ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.64.1
भीष्मं विजित्य संग्रामे कुरूणां मिषतां रणे ।
ततो युद्धमनाः प्रायात्पार्थः पञ्च महारथान् ॥ ४.६४.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିତି, କୌରବମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ତା’ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଦେଇଥିବା ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ପାଞ୍ଚ ମହାରଥୀଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
4.64.2
आददानश्च नाराचान्विमृशन्निषुधी अपि ।
संस्पृशानश्च गाण्डीवं भूयः कर्णं समभ्यगाम् ॥ ४.६४.२ ॥
ନାରାଚ ବାଣ ଉଠାଇ, ଦୁଇ ତୂଣୀର ପରୀକ୍ଷା କରି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପୁଣି କର୍ଣ୍ଣ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
4.64.3
कर्ण यत्तत्सभामध्ये बह्वबद्धं प्रभाषसे ।
न मे युधि समोऽस्तीति तदिदं प्रत्युपस्थितम् ॥ ४.६४.३ ॥
କର୍ଣ୍ଣ! ସଭା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅତିଶୟ ଦର୍ପରେ କହିଥିଲ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି; ସେହି କଥା ଏବେ ତୁମ ଆଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
4.64.4
एषोऽन्तक इव क्रुद्धः सर्वभूतावमर्दनः ।
अदूरात्प्रत्युपस्थाय जृम्भते केसरी यथा।
न पलायस्व शूरश्चेत्स्थित्वा युध्यस्व फल्गुनम् ॥ ४.६४.४ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଯମ ପରି, ସର୍ବଭୂତର ସଂହାରକ ଏହି ବୀର ନିକଟକୁ ଆସି ସିଂହ ପରି ଆଳସ ଭାଙ୍ଗୁଛି। ତୁମେ ଶୂର ହେଲେ ପଳାଅ ନାହିଁ; ଠିଆ ହୋଇ ଫଲ୍ଗୁନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
4.64.5
नाहं बिभेमि बीभत्सोः कृष्णाद्वा देवकीसुतात् ।
पाण्डवेभ्योपि सर्वेभ्यः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ४.६४.५ ॥
ମୁଁ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଡରେ ନାହିଁ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଦେବକୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ସବୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରିୟଧର୍ମର ଅନୁସାରୀ।
4.64.6
सत्वाधिकानां शूराणां धनुर्वेदोपजीविनाम् ।
दर्शनाञ्जायते दर्पः स्वरश्च न विषीदति ॥ ४.६४.६ ॥
ଧନୁର୍ବେଦରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା, ବଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୂରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଦର୍ପ ଜନ୍ମେ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱର ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ ନାହିଁ।
4.64.7
पश्यत्वाचार्यपुत्रो मामर्जुनेन समं युधि ।
युध्यमानं सुसंयुक्तं दैवं तु दुरतिक्रमम् ॥ ४.६४.७ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ଭାବେ ଲଢ଼ୁଥିବା ମୋତେ; କିନ୍ତୁ ଦୈବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଷ୍ଟକର।
4.64.8
को दोषः कर्ण शूराणां वाचा साकं हि पौरुषम् ।
विद्यते यदि तल्लोके गुणोत्तरमिहोच्यते ॥ ४.६४.८ ॥
ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଶୂରମାନଙ୍କଠାରେ ବାକ୍ୟ ସହିତ ପୌରୁଷ ଥିବାରେ ଦୋଷ କ'ଣ? ଜଗତରେ ଉତ୍ତମ ଗୁଣଧାରୀ ହିଁ ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
4.64.9
युव्यस्व त्वमभीः पार्थं प्रपलायस्व मा रणात् ।
उक्तं वचः स्मरन्कर्ण नाहमित्यादि संयुगे ॥ ४.६४.९ ॥
ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାଅ ନାହିଁ। ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ 'ମୁଁ ନୁହେଁ' ଇତ୍ୟାଦି ଯେଉଁ କଥା କହିଥିଲ, ତାହା ସ୍ମରଣ କର।
4.64.10
तं समन्ताद्रथाः पञ्च परिवार्य धनञ्जयम् ।
त इषून्सम्यगस्यन्तो मुमुक्षन्तोपि जीवितात् ॥ ४.६४.१० ॥
ପାଞ୍ଚଟି ରଥ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ। ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକ ପରି ସେମାନେ ଭଲ ଭାବେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
4.64.11
ते लाभमिव मन्वानाः क्षिप्रमार्च्छन्धनञ्जयम् ।
शरौघान्सम्यगस्यन्तो जीमूता इव वार्षिकाः ॥ ४.६४.११ ॥
ତାହାକୁ ଲାଭ ମନେ କରି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ବର୍ଷା ଋତୁର ମେଘ ପରି ବାଣ-ବର୍ଷା ଭଲ ଭାବେ ବର୍ଷାଇଲେ।
4.64.12
बहुभिर्निशितैर्बाणैर्विविधैर्लोमवापिभिः ।
आद्रवन्प्रत्यवस्थाय प्रत्यविध्यन्धनञ्जयम् ॥ ४.६४.१२ ॥
ଅନେକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବିବିଧ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ସେମାନେ ଧାଇଁ ଆସି ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
4.64.13
ततः प्रहस्य बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणः प्रत्ययाद्रथसत्तमान् ॥ ४.६४.१३ ॥
ତାପରେ ହସି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀଭତ୍ସୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
4.64.14
यथा रश्मिभिरादित्यः प्रच्छादयति मेदिनीम् ।
एवं गाण्डीवनिर्मुक्तैः शरैः प्राच्छादयद्दिशः ॥ ४.६४.१४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିଜ କିରଣରେ ପୃଥିବୀକୁ ଢାକନ୍ତି, ସେପରି ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣମାନେ ଦିଗସମୂହକୁ ଢାକିଦେଲେ।
4.64.15
न रथानां न नगानां न ध्वजानां न वाजिनाम् ।
अविद्धं निशितैर्बाणैरासीद्द्यूङ्गुलमन्तरम् ॥ ४.६४.१५ ॥
ରଥ, ବୃକ୍ଷ, ଧ୍ୱଜ କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱ — ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ନ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ କିଛି ରହିଲା ନାହିଁ; ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳି ପରିମାଣ ବ୍ୟବଧାନ ମଧ୍ୟ ରହିଲା ନାହିଁ।
4.64.16
सर्वे शान्तिपरा योधाः स्वचित्तं नाभिजझिरे ।
हस्तिनोऽश्वाश्च वित्रस्ता व्यवलीयन्त भारत ॥ ४.६४.१६ ॥
ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛାକରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ନିଜ ମନକୁ ସ୍ଥିର ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; ହେ ଭାରତ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ।
4.64.17
यथा नलवनं नागः प्रभिन्नः षाष्टिहायनः ।
एवं सर्वानपामृद्गादर्जुनः शस्त्रतेजसा ॥ ४.६४.१७ ॥
ଷାଠିଏ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ଯେପରି ନଳବନକୁ ଦଳିଦିଏ, ସେପରି ଅର୍ଜୁନ ଶସ୍ତ୍ରତେଜରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଳିଦେଲେ।
4.64.18
गाण्डीवस्य तु घोषेण पृथिवी समकम्पत ।
मनांसि धार्तराष्ट्राणामप्यकृन्तद्धनञ्जयः ॥ ४.६४.१८ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବର ଟଙ୍କାରରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା; ଧନଞ୍ଜୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଚିରିଦେଲେ।
4.64.19
ततो विगाह्य सैन्यानां मध्यं शस्त्रभृतांवरः ।
सारथिं समरे शूरस्त्वभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ४.६४.१९ ॥
ତା'ପରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଶୂର ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସାରଥିକୁ କହିଲେ।
4.64.20
संनियम्य हयानेतान्मन्दं वाहय सारथे ।
आचार्यपुत्रं समरे योधयिष्येऽपराजितम् ॥ ४.६४.२० ॥
ହେ ସାରଥି! ଏହି ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ସଂଯମ କରି ଧୀରେ ଚଳାଅ; ଅପରାଜିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସହିତ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
4.64.21
पुरा ह्येष मया युक्तः स मे भवति पृष्ठतः ।
एवमुक्तेऽर्जुनेनासावश्वत्थामरथं प्रति। ॥ ४.६४.२१ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଏ ମୋ ପଛରେ ଥିଲା। ଅର୍ଜୁନ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
4.64.22
विराटपुत्रो जवनान्भृशमश्वानचोदयत् ।
एषोपयाति बीभत्सुर्व्यथितो गाढवेदनः। ॥ ४.६४.२२ ॥
ବିରାଟପୁତ୍ର ଘୋଡାମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜୋରରେ ଚଳାଇଲେ। ଏହି ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ବ୍ୟଥିତ ଓ ଗଭୀର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଆସୁଛି।
4.64.23
तं तु तत्रैव यास्यामि नासौ मुच्येत जीवितात् ॥ ४.६४.२३ ॥
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେଠାରେ ହିଁ ତା' ନିକଟକୁ ଯିବି; ସେ ଜୀବନରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ ନାହିଁ।
4.64.24
नासौ भयेन निर्यातो महात्मा पाकशासनिः ।
नैवं भीता निवर्तन्ते न पुनर्गाढवेदनाः ॥ ४.६४.२४ ॥
ସେ ମହାତ୍ମା ପାକଶାସନି (ଅର୍ଜୁନ) ଭୟରୁ ବାହାରି ନାହାନ୍ତି। ଏପରି ଭୀତ ଓ ଗଭୀର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ, ପୁଣି ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।
4.64.25
यद्येनमभिसंरब्धं पुनरेवाभियास्यसि ।
बहून्यस्त्राणि जानीते न पुनर्मोक्ष्यते भवान् ॥ ४.६४.२५ ॥
ଯଦି ତୁମେ ସେହି କ୍ରୋଧିତ ବୀରଙ୍କ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ କର, ସେ ବହୁ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣେ; ତୁମେ ପୁଣି ମୁକ୍ତି ପାଇବ ନାହିଁ।
4.64.26
दिष्ट्या दुर्योधनो मुक्तो दिष्ट्या गावः पलायिताः ।
मुक्तो दिष्ट्या च संग्रामे किं रणेन करिष्यसि ॥ ४.६४.२६ ॥
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁର୍ଯୋଧନ ମୁକ୍ତ ହେଲା, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଗାଈମାନେ ପଳାଇଲେ; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁକ୍ତ ହେଲ, ଏବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ କଣ କରିବ?
4.64.27
क्रोशमात्रमपाक्रम्य बलमन्वानयामहे ।
अन्वागतबलाः पार्थं पुनरेवाभियास्यथ ॥ ४.६४.२७ ॥
ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରକୁ ସରି ଆମେ ନିଜ ସେନାକୁ ଆଣିବା; ସେନା ଆସିଲେ ତୁମେ ପୁଣି ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବ।