Mahābhārata · Adhyāya 4.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.64.1
भीष्मं विजित्य संग्रामे कुरूणां मिषतां रणे ।
ततो युद्धमनाः प्रायात्पार्थः पञ्च महारथान् ॥ ४.६४.१ ॥
Having conquered Bhīṣma in battle while the Kurus looked on, Pārtha, his mind set on fighting, then went toward the five great charioteers.
4.64.2
आददानश्च नाराचान्विमृशन्निषुधी अपि ।
संस्पृशानश्च गाण्डीवं भूयः कर्णं समभ्यगाम् ॥ ४.६४.२ ॥
Taking up iron arrows, examining both quivers, touching the Gāṇḍīva bow, he advanced again toward Karṇa.
4.64.3
कर्ण यत्तत्सभामध्ये बह्वबद्धं प्रभाषसे ।
न मे युधि समोऽस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.६४.३ ॥
Karṇa, what you proclaimed in the assembly, boasting that none in battle is my equal, has now come before you.
4.64.4
एषोऽन्तक इव क्रुद्धः सर्वभूतावमर्दनः ।
अदूरात्प्रत्युपस्थाय जृम्भते केसरी यथा।
न पलायस्व शूरश्चेत्स्थित्वा युध्यस्व फल्गुनम् ॥ ४.६४.४ ॥
Like an enraged Death, the destroyer of all beings, he has come near and stretches himself like a lion. If you are valiant, do not flee; stand and fight Phalguna.
4.64.5
नाहं बिभेमि बीभत्सोः कृष्णाद्वा देवकीसुतात् ।
पाण्डवेभ्योपि सर्वेभ्यः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ४.६४.५ ॥
I do not fear Bībhatsu, nor Kṛṣṇa, nor the son of Devakī, nor indeed any of the Pāṇḍavas; I keep to the duty of a warrior.
4.64.6
सत्वाधिकानां शूराणां धनुर्वेदोपजीविनाम् ।
दर्शनाञ्जायते दर्पः स्वरश्च न विषीदति ॥ ४.६४.६ ॥
From seeing heroes superior in strength, who live by the science of the bow, pride arises; and their voice does not falter.
4.64.7
पश्यत्वाचार्यपुत्रो मामर्जुनेन समं युधि ।
युध्यमानं सुसंयुक्तं दैवं तु दुरतिक्रमम् ॥ ४.६४.७ ॥
Let the teacher's son see me fighting Arjuna on equal terms in battle; but fate is hard to overcome.
4.64.8
को दोषः कर्ण शूराणां वाचा साकं हि पौरुषम् ।
विद्यते यदि तल्लोके गुणोत्तरमिहोच्यते ॥ ४.६४.८ ॥
Karṇa, what fault is there in heroes having manly courage together with words, if in the world the one superior in merit is called the best here?
4.64.9
युव्यस्व त्वमभीः पार्थं प्रपलायस्व मा रणात् ।
उक्तं वचः स्मरन्कर्ण नाहमित्यादि संयुगे ॥ ४.६४.९ ॥
Fight Pārtha without fear, do not flee from the battle. Karṇa, remember the words you spoke in battle: 'I am not...' and so on.
4.64.10
तं समन्ताद्रथाः पञ्च परिवार्य धनञ्जयम् ।
त इषून्सम्यगस्यन्तो मुमुक्षन्तोपि जीवितात् ॥ ४.६४.१० ॥
Five chariots surrounded Dhanañjaya on all sides. Shooting arrows well, as if wishing to give up even their lives, they kept on.
4.64.11
ते लाभमिव मन्वानाः क्षिप्रमार्च्छन्धनञ्जयम् ।
शरौघान्सम्यगस्यन्तो जीमूता इव वार्षिकाः ॥ ४.६४.११ ॥
Thinking it a gain, they quickly approached Dhanañjaya and rained down a shower of arrows well, like the clouds of the rainy season.
4.64.12
बहुभिर्निशितैर्बाणैर्विविधैर्लोमवापिभिः ।
आद्रवन्प्रत्यवस्थाय प्रत्यविध्यन्धनञ्जयम् ॥ ४.६४.१२ ॥
With many sharp, various feather-tipped arrows, they rushed forward, stood before him and struck Dhanañjaya in return.
4.64.13
ततः प्रहस्य बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथसत्तमान् ॥ ४.६४.१३ ॥
Then Bībhatsu, best of all weapon-bearers, laughing, manifesting a divine weapon, attacked the finest charioteers.
4.64.14
यथा रश्मिभिरादित्यः प्रच्छादयति मेदिनीम् ।
एवं गाण्डीवनिर्मुक्तैः शरैः प्राच्छादयद्दिशः ॥ ४.६४.१४ ॥
As the sun covers the earth with its rays, so the arrows released from Gāṇḍīva covered the directions.
4.64.15
न रथानां न नगानां न ध्वजानां न वाजिनाम् ।
अविद्धं निशितैर्बाणैरासीद्द्यूङ्गुलमन्तरम् ॥ ४.६४.१५ ॥
Neither chariots, nor trees, nor banners, nor horses were left unpierced by the sharp arrows; there was not even a two-finger's breadth of space between them.
4.64.16
सर्वे शान्तिपरा योधाः स्वचित्तं नाभिजझिरे ।
हस्तिनोऽश्वाश्च वित्रस्ता व्यवलीयन्त भारत ॥ ४.६४.१६ ॥
All the warriors, intent on peace, could not steady their minds; and the elephants and horses, terrified, scattered in every direction, O Bhārata.
4.64.17
यथा नलवनं नागः प्रभिन्नः षाष्टिहायनः ।
एवं सर्वानपामृद्गादर्जुनः शस्त्रतेजसा ॥ ४.६४.१७ ॥
As a sixty-year-old rutting elephant tramples a forest of reeds, so Arjuna crushed them all by the brilliance of his weapons.
4.64.18
गाण्डीवस्य तु घोषेण पृथिवी समकम्पत ।
मनांसि धार्तराष्ट्राणामप्यकृन्तद्धनञ्जयः ॥ ४.६४.१८ ॥
At the twang of the Gāṇḍīva the earth shook all over, and Dhanañjaya pierced even the hearts of the sons of Dhṛtarāṣṭra.
4.64.19
ततो विगाह्य सैन्यानां मध्यं शस्त्रभृतांवरः ।
सारथिं समरे शूरस्त्वभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ४.६४.१९ ॥
Then the best of weapon-bearers, the valiant hero, plunged into the middle of the armies and spoke in battle to his charioteer.
4.64.20
संनियम्य हयानेतान्मन्दं वाहय सारथे ।
आचार्यपुत्रं समरे योधयिष्येऽपराजितम् ॥ ४.६४.२० ॥
Hold these horses firmly and drive slowly, charioteer; I will fight with the son of the teacher, who is unvanquished in battle.
4.64.21
पुरा ह्येष मया युक्तः स मे भवति पृष्ठतः ।
एवमुक्तेऽर्जुनेनासावश्वत्थामरथं प्रति। ॥ ४.६४.२१ ॥
Formerly this man was behind me. When Arjuna had spoken thus, he drove toward Aśvatthāman's chariot.
4.64.22
विराटपुत्रो जवनान्भृशमश्वानचोदयत् ।
एषोपयाति बीभत्सुर्व्यथितो गाढवेदनः। ॥ ४.६४.२२ ॥
The son of Virāṭa urged the swift horses on hard. Here comes Bībhatsu (Arjuna), distressed and in sore pain.
4.64.23
तं तु तत्रैव यास्यामि नासौ मुच्येत जीवितात् ॥ ४.६४.२३ ॥
But I will go right there to him; he would not be freed from life.
4.64.24
नासौ भयेन निर्यातो महात्मा पाकशासनिः ।
नैवं भीता निवर्तन्ते न पुनर्गाढवेदनाः ॥ ४.६४.२४ ॥
That great-souled son of Indra (Arjuna) has not come out in fear. Those who are thus frightened and sorely pained do not turn back, nor come again.
4.64.25
यद्येनमभिसंरब्धं पुनरेवाभियास्यसि ।
बहून्यस्त्राणि जानीते न पुनर्मोक्ष्यते भवान् ॥ ४.६४.२५ ॥
If you again attack him, enraged as he is, he knows many weapons; you will not be released again.
4.64.26
दिष्ट्या दुर्योधनो मुक्तो दिष्ट्या गावः पलायिताः ।
मुक्तो दिष्ट्या च संग्रामे किं रणेन करिष्यसि ॥ ४.६४.२६ ॥
By fortune Duryodhana was freed, by fortune the cattle fled; by fortune you were freed in battle. What will you do with fighting now?
4.64.27
क्रोशमात्रमपाक्रम्य बलमन्वानयामहे ।
अन्वागतबलाः पार्थं पुनरेवाभियास्यथ ॥ ४.६४.२७ ॥
Withdrawing a krośa's distance, we shall bring up our army; once the army has arrived behind us, you will attack Pārtha again.