ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.71.1
युद्धं तु मानुषं द्रष्टुमागतास्त्रिदशाः पुरा ।
किमकुर्वन्त ते पश्चात्कथयस्व ममानघ ॥ ४.७१.१ ॥
ପୂର୍ବରେ ମାନବ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିବା ତ୍ରିଦଶମାନେ ପରେ କ'ଣ କଲେ? ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
4.71.2
वासवप्रमुखाः सर्वे देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
यक्षगन्धर्वसङ्घाश्च गणा अप्सरसां तथा ॥ ४.७१.२ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଯକ୍ଷ-ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ସମୂହ ଏବଂ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ଗଣ ମଧ୍ୟ।
4.71.3
युद्धं तु मानुषं दृष्ट्वा कुरूणां फल्गुनस्य च ।
एकस्य च बहूनां च रौद्रमत्युग्रदर्शनम् ॥ ४.७१.३ ॥
କୁରୁ ଓ ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ର ମାନବ ଯୁଦ୍ଧ, ଜଣେ ଓ ଅନେକଙ୍କ — ଦେଖି; ତାହା ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତ୍ୟୁଗ୍ର ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା।
4.71.4
अस्त्राणामथ दिव्यानां प्रयोगानथ संग्रहान् ।
लघु सुष्ठु च चित्रं च कृतीनां च प्रयत्नतः ॥ ४.७१.४ ॥
ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରୟୋଗ ଓ ତାର ସଂଗ୍ରହ, ଏବଂ ନିପୁଣଙ୍କର ଲଘୁ, ସୁଷ୍ଠୁ ଓ ଚିତ୍ର ଚେଷ୍ଟା — ଯତ୍ନ ସହିତ।
4.71.5
भीष्मं शारद्वतं द्रोणं कर्णं गाण्डीवधन्वना ।
जितानन्यान्भूमिपालान्दृष्ट्वा जग्मुर्दिवौकसः ॥ ४.७१.५ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଶାରଦ୍ବତ (କୃପ), ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତା ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଭୂପାଳଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
4.71.6
सर्वे ते परितुष्टाश्च प्रशस्य च मुहुर्मुहुः ।
असङ्गतिना तेन विमानेनाशुगामिना।
प्रतिजग्मुरसङ्गास्ते त्रिदिवं च दिवौकसः ॥ ४.७१.६ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶଂସା କରି, ସେହି ଅସମ, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବିମାନରେ, ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ତ୍ରିଦିବକୁ ଫେରିଗଲେ।
4.71.7
कुरवो निर्जिताः सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः ।
अजय्यास्त्रिदशैः सर्वैः सेन्द्रैः सर्वैः सुरासुरैः ।
पार्थेनैकेन संग्रामे विस्मयो नो महानहो ॥ ४.७१.७ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତ କୌରବ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସୁର-ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ପାର୍ଥ ଜିତିଲେ। ଆମ ପାଇଁ ଏହା ମହା ବିସ୍ମୟ, ଅହୋ!
4.71.8
कस्मिन्मुहूर्ते संजातः कस्य धर्मस्य वा फलम् ॥ ४.७१.८ ॥
କେଉଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜନ୍ମ ହେଲା, ଅଥବା ଏହା କେଉଁ ଧର୍ମର ଫଳ?
4.71.9
किमाश्चर्यं फल्गुनेऽस्मिन्यो रुद्रेण न्ययोधयत् ।
निवातकवचानाजौ यस्त्रिंशत्कोटिसंमितान् ॥ ४.७१.९ ॥
ଏହି ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କଠାରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ? ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତିରିଶ କୋଟି ନିବାତକବଚଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।
4.71.10
तस्य चैतत्किमाश्चर्यं स्तुवन्त इति ते सुराः ।
जग्मुः सुरालयं हृष्टा विस्मयाविष्टचेतसः ॥ ४.७१.१० ॥
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏଥିରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରି, ହର୍ଷିତ ଓ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ ସେହି ଦେବତାମାନେ ଦେବଲୋକକୁ ଗଲେ।
4.71.11
कुरवोऽर्जुनबाणैश्च ताडिताः शरविक्षताः ।
कुरूनभिमुखां याताः समग्रबलवाहनाः ॥ ४.७१.११ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ, ବାଣରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ କୌରବମାନେ ନିଜର ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ କୁରୁମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁ ହୋଇ ଗଲେ।
4.71.12
विराटनगराच्चैव गजाश्वरथसंकुलाः ।
योधैः क्षत्रियदायादैर्बलवद्भिरधिष्ठिताः ॥ ४.७१.१२ ॥
ବିରାଟନଗରରୁ ମଧ୍ୟ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶର ବଳବାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ।
4.71.13
विराटप्रहिता सेना नगराच्छीघ्रयायिनी ।
उत्तरं सह सूतेन प्रत्ययात्तमरिन्दमम् ॥ ४.७१.१३ ॥
ବିରାଟଙ୍କ ପଠାଇଥିବା ସେନା ନଗରରୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାରିଲା; ସାରଥି ସହିତ ଶତ୍ରୁଦମନ ଉତ୍ତରଙ୍କ ମଧ୍ୟ ବାହାରିଲେ।
4.71.14
तस्मिंस्तूर्यशताकीर्णे हस्त्यश्चरथसंकुले ।
प्रहर्षः स्त्रीकुमाराणां तुमुलः समपद्यत ॥ ४.७१.१४ ॥
ଶହ ଶହ ବାଜା ବାଜୁଥିବା, ହାତୀ ଘୋଡା ରଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ହର୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
4.71.15
अर्जुनस्तु ततो दृष्ट्वा सैन्यरेणुं समुत्थितम् ।
सैन्यध्वजं निशम्याथ वैराटिं समभाषत ॥ ४.७१.१५ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଉଠିଥିବା ସେନାର ଧୂଳି ଦେଖିଲେ, ସେନାଧ୍ୱଜ ଶୁଣିଲେ ଏବଂ ବିରାଟପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.71.16
नगरे तुमुलः शब्दो रेणुश्चाक्रमते नभः ।
किंनु खल्वपयातास्ते कुरवो नगरं गताः ॥ ४.७१.१६ ॥
ନଗରରେ ପ୍ରବଳ କୋଳାହଳ, ଧୂଳି ଆକାଶ ଆଚ୍ଛାଦନ କରୁଛି। କୌରବମାନେ କି ଫେରି ନଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ?
4.71.17
ते चैव निर्जिताऽस्माभिर्महेष्वासाः सुतेजसः ।
आमुञ्च कवचं वीर चोदयस्व च वाजिनः ।
जवेनाभिप्रपद्यस्व विराटनगरं प्रति ॥ ४.७१.१७ ॥
ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ତେଜସ୍ୱୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତ ଆମ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି। ହେ ବୀର, କବଚ ପିନ୍ଧ, ଘୋଡା ଚଳାଅ, ଶୀଘ୍ର ବିରାଟନଗର ଆଡ଼କୁ ଯାଅ।
4.71.18
न तावत्तलनिर्घोषं गाण्डीवस्य च निस्वनम् ।
ध्वजं वा दर्शयिष्यामि अथवा स्वजनो भवेत् ॥ ४.७१.१८ ॥
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଳଧ୍ୱନି ଓ ଗାଣ୍ଡୀବର ନିନାଦ ଶୁଣା ଯାଉନାହିଁ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଧ୍ୱଜ ଦେଖାଇ ନାହିଁ। ଅଥବା ସେମାନେ ସ୍ୱଜନ ହୋଇପାରନ୍ତି।
4.71.19
सेनाग्रमेतन्मात्स्यानां गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
कन्या रथेषु दृश्यन्ते योधा विविधवाससः ॥ ४.७१.१९ ॥
ଏହା ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗ; ସୁସଜ୍ଜିତ ଗଣିକାମାନେ ଓ ରଥରେ କନ୍ୟାମାନେ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ବିବିଧ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
4.71.20
उत्तरामत्र पश्यामि सखीभिः परिवारिताम् ।
अनीकिन्यः प्रदृश्यन्ते हस्तिनोश्वाश्च वर्मिताः ॥ ४.७१.२० ॥
ଏଠାରେ ସଖୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଉତ୍ତରାକୁ ମୁଁ ଦେଖୁଛି; ସେନାଦଳ, କବଚଧାରୀ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛନ୍ତି।
4.71.21
रथिनश्च पदाताश्च बहवो न च शस्त्रिणः ।
विराटवचनात्सर्वे संहृष्टाः प्रतिभान्ति मे।
न च मेऽत्र प्रतीघातश्चित्तस्य स्वजने यथा ॥ ४.७१.२१ ॥
ରଥୀ ଓ ପଦାତିକ, ବହୁ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ବିରାଟଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସମସ୍ତେ ହର୍ଷିତ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି, ଏଠାରେ ମୋ ମନକୁ କୌଣସି ବାଧା ନାହିଁ।
4.71.22
ततः शीघ्रं समासाद्य उत्तरं स्वजनो बहु ।
परस्परममित्रघ्नं सस्वजे तं समागतम् ॥ ४.७१.२२ ॥
ତା'ପରେ ଶୀଘ୍ର ନିକଟ ହୋଇ, ବହୁ ସ୍ୱଜନ ଆସିଥିବା ଶତ୍ରୁସଂହାରୀ ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
4.71.23
प्रीतिमान्पुरुषव्याघ्रो हर्षयुक्तः पुनः पुनः ।
दिष्ट्या जयसि भद्रं ते दिष्ट्या सूतो बृहन्नलाः।
दिष्ट्या संग्राममागम्य भयं तव न किंचन ॥ ४.७१.२३ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ, ହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ବାରମ୍ବାର କହିଲେ: ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ଜିତୁଛ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଭାଗ୍ୟରେ ସାରଥି ବୃହନ୍ନଳା; ଭାଗ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସି ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।
4.71.24
अजैषीदेष जाञ्जिष्णुः कुरूनेकरथो रणे ।
एतस्यक बाहुवीर्यं तद्येन गावो जिता मया।
कुरवो निर्जिता यस्मात्सग्रामेऽमिततेजसः ॥ ४.७१.२४ ॥
ଏକରଥୀ ଏହି ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ରଣରେ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ। ତାଙ୍କ ବାହୁବଳରେ ମୁଁ ଗାଈ ଜିତିଥିଲି; ଅମିତତେଜସ୍ୱୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ କୁରୁମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
4.71.25
अकार्षीदेष तत्कर्म देवपुत्रोपमो युवा ।
एष तत्पुरुषव्याघ्रो विक्षोभ्य कुरुमण्डलम्।
गावः प्रसह्य विजिता रणे मां चाभ्यपालयत् ॥ ४.७१.२५ ॥
ଦେବପୁତ୍ରସମ ଏହି ଯୁବକ ସେହି କର୍ମ କଲେ। ଏହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର କୁରୁମଣ୍ଡଳକୁ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ କରି ରଣରେ ବଳପୂର୍ବକ ଗାଈ ଜିତିଲେ ଏବଂ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କଲେ।
4.71.26
उत्तरस्य वचः श्रुत्वा शंसमानस्य चार्जुनम् ।
चोदिता राजपुत्रेण जयं मङ्गलवादिनः ॥ ४.७१.२६ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ଉତ୍ତରଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ମଙ୍ଗଳବାଦୀମାନେ ଜୟ ଘୋଷଣା କଲେ।
4.71.27
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च धूपैश्च वसुसंभृतैः ।
कन्याः पार्थममित्रघ्नं किरन्त्यः समपूजयन् ॥ ४.७१.२७ ॥
ତା'ପରେ ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ପ୍ରଚୁର ଧୂପ ନେଇ କନ୍ୟାମାନେ ଶତ୍ରୁଘାତୀ ପାର୍ଥଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ଫୁଲ ବୁଣି ପୂଜା କଲେ।
4.71.28
आपूर्यमाणो माल्यैश्च गन्धैश्च विविधैः शुभैः ।
संपूज्यमानो लोकेन नगरद्वारमागमत् ॥ ४.७१.२८ ॥
ମାଳା ଓ ବିବିଧ ଶୁଭ ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ସେ ନଗରଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ।
4.71.29
भेर्यश्च तूर्याणि च वेणवश्च ।
विचित्रवेषाः प्रमदाजनाश्च।
पुरो विराटस्य महाबलस्य ।
निष्क्रम्य भूमिंजयमभ्यनन्दनम् ॥ ४.७१.२९ ॥
ଭେରୀ, ବାଦ୍ୟ ଓ ବଂଶୀ, ଏବଂ ବିଚିତ୍ର ବେଶଧାରିଣୀ ନାରୀମାନେ ମହାବଳ ବିରାଟଙ୍କ ଆଗରେ ବାହାରି ଭୂମିଞ୍ଜୟଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।
4.71.30
प्रशस्यमानस्तु जयेन तत्र ।
पुत्रो विराटस्य न हृष्यति स्म।
संभाष्यमाणस्तु जयेन तत्र ।
सोऽन्तर्मनाः पाण्डवमीक्षमाणः ॥ ४.७१.३० ॥
ସେଠାରେ ଜୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବିରାଟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ଜୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମନେ ମନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ।
4.71.31
पुत्र्यै विराटस्य ततो वराणि ।
वस्त्राण्यदात्पाण्डुसुतः सखीभ्यः।
सभाजयंश्चापि समागतास्ता ।
दृष्ट्वा जयं तच्च बलं कुमार्यः ॥ ४.७१.३१ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ବିରାଟଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଦେଲେ। ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ସେହି କନ୍ୟାମାନେ ଜୟ ଓ ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।