Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.63

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

4.63.1

ततो भीष्मः शरानष्टौ ध्वजे पार्थस्य वीर्यवान् ।
समार्पयन्महावेगाज्ज्वलतः पन्नगानिव ॥ ४.६३.१ ॥

അപ്പോൾ വീര്യവാനായ ഭീഷ്മൻ അർജുനന്റെ കൊടിമരത്തിൽ എരിയുന്ന സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ മഹാവേഗത്തോടെ എട്ടു ശരങ്ങൾ അയച്ചു.

4.63.2

ते ध्वजं पाण्डुपुत्रस्य समासाद्य पतत्रिणः ।
ध्वजस्थं कपिमाजघ्नुः ध्वजाग्रनिलयांश्च तान् ॥ ४.६३.२ ॥

ചിറകുള്ള ആ ശരങ്ങൾ പാണ്ഡുപുത്രന്റെ കൊടിയിലെത്തി, കൊടിയിലിരുന്ന കപിയെയും കൊടിമുനയിൽ വസിച്ചവരെയും പ്രഹരിച്ചു.

4.63.3

सारथिं च हयांश्चास्य विव्याध दशभिः शरैः ।
उरस्यताडयत्पार्थं त्रिभिरेवायसैः शरैः ॥ ४.६३.३ ॥

അവൻ അവന്റെ സാരഥിയെയും കുതിരകളെയും പത്തു ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു; പാർത്ഥന്റെ മാറിൽ മൂന്ന് ഇരുമ്പു ശരങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.

4.63.4

ततोऽर्जुनः शरैस्तीक्ष्णैर्विद्ध्वा कुरुपितामहम् ।
ध्वजं च सारथिं चापि विव्याध दशभिः शरैः ॥ ४.६३.४ ॥

അപ്പോൾ അർജുനൻ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ കുരുപിതാമഹനെ തുളച്ചു; അവന്റെ കൊടിയെയും സാരഥിയെയും പത്തു ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു.

4.63.5

तद्युद्धमभवद्धोरं रोमहर्षणमद्भुतम् ।
भीष्मस्य सह पार्थेन बलिवासवयोरिव ॥ ४.६३.५ ॥

ഭീഷ്മനും പാർത്ഥനും തമ്മിലുള്ള ആ യുദ്ധം ബലിയുടെയും വാസവന്റെയും യുദ്ധംപോലെ ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചജനകവും അദ്ഭുതകരവുമായിരുന്നു.

4.63.6

सन्ततं शरजालाभिराकाशं समपद्यत ।
अम्बुदैरिव धाराभिस्तयोः कार्मुकनिःसृतैः ॥ ४.६३.६ ॥

അവരുടെ വില്ലുകളിൽനിന്ന് പുറപ്പെട്ട ശരജാലങ്ങളാൽ ആകാശം മേഘങ്ങളുടെ ധാരകളാൽ എന്നപോലെ നിരന്തരം നിറഞ്ഞു.

4.63.7

भल्लैर्भल्लाः समाहत्य कुरुपाण्डवयो रणे ।
अन्तरिक्षे व्यराजन्त खद्योताः प्रावृषीव हि ॥ ४.६३.७ ॥

യുദ്ധത്തിൽ കൗരവരും പാണ്ഡവരും അമ്പുകളാൽ അമ്പുകളെ പ്രഹരിച്ചപ്പോൾ, മഴക്കാലത്തെ മിന്നാമിനുങ്ങുകൾ പോലെ അവ ആകാശത്തിൽ തിളങ്ങി.

4.63.8

अग्निवक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमाहवे ।
गाण्डीवमभवञ्जिष्णोः सव्यं दक्षिणमस्यतः ॥ ४.६३.८ ॥

യുദ്ധത്തിൽ അഗ്നിമുഖം പോലെ ഭയങ്കരമായ അർജുനന്റെ ഗാണ്ഡീവം വൃത്താകൃതിയിൽ വളച്ചു; ഇടംകൈയും വലംകൈയും കൊണ്ട് അവൻ അമ്പെയ്തു.

4.63.9

पर्वतं वारिधाराभिश्छादयन्निव तोयदः ।
अर्जुनश्छादयद्भीष्मं शरवर्षैरनेकशः ॥ ४.६३.९ ॥

മേഘം പർവതത്തെ ജലധാരകളാൽ മൂടുന്നതുപോലെ, അർജുനൻ ഭീഷ്മരെ അനേകം തവണ അമ്പുമഴകളാൽ മൂടി.

4.63.10

तां समुद्रमिवोद्धूतां शरवृष्टिं समुद्यताम् ।
व्यधमत्सायकैर्भीष्मः सोर्जुनं च न्यवारयत् ॥ ४.६३.१० ॥

സമുദ്രം പോലെ ഉയർന്നുവന്ന ആ അമ്പുമഴയെ ഭീഷ്മർ തന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചിതറിച്ചു; അർജുനനെയും തടഞ്ഞു.

4.63.11

ततस्तानि विसृष्टानि शरजालानि सङ्घशः ।
आहतानि व्यशीर्यन्तं अर्जुनस्य रथं प्रति ॥ ४.६३.११ ॥

അപ്പോൾ അവർ അയച്ച ആ അമ്പുവലകൾ കൂട്ടമായി വന്നു; എന്നാൽ അർജുനന്റെ രഥത്തിനു നേരെ തട്ടി ചിതറിപ്പോയി.

4.63.12

ततः कनकपुङ्खाग्रैः शितैः संनतपर्वभिः ।
पतद्भिः खगवाजैश्च द्यौरासीत्संवृता शरैः ॥ ४.६३.१२ ॥

അപ്പോൾ സ്വർണ്ണച്ചിറകിന്റെ അഗ്രങ്ങളുള്ള, മൂർച്ചയുള്ള, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള, പക്ഷിച്ചിറകുള്ള വീഴുന്ന അമ്പുകളാൽ ആകാശം മൂടപ്പെട്ടു.

4.63.13

ततः प्रासृजदुग्राणि शरजालानि पाण्डवः ।
तावन्ति शरजालानि भीष्मः पार्थाय प्राहिणोत् ॥ ४.६३.१३ ॥

അപ്പോൾ പാണ്ഡവൻ ഭയങ്കരമായ ശരജാലങ്ങൾ അയച്ചു; ഭീഷ്മർ പാർത്ഥനു നേരെ അത്രയും ശരജാലങ്ങൾ അയച്ചു.

4.63.14

साश्वं ससूतं सरथं स पार्थं समाचिनोद्भारतो वत्सदन्तैः ।
प्रच्छादयामास दिशश्च सर्वा नभश्च बाणैस्तपनीयपुङ्खैः ॥ ४.६३.१४ ॥

ഭാരതനായ ഭീഷ്മർ കുതിര, സാരഥി, രഥത്തോടൊപ്പം പാർത്ഥനെ വത്സദന്ത ശരങ്ങളാൽ പൂർണ്ണമായി മൂടി; സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള ശരങ്ങളാൽ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും ആകാശത്തെയും മറച്ചു.

4.63.15

ततो देवर्षिगन्धर्वाः साधुसाध्वित्यपूजयन् ।
दुष्करं कृतवान्भीष्मो यदर्जुनमवारयत् ॥ ४.६३.१५ ॥

അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ഗന്ധർവന്മാരും 'സാധു, സാധു' എന്നു പറഞ്ഞ് പുകഴ്ത്തി — അർജുനനെ തടുത്ത ഭീഷ്മർ ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്തു എന്ന്.

4.63.16

बलवानर्जुनो दक्षः क्षिप्रकारी च पाण्डवः ।
कोऽन्यः समर्थः पार्थस्य वेगं धारयितुं रणे ॥ ४.६३.१६ ॥

ബലവാനും ദക്ഷനും ക്ഷിപ്രകർമ്മിയുമായ പാണ്ഡവൻ അർജുനൻ — യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥന്റെ വേഗം തടുക്കാൻ മറ്റാർക്കാണു കഴിയുക?

4.63.17

ऋते शान्तनवाद्भीष्मात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात् ।
आचार्यवरमुख्याद्वा भारद्वाजान्महाबलात् ॥ ४.६३.१७ ॥

ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മരെയല്ലാതെ, ദേവകീപുത്രൻ കൃഷ്ണനെയല്ലാതെ, ആചാര്യശ്രേഷ്ഠനും മഹാബലവാനുമായ ഭരദ്വാജപുത്രനെയല്ലാതെ — മറ്റാര്?

4.63.18

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य क्रीडतः पुरुषोत्तमौ ।
चक्षूंषि सर्वभूतानां मोदयन्तौ महाबलौ ॥ ४.६३.१८ ॥

അസ്ത്രങ്ങളാൽ അസ്ത്രങ്ങളെ തടുത്ത്, ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ട്, രണ്ടു പുരുഷോത്തമന്മാരും മഹാബലന്മാരും സർവഭൂതങ്ങളുടെയും കണ്ണുകളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.

4.63.19

प्राजापत्यं तथैवैन्द्रमाग्नेयं च सुदारुणम् ।
कौबेरं वारुणं चैव याम्यं वायव्यमेव च ।
प्रयुञ्जानौ महात्मानौ समरे तौ विरेजतुः ॥ ४.६३.१९ ॥

പ്രാജാപത്യം, ഐന്ദ്രം, അതിഭയങ്കരമായ ആഗ്നേയം, കൗബേരം, വാരുണം, യാമ്യം, വായവ്യം എന്നിവ പ്രയോഗിച്ചുകൊണ്ട് ആ മഹാത്മാക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ തിളങ്ങി.

4.63.20

विस्मितान्यथ भूतानि तौ दृष्ट्वा संयुगे तदा ।
साधु पार्थ महाबाहो साधु भीष्मेति चाब्रुवन् ॥ ४.६३.२० ॥

അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ അവരിരുവരെയും കണ്ട് വിസ്മയിച്ച ജീവികൾ, 'സാധു പാർത്ഥാ! സാധു, മഹാബാഹുവായ ഭീഷ്മാ!' എന്നു പറഞ്ഞു.

4.63.21

नैतदन्यो मनुष्येषु प्रदर्शयितुमाहवे ।
महास्राणां संप्रयोगं समरे भीष्मपार्थयोः ॥ ४.६३.२१ ॥

യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യരിൽ മറ്റൊരാൾക്കും ഇത്ര മഹാസ്ത്രപ്രയോഗം കാണിക്കാനാവില്ല — ഭീഷ്മനും പാർത്ഥനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിലെ മഹാസ്ത്രപ്രയോഗം ഇപ്രകാരമായിരുന്നു.

4.63.22

एवं सर्वास्त्रविदुषोरस्त्रयुद्धमवर्तत ॥ ४.६३.२२ ॥

ഇങ്ങനെ സർവാസ്ത്രജ്ഞരായ ആ ഇരുവരുടെയും ഇടയിൽ അസ്ത്രയുദ്ധം തുടർന്നു.

4.63.23

अथ जिष्णुरुदावृत्य शितधारेण कार्मुकम् ।
न्यकृन्तद्गृध्रपत्रेण शातकुम्भपरिष्कृतम् ॥ ४.६३.२३ ॥

അപ്പോൾ ജിഷ്ണു (അർജുനൻ) തിരിഞ്ഞ്, മൂർച്ചയുള്ള കഴുകിൻ തൂവലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് സ്വർണാലങ്കൃതമായ വില്ല് മുറിച്ചു.

4.63.24

निमेषान्तरमात्रेण भीष्मोऽन्यत्कार्मुकं रणे ।
समादाय नरव्याघ्रः सज्यं चक्रे महाबलः ॥ ४.६३.२४ ॥

കണ്ണിമയ്ക്കുന്ന നേരംകൊണ്ട് ഭീഷ്മൻ യുദ്ധത്തിൽ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് അതിൽ ഞാൺ കെട്ടി — ആ മഹാബലൻ നരവ്യാഘ്രനാണ്.

4.63.25

शरांश्च सुबहुन्क्रुद्धो मुमोचाशु धनंजये ।
अर्जुनोपि शरांस्तीक्ष्णान्भीष्माय निशितान्बहून्।
चिक्षेप च महातेजास्तथा भीष्मश्च पाण्डवे ॥ ४.६३.२५ ॥

കോപിച്ച് അദ്ദേഹം ധനഞ്ജയന്റെ നേരെ ഉടനെ വളരെയധികം ശരങ്ങൾ അയച്ചു. അർജ്ജുനനും ഭീഷ്മരുടെ നേരെ മൂർച്ചയുള്ള അനേകം ശരങ്ങൾ തൊടുത്തു; മഹാതേജസ്വിയായ ഭീഷ്മരും പാണ്ഡവന്റെ നേരെ അതുപോലെ ശരങ്ങൾ എയ്തു.

4.63.26

तयोर्दिव्यास्त्रविदुषोरस्यतोरनिशं शरान् ।
न विशेषस्तदा राजन्दृश्यते सुमहात्मनोः ॥ ४.६३.२६ ॥

ഓ രാജാവേ, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്ന ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കളും ഇടവിടാതെ ശരങ്ങൾ എയ്യുമ്പോൾ അന്ന് അവർക്കിടയിൽ ഒരു വ്യത്യാസവും കാണപ്പെട്ടില്ല.

4.63.27

अथावृणोद्दश दिशः शरैरतिरथस्तदा ।
किरीटमाली कौन्तेयः शूरं शान्तनवं तथा ॥ ४.६३.२७ ॥

അപ്പോൾ അതിരഥനായ കിരീടമാലി, കുന്തീപുത്രൻ, പത്തു ദിക്കുകളും ശരങ്ങളാൽ മൂടി; വീരനായ ശന്തനുപുത്രനെയും അതുപോലെ മൂടി.

4.63.28

अतीव पाण्डवो भीष्मं भीष्मश्चातीव पाण्डवम् ।
बभूव तत्र सङ्घेऽस्मिन्लोके राजंस्तदद्भुतम् ॥ ४.६३.२८ ॥

ഓ രാജാവേ, ആ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവൻ ഭീഷ്മരോടും ഭീഷ്മർ പാണ്ഡവനോടും അത്യധികം ഏറ്റുമുട്ടി; ലോകത്തിൽ അത് അദ്ഭുതകരമായിരുന്നു.

4.63.29

पाण्डवेन हताः शूरा भीष्मस्य रथरक्षिणः ।
शेरते स्म महाबाहो कौन्तेयस्याभितो रथम् ॥ ४.६३.२९ ॥

ഓ മഹാബാഹോ, പാണ്ഡവനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ഭീഷ്മരുടെ രഥരക്ഷകരായ വീരന്മാർ കുന്തീപുത്രന്റെ രഥത്തിന് ചുറ്റും കിടക്കുന്നു.

4.63.30

ततो गाण्डीवनिर्मुक्ता निरमित्रं चिकीर्षवः ।
असक्ताः पुङ्खसंसक्ताः श्वेतवाहनपत्रिणः ॥ ४.६३.३० ॥

അപ്പോൾ ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടയക്കപ്പെട്ട, ശത്രുവില്ലാതാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച, തടസ്സമില്ലാത്ത, തൂവലുകളോടു കൂടിയ ശരങ്ങൾ—ശ്വേതവാഹനന്റെ തൂവൽ ശരങ്ങൾ—പാഞ്ഞു.

4.63.31

निष्पतन्तो रथात्तस्य धौता हैरण्यवाससः ।
आकाशे प्रत्यदृश्यन्त हंसानामिव पङ्क्तयः ॥ ४.६३.३१ ॥

അവന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് കുതിച്ചുപായുന്ന സ്വർണ്ണവസ്ത്രമണിഞ്ഞ, തിളങ്ങുന്ന അമ്പുകൾ ആകാശത്ത് അരയന്നങ്ങളുടെ നിരകൾ പോലെ കാണപ്പെട്ടു.

4.63.32

तस्य तद्दिव्यमस्त्रं हि प्रगाढं चित्रमस्यतः ।
प्रेक्षन्ते स्मान्तरिक्षस्थाः सर्वे देवाः सवासवाः ॥ ४.६३.३२ ॥

അവൻ തൊടുത്ത ആ ദിവ്യാസ്ത്രം അതിശക്തവും വിസ്മയകരവുമായിരുന്നു; ആകാശത്ത് നിലകൊണ്ട എല്ലാ ദേവന്മാരും വാസവനോടൊപ്പം അത് കണ്ടു.

4.63.33

तं दृष्ट्वा परमप्रीतो गन्धर्वश्चित्रमद्भुतम् ।
शशंस देवराजाय चित्रसेनः प्रतापवान् ॥ ४.६३.३३ ॥

അവനെ കണ്ട് അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായ പ്രതാപശാലിയായ ഗന്ധർവൻ ചിത്രസേനൻ ആ വിചിത്രവും അദ്ഭുതകരവുമായ കാഴ്ച ദേവരാജനായ ഇന്ദ്രനോട് വിവരിച്ചു.

4.63.34

पश्येमानरिनिर्दारान्संसक्तानिव गच्छतः ।
चित्ररूपमिदं जिष्णोर्दिव्यमस्त्रमुदीर्यतः ॥ ४.६३.३४ ॥

നോക്കൂ, ശത്രുക്കളെ പിളർക്കുന്ന ഈ അമ്പുകൾ പരസ്പരം ഒട്ടിച്ചേർന്നു പോകുന്നതുപോലെയുണ്ട്; വിജയിയായ അർജ്ജുനൻ അയക്കുന്ന ഈ ദിവ്യാസ്ത്രം എത്ര വിചിത്രരൂപം കൈക്കൊള്ളുന്നു!

4.63.35

नेदं मनुष्याः श्रद्दध्युर्न हीदं तेषु विद्यते ।
सौराणां च महास्राणां विचित्रोऽयं समागमः ॥ ४.६३.३५ ॥

മനുഷ്യർ ഇതിൽ വിശ്വസിക്കില്ല, കാരണം ഇത് അവരിൽ ഇല്ല; ഇത് ദേവന്മാരുടെ മഹാസ്ത്രങ്ങളുടെ വിചിത്രമായ സംഗമമാണ്.

4.63.36

मध्यन्दिनगतं सूर्यं प्रतपन्तमिवाम्बरे ।
न शक्नुवन्ति सैन्यानि पाण्डवं प्रसमीक्षितुम् ॥ ४.६३.३६ ॥

ഉച്ചസമയത്ത് ആകാശത്ത് ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ, സൈന്യങ്ങൾക്ക് പാണ്ഡവനെ ഉറ്റുനോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

4.63.37

उभौ विश्रुतकर्माणावुभौ शूरौ महीक्षिताम् ।
उभौ विचित्रकर्माणावुभौ युधि दुरासदौ ॥ ४.६३.३७ ॥

ഇരുവരും പ്രസിദ്ധകർമ്മങ്ങളുള്ളവർ; ഇരുവരും ഭൂപാലന്മാരിൽ ശൂരന്മാർ; ഇരുവരും വിചിത്രകർമ്മങ്ങളുള്ളവർ; ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ ദുർജ്ജേയർ.

4.63.38

इत्युक्तो देवराजस्तु पार्थभीष्मसमागमम् ।
पूजयामास दिव्येन पुष्पवर्षेण भारत ॥ ४.६३.३८ ॥

ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ദേവരാജൻ പാർത്ഥന്റെയും ഭീഷ്മന്റെയും ആ സമാഗമത്തെ ദിവ്യമായ പുഷ്പവർഷത്താൽ ആദരിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.

4.63.39

अश्वत्थामा ततोऽभ्येत्य द्रुतं कर्णमभाषत ।
अहमेको हनिष्यामि समेतान्सर्वपाण्डवान् ॥ ४.६३.३९ ॥

അപ്പോൾ അശ്വത്ഥാമാവ് വേഗത്തിൽ അടുത്തുവന്ന് കർണനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഒത്തുകൂടിയ എല്ലാ പാണ്ഡവരെയും കൊല്ലും."

4.63.40

इति कर्म समक्षं मे सभामध्ये त्वयोदितम् ।
न तु तत्कृतमेकस्माद्भीतो धावसि सूतज ॥ ४.६३.४० ॥

"സഭാമധ്യത്തിൽ എന്റെ മുന്നിൽവച്ച് നീ ഈ കർമ്മം പ്രഖ്യാപിച്ചു; എന്നാൽ അത് ഒരാളാൽ ചെയ്യപ്പെട്ടതല്ല; ഹേ സൂതപുത്രാ, ഭയന്ന് നീ ഓടുകയാണ്."

4.63.41

वैचित्रवीर्यजाः सर्वे त्वामाश्रित्य पृथासुतान् ।
जेतुमिच्छन्ति संग्रामे भवान्युध्यस्व फल्गुनम् ॥ ४.६३.४१ ॥

വിചിത്രവീര്യന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരെല്ലാം നിന്നെ ആശ്രയിച്ച് പൃഥാപുത്രന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നീ ഫല്ഗുനനോട് യുദ്ധം ചെയ്യുക.

4.63.42

अश्वत्थामोदितं वाक्यं श्रुत्वा दुर्योधनस्तदा ।
प्रत्युवाच रुषा द्रौणिं कर्णप्रियचिकीर्षया ॥ ४.६३.४२ ॥

അശ്വത്ഥാമാവ് പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദുര്യോധനൻ അപ്പോൾ കർണനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ കോപത്തോടെ ദ്രോണപുത്രനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

4.63.43

मा मानभङ्गं विप्रेन्द्र कुरु विश्रुतकर्मणः ।
मानभङ्गेन राज्ञां तु बलहानिर्भविष्यति ॥ ४.६३.४३ ॥

വിപ്രേന്ദ്രാ, പ്രസിദ്ധകർമ്മിയുടെ മാനം ഭംഗിക്കരുത്; മാനഭംഗത്താൽ രാജാക്കന്മാരുടെ ബലം ക്ഷയിക്കും.

4.63.44

शूरा वदन्ति संग्रामे वाचा कर्माणि कुर्वते ।
पराक्रमन्ति संग्रामे स्वस्य वीर्यानुसारतः ॥ ४.६३.४४ ॥

ശൂരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ വാക്കുകൊണ്ട് പറയുന്നു, എന്നാൽ പ്രവൃത്തികൊണ്ട് ചെയ്യുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ തങ്ങളുടെ വീര്യത്തിനനുസരിച്ച് പരാക്രമിക്കുന്നു.

4.63.45

तस्मात्तं नार्हति भवान्गर्हितुं शूरसंमतम् ।
राज्ञैवमुक्तः स द्रौणिर्गतरोषोऽभवत्तदा ॥ ४.६३.४५ ॥

അതിനാൽ ശൂരന്മാർ ആദരിക്കുന്ന അവനെ നിന്ദിക്കുന്നത് നിങ്ങൾക്ക് യോഗ്യമല്ല. രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദ്രോണപുത്രൻ അപ്പോൾ കോപം വിട്ടു.

4.63.46

ततो भीष्मः शान्तनवो बाणान्पार्श्वे समार्पयत् ।
अस्यतः प्रतिसन्धाय विवृतं सव्यसाचिनः ॥ ४.६३.४६ ॥

അപ്പോൾ ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ, അസ്ത്രം തൊടുക്കുന്ന സവ്യസാചിയുടെ തുറന്ന പാർശ്വത്തിൽ അമ്പുകൾ ലക്ഷ്യമിട്ടു പ്രയോഗിച്ചു.

4.63.47

ततः प्रसह्य बीभत्सुः पृथुधारेण कार्मुकम् ।
न्यकृन्तद्गृध्रपत्रेण भीष्मस्यामिततेजसः ॥ ४.६३.४७ ॥

അപ്പോൾ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ബലമായി, വിശാലമായ മുനയും കഴുകിന്റെ തൂവലുമുള്ള അസ്ത്രം കൊണ്ട് അമിതതേജസ്വിയായ ഭീഷ്മന്റെ വില്ലു മുറിച്ചു.

4.63.48

अथैनं दशभिः पश्चात्प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
यतमानं पराक्रान्तं कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ४.६३.४८ ॥

അപ്പോൾ കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയൻ, പരിശ്രമിച്ചു പോരാടുന്ന ആ വീരനെ പിന്നിൽനിന്നു പത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ട് മാറിന്റെ മധ്യത്തിൽ തുളച്ചു.

4.63.49

स पीडितो महाबाहुर्गृहीत्वा रथकूबरम् ।
गोङ्गेयो युधि दुर्धर्षस्तस्थौ दीप इवातुरः ॥ ४.६३.४९ ॥

വേദനിച്ച മഹാബാഹുവായ ആ വീരൻ രഥകൂബരത്തിൽ പിടിച്ചുനിന്നു; യുദ്ധത്തിൽ ആരാലും തോൽപ്പിക്കാനാവാത്ത ഗാംഗേയൻ ഉലയുന്ന ദീപംപോലെ നിന്നു.

4.63.50

तं विसंज्ञमपोवाह संयन्ता रथवाजिनाम् ।
उपदेशमनुस्मृत्य रक्षमाणो महारथम् ॥ ४.६३.५० ॥

രഥാശ്വങ്ങളുടെ സാരഥി ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട ആ മഹാരഥനെ ദൂരെ കൊണ്ടുപോയി; ഉപദേശം ഓർത്ത് ആ മഹാരഥനെ സംരക്ഷിച്ചു.

4.63.51

पराक्रमे च शौर्ये च वीर्ये सत्त्वे बले रणे ।
शस्त्रास्त्रेषु च सर्वेषु लाघवे दूरपातने ॥ ४.६३.५१ ॥

പരാക്രമത്തിലും ശൗര്യത്തിലും വീര്യത്തിലും സത്ത്വത്തിലും ബലത്തിലും യുദ്ധത്തിലും എല്ലാ ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങളിലും ലാഘവത്തിലും ദൂരെ എറിയുന്നതിലും;

4.63.52

यस्य नास्ति समो लोके पितृदत्तवरश्च यः ।
जितश्रमो जितारातिर्निस्तन्द्रिः खेदवर्जितः ।
यः स्वेच्छामरणः शूरः पितृशुश्रूषणे रतः ॥ ४.६३.५२ ॥

ലോകത്തിൽ ആർക്കും തുല്യനില്ലാത്തവൻ; പിതാവിന്റെ വരം ലഭിച്ചവൻ; ക്ഷീണം ജയിച്ചവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവൻ, മടിയില്ലാത്തവൻ, തളർച്ചയില്ലാത്തവൻ; സ്വന്തം ഇച്ഛപ്രകാരം മരിക്കാൻ കഴിവുള്ള ശൂരൻ; പിതൃസേവയിൽ മുഴുകിയവൻ.

4.63.53

दुर्योधनहितार्थाय युद्ध्वा पार्थेन संगरे ।
पृथासुतहितार्थाय पराजित इवाभवत् ॥ ४.६३.५३ ॥

ദുര്യോധനന്റെ ഹിതത്തിനായി പാർത്ഥനോട് യുദ്ധം ചെയ്ത്, പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരുടെ ഹിതത്തിനായി അദ്ദേഹം തോറ്റവനെപ്പോലെയായി.