ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.75.1
यद्येष राजा कौरव्यः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कतमोऽस्यार्जुनो भ्राता भीमश्च कतमो बली ॥ ४.७५.१ ॥
ଯଦି ଏହି କୌରବ ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହାଙ୍କ ଭାଇ ଅର୍ଜୁନ କିଏ, ଏବଂ ବଳବାନ ଭୀମ କିଏ?
4.75.2
नकुलः सहदेवो वा द्रौपदी वा यशस्विनी ।
यदा ह्यक्षैर्जिता ह्येते नान्तरा श्रूयते कथा ॥ ४.७५.२ ॥
ନକୁଳ, ସହଦେବ ବା ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ କୁଆଡ଼େ ଅଛନ୍ତି? ଏମାନେ ପାଶା ଖେଳରେ ହାରିବା ପରେ ମଝିରେ କୌଣସି କଥା ଶୁଣାଯାଇ ନାହିଁ।
4.75.3
य एष बललोऽभूत्ते सूपकारश्च ते नृप ।
एष भीमो महाभाग भीमवेगपराक्रमः ॥ ४.७५.३ ॥
ହେ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ବଳବାନ ରୋଷେୟା ଥିଲା, ସେହି ଏହି ଭୀମ; ହେ ମହାଭାଗ, ଯାହାର ବେଗ ଓ ପରାକ୍ରମ ଭୟଙ୍କର।
4.75.4
एष क्रोधवशान्हत्वा पर्वते गन्धमादने ।
सौगन्धिकानि पुष्पाणि कृष्णार्थे समुपानयत् ॥ ४.७५.४ ॥
ସେ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ (ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ) ବଧ କରି କୃଷ୍ଣା ପାଇଁ ସୌଗନ୍ଧିକ ପୁଷ୍ପ ଆଣିଥିଲେ।
4.75.5
गन्धर्व एष वै हन्ता कीचकानां दुरात्मनाम् ।
व्याघ्रानृक्षान्गजांश्चैव हतवांश्च पुरे तव ॥ ४.७५.५ ॥
ଏ ଗନ୍ଧର୍ବ ହିଁ; ଦୁରାତ୍ମା କୀଚକମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ଏ; ଆପଣଙ୍କ ନଗରରେ ବାଘ, ଭାଲୁ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏ ହିଁ ବଧ କରିଥିଲା।
4.75.6
हिडिम्बं च बकं चैव किर्मीरं च जटासुरम् ।
हत्वा निष्कण्टकं चक्रे अरण्यं सर्वतः शुभम् ॥ ४.७५.६ ॥
ହିଡିମ୍ବ, ବକ, କିର୍ମୀର ଏବଂ ଜଟାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେ ସବୁଆଡ଼ର ଅରଣ୍ୟକୁ କଣ୍ଟକହୀନ ଓ ଶୁଭ କରିଥିଲେ।
4.75.7
यश्चासीदश्वबन्धस्ते नकुलोऽयं परन्तप ।
गोसङ्ख्यः सहदेवश्च माद्रीपुत्रौ महाबलौ ॥ ४.७५.७ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ତୁମ ଅଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ ଏହି ନକୁଳ; ଗାଈ ଗଣନା କରୁଥିଲେ ସହଦେବ। ମାଦ୍ରୀର ଏହି ଦୁଇ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର।
4.75.8
शृङ्गारवेषारणौ रूपवन्तौ मनस्विनौ ।
नानारथसहस्राणां समर्थौ भरतर्षभौ ॥ ४.७५.८ ॥
ଶୃଙ୍ଗାର-ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ, ରୂପବାନ, ଉଦାରମନା; ସହସ୍ର ବିଭିନ୍ନ ରଥ ଚଳାଇବାକୁ ସମର୍ଥ — ଭରତବଂଶର ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର।
4.75.9
एषा पद्मपलाशाक्षी सुमध्या चारुहासिनी ।
सैरन्ध्री द्रौपदी राजन्यकृते कीचका हताः ॥ ४.७५.९ ॥
ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ଆଖି, ପତଳା କଟି, ମଧୁର ହସ ଥିବା ଏହି ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଦ୍ରୌପଦୀ; ହେ ରାଜନ, ଏହାରି କାରଣରୁ କୀଚକମାନେ ହତ ହେଲେ।
4.75.10
द्रुपदस्य प्रिया पुत्री धृष्ट्युम्नस्य चानुजा ।
अग्निकुण्डात्समुद्भूता द्रौपदी त्ववगम्यताम् ॥ ४.७५.१० ॥
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦ୍ରୌପଦୀ — ଏହା ଜାଣନ୍ତୁ।
4.75.11
अस्त्रज्ञो दुर्लभः कश्चित्केवलं पृथिवीमनु ।
धनुर्भृतामतिश्रेष्ठः कौन्तेयोयं धनंजयः ॥ ४.७५.११ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଦୁର୍ଲଭ; ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି କୌନ୍ତେୟ ଧନଞ୍ଜୟ।
4.75.12
एतेन खाण्डवं तस्य ह्यकामस्य शतक्रतोः ।
दग्धं नागवनं चैव सह नागैर्नराधिप ॥ ४.७५.१२ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏ ଖାଣ୍ଡବ ବନ ଦଗ୍ଧ କଲେ; ନାଗମାନଙ୍କ ସହିତ ନାଗବନ ମଧ୍ୟ ଜଳିଲା।
4.75.13
वर्षं च शरवर्षेण वारितं दुर्जयेन वै ।
करमाहारिताः सर्वे पार्थिवाः पृथिवीतले ॥ ४.७५.१३ ॥
ଶରବର୍ଷାରେ ବର୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିଥିବା ସେହି ଅଜେୟ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ କର ଆଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।
4.75.14
स्त्रीवेषं कृतवानेष तव राजन्निवेशने ।
बृहन्नलेति यामाहुरर्जुनं जयतांवरम् ॥ ४.७५.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଏ ସ୍ତ୍ରୀବେଶ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଯାହାକୁ ବୃହନ୍ନଳା କୁହାଯାଏ, ସେ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ।
4.75.15
उषिताःस्म सुखं सर्वे तव राजन्निवेशने ।
अज्ञातवासे निभृता गर्भवास इव प्रजाः ॥ ४.७५.१५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସୁଖରେ ରହିଲୁ। ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ଗର୍ଭବାସର ପ୍ରାଣୀ ପରି ଆମେ ଲୁଚି ରହିଲୁ।
4.75.16
यदाऽर्जुनेन ते वीराः कथिताः पञ्च पाण्डवाः ।
पुनरेव च तान्पार्थान्दर्शयामास चोत्तरः ॥ ४.७५.१६ ॥
ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ଆପଣଙ୍କ ବୀର ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ନାମ କହିଲେ, ସେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ପୁନର୍ବାର ସେହି ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
4.75.17
य एष जाम्बूनदशुद्धगौर-
तनुर्महान्सिंह इव प्रवद्धः ।
प्रचण्डघोणः पृथुदीर्घनेत्र-
स्ताम्रायताक्षः कुरुराज एषः ॥ ४.७५.१७ ॥
ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନା ପରି ଶୁଦ୍ଧ ଗୌର ଶରୀର, ସିଂହ ପରି ବଡ଼ ଓ ବଢ଼ିଥିବା, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ନାକ, ବିସ୍ତୃତ ଦୀର୍ଘ ନୟନ, ରକ୍ତିମ ବିଶାଳ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏ କୁରୁରାଜ।
4.75.18
अयं पुनर्मत्तगजेन्द्रगामी ।
प्रतप्तचामीकरशुद्धगौरः।
पृथ्वायतांसो गुरुदीर्घबाहु-
र्वृकोदरः पश्यत पश्यतैनम् ॥ ४.७५.१८ ॥
ଏ ମତ୍ତ ଗଜରାଜ ପରି ଚାଲୁଥିବା, ତପ୍ତ ସୁନା ପରି ଶୁଦ୍ଧ ଗୌର, ବିଶାଳ ଦୀର୍ଘ ସ୍କନ୍ଧ, ଭାରୀ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃକୋଦର। ଦେଖ, ଏହାକୁ ଦେଖ!
4.75.19
यस्त्वेव पार्श्वेऽस्य महाधनुष्मा-
ञ्श्यामो युवा वारणयूथपोपमः ।
सिंहोन्नतांसो गजराजगामी ।
पद्मायताक्षोऽर्जुन एष वीरः ॥ ४.७५.१९ ॥
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧର, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁବକ, ହାତୀ ଯୂଥପତି ପରି, ସିଂହ ପରି ଉଚ୍ଚ ସ୍କନ୍ଧ, ଗଜରାଜ ପରି ଗମନ, ପଦ୍ମ ପରି ବିଶାଳ ନୟନ ବୀର ହେଉଛନ୍ତି ଅର୍ଜୁନ।
4.75.20
राज्ञः समीपे पुरुषोत्तमौ तु ।
यमाविमौ विष्णुमहेन्द्रकलौ।
मनुष्यलोके सकले समोऽस्ति ।
ययोर्न रूपे न बले न शीले ॥ ४.७५.२० ॥
ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଏହି ଦୁଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଯମଜ ଭାଇ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଂଶ। ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଏମାନଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାଁନ୍ତି—ରୂପରେ, ବଳରେ, ଶୀଳରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
4.75.21
आभ्यां तु पार्श्वे कनकोत्तमाङ्गी ।
यैषा प्रभा मूर्तिमतीव गौरी।
नीलोत्पलाभा सुरदेवतेव ।
कृष्णा स्थिता मूर्तिमतीव लक्ष्मीः ॥ ४.७५.२१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗୀ, ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ ପ୍ରଭା ପରି ଗୌରୀ, ନୀଳପଦ୍ମ ଆଭା ଥିବା ଦେବୀ ପରି—କୃଷ୍ଣା ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି।
4.75.22
एवं निवेद्य तान्पार्थान्पाण्डवान्पञ्च भूपतेः ।
ततोऽर्जुनस्य वैराटिः कथयामास विक्रमम् ॥ ४.७५.२२ ॥
ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ ସେହି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଇ, ବିରାଟପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
4.75.23
अयं स द्विषतां मध्ये मृगाणामिव केसरी ।
अचरद्रथबृन्देषु निघ्नंस्तेषां परावरान् ॥ ४.७५.२३ ॥
ଏହି ସେହି ଯିଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୃଗ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି, ରଥସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କ ବଡ଼ ଛୋଟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିଲେ।
4.75.24
अनेन विद्धा मातङ्गा महामेघोपमास्तदा ।
हिरण्यकक्ष्याः संग्रामे दन्ताभ्यामगमन्महीम् ॥ ४.७५.२४ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ, ମହାମେଘ ପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଟିବନ୍ଧ ଥିବା ହାତୀମାନେ ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନ୍ତ ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
4.75.25
अनेन विजिता गावो निर्जिताः कुरवो युधि ।
अस्य शङ्खस्य शब्देन कर्णौ मे बधिरीकृतौ ॥ ४.७५.२५ ॥
ଏ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଏହି ଶଙ୍ଖର ଶବ୍ଦରେ ମୋର କାନ ବଧିର ହୋଇଗଲା।
4.75.26
जायते रोमर्षो मे संस्मृत्यास्य धनुर्ध्वनिम् ।
ध्वजस्य वानरं भूतैराक्रोशन्तं सहानुगैः ॥ ४.७५.२६ ॥
ତାଙ୍କ ଧନୁର ଟଙ୍କାର ସ୍ମରଣ କଲେ ମୋ ଭିତରେ ରୋମାଞ୍ଚକର କ୍ରୋଧ ଉଠେ; ଧ୍ୱଜର ବାନର ନିଜ ଅନୁଚର ଭୂତମାନଙ୍କ ସହ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା।
4.75.27
नाददानं शरान्घोरान्न मुञ्चन्तं शरोत्करान् ।
न कार्मुकं विकर्षन्तमेनं पश्यामि संयुगे ॥ ४.७५.२७ ॥
ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଗ୍ରହଣ ନ କରି, ବାଣ-ବର୍ଷା ନ ଛାଡ଼ି, ଧନୁ ନ ଟାଣି — ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ।
4.75.28
एतद्धनुःप्रमुक्ताश्च शराः पुङ्खानुपुङ्खिनः ।
नालक्ष्येषु रणे पेतुर्नाराचा रक्तभोजनाः ॥ ४.७५.२८ ॥
ଏହି ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିହୋଇଥିବା ପୁଚ୍ଛଯୁକ୍ତ ବାଣ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲା; ରକ୍ତଭୋଜୀ ଲୌହବାଣ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଲା।
4.75.29
तीक्ष्णनाराचसंकृत्तशिरोबाहूरुवक्षसाम् ।
कलेबराणि दृश्यन्ते योधानां साश्वसादिनां ॥ ४.७५.२९ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୌହବାଣରେ କଟାଯାଇଥିବା ମୁଣ୍ଡ, ବାହୁ, ଊରୁ ଓ ବକ୍ଷ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ଶବ ଦେଖାଯାଉଛି।
4.75.30
अनेन तटिनी तत्र शोणिताम्बुप्रवाहिनी ।
प्रवर्तिता भीमरूपा यां स्मृत्वाऽद्यापि मे मनः।
प्रकम्पते चण्डवायुकम्पिता कदली यथा ॥ ४.७५.३० ॥
ସେ ସେଠାରେ ରକ୍ତଜଳର ପ୍ରବାହିତ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନଦୀ ବହାଇଥିଲା; ତାହା ସ୍ମରଣ କରି ଆଜି ମଧ୍ୟ ମୋ ମନ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନରେ କମ୍ପିତ କଦଳୀ ପରି କମ୍ପେ।
4.75.31
अनेन राजन्वीरेण भीष्मद्रोणमुखा रथाः ।
दुर्योधनेन सहिता निर्जिता भीमकर्मणा ॥ ४.७५.३१ ॥
ଏହି ରାଜବୀର ଦ୍ୱାରା ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ରଥୀମାନେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ସହିତ, ଭୟଙ୍କର କର୍ମୀ ଏହି ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ।
4.75.32
अयं भीतं द्रवन्तं मां देवपुत्रो न्यवारयत् ।
यस्य बाहुबलेनास्मि जीवन्प्रत्यागतः पुरम् ॥ ४.७५.३२ ॥
ଭୟରେ ପଳାଉଥିବା ମୋତେ ଏହି ଦେବପୁତ୍ର ରୋକିଲେ; ଯାହାଙ୍କ ବାହୁବଳରେ ମୁଁ ଜୀବିତ ହୋଇ ନଗରକୁ ଫେରିଲି।
4.75.33
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मात्स्यराजः प्रतापवान् ।
धनंजयं परिष्वज्य पाण्डवानथ सर्वशः ॥ ४.७५.३३ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ପ୍ରତାପୀ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ।
4.75.34
धर्मराजं नमस्कृत्य राजा राज्येऽभिषेचितम् ।
नातृप्यद्दर्शने तेषां विराटो वाहिनीपतिः ॥ ४.७५.३४ ॥
ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେନାପତି ରାଜା ବିରାଟ ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।
4.75.36
अविभक्तं भवद्भिर्मे न सन्देहो नराधिपाः ॥ ४.७५.३६ ॥
ହେ ନରାଧିପଗଣ, ଆପଣମାନଙ୍କ ସହିତ ମୋର (ରାଜ୍ୟ) ଅବିଭକ୍ତ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।