानौ महात्मानौ समरे तौ विरेजतुः ॥ ४.६३.१९ ॥
ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ଐନ୍ଦ୍ର, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଆଗ୍ନେୟ, କୌବେର, ବାରୁଣ, ଯାମ୍ୟ ଏବଂ ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ସେହି ମହାତ୍ମା ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
4.63.20
विस्मितान्यथ भूतानि तौ दृष्ट्वा संयुगे तदा ।
साधु पार्थ महाबाहो साधु भीष्मेति चाब्रुवन् ॥ ४.६३.२० ॥
ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ରାଣୀମାନେ କହିଲେ — 'ସାଧୁ ପାର୍ଥ! ସାଧୁ, ହେ ମହାବାହୁ ଭୀଷ୍ମ!'
4.63.21
नैतदन्यो मनुष्येषु प्रदर्शयितुमाहवे ।
महास्राणां संप्रयोगं समरे भीष्मपार्थयोः ॥ ४.६३.२१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କେହି ଏପରି ମହାଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ ଦେଖାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ — ଭୀଷ୍ମ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାଅସ୍ତ୍ରର ଏପରି ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥିଲା।
4.63.22
एवं सर्वास्त्रविदुषोरस्त्रयुद्धमवर्तत ॥ ४.६३.२२ ॥
ଏହିପରି ସର୍ବାସ୍ତ୍ରବିତ୍ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା।
4.63.23
अथ जिष्णुरुदावृत्य शितधारेण कार्मुकम् ।
न्यकृन्तद्गृध्रपत्रेण शातकुम्भपरिष्कृतम् ॥ ४.६३.२३ ॥
ତା'ପରେ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଫେରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଗୃଧ୍ରପତ୍ର ବାଣରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଖଚିତ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
4.63.24
निमेषान्तरमात्रेण भीष्मोऽन्यत्कार्मुकं रणे ।
समादाय नरव्याघ्रः सज्यं चक्रे महाबलः ॥ ४.६३.२४ ॥
ପଲକ ପକାଇବା ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ତାହାକୁ ଜୀବା ଲଗାଇଲେ — ସେ ମହାବଳ ନରବ୍ୟାଘ୍ର।
4.63.25
शरांश्च सुबहुन्क्रुद्धो मुमोचाशु धनंजये ।
अर्जुनोपि शरांस्तीक्ष्णान्भीष्माय निशितान्बहून्।
चिक्षेप च महातेजास्तथा भीष्मश्च पाण्डवे ॥ ४.६३.२५ ॥
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଧନଞ୍ଜୟ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ବହୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଧାରିଆ ବହୁ ବାଣ ଚଳାଇଲେ; ମହାତେଜା ଭୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ସେହିପରି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
4.63.26
तयोर्दिव्यास्त्रविदुषोरस्यतोरनिशं शरान् ।
न विशेषस्तदा राजन्दृश्यते सुमहात्मनोः ॥ ४.६३.२६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ନିରନ୍ତର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା।
4.63.27
अथावृणोद्दश दिशः शरैरतिरथस्तदा ।
किरीटमाली कौन्तेयः शूरं शान्तनवं तथा ॥ ४.६३.२७ ॥
ତା'ପରେ ଅତିରଥୀ କିରୀଟମାଳୀ କୌନ୍ତେୟ ବାଣରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଆବୃତ କଲେ, ଏବଂ ଶୂର ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଆବୃତ କଲେ।
4.63.28
अतीव पाण्डवो भीष्मं भीष्मश्चातीव पाण्डवम् ।
बभूव तत्र सङ्घेऽस्मिन्लोके राजंस्तदद्भुतम् ॥ ४.६३.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପ୍ରତି ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ହେଲେ; ଜଗତରେ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା।
4.63.29
पाण्डवेन हताः शूरा भीष्मस्य रथरक्षिणः ।
शेरते स्म महाबाहो कौन्तेयस्याभितो रथम् ॥ ४.६३.२९ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥରକ୍ଷକ ଶୂରମାନେ କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ରଥ ଚାରିପାଖରେ ଶୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
4.63.30
ततो गाण्डीवनिर्मुक्ता निरमित्रं चिकीर्षवः ।
असक्ताः पुङ्खसंसक्ताः श्वेतवाहनपत्रिणः ॥ ४.६३.३० ॥
ତା'ପରେ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ମୁକ୍ତ, ଶତ୍ରୁହୀନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଅବାଧ, ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣସମୂହ—ଶ୍ୱେତବାହନଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣ—ଛୁଟିଲା।
4.63.31
निष्पतन्तो रथात्तस्य धौता हैरण्यवाससः ।
आकाशे प्रत्यदृश्यन्त हंसानामिव पङ्क्तयः ॥ ४.६३.३१ ॥
ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଛୁଟି ଆସୁଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶରମାନେ ଆକାଶରେ ହଂସଙ୍କ ସାରି ପରି ଦେଖାଗଲେ।
4.63.32
तस्य तद्दिव्यमस्त्रं हि प्रगाढं चित्रमस्यतः ।
प्रेक्षन्ते स्मान्तरिक्षस्थाः सर्वे देवाः सवासवाः ॥ ४.६३.३२ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା; ଆକାଶରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ତାହା ଦେଖୁଥିଲେ।
4.63.33
तं दृष्ट्वा परमप्रीतो गन्धर्वश्चित्रमद्भुतम् ।
शशंस देवराजाय चित्रसेनः प्रतापवान् ॥ ४.६३.३३ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ପ୍ରତାପୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରସେନ ସେହି ବିଚିତ୍ର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
4.63.34
पश्येमानरिनिर्दारान्संसक्तानिव गच्छतः ।
चित्ररूपमिदं जिष्णोर्दिव्यमस्त्रमुदीर्यतः ॥ ४.६३.३४ ॥
ଦେଖ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଏହି ଶରମାନେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଲାଗିଥିବା ପରି ଯାଉଛନ୍ତି; ବିଜୟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ କେମିତି ବିଚିତ୍ର ରୂପ ଧରୁଛି!
4.63.35
नेदं मनुष्याः श्रद्दध्युर्न हीदं तेषु विद्यते ।
सौराणां च महास्राणां विचित्रोऽयं समागमः ॥ ४.६३.३५ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ସେମାନଙ୍କଠାରେ ନ ଥାଏ; ଏହା ଦେବତାଙ୍କ ମହାଅସ୍ତ୍ରର ଏକ ବିଚିତ୍ର ସଙ୍ଗମ।
4.63.36
मध्यन्दिनगतं सूर्यं प्रतपन्तमिवाम्बरे ।
न शक्नुवन्ति सैन्यानि पाण्डवं प्रसमीक्षितुम् ॥ ४.६३.३६ ॥
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଆକାଶରେ ଜଳୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସେନାମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସ୍ଥିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି ପାରୁ ନଥିଲେ।
4.63.37
उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ शूरौ महीक्षिताम् ।
उभौ विचित्रकर्माणावुभौ युधि दुरासदौ ॥ ४.६३.३७ ॥
ଦୁହେଁ ବିଖ୍ୟାତ କର୍ମର ଅଧିକାରୀ; ଦୁହେଁ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର; ଦୁହେଁ ବିଚିତ୍ର କର୍ମର ଅଧିକାରୀ; ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଜୟ।
4.63.38
इत्युक्तो देवराजस्तु पार्थभीष्मसमागमम् ।
पूजयामास दिव्येन पुष्पवर्षेण भारत ॥ ४.६३.३८ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଦେବରାଜ ପାର୍ଥ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସେହି ସମାଗମକୁ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
4.63.39
अश्वत्थामा ततोऽभ्येत्य द्रुतं कर्णमभाषत ।
अहमेको हनिष्यामि समेतान्सर्वपाण्डवान् ॥ ४.६३.३९ ॥
ତା'ପରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଶୀଘ୍ର ନିକଟକୁ ଆସି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏକା ସମସ୍ତ ଏକତ୍ରିତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।"
4.63.40
इति कर्म समक्षं मे सभामध्ये त्वयोदितम् ।
न तु तत्कृतमेकस्माद्भीतो धावसि सूतज ॥ ४.६३.४० ॥
"ସଭା ମଧ୍ୟରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମେ ଏହି କର୍ମ ଘୋଷଣା କରିଥିଲ; କିନ୍ତୁ ତାହା ଜଣେ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇ ନାହିଁ; ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଭୟ ପାଇ ତୁମେ ପଳାଉଛ।"
4.63.41
वैचित्रवीर्यजाः सर्वे त्वामाश्रित्य पृथासुतान् ।
जेतुमिच्छन्ति संग्रामे भवान्युध्यस्व फल्गुनम् ॥ ४.६३.४१ ॥
ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ସମସ୍ତେ ତୁମ ଉପରେ ଭରସା କରି ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ତୁମେ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।
4.63.42
अश्वत्थामोदितं वाक्यं श्रुत्वा दुर्योधनस्तदा ।
प्रत्युवाच रुषा द्रौणिं कर्णप्रियचिकीर्षया ॥ ४.६३.४२ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେତେବେଳେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
4.63.43
मा मानभङ्गं विप्रेन्द्र कुरु विश्रुतकर्मणः ।
मानभङ्गेन राज्ञां तु बलहानिर्भविष्यति ॥ ४.६३.४३ ॥
ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ବିଖ୍ୟାତକର୍ମାଙ୍କ ମାନ ଭଙ୍ଗ କର ନାହିଁ; ମାନଭଙ୍ଗରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ବଳ ହ୍ରାସ ପାଏ।
4.63.44
शूरा वदन्ति संग्रामे वाचा कर्माणि कुर्वते ।
पराक्रमन्ति संग्रामे स्वस्य वीर्यानुसारतः ॥ ४.६३.४४ ॥
ଶୂରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାକ୍ୟରେ କହନ୍ତି, ମାତ୍ର କର୍ମରେ କରନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସାରେ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାନ୍ତି।
4.63.45
तस्मात्तं नार्हति भवान्गर्हितुं शूरसंमतम् ।
राज्ञैवमुक्तः स द्रौणिर्गतरोषोऽभवत्तदा ॥ ४.६३.४५ ॥
ତେଣୁ ଶୂରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରାଜା ଏପରି କହିବାରୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ିଲେ।
4.63.46
ततो भीष्मः शान्तनवो बाणान्पार्श्वे समार्पयत् ।
अस्यतः प्रतिसन्धाय विवृतं सव्यसाचिनः ॥ ४.६३.४६ ॥
ତାପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଖୋଲା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ପକାଇଲେ, ସେ ବାଣ ଚଳାଉଥିବା ବେଳେ।
4.63.47
ततः प्रसह्य बीभत्सुः पृथुधारेण कार्मुकम् ।
न्यकृन्तद्गृध्रपत्रेण भीष्मस्यामिततेजसः ॥ ४.६३.४७ ॥
ତାପରେ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରଶସ୍ତ ଧାରର ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷୀ ପର ବାଣରେ ଅମିତତେଜା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
4.63.48
अथैनं दशभिः पश्चात्प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
यतमानं पराक्रान्तं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ४.६३.४८ ॥
ତାପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଯତ୍ନ କରୁଥିବା, ପରାକ୍ରମୀ ତାଙ୍କୁ ପଛରୁ ଦଶ ବାଣରେ ଛାତି ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
4.63.49
स पीडितो महाबाहुर्गृहीत्वा रथकूबरम् ।
गोङ्गेयो युधि दुर्धर्षस्तस्थौ दीप इवातुरः ॥ ४.६३.४९ ॥
ପୀଡ଼ିତ ମହାବାହୁ ରଥକୂବର ଧରି ରହିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଗାଙ୍ଗେୟ ବ୍ୟଥିତ ଦୀପ ପରି ଠିଆ ହେଲେ।
4.63.50
तं विसंज्ञमपोवाह संयन्ता रथवाजिनाम् ।
उपदेशमनुस्मृत्य रक्षमाणो महारथम् ॥ ४.६३.५० ॥
ରଥାଶ୍ୱର ସାରଥି ଅଚେତନ ସେହି ମହାରଥଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା; ଉପଦେଶ ସ୍ମରଣ କରି ସେହି ମହାରଥଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲା।
4.63.51
पराक्रमे च शौर्ये च वीर्ये सत्त्वे बले रणे ।
शस्त्रास्त्रेषु च सर्वेषु लाघवे दूरपातने ॥ ४.६३.५१ ॥
ପରାକ୍ରମରେ, ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ, ବୀର୍ଯ୍ୟରେ, ସତ୍ତ୍ୱରେ, ବଳରେ, ରଣରେ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରରେ, ଚପଳତାରେ ଏବଂ ଦୂରରୁ ପ୍ରହାରରେ;
4.63.52
यस्य नास्ति समो लोके पितृदत्तवरश्च यः ।
जितश्रमो जितारातिर्निस्तन्द्रिः खेदवर्जितः ।
यः स्वेच्छामरणः शूरः पितृशुश्रूषणे रतः ॥ ४.६३.५२ ॥
ଯାହାର ସମାନ ଜଗତରେ କେହି ନାହିଁ; ପିତାଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇଥିବା; ଶ୍ରମଜୟୀ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ଆଳସ୍ୟହୀନ, କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ; ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମରିପାରନ୍ତି ସେ ଶୂର; ପିତୃସେବାରେ ରତ।
4.63.53
दुर्योधनहितार्थाय युद्ध्वा पार्थेन संगरे ।
पृथासुतहितार्थाय पराजित इवाभवत् ॥ ४.६३.५३ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ପୃଥାପୁତ୍ରଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ସେ ଯେମିତି ପରାଜିତ ହେଲେ।