มหาภารตะ · อัธยายะ 4.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.71.1
युद्धं तु मानुषं द्रष्टुमागतास्त्रिदशाः पुरा ।
किमकुर्वन्त ते पश्चात्कथयस्व ममानघ ॥ ४.७१.१ ॥
ตรัสถามว่า เทพทั้งสามสิบองค์ที่เคยมาดูการรบของมนุษย์ในกาลก่อน ภายหลังพวกท่านได้ทำอะไรบ้าง โอ้ผู้ไร้บาป ขอทรงเล่าให้ข้าพเจ้าฟังด้วยเถิด
4.71.2
वासवप्रमुखाः सर्वे देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
यक्षगन्धर्वसङ्घाश्च गणा अप्सरसां तथा ॥ ४.७१.२ ॥
เทพทั้งปวงมีพระอินทร์เป็นประธาน มีฤๅษีนำหน้า พร้อมกับหมู่ยักษ์ คนธรรพ์ และหมู่อัปสรทั้งหลายด้วย
4.71.3
युद्धं तु मानुषं दृष्ट्वा कुरूणां फल्गुनस्य च ।
एकस्य च बहूनां च रौद्रमत्युग्रदर्शनम् ॥ ४.७१.३ ॥
เมื่อได้เห็นการรบของมนุษย์ระหว่างชาวกุรุกับพระอรชุน คนเดียวต่อคนจำนวนมาก เป็นภาพที่น่ากลัวและดุร้ายยิ่งนัก
4.71.4
अस्त्राणामथ दिव्यानां प्रयोगानथ संग्रहान् ।
लघु सुष्ठु च चित्रं च कृतीनां च प्रयत्नतः ॥ ४.७१.४ ॥
การใช้อาวุธทิพย์และการชุมนุมอาวุธเหล่านั้น รวมทั้งการแสดงฝีมืออันคล่องแคล่ว งดงามและน่าอัศจรรย์ของนักรบผู้เชี่ยวชาญ ที่กระทำด้วยความพากเพียรอย่างยิ่ง
4.71.5
भीष्मं शारद्वतं द्रोणं कर्णं गाण्डीवधन्वना ।
जितानन्यान्भूमिपालान्दृष्ट्वा जग्मुर्दिवौकसः ॥ ४.७१.५ ॥
เมื่อได้เห็นภีษมะ โทรณะ บุตรของศารทวัต คือพระกฤปะ และกรรณะ พร้อมทั้งกษัตริย์องค์อื่นๆ ที่ถูกผู้ถือธนูคาณฑีวะพิชิต เทพผู้อาศัยอยู่บนสวรรค์ก็เสด็จกลับไป
4.71.6
सर्वे ते परितुष्टाश्च प्रशस्य च मुहुर्मुहुः ।
असङ्गतिना तेन विमानेनाशुगामिना।
प्रतिजग्मुरसङ्गास्ते त्रिदिवं च दिवौकसः ॥ ४.७१.६ ॥
เทพทั้งปวงพอพระทัยยิ่งนัก และสรรเสริญซ้ำแล้วซ้ำเล่า จากนั้นก็ขึ้นสู่วิมานอันรวดเร็วที่หาใครเทียบไม่ได้ ไม่ยึดติดอยู่กับสิ่งใด แล้วเทพผู้อาศัยบนสวรรค์ก็กลับไปยังไตรภูมิ
4.71.7
कुरवो निर्जिताः सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः ।
अजय्यास्त्रिदशैः सर्वैः सेन्द्रैः सर्वैः सुरासुरैः ।
पार्थेनैकेन संग्रामे विस्मयो नो महानहो ॥ ४.७१.७ ॥
ชาวกุรุทั้งปวง มีภีษมะ โทรณะ พระกฤปะเป็นต้น ซึ่งแม้เทพทั้งหลายพร้อมพระอินทร์ หรือเทพและอสุรทั้งปวงก็พิชิตไม่ได้ กลับพ่ายแพ้ในการรบต่อพระปารถะเพียงองค์เดียว ข้าพเจ้าทั้งหลายรู้สึกประหลาดใจยิ่งนัก โอ้ ช่างน่าอัศจรรย์เหลือเกิน
4.71.8
कस्मिन्मुहूर्ते संजातः कस्य धर्मस्य वा फलम् ॥ ४.७१.८ ॥
ท่านเกิดในฤกษ์ใด และเป็นผลแห่งธรรมของผู้ใดหรือ
4.71.9
किमाश्चर्यं फल्गुनेऽस्मिन्यो रुद्रेण न्ययोधयत् ।
निवातकवचानाजौ यस्त्रिंशत्कोटिसंमितान् ॥ ४.७१.९ ॥
ในพระฟาลคุนะผู้นี้มีอะไรน่าอัศจรรย์ที่ได้ต่อสู้กับพระรุทร และในการรบได้เอาชนะพวกนิวาตกวจะที่มีจำนวนถึงสามสิบล้าน
4.71.10
तस्य चैतत्किमाश्चर्यं स्तुवन्त इति ते सुराः ।
जग्मुः सुरालयं हृष्टा विस्मयाविष्टचेतसः ॥ ४.७१.१० ॥
เทพเหล่านั้นสรรเสริญว่า สำหรับท่านแล้วจะมีอะไรน่าอัศจรรย์ได้เล่า ดังนี้ แล้วด้วยความยินดีและจิตใจที่เต็มไปด้วยความอัศจรรย์ จึงเสด็จกลับสู่สุรภพ
4.71.11
कुरवोऽर्जुनबाणैश्च ताडिताः शरविक्षताः ।
कुरूनभिमुखां याताः समग्रबलवाहनाः ॥ ४.७१.११ ॥
ชาวกุรุซึ่งถูกลูกศรของพระอรชุนยิงโดนและบาดเจ็บด้วยลูกศร พาพลทหารและยานพาหนะทั้งหมดหันหน้ามุ่งไปยังกุรุ
4.71.12
विराटनगराच्चैव गजाश्वरथसंकुलाः ।
योधैः क्षत्रियदायादैर्बलवद्भिरधिष्ठिताः ॥ ४.७१.१२ ॥
และจากนครวิราฏ ซึ่งคับคั่งด้วยช้าง ม้า และรถรบ มีนักรบผู้เข้มแข็งจากสายตระกูลกษัตริย์ยึดครองอยู่
4.71.13
विराटप्रहिता सेना नगराच्छीघ्रयायिनी ।
उत्तरं सह सूतेन प्रत्ययात्तमरिन्दमम् ॥ ४.७१.१३ ॥
กองทัพที่วิราฏส่งมาเคลื่อนพลออกจากนครอย่างรวดเร็ว และอุตตระผู้ปราบศัตรูก็ออกเดินทางพร้อมกับนายสารถี
4.71.14
तस्मिंस्तूर्यशताकीर्णे हस्त्यश्चरथसंकुले ।
प्रहर्षः स्त्रीकुमाराणां तुमुलः समपद्यत ॥ ४.७१.१४ ॥
ในที่นั้น ซึ่งเต็มไปด้วยเสียงแตรนับร้อย และคับคั่งด้วยช้าง ม้า และรถรบ ความปีติยินดีอันอึกทึกได้บังเกิดขึ้นในหมู่สตรีและเด็ก
4.71.15
अर्जुनस्तु ततो दृष्ट्वा सैन्यरेणुं समुत्थितम् ।
सैन्यध्वजं निशम्याथ वैराटिं समभाषत ॥ ४.७१.१५ ॥
ครั้นแล้วพระอรชุนเห็นฝุ่นของกองทัพที่ฟุ้งขึ้น และได้ยินเรื่องธงของกองทัพ จึงตรัสกับโอรสของวิราฏ
4.71.16
नगरे तुमुलः शब्दो रेणुश्चाक्रमते नभः ।
किंनु खल्वपयातास्ते कुरवो नगरं गताः ॥ ४.७१.१६ ॥
ในเมืองมีเสียงอึกทึก และฝุ่นฟุ้งไปทั่วท้องฟ้า หรือว่าชาวกุรุได้ถอยกลับไปและเข้าไปในเมืองแล้วกระมัง
4.71.17
ते चैव निर्जिताऽस्माभिर्महेष्वासाः सुतेजसः ।
आमुञ्च कवचं वीर चोदयस्व च वाजिनः ।
जवेनाभिप्रपद्यस्व विराटनगरं प्रति ॥ ४.७१.१७ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่ที่ทรงธนูและมีรัศมีอันรุ่งโรจน์เหล่านั้น แน่นอนว่าพวกเราได้พิชิตแล้ว โอ้วีรบุรุษ จงสวมเกราะ เร่งม้าให้วิ่งไปด้วยความเร็ว และรีบเคลื่อนไปยังนครวิราฏ
4.71.18
न तावत्तलनिर्घोषं गाण्डीवस्य च निस्वनम् ।
ध्वजं वा दर्शयिष्यामि अथवा स्वजनो भवेत् ॥ ४.७१.१८ ॥
ข้าพเจ้ายังไม่ได้ยินเสียงตบมือหรือเสียงสะบัดของคาณฑีวะเลย และข้าพเจ้าก็ยังไม่ชูธง บางทีคนเหล่านี้อาจเป็นญาติของเราเองก็ได้
4.71.19
सेनाग्रमेतन्मात्स्यानां गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
कन्या रथेषु दृश्यन्ते योधा विविधवाससः ॥ ४.७१.१९ ॥
นี่คือทัพหน้าของกองทัพมัตสยะ มองเห็นหญิงโสเภณีที่แต่งกายงดงามและหญิงสาวบนรถรบ รวมทั้งนักรบที่สวมผ้าหลากหลายด้วย
4.71.20
उत्तरामत्र पश्यामि सखीभिः परिवारिताम् ।
अनीकिन्यः प्रदृश्यन्ते हस्तिनोश्वाश्च वर्मिताः ॥ ४.७१.२० ॥
ที่นี่ข้าพเจ้าเห็นอุตตราถูกหมู่สหายล้อมอยู่ มองเห็นกองทัพ และช้างกับม้าที่สวมเกราะ
4.71.21
रथिनश्च पदाताश्च बहवो न च शस्त्रिणः ।
विराटवचनात्सर्वे संहृष्टाः प्रतिभान्ति मे।
न च मेऽत्र प्रतीघातश्चित्तस्य स्वजने यथा ॥ ४.७१.२१ ॥
รถีและทหารราบจำนวนมาก รวมทั้งนักรบผู้ถืออาวุธ ทุกคนดูปีติยินดีตามคำสั่งของท้าววิราฏ และในที่นี้ใจของข้าพเจ้าไม่พบอุปสรรคขัดขวางเลย เหมือนที่เคยเป็นเมื่ออยู่กับญาติพี่น้อง
4.71.22
ततः शीघ्रं समासाद्य उत्तरं स्वजनो बहु ।
परस्परममित्रघ्नं सस्वजे तं समागतम् ॥ ४.७१.२२ ॥
จากนั้น ญาติพี่น้องจำนวนมากรีบเข้าไปหาอุตตรผู้ปราบศัตรู ผู้มาถึงที่นั่น แล้วกอดเขาไว้
4.71.23
प्रीतिमान्पुरुषव्याघ्रो हर्षयुक्तः पुनः पुनः ।
दिष्ट्या जयसि भद्रं ते दिष्ट्या सूतो बृहन्नलाः।
दिष्ट्या संग्राममागम्य भयं तव न किंचन ॥ ४.७१.२३ ॥
ปุรุษวยาคร ผู้เปี่ยมด้วยความยินดีและความปีติ ตรัสซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า ด้วยโชคชะตาท่านกำลังชนะ ขอให้ท่านได้รับความเป็นมงคล ด้วยโชคชะตาพฤหันนลาเป็นสารถีของท่าน ด้วยโชคชะตาเมื่อมาถึงสนามรบ ท่านไม่มีความกลัวใดเลย
4.71.24
अजैषीदेष जाञ्जिष्णुः कुरूनेकरथो रणे ।
एतस्यक बाहुवीर्यं तद्येन गावो जिता मया।
कुरवो निर्जिता यस्मात्सग्रामेऽमिततेजसः ॥ ४.७१.२४ ॥
ผู้ชนะทั้งปวงนี้เพียงลำพังบนรถศึกเอง ได้เอาชนะชาวกุรุในการรบ ความแข็งแกร่งของแขนของท่านนั้นเอง ที่ทำให้ข้าพเจ้าได้โคมา และชาวกุรุก็พ่ายแพ้ในการสู้รบโดยท่าน ผู้มีอานุภาพไร้ขอบเขต
4.71.25
अकार्षीदेष तत्कर्म देवपुत्रोपमो युवा ।
एष तत्पुरुषव्याघ्रो विक्षोभ्य कुरुमण्डलम्।
गावः प्रसह्य विजिता रणे मां चाभ्यपालयत् ॥ ४.७१.२५ ॥
ผู้หนุ่มนี้ ประดุจบุตรแห่งเทพเจ้า ได้กระทำกรรมนั้น ปุรุษวยาคร ผู้นี้ ได้ทำให้วงล้อมของชาวกุรุปั่นป่วน แล้วบังคับเอาโคมาได้ในการรบ และยังได้คุ้มครองข้าพเจ้าด้วย
4.71.26
उत्तरस्य वचः श्रुत्वा शंसमानस्य चार्जुनम् ।
चोदिता राजपुत्रेण जयं मङ्गलवादिनः ॥ ४.७१.२६ ॥
เมื่อได้ฟังคำของอุตตรที่สรรเสริญอรชุน บรรดาผู้ประกาศมงคล ซึ่งถูกกระตุ้นโดยราชบุตร ก็ประกาศชัยชนะ
4.71.27
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च धूपैश्च वसुसंभृतैः ।
कन्याः पार्थममित्रघ्नं किरन्त्यः समपूजयन् ॥ ४.७१.२७ ॥
จากนั้น บรรดาหญิงสาวโปรยของหอม พวงมาลัย และธูปหอมอันมั่งคั่ง บูชาปารถ ผู้ปราบศัตรู
4.71.28
आपूर्यमाणो माल्यैश्च गन्धैश्च विविधैः शुभैः ।
संपूज्यमानो लोकेन नगरद्वारमागमत् ॥ ४.७१.२८ ॥
ท่านถูกโปรยด้วยพวงมาลัยและของหอมอันเป็นมงคลนานาชนิด ประชาชนให้ความเคารพบูชา แล้วท่านก็มาถึงประตูเมือง
4.71.29
भेर्यश्च तूर्याणि च वेणवश्च ।
विचित्रवेषाः प्रमदाजनाश्च।
पुरो विराटस्य महाबलस्य ।
निष्क्रम्य भूमिंजयमभ्यनन्दनम् ॥ ४.७१.२९ ॥
กลอง เครื่องดนตรี และขลุ่ย พร้อมทั้งสตรีแต่งกายงดงามหลากหลาย ออกมาต้อนรับต่อหน้าท้ายวิราฏผู้มีกำลังมหาศาล และยินดีต้อนรับภูมิญชัย (อรชุน)
4.71.30
प्रशस्यमानस्तु जयेन तत्र ।
पुत्रो विराटस्य न हृष्यति स्म।
संभाष्यमाणस्तु जयेन तत्र ।
सोऽन्तर्मनाः पाण्डवमीक्षमाणः ॥ ४.७१.३० ॥
แม้จะได้รับคำสรรเสริญในชัยชนะที่นั่น โอรสของท้าววิราฏก็ไม่มีความยินดี และแม้จะถูกเอ่ยถึงด้วยชัยชนะที่นั่น เขาก็ยังมีใจกังวลอยู่ภายใน จ้องมองดูปาณฑพอยู่
4.71.31
पुत्र्यै विराटस्य ततो वराणि ।
वस्त्राण्यदात्पाण्डुसुतः सखीभ्यः।
सभाजयंश्चापि समागतास्ता ।
दृष्ट्वा जयं तच्च बलं कुमार्यः ॥ ४.७१.३१ ॥
จากนั้น โอรสของปาณฑุได้มอบผ้าอันประเสริฐแก่ธิดาของท้าววิราฏ และแก่บรรดาสหายของนาง บรรดาหญิงสาวผู้มาชุมนุมที่นั่น เมื่อเห็นชัยชนะและกองทัพนั้น ก็ให้เกียรติแก่พวกเขาเช่นกัน