మహాభారతం · అధ్యాయం 4.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.64.1
भीष्मं विजित्य संग्रामे कुरूणां मिषतां रणे ।
ततो युद्धमनाः प्रायात्पार्थः पञ्च महारथान् ॥ ४.६४.१ ॥
యుద్ధంలో భీష్ముని జయించి, కౌరవులు చూస్తుండగా, అప్పుడు యుద్ధంపై మనసు నిలిపిన పార్థుడు (అర్జునుడు) ఐదుగురు మహారథులవైపు వెళ్ళాడు.
4.64.2
आददानश्च नाराचान्विमृशन्निषुधी अपि ।
संस्पृशानश्च गाण्डीवं भूयः कर्णं समभ्यगाम् ॥ ४.६४.२ ॥
నారాచ బాణాలను తీసుకుంటూ, రెండు అంబులపొదులను పరిశీలిస్తూ, గాండీవాన్ని స్పృశిస్తూ, మళ్ళీ కర్ణుని వైపు వెళ్ళాడు.
4.64.3
कर्ण यत्तत्सभामध्ये बह्वबद्धं प्रभाषसे ।
न मे युधि समोऽस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.६४.३ ॥
కర్ణా! సభ మధ్యలో నువ్వు 'యుద్ధంలో నాతో సమానుడెవరూ లేరు' అని అతిశయంగా పలికావు; ఇదిగో ఆ మాట ఇప్పుడు నీ ముందు నిలిచింది.
4.64.4
एषोऽन्तक इव क्रुद्धः सर्वभूतावमर्दनः ।
अदूरात्प्रत्युपस्थाय जृम्भते केसरी यथा।
न पलायस्व शूरश्चेत्स्थित्वा युध्यस्व फल्गुनम् ॥ ४.६४.४ ॥
కోపించిన యముని వలె, సర్వప్రాణులను నాశనం చేసేవాడు ఇదిగో దగ్గరకు వచ్చి సింహంలా ఆవులిస్తున్నాడు. నీవు శూరుడైతే పారిపోకు; నిలిచి ఫల్గునునితో యుద్ధం చెయ్యి.
4.64.5
नाहं बिभेमि बीभत्सोः कृष्णाद्वा देवकीसुतात् ।
पाण्डवेभ्योपि सर्वेभ्यः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ४.६४.५ ॥
నేను బీభత్సునికి (అర్జునునికి) భయపడను, కృష్ణునికి గానీ, దేవకీ కుమారునికి గానీ, పాండవులందరికీ గానీ భయపడను; నేను క్షత్రియధర్మాన్ని అనుసరించేవాడను.
4.64.6
सत्वाधिकानां शूराणां धनुर्वेदोपजीविनाम् ।
दर्शनाञ्जायते दर्पः स्वरश्च न विषीदति ॥ ४.६४.६ ॥
ధనుర్వేదాన్ని జీవనాధారంగా చేసుకున్న, బలంలో ఉన్నతులైన శూరులను చూడటం వల్లనే గర్వం కలుగుతుంది; వారి స్వరం క్షీణించదు.
4.64.7
पश्यत्वाचार्यपुत्रो मामर्जुनेन समं युधि ।
युध्यमानं सुसंयुक्तं दैवं तु दुरतिक्रमम् ॥ ४.६४.७ ॥
ఆచార్యుని కుమారుడు యుద్ధంలో అర్జునునితో సమానంగా పోరాడుతున్న నన్ను చూడనివ్వు; కానీ దైవాన్ని అతిక్రమించడం కష్టం.
4.64.8
को दोषः कर्ण शूराणां वाचा साकं हि पौरुषम् ।
विद्यते यदि तल्लोके गुणोत्तरमिहोच्यते ॥ ४.६४.८ ॥
కర్ణా, శూరులకు మాటతో పాటు పరాక్రమం ఉండటంలో దోషమేముంది? లోకంలో ఉత్కృష్ట గుణం గలవాడే ఇక్కడ శ్రేష్ఠుడని చెప్పబడుతున్నాడు కదా.
4.64.9
युव्यस्व त्वमभीः पार्थं प्रपलायस्व मा रणात् ।
उक्तं वचः स्मरन्कर्ण नाहमित्यादि संयुगे ॥ ४.६४.९ ॥
భయం లేకుండా పార్థునితో యుద్ధం చెయ్యి; యుద్ధం నుండి పారిపోకు. కర్ణా, యుద్ధంలో 'నేను కాదు' అని నువ్వు పలికిన మాటలను గుర్తుచేసుకో.
4.64.10
तं समन्ताद्रथाः पञ्च परिवार्य धनञ्जयम् ।
त इषून्सम्यगस्यन्तो मुमुक्षन्तोपि जीवितात् ॥ ४.६४.१० ॥
ఐదు రథాలు ధనంజయుని నలువైపులా చుట్టుముట్టాయి. ప్రాణాలను కూడా వదలాలనుకున్నవారిలా వారు బాణాలను సరిగ్గా వేస్తూ ఉన్నారు.
4.64.11
ते लाभमिव मन्वानाः क्षिप्रमार्च्छन्धनञ्जयम् ।
शरौघान्सम्यगस्यन्तो जीमूता इव वार्षिकाः ॥ ४.६४.११ ॥
వారు దానిని లాభంగా భావించి వేగంగా ధనంజయుని దగ్గరకు చేరారు; వర్షాకాల మేఘాల వలె బాణాల వర్షాన్ని సరిగ్గా కురిపించారు.
4.64.12
बहुभिर्निशितैर्बाणैर्विविधैर्लोमवापिभिः ।
आद्रवन्प्रत्यवस्थाय प्रत्यविध्यन्धनञ्जयम् ॥ ४.६४.१२ ॥
అనేక పదునైన, రకరకాల రెక్కల బాణాలతో వారు పరుగెత్తుకుంటూ ఎదురుగా నిలిచి ధనంజయుని కొట్టారు.
4.64.13
ततः प्रहस्य बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथसत्तमान् ॥ ४.६४.१३ ॥
అప్పుడు నవ్వుతూ, సర్వ శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడైన బీభత్సుడు దివ్యాస్త్రాన్ని ప్రదర్శిస్తూ శ్రేష్ఠ రథికులపై దాడి చేశాడు.
4.64.14
यथा रश्मिभिरादित्यः प्रच्छादयति मेदिनीम् ।
एवं गाण्डीवनिर्मुक्तैः शरैः प्राच्छादयद्दिशः ॥ ४.६४.१४ ॥
సూర్యుడు తన కిరణాలతో భూమిని కప్పినట్లు, గాండీవం నుండి విడిచిన బాణాలు దిక్కులన్నిటినీ కప్పివేశాయి.
4.64.15
न रथानां न नगानां न ध्वजानां न वाजिनाम् ।
अविद्धं निशितैर्बाणैरासीद्द्यूङ्गुलमन्तरम् ॥ ४.६४.१५ ॥
రథాలు, చెట్లు, ధ్వజాలు, గుర్రాలు — ఏదీ పదునైన బాణాలతో గుచ్చబడకుండా లేదు; రెండు వేళ్ల వెడల్పు ఖాళీ కూడా మిగలలేదు.
4.64.16
सर्वे शान्तिपरा योधाः स्वचित्तं नाभिजझिरे ।
हस्तिनोऽश्वाश्च वित्रस्ता व्यवलीयन्त भारत ॥ ४.६४.१६ ॥
శాంతిని కోరిన యోధులందరూ తమ మనసును నిలపలేకపోయారు; భారతా, ఏనుగులు, గుర్రాలు భయంతో పారిపోయాయి.
4.64.17
यथा नलवनं नागः प्रभिन्नः षाष्टिहायनः ।
एवं सर्वानपामृद्गादर्जुनः शस्त्रतेजसा ॥ ४.६४.१७ ॥
అరవై సంవత్సరాల మదించిన ఏనుగు రెల్లు వనాన్ని తొక్కివేసినట్లు, అర్జునుడు తన శస్త్రతేజంతో అందరినీ అణచివేశాడు.
4.64.18
गाण्डीवस्य तु घोषेण पृथिवी समकम्पत ।
मनांसि धार्तराष्ट्राणामप्यकृन्तद्धनञ्जयः ॥ ४.६४.१८ ॥
గాండీవ ధ్వనితో భూమి అంతా వణికింది; ధనంజయుడు ధృతరాష్ట్రుని పుత్రుల మనసులను కూడా ఛేదించాడు.
4.64.19
ततो विगाह्य सैन्यानां मध्यं शस्त्रभृतांवरः ।
सारथिं समरे शूरस्त्वभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ४.६४.१९ ॥
అప్పుడు ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడు, పరాక్రమవంతుడు అయిన శూరుడు సేనల మధ్యకు చొచ్చుకుపోయి యుద్ధంలో తన సారథితో ఇలా అన్నాడు.
4.64.20
संनियम्य हयानेतान्मन्दं वाहय सारथे ।
आचार्यपुत्रं समरे योधयिष्येऽपराजितम् ॥ ४.६४.२० ॥
సారథీ! ఈ గుర్రాలను గట్టిగా నియంత్రించి మెల్లగా నడుపు; యుద్ధంలో అపరాజితుడైన ఆచార్యపుత్రునితో నేను పోరాడతాను.
4.64.21
पुरा ह्येष मया युक्तः स मे भवति पृष्ठतः ।
एवमुक्तेऽर्जुनेनासावश्वत्थामरथं प्रति। ॥ ४.६४.२१ ॥
ఇంతకు ముందు ఇతడు నా వెనుకనే ఉన్నాడు. అర్జునుడు ఇలా చెప్పగానే అతడు అశ్వత్థామ రథం వైపు సాగాడు.
4.64.22
विराटपुत्रो जवनान्भृशमश्वानचोदयत् ।
एषोपयाति बीभत्सुर्व्यथितो गाढवेदनः। ॥ ४.६४.२२ ॥
విరాటుని కుమారుడు గుర్రాలను చాలా వేగంగా తోలాడు. ఇదిగో బీభత్సుడు (అర్జునుడు) వ్యథ చెంది, తీవ్ర బాధతో వస్తున్నాడు.
4.64.23
तं तु तत्रैव यास्यामि नासौ मुच्येत जीवितात् ॥ ४.६४.२३ ॥
కానీ నేను అక్కడికే అతనిని ఎదుర్కొని వెళ్తాను; అతడు ప్రాణంతో తప్పించుకోడు.
4.64.24
नासौ भयेन निर्यातो महात्मा पाकशासनिः ।
नैवं भीता निवर्तन्ते न पुनर्गाढवेदनाः ॥ ४.६४.२४ ॥
ఆ మహాత్ముడైన పాకశాసని (అర్జునుడు) భయంతో బయలుదేరలేదు. ఇలా భయపడి, తీవ్ర బాధలో ఉన్నవారు తిరిగి రారు, మళ్లీ రావడమూ చేయరు.
4.64.25
यद्येनमभिसंरब्धं पुनरेवाभियास्यसि ।
बहून्यस्त्राणि जानीते न पुनर्मोक्ष्यते भवान् ॥ ४.६४.२५ ॥
నీవు కోపోద్రిక్తుడైన అతనిపై మళ్లీ దాడి చేస్తే, అతడు అనేక అస్త్రాలను తెలిసినవాడు; నీవు మళ్లీ తప్పించుకోలేవు.
4.64.26
दिष्ट्या दुर्योधनो मुक्तो दिष्ट्या गावः पलायिताः ।
मुक्तो दिष्ट्या च संग्रामे किं रणेन करिष्यसि ॥ ४.६४.२६ ॥
అదృష్టవశాత్తు దుర్యోధనుడు విడుదలయ్యాడు, అదృష్టవశాత్తు ఆవులు పారిపోయాయి; అదృష్టవశాత్తు యుద్ధంలో నీవు విడుదలయ్యావు, ఇక యుద్ధంతో నీవు ఏమి చేస్తావు?
4.64.27
क्रोशमात्रमपाक्रम्य बलमन्वानयामहे ।
अन्वागतबलाः पार्थं पुनरेवाभियास्यथ ॥ ४.६४.२७ ॥
ఒక క్రోశం దూరం వెనక్కి వెళ్లి, మన సైన్యాన్ని తీసుకువద్దాం; సైన్యం వచ్చాక మీరు మళ్లీ పార్థుడిపై దాడి చేస్తారు.