മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.71.1
युद्धं तु मानुषं द्रष्टुमागतास्त्रिदशाः पुरा ।
किमकुर्वन्त ते पश्चात्कथयस्व ममानघ ॥ ४.७१.१ ॥
മുൻപ് മാനുഷയുദ്ധം കാണാൻ വന്ന ദേവന്മാർ പിന്നീട് എന്തു ചെയ്തു? നിഷ്കളങ്കനേ, എന്നോടു പറയൂ.
4.71.2
वासवप्रमुखाः सर्वे देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
यक्षगन्धर्वसङ्घाश्च गणा अप्सरसां तथा ॥ ४.७१.२ ॥
ഇന്ദ്രൻ പ്രമുഖരായ എല്ലാ ദേവന്മാരും, ഋഷികളെ മുന്നിൽ നിർത്തിയവരും, യക്ഷ-ഗന്ധർവ്വ സംഘങ്ങളും, അപ്സരസ്സുകളുടെ ഗണങ്ങളും.
4.71.3
युद्धं तु मानुषं दृष्ट्वा कुरूणां फल्गुनस्य च ।
एकस्य च बहूनां च रौद्रमत्युग्रदर्शनम् ॥ ४.७१.३ ॥
കുരുക്കളുടെയും ഫല്ഗുനന്റെയും (അർജ്ജുനൻ) മാനുഷയുദ്ധം — ഒരാളുടെയും പലരുടെയും — കണ്ടിട്ട്; അത് ഭയങ്കരവും അത്യുഗ്രവുമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു.
4.71.4
अस्त्राणामथ दिव्यानां प्रयोगानथ संग्रहान् ।
लघु सुष्ठु च चित्रं च कृतीनां च प्रयत्नतः ॥ ४.७१.४ ॥
ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളുടെ പ്രയോഗങ്ങളും അവയുടെ സംഗ്രഹവും, നിപുണരുടെ ലഘുവും സുഷ്ഠുവും അദ്ഭുതകരവുമായ പ്രവൃത്തികളും പരിശ്രമത്തോടെ.
4.71.5
भीष्मं शारद्वतं द्रोणं कर्णं गाण्डीवधन्वना ।
जितानन्यान्भूमिपालान्दृष्ट्वा जग्मुर्दिवौकसः ॥ ४.७१.५ ॥
ഭീഷ്മരെയും ശാരദ്വതനെയും (കൃപൻ), ദ്രോണരെയും കർണ്ണനെയും, ഗാണ്ഡീവധാരി (അർജ്ജുനൻ) ജയിച്ച മറ്റു ഭൂപാലന്മാരെയും കണ്ട് സ്വർഗവാസികൾ മടങ്ങി.
4.71.6
सर्वे ते परितुष्टाश्च प्रशस्य च मुहुर्मुहुः ।
असङ्गतिना तेन विमानेनाशुगामिना।
प्रतिजग्मुरसङ्गास्ते त्रिदिवं च दिवौकसः ॥ ४.७१.६ ॥
എല്ലാവരും സന്തുഷ്ടരായി, വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രശംസിച്ച്, ആ അതുല്യവും വേഗമേറിയതുമായ വിമാനത്തിൽ, അനാസക്തരായി, ആ സ്വർഗവാസികൾ ത്രിദിവത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
4.71.7
कुरवो निर्जिताः सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः ।
अजय्यास्त्रिदशैः सर्वैः सेन्द्रैः सर्वैः सुरासुरैः ।
पार्थेनैकेन संग्रामे विस्मयो नो महानहो ॥ ४.७१.७ ॥
ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപൻ മുതലായ എല്ലാ കൗരവരും ദേവന്മാർക്കും ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ എല്ലാവർക്കും സുരാസുരന്മാർക്കും ജയിക്കാനാവാത്തവരായിരുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥൻ ഒരാൾ മാത്രം അവരെ ജയിച്ചു. ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് വലിയ വിസ്മയം, അഹോ!
4.71.8
कस्मिन्मुहूर्ते संजातः कस्य धर्मस्य वा फलम् ॥ ४.७१.८ ॥
ഏത് മുഹൂർത്തത്തിൽ ജനിച്ചു, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് ധർമ്മത്തിന്റെ ഫലമാണിത്?
4.71.9
किमाश्चर्यं फल्गुनेऽस्मिन्यो रुद्रेण न्ययोधयत् ।
निवातकवचानाजौ यस्त्रिंशत्कोटिसंमितान् ॥ ४.७१.९ ॥
ഈ ഫൽഗുനനിൽ എന്താണ് അത്ഭുതം? രുദ്രനോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ മുപ്പത് കോടി നിവാതകവചന്മാരെ ജയിച്ചവൻ.
4.71.10
तस्य चैतत्किमाश्चर्यं स्तुवन्त इति ते सुराः ।
जग्मुः सुरालयं हृष्टा विस्मयाविष्टचेतसः ॥ ४.७१.१० ॥
അവനു ഇതിൽ എന്ത് അത്ഭുതം എന്ന് സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, സന്തോഷത്തോടെ, വിസ്മയം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ആ ദേവന്മാർ ദേവലോകത്തേക്ക് പോയി.
4.71.11
कुरवोऽर्जुनबाणैश्च ताडिताः शरविक्षताः ।
कुरूनभिमुखां याताः समग्रबलवाहनाः ॥ ४.७१.११ ॥
അർജുനന്റെ അമ്പുകളാൽ അടിക്കപ്പെട്ട്, അമ്പുകളാൽ മുറിവേറ്റ കൗരവർ തങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണ സേനയും വാഹനങ്ങളുമായി കുരുക്കളെ അഭിമുഖമായി പോയി.
4.71.12
विराटनगराच्चैव गजाश्वरथसंकुलाः ।
योधैः क्षत्रियदायादैर्बलवद्भिरधिष्ठिताः ॥ ४.७१.१२ ॥
വിരാടനഗരത്തിൽ നിന്നും ആനകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ്, ക്ഷത്രിയവംശത്തിലെ ബലവാന്മാരായ യോദ്ധാക്കൾ അധിഷ്ഠിതരായി.
4.71.13
विराटप्रहिता सेना नगराच्छीघ्रयायिनी ।
उत्तरं सह सूतेन प्रत्ययात्तमरिन्दमम् ॥ ४.७१.१३ ॥
വിരാടൻ അയച്ച സേന നഗരത്തിൽനിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു; സാരഥിയോടൊപ്പം ശത്രുനിഗ്രഹിയായ ഉത്തരനും പുറപ്പെട്ടു.
4.71.14
तस्मिंस्तूर्यशताकीर्णे हस्त्यश्चरथसंकुले ।
प्रहर्षः स्त्रीकुमाराणां तुमुलः समपद्यत ॥ ४.७१.१४ ॥
നൂറുകണക്കിന് വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങിയ, ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ അവിടെ സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും വലിയ ആഹ്ലാദവും ആരവവും ഉണ്ടായി.
4.71.15
अर्जुनस्तु ततो दृष्ट्वा सैन्यरेणुं समुत्थितम् ।
सैन्यध्वजं निशम्याथ वैराटिं समभाषत ॥ ४.७१.१५ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ ഉയർന്ന സേനാപൊടി കണ്ടു, സേനാധ്വജം ശ്രദ്ധിച്ചു, വിരാടപുത്രനോട് സംസാരിച്ചു.
4.71.16
नगरे तुमुलः शब्दो रेणुश्चाक्रमते नभः ।
किंनु खल्वपयातास्ते कुरवो नगरं गताः ॥ ४.७१.१६ ॥
നഗരത്തിൽ മഹാ ആരവം; പൊടി ആകാശത്ത് പരക്കുന്നു. കൗരവർ പിൻവാങ്ങി നഗരത്തിലേക്കു പോയോ?
4.71.17
ते चैव निर्जिताऽस्माभिर्महेष्वासाः सुतेजसः ।
आमुञ्च कवचं वीर चोदयस्व च वाजिनः ।
जवेनाभिप्रपद्यस्व विराटनगरं प्रति ॥ ४.७१.१७ ॥
ആ മഹാധനുർധരരും തേജസ്വികളും നമ്മാൽ പരാജിതരായി. വീരാ, കവചം ധരിക്കൂ, കുതിരകളെ തെളിക്കൂ, വേഗത്തിൽ വിരാടനഗരത്തിലേക്കു പോകൂ.
4.71.18
न तावत्तलनिर्घोषं गाण्डीवस्य च निस्वनम् ।
ध्वजं वा दर्शयिष्यामि अथवा स्वजनो भवेत् ॥ ४.७१.१८ ॥
ഇതുവരെ തലനിർഘോഷവും ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ നാദവും കേൾക്കുന്നില്ല; ഞാൻ എന്റെ ധ്വജം കാണിച്ചിട്ടുമില്ല. അഥവാ അവർ സ്വജനങ്ങളാകാം.
4.71.19
सेनाग्रमेतन्मात्स्यानां गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
कन्या रथेषु दृश्यन्ते योधा विविधवाससः ॥ ४.७१.१९ ॥
ഇത് മത്സ്യരുടെ സേനയുടെ മുൻനിരയാണ്; നന്നായി അലങ്കരിച്ച ഗണികമാരും രഥങ്ങളിൽ കന്യകമാരും കാണപ്പെടുന്നു, വിവിധ വസ്ത്രം ധരിച്ച യോദ്ധാക്കളും.
4.71.20
उत्तरामत्र पश्यामि सखीभिः परिवारिताम् ।
अनीकिन्यः प्रदृश्यन्ते हस्तिनोश्वाश्च वर्मिताः ॥ ४.७१.२० ॥
ഇവിടെ തോഴിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഉത്തരയെ ഞാൻ കാണുന്നു; സേനകളും കവചമണിഞ്ഞ ആനകളും കുതിരകളും കാണപ്പെടുന്നു.
4.71.21
रथिनश्च पदाताश्च बहवो न च शस्त्रिणः ।
विराटवचनात्सर्वे संहृष्टाः प्रतिभान्ति मे।
न च मेऽत्र प्रतीघातश्चित्तस्य स्वजने यथा ॥ ४.७१.२१ ॥
രഥികളും കാലാളുകളും ആയുധധാരികളായ പലരും വിരാടന്റെ കല്പനയാൽ എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചവരായി തോന്നുന്നു; ബന്ധുക്കൾക്കിടയിലെന്നപോലെ എന്റെ മനസ്സിന് ഇവിടെ തടസ്സമില്ല.
4.71.22
ततः शीघ्रं समासाद्य उत्तरं स्वजनो बहु ।
परस्परममित्रघ्नं सस्वजे तं समागतम् ॥ ४.७१.२२ ॥
പിന്നെ വേഗം അടുത്തെത്തി, ഏറെ ബന്ധുക്കൾ വന്നുചേർന്ന ശത്രുഘ്നനായ ഉത്തരനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
4.71.23
प्रीतिमान्पुरुषव्याघ्रो हर्षयुक्तः पुनः पुनः ।
दिष्ट्या जयसि भद्रं ते दिष्ट्या सूतो बृहन्नलाः।
दिष्ट्या संग्राममागम्य भयं तव न किंचन ॥ ४.७१.२३ ॥
സന്തോഷിച്ച, ആനന്ദം നിറഞ്ഞ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഭാഗ്യത്താൽ നീ ജയിക്കുന്നു, നിനക്ക് മംഗളം; ഭാഗ്യത്താൽ സാരഥി ബൃഹന്നള; ഭാഗ്യത്താൽ യുദ്ധത്തിലെത്തിയിട്ടും നിനക്ക് ഒരു ഭയവുമില്ല.
4.71.24
अजैषीदेष जाञ्जिष्णुः कुरूनेकरथो रणे ।
एतस्यक बाहुवीर्यं तद्येन गावो जिता मया।
कुरवो निर्जिता यस्मात्सग्रामेऽमिततेजसः ॥ ४.७१.२४ ॥
ഏകരഥനായ ഈ ജിഷ്ണു (അർജുനൻ) യുദ്ധത്തിൽ കുരുക്കളെ ജയിച്ചു. അവന്റെ ഭുജവീര്യത്താലാണ് ഞാൻ പശുക്കളെ ജയിച്ചത്; അമിതതേജസ്വിയായ അവനാൽ യുദ്ധത്തിൽ കുരുക്കൾ പരാജിതരായി.
4.71.25
अकार्षीदेष तत्कर्म देवपुत्रोपमो युवा ।
एष तत्पुरुषव्याघ्रो विक्षोभ्य कुरुमण्डलम्।
गावः प्रसह्य विजिता रणे मां चाभ्यपालयत् ॥ ४.७१.२५ ॥
ദേവപുത്രസമനായ ഈ യുവാവ് ആ കർമ്മം ചെയ്തു. ഈ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ കുരുമണ്ഡലത്തെ ഇളക്കിമറിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ ബലമായി പശുക്കളെ ജയിച്ചു, എന്നെയും സംരക്ഷിച്ചു.
4.71.26
उत्तरस्य वचः श्रुत्वा शंसमानस्य चार्जुनम् ।
चोदिता राजपुत्रेण जयं मङ्गलवादिनः ॥ ४.७१.२६ ॥
അർജുനനെ പുകഴ്ത്തിസംസാരിച്ച ഉത്തരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാജപുത്രൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ മംഗളവാദികൾ വിജയം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
4.71.27
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च धूपैश्च वसुसंभृतैः ।
कन्याः पार्थममित्रघ्नं किरन्त्यः समपूजयन् ॥ ४.७१.२७ ॥
പിന്നെ സുഗന്ധങ്ങളും മാലകളും സമൃദ്ധമായ ധൂപങ്ങളുമായി കന്യകമാർ ശത്രുഘ്നനായ പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) പുഷ്പവൃഷ്ടി ചെയ്തു പൂജിച്ചു.
4.71.28
आपूर्यमाणो माल्यैश्च गन्धैश्च विविधैः शुभैः ।
संपूज्यमानो लोकेन नगरद्वारमागमत् ॥ ४.७१.२८ ॥
മാലകളും വിവിധ ശുഭ സുഗന്ധങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, ജനങ്ങളാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ടവനായി, അദ്ദേഹം നഗരദ്വാരത്തിലെത്തി.
4.71.29
भेर्यश्च तूर्याणि च वेणवश्च ।
विचित्रवेषाः प्रमदाजनाश्च।
पुरो विराटस्य महाबलस्य ।
निष्क्रम्य भूमिंजयमभ्यनन्दनम् ॥ ४.७१.२९ ॥
ഭേരികളും വാദ്യങ്ങളും കുഴലുകളും വിചിത്രവേഷധാരികളായ സ്ത്രീകളും മഹാബലനായ വിരാടന്റെ മുന്നിൽ പുറത്തിറങ്ങി ഭൂമിഞ്ജയനെ (അർജുനനെ) അഭിനന്ദിച്ചു.
4.71.30
प्रशस्यमानस्तु जयेन तत्र ।
पुत्रो विराटस्य न हृष्यति स्म।
संभाष्यमाणस्तु जयेन तत्र ।
सोऽन्तर्मनाः पाण्डवमीक्षमाणः ॥ ४.७१.३० ॥
അവിടെ ജയനാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടിട്ടും വിരാടപുത്രൻ സന്തോഷിച്ചില്ല. അവിടെ ജയനാൽ സംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടും അവൻ മനസ്സിൽ വിഷണ്ണനായി പാണ്ഡവനെ നോക്കി.
4.71.31
पुत्र्यै विराटस्य ततो वराणि ।
वस्त्राण्यदात्पाण्डुसुतः सखीभ्यः।
सभाजयंश्चापि समागतास्ता ।
दृष्ट्वा जयं तच्च बलं कुमार्यः ॥ ४.७१.३१ ॥
പിന്നീട് പാണ്ഡുപുത്രൻ വിരാടപുത്രിക്കും അവളുടെ സഖികൾക്കും ശ്രേഷ്ഠമായ വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി. അവിടെ കൂടിയിരുന്ന ആ കന്യകമാർ ജയനെയും ആ സേനയെയും കണ്ട് അവരെ ആദരിച്ചു.