మహాభారతం · అధ్యాయం 4.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.71.1
युद्धं तु मानुषं द्रष्टुमागतास्त्रिदशाः पुरा ।
किमकुर्वन्त ते पश्चात्कथयस्व ममानघ ॥ ४.७१.१ ॥
పూర్వం మానవ యుద్ధాన్ని చూడ వచ్చిన త్రిదశులు తరువాత ఏమి చేశారు? నిష్కల్మషుడా, నాకు చెప్పు.
4.71.2
वासवप्रमुखाः सर्वे देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
यक्षगन्धर्वसङ्घाश्च गणा अप्सरसां तथा ॥ ४.७१.२ ॥
ఇంద్రుడు ప్రముఖులుగా ఉన్న సర్వ దేవతలు, ఋషులను ముందుంచుకొని వచ్చినవారు, యక్షులు గంధర్వుల సమూహాలు, అప్సరస గణాలు కూడా.
4.71.3
युद्धं तु मानुषं दृष्ट्वा कुरूणां फल्गुनस्य च ।
एकस्य च बहूनां च रौद्रमत्युग्रदर्शनम् ॥ ४.७१.३ ॥
కురువులు, ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) — ఒకనికి, పలువురికి జరిగిన మానవ యుద్ధాన్ని చూసి; అది భయంకరమైనది, అత్యుగ్ర దృశ్యం.
4.71.4
अस्त्राणामथ दिव्यानां प्रयोगानथ संग्रहान् ।
लघु सुष्ठु च चित्रं च कृतीनां च प्रयत्नतः ॥ ४.७१.४ ॥
దివ్యాస్త్రాల ప్రయోగాలను, వాటి సంగ్రహాన్ని, నిపుణుల తేలికైన, చక్కని, అద్భుతమైన కార్యాలను ప్రయత్నపూర్వకంగా.
4.71.5
भीष्मं शारद्वतं द्रोणं कर्णं गाण्डीवधन्वना ।
जितानन्यान्भूमिपालान्दृष्ट्वा जग्मुर्दिवौकसः ॥ ४.७१.५ ॥
భీష్ముడు, శారద్వతుడు (కృపుడు), ద్రోణుడు, కర్ణుడు, గాండీవధారి (అర్జునుడు) జయించిన ఇతర భూపాలురను చూసి స్వర్గవాసులు వెళ్లిపోయారు.
4.71.6
सर्वे ते परितुष्टाश्च प्रशस्य च मुहुर्मुहुः ।
असङ्गतिना तेन विमानेनाशुगामिना।
प्रतिजग्मुरसङ्गास्ते त्रिदिवं च दिवौकसः ॥ ४.७१.६ ॥
వారందరూ సంతృప్తులై, మళ్లీ మళ్లీ ప్రశంసించి, ఆ అసమాన, వేగంగా సాగే విమానంలో, అనాసక్తులై, ఆ స్వర్గవాసులు త్రిదివానికి తిరిగి వెళ్లారు.
4.71.7
कुरवो निर्जिताः सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः ।
अजय्यास्त्रिदशैः सर्वैः सेन्द्रैः सर्वैः सुरासुरैः ।
पार्थेनैकेन संग्रामे विस्मयो नो महानहो ॥ ४.७१.७ ॥
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైన కౌరవులందరూ దేవతలకు, ఇంద్రునితో సహా అందరికీ, సురాసురులకు కూడా జయించరానివారు; వారిని యుద్ధంలో ఒక్కడే పార్థుడు జయించాడు. మాకు ఇది గొప్ప విస్మయం, అహో!
4.71.8
कस्मिन्मुहूर्ते संजातः कस्य धर्मस्य वा फलम् ॥ ४.७१.८ ॥
ఏ ముహూర్తంలో జన్మించాడు, లేదా ఏ ధర్మ ఫలమో ఇది?
4.71.9
किमाश्चर्यं फल्गुनेऽस्मिन्यो रुद्रेण न्ययोधयत् ।
निवातकवचानाजौ यस्त्रिंशत्कोटिसंमितान् ॥ ४.७१.९ ॥
ఈ ఫల్గునునిలో ఏమి ఆశ్చర్యం? రుద్రునితో కలిసి యుద్ధంలో ముప్పై కోట్ల నివాతకవచులను జయించినవాడు.
4.71.10
तस्य चैतत्किमाश्चर्यं स्तुवन्त इति ते सुराः ।
जग्मुः सुरालयं हृष्टा विस्मयाविष्टचेतसः ॥ ४.७१.१० ॥
అతనికి ఇందులో ఆశ్చర్యం ఏముంది అని స్తుతిస్తూ, ఆనందంతో, విస్మయంతో నిండిన మనసులతో ఆ దేవతలు దేవలోకానికి వెళ్లిపోయారు.
4.71.11
कुरवोऽर्जुनबाणैश्च ताडिताः शरविक्षताः ।
कुरूनभिमुखां याताः समग्रबलवाहनाः ॥ ४.७१.११ ॥
అర్జునుని బాణాలతో దెబ్బతిని, బాణాలతో గాయపడిన కౌరవులు, తమ సమస్త సేనా వాహనాలతో కురువుల వైపు ఎదురుగా వెళ్లారు.
4.71.12
विराटनगराच्चैव गजाश्वरथसंकुलाः ।
योधैः क्षत्रियदायादैर्बलवद्भिरधिष्ठिताः ॥ ४.७१.१२ ॥
విరాటనగరం నుండి కూడా ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండి, క్షత్రియ వంశపు బలవంతులైన యోధులచే అధిష్ఠించబడి.
4.71.13
विराटप्रहिता सेना नगराच्छीघ्रयायिनी ।
उत्तरं सह सूतेन प्रत्ययात्तमरिन्दमम् ॥ ४.७१.१३ ॥
విరాటుడు పంపిన సేన నగరం నుండి వేగంగా బయలుదేరింది; సారథితో కలిసి శత్రుదమనుడైన ఉత్తరుడు కూడా బయలుదేరాడు.
4.71.14
तस्मिंस्तूर्यशताकीर्णे हस्त्यश्चरथसंकुले ।
प्रहर्षः स्त्रीकुमाराणां तुमुलः समपद्यत ॥ ४.७१.१४ ॥
వందలాది వాద్యాలతో, ఏనుగులు గుర్రాలు రథాలతో నిండిన ఆ సమయంలో స్త్రీలు, బాలుర మధ్య గొప్ప ఉత్సాహం కలిగింది.
4.71.15
अर्जुनस्तु ततो दृष्ट्वा सैन्यरेणुं समुत्थितम् ।
सैन्यध्वजं निशम्याथ वैराटिं समभाषत ॥ ४.७१.१५ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు లేచిన సేనా ధూళిని చూసి, సేన ధ్వజాన్ని గమనించి, విరాటుని కుమారునితో మాట్లాడాడు.
4.71.16
नगरे तुमुलः शब्दो रेणुश्चाक्रमते नभः ।
किंनु खल्वपयातास्ते कुरवो नगरं गताः ॥ ४.७१.१६ ॥
నగరంలో గొప్ప శబ్దం ఉంది, ధూళి ఆకాశాన్ని కప్పుతోంది. కౌరవులు వెనక్కి తిరిగి నగరానికి వెళ్ళారా?
4.71.17
ते चैव निर्जिताऽस्माभिर्महेष्वासाः सुतेजसः ।
आमुञ्च कवचं वीर चोदयस्व च वाजिनः ।
जवेनाभिप्रपद्यस्व विराटनगरं प्रति ॥ ४.७१.१७ ॥
ఆ మహా విలుకాండ్రు, తేజస్వులు మనచే ఓడింపబడ్డారు. వీరుడా, కవచం ధరించి, గుర్రాలను తోలి, వేగంగా విరాట నగరం వైపు సాగు.
4.71.18
न तावत्तलनिर्घोषं गाण्डीवस्य च निस्वनम् ।
ध्वजं वा दर्शयिष्यामि अथवा स्वजनो भवेत् ॥ ४.७१.१८ ॥
ఇంకా తలధ్వని గాండీవ నాదం వినబడలేదు; నేను నా ధ్వజాన్ని ఇంకా చూపలేదు. లేదా వారు స్వజనులు కావచ్చు.
4.71.19
सेनाग्रमेतन्मात्स्यानां गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
कन्या रथेषु दृश्यन्ते योधा विविधवाससः ॥ ४.७१.१९ ॥
ఇది మత్స్యుల సేనా ముందు భాగం; బాగా అలంకరించుకున్న గణికలు, రథాలపై కన్యలు కనిపిస్తున్నారు, వివిధ వస్త్రాలు ధరించిన యోధులూ కనిపిస్తున్నారు.
4.71.20
उत्तरामत्र पश्यामि सखीभिः परिवारिताम् ।
अनीकिन्यः प्रदृश्यन्ते हस्तिनोश्वाश्च वर्मिताः ॥ ४.७१.२० ॥
ఇక్కడ స్నేహితురాళ్లతో చుట్టబడిన ఉత్తరను చూస్తున్నాను; సేనలు, కవచాలు ధరించిన ఏనుగులు, గుర్రాలు కనిపిస్తున్నాయి.
4.71.21
रथिनश्च पदाताश्च बहवो न च शस्त्रिणः ।
विराटवचनात्सर्वे संहृष्टाः प्रतिभान्ति मे।
न च मेऽत्र प्रतीघातश्चित्तस्य स्वजने यथा ॥ ४.७१.२१ ॥
రథికులు, పదాతులు, ఆయుధధారులు చాలామంది విరాటుని ఆజ్ఞతో అందరూ సంతోషంగా కనిపిస్తున్నారు; బంధువుల మధ్య వలె ఇక్కడ నా మనసుకు ఎలాంటి అడ్డంకీ లేదు.
4.71.22
ततः शीघ्रं समासाद्य उत्तरं स्वजनो बहु ।
परस्परममित्रघ्नं सस्वजे तं समागतम् ॥ ४.७१.२२ ॥
అప్పుడు త్వరగా చేరి, బంధువులు అనేకులు వచ్చిన శత్రుసంహారి ఉత్తరుని కౌగిలించుకున్నారు.
4.71.23
प्रीतिमान्पुरुषव्याघ्रो हर्षयुक्तः पुनः पुनः ।
दिष्ट्या जयसि भद्रं ते दिष्ट्या सूतो बृहन्नलाः।
दिष्ट्या संग्राममागम्य भयं तव न किंचन ॥ ४.७१.२३ ॥
సంతోషించిన, ఆనందంతో నిండిన పురుషవ్యాఘ్రుడు మళ్లీ మళ్లీ అన్నాడు: అదృష్టవశాత్తు నీవు గెలుస్తున్నావు, నీకు శుభం; అదృష్టవశాత్తు సారథి బృహన్నల; అదృష్టవశాత్తు యుద్ధానికి వచ్చినా నీకు ఏ భయమూ లేదు.
4.71.24
अजैषीदेष जाञ्जिष्णुः कुरूनेकरथो रणे ।
एतस्यक बाहुवीर्यं तद्येन गावो जिता मया।
कुरवो निर्जिता यस्मात्सग्रामेऽमिततेजसः ॥ ४.७१.२४ ॥
ఏకరథుడైన ఈ జిష్ణువు (అర్జునుడు) యుద్ధంలో కురువులను జయించాడు. అతని బాహువీర్యం వల్లనే నేను గోవులను జయించాను; అమితతేజస్వి అయిన అతనివల్లే యుద్ధంలో కురువులు ఓడించబడ్డారు.
4.71.25
अकार्षीदेष तत्कर्म देवपुत्रोपमो युवा ।
एष तत्पुरुषव्याघ्रो विक्षोभ्य कुरुमण्डलम्।
गावः प्रसह्य विजिता रणे मां चाभ्यपालयत् ॥ ४.७१.२५ ॥
దేవపుత్రునితో సమానమైన ఈ యువకుడు ఆ కార్యాన్ని చేశాడు. ఈ పురుషవ్యాఘ్రుడు కురుమండలాన్ని కలవరపరచి, యుద్ధంలో బలాత్కారంగా గోవులను జయించి, నన్నూ రక్షించాడు.
4.71.26
उत्तरस्य वचः श्रुत्वा शंसमानस्य चार्जुनम् ।
चोदिता राजपुत्रेण जयं मङ्गलवादिनः ॥ ४.७१.२६ ॥
అర్జునుని స్తుతిస్తున్న ఉత్తరుని మాటలు విని, రాజపుత్రునిచే ప్రేరితులైన మంగళవాదులు విజయాన్ని ప్రకటించారు.
4.71.27
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च धूपैश्च वसुसंभृतैः ।
कन्याः पार्थममित्रघ्नं किरन्त्यः समपूजयन् ॥ ४.७१.२७ ॥
తర్వాత సుగంధాలు, పూమాలలు, విలువైన ధూపాలతో, శత్రుసంహారకుడైన పార్థుని (అర్జునుని) మీద పూలు చల్లుతూ కన్యలు పూజించారు.
4.71.28
आपूर्यमाणो माल्यैश्च गन्धैश्च विविधैः शुभैः ।
संपूज्यमानो लोकेन नगरद्वारमागमत् ॥ ४.७१.२८ ॥
పూలమాలలు, రకరకాల శుభ సుగంధాలతో నిండి, జనులచే పూజించబడుతూ, ఆయన నగర ద్వారానికి వచ్చాడు.
4.71.29
भेर्यश्च तूर्याणि च वेणवश्च ।
विचित्रवेषाः प्रमदाजनाश्च।
पुरो विराटस्य महाबलस्य ।
निष्क्रम्य भूमिंजयमभ्यनन्दनम् ॥ ४.७१.२९ ॥
భేరులు, వాద్యాలు, వేణువులు, విచిత్ర వేషధారులైన స్త్రీలు, మహాబలుడైన విరాటుని ముందుకు వచ్చి భూమింజయుని (అర్జునుని) అభినందించారు.
4.71.30
प्रशस्यमानस्तु जयेन तत्र ।
पुत्रो विराटस्य न हृष्यति स्म।
संभाष्यमाणस्तु जयेन तत्र ।
सोऽन्तर्मनाः पाण्डवमीक्षमाणः ॥ ४.७१.३० ॥
అక్కడ జయుడిచే ప్రశంసించబడినప్పటికీ విరాటుని కుమారుడు సంతోషించలేదు. అక్కడ జయుడిచే సంబోధించబడినప్పటికీ అతడు మనసులో కలతచెంది పాండవుని వైపు చూశాడు.
4.71.31
पुत्र्यै विराटस्य ततो वराणि ।
वस्त्राण्यदात्पाण्डुसुतः सखीभ्यः।
सभाजयंश्चापि समागतास्ता ।
दृष्ट्वा जयं तच्च बलं कुमार्यः ॥ ४.७१.३१ ॥
తరువాత పాండు కుమారుడు విరాటుని కుమార్తెకు, ఆమె చెలికత్తెలకు శ్రేష్ఠమైన వస్త్రాలను ఇచ్చాడు. అక్కడ చేరిన ఆ కన్యలు జయుని, ఆ సైన్యాన్ని చూసి వారిని గౌరవించారు.