మహాభారతం · అధ్యాయం 4.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.75.1
यद्येष राजा कौरव्यः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कतमोऽस्यार्जुनो भ्राता भीमश्च कतमो बली ॥ ४.७५.१ ॥
ఇతడు కౌరవ రాజు, కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు అయితే, ఇతని సోదరుడు అర్జునుడు ఎవరు, బలవంతుడైన భీముడు ఎవరు?
4.75.2
नकुलः सहदेवो वा द्रौपदी वा यशस्विनी ।
यदा ह्यक्षैर्जिता ह्येते नान्तरा श्रूयते कथा ॥ ४.७५.२ ॥
నకులుడు, సహదేవుడు లేదా యశస్విని ద్రౌపదీ ఎక్కడ? వీరంతా పాచికలతో ఓడినప్పటి నుండి మధ్యలో ఏ కథా వినబడలేదు.
4.75.3
य एष बललोऽभूत्ते सूपकारश्च ते नृप ।
एष भीमो महाभाग भीमवेगपराक्रमः ॥ ४.७५.३ ॥
ఓ రాజా, మీ వంటవాడిగా ఉన్న బలవంతుడు ఇతడే; ఓ మహాభాగ, భయంకరమైన వేగమూ పరాక్రమమూ కలవాడు ఇతడు భీముడే.
4.75.4
एष क्रोधवशान्हत्वा पर्वते गन्धमादने ।
सौगन्धिकानि पुष्पाणि कृष्णार्थे समुपानयत् ॥ ४.७५.४ ॥
ఇతడు కోపావేశంతో గంధమాదన పర్వతంపై (శత్రువులను) చంపి, కృష్ణ కోసం సౌగంధిక పుష్పాలను తెచ్చాడు.
4.75.5
गन्धर्व एष वै हन्ता कीचकानां दुरात्मनाम् ।
व्याघ्रानृक्षान्गजांश्चैव हतवांश्च पुरे तव ॥ ४.७५.५ ॥
ఇతడు గంధర్వుడే; దుర్మార్గులైన కీచకులను చంపినవాడు; మీ నగరంలో పులులను, ఎలుగుబంట్లను, ఏనుగులను కూడా ఇతడే చంపాడు.
4.75.6
हिडिम्बं च बकं चैव किर्मीरं च जटासुरम् ।
हत्वा निष्कण्टकं चक्रे अरण्यं सर्वतः शुभम् ॥ ४.७५.६ ॥
హిడింబుడిని, బకుడిని, కిర్మీరుడిని, జటాసురుడిని చంపి, ఇతడు అన్ని వైపులా ఉన్న అరణ్యాన్ని ముళ్ళులేనిదిగా, శుభకరమైనదిగా చేశాడు.
4.75.7
यश्चासीदश्वबन्धस्ते नकुलोऽयं परन्तप ।
गोसङ्ख्यः सहदेवश्च माद्रीपुत्रौ महाबलौ ॥ ४.७५.७ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా, నీ అశ్వాలను కాచినవాడు ఇదిగో ఈ నకులుడు; గోవులను లెక్కించినవాడు సహదేవుడు. మాద్రి కుమారులైన వీరిద్దరూ మహాబలవంతులు.
4.75.8
शृङ्गारवेषारणौ रूपवन्तौ मनस्विनौ ।
नानारथसहस्राणां समर्थौ भरतर्षभौ ॥ ४.७५.८ ॥
అలంకార వేషధారులు, రూపవంతులు, ఉదారహృదయులు; వేలాది నానా రథాలను నడిపే సమర్థులు — భరత వంశపు ఇద్దరు శ్రేష్ఠ వీరులు.
4.75.9
एषा पद्मपलाशाक्षी सुमध्या चारुहासिनी ।
सैरन्ध्री द्रौपदी राजन्यकृते कीचका हताः ॥ ४.७५.९ ॥
పద్మ దళాల వంటి కన్నులు, సన్నని నడుము, మధుర నవ్వు కలిగిన ఈమె సైరంధ్రి ద్రౌపది; ఓ రాజా, ఈమె కారణంగానే కీచకులు హతులయ్యారు.
4.75.10
द्रुपदस्य प्रिया पुत्री धृष्ट्युम्नस्य चानुजा ।
अग्निकुण्डात्समुद्भूता द्रौपदी त्ववगम्यताम् ॥ ४.७५.१० ॥
ద్రుపదుని ప్రియ కుమార్తె, ధృష్టద్యుమ్నుని చెల్లెలు, అగ్నికుండం నుండి ఉద్భవించిన ద్రౌపది — ఇది తెలుసుకోండి.
4.75.11
अस्त्रज्ञो दुर्लभः कश्चित्केवलं पृथिवीमनु ।
धनुर्भृतामतिश्रेष्ठः कौन्तेयोयं धनंजयः ॥ ४.७५.११ ॥
భూమిపై అస్త్ర విద్య తెలిసినవారు అరుదు; విలుకాండ్రలో అత్యుత్తముడు ఈ కౌంతేయుడు ధనంజయుడు.
4.75.12
एतेन खाण्डवं तस्य ह्यकामस्य शतक्रतोः ।
दग्धं नागवनं चैव सह नागैर्नराधिप ॥ ४.७५.१२ ॥
ఓ నరాధిపా, ఇతడే — శతక్రతువైన ఇంద్రుడు అంగీకరించకున్నా — ఖాండవ వనాన్ని దహించాడు; నాగులతో సహా నాగవనమూ కాలిపోయింది.
4.75.13
वर्षं च शरवर्षेण वारितं दुर्जयेन वै ।
करमाहारिताः सर्वे पार्थिवाः पृथिवीतले ॥ ४.७५.१३ ॥
బాణవర్షంతో వర్షాన్ని కూడా అడ్డుకున్న ఆ అజేయుడు భూమిపై ఉన్న రాజులందరినీ కప్పం తెప్పించాడు.
4.75.14
स्त्रीवेषं कृतवानेष तव राजन्निवेशने ।
बृहन्नलेति यामाहुरर्जुनं जयतांवरम् ॥ ४.७५.१४ ॥
రాజా, నీ నివాసంలో ఇతడు స్త్రీ వేషం ధరించాడు. విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడినే బృహన్నల అని పిలిచారు.
4.75.15
उषिताःस्म सुखं सर्वे तव राजन्निवेशने ।
अज्ञातवासे निभृता गर्भवास इव प्रजाः ॥ ४.७५.१५ ॥
రాజా, నీ నివాసంలో మేమందరం సుఖంగా ఉన్నాం. అజ్ఞాతవాసంలో, గర్భవాసంలోని ప్రాణుల వలె దాగి ఉన్నాము.
4.75.16
यदाऽर्जुनेन ते वीराः कथिताः पञ्च पाण्डवाः ।
पुनरेव च तान्पार्थान्दर्शयामास चोत्तरः ॥ ४.७५.१६ ॥
అర్జునుడు నీ వీరులైన పంచ పాండవులను వివరించినప్పుడు, ఉత్తరుడు మళ్ళీ ఆ పృథ పుత్రులను చూపించాడు.
4.75.17
य एष जाम्बूनदशुद्धगौर-
तनुर्महान्सिंह इव प्रवद्धः ।
प्रचण्डघोणः पृथुदीर्घनेत्र-
स्ताम्रायताक्षः कुरुराज एषः ॥ ४.७५.१७ ॥
జాంబూనద బంగారంలా స్వచ్ఛమైన తెల్లని శరీరం కలవాడు, సింహంలా పెద్దవాడిగా పెరిగినవాడు, తీవ్రమైన ముక్కు, విశాలమైన పొడవైన కళ్ళు, ఎర్రని విశాల నేత్రాలు కలవాడు ఈ కురురాజు.
4.75.18
अयं पुनर्मत्तगजेन्द्रगामी ।
प्रतप्तचामीकरशुद्धगौरः।
पृथ्वायतांसो गुरुदीर्घबाहु-
र्वृकोदरः पश्यत पश्यतैनम् ॥ ४.७५.१८ ॥
ఇతడు మదగజేంద్రంలా నడిచేవాడు, కాల్చిన బంగారంలా స్వచ్ఛమైన తెల్లని వాడు, విశాలమైన వంపైన భుజాలు, బరువైన పొడవైన బాహువులు కలవాడు — వృకోదరుడు. చూడండి, ఇతడిని చూడండి!
4.75.19
यस्त्वेव पार्श्वेऽस्य महाधनुष्मा-
ञ्श्यामो युवा वारणयूथपोपमः ।
सिंहोन्नतांसो गजराजगामी ।
पद्मायताक्षोऽर्जुन एष वीरः ॥ ४.७५.१९ ॥
అతని పక్కన ఉన్నవాడు, మహాధనుర్ధరుడు, శ్యామవర్ణుడు, యువకుడు, ఏనుగుల గుంపు నాయకునిలా ఉన్నవాడు, సింహంలా ఎత్తైన భుజాలు, గజరాజులా నడక, పద్మాల్లాంటి పెద్ద కళ్ళు కలిగిన ఈ వీరుడు అర్జునుడు.
4.75.20
राज्ञः समीपे पुरुषोत्तमौ तु ।
यमाविमौ विष्णुमहेन्द्रकलौ।
मनुष्यलोके सकले समोऽस्ति ।
ययोर्न रूपे न बले न शीले ॥ ४.७५.२० ॥
రాజు సమీపంలో ఉన్న ఈ ఇద్దరు పురుషోత్తములు, కవలలు, విష్ణువు మరియు ఇంద్రుల అంశలు. మానవలోకమంతటిలో వీరితో సమానులు ఎవరూ లేరు—రూపంలో, బలంలో, శీలంలో కూడా కాదు.
4.75.21
आभ्यां तु पार्श्वे कनकोत्तमाङ्गी ।
यैषा प्रभा मूर्तिमतीव गौरी।
नीलोत्पलाभा सुरदेवतेव ।
कृष्णा स्थिता मूर्तिमतीव लक्ष्मीः ॥ ४.७५.२१ ॥
వారి పక్కన ఉన్న ఈమె, బంగారు అవయవాలు కలది, మూర్తీభవించిన కాంతిలా గౌరవర్ణురాలు, నీలకమలపు కాంతి కలిగిన దేవతలా—కృష్ణ నిలబడి ఉంది, మూర్తిమంతురాలైన లక్ష్మిలా.
4.75.22
एवं निवेद्य तान्पार्थान्पाण्डवान्पञ्च भूपतेः ।
ततोऽर्जुनस्य वैराटिः कथयामास विक्रमम् ॥ ४.७५.२२ ॥
ఈ విధంగా రాజుకు ఆ ఐదుగురు పాండవులను పరిచయం చేసిన తరువాత, విరాటుని కుమారుడు అర్జునుని పరాక్రమాన్ని వివరించాడు.
4.75.23
अयं स द्विषतां मध्ये मृगाणामिव केसरी ।
अचरद्रथबृन्देषु निघ्नंस्तेषां परावरान् ॥ ४.७५.२३ ॥
ఇతడే శత్రువుల మధ్య, జింకల మధ్య సింహంలా, రథ సమూహాల్లో సంచరిస్తూ, వారిలో పెద్దవారినీ చిన్నవారినీ చంపినవాడు.
4.75.24
अनेन विद्धा मातङ्गा महामेघोपमास्तदा ।
हिरण्यकक्ष्याः संग्रामे दन्ताभ्यामगमन्महीम् ॥ ४.७५.२४ ॥
అతనిచే గాయపడిన, మహామేఘాల్లా, బంగారు కట్టు కలిగిన ఏనుగులు, ఆ సమయంలో యుద్ధంలో తమ దంతాలతో భూమిపై కూలిపోయాయి.
4.75.25
अनेन विजिता गावो निर्जिताः कुरवो युधि ।
अस्य शङ्खस्य शब्देन कर्णौ मे बधिरीकृतौ ॥ ४.७५.२५ ॥
ఇతడు గోవులను గెలిచాడు; యుద్ధంలో కౌరవులు ఓడిపోయారు; ఈ శంఖధ్వనితో నా చెవులు చెవిటివయ్యాయి.
4.75.26
जायते रोमर्षो मे संस्मृत्यास्य धनुर्ध्वनिम् ।
ध्वजस्य वानरं भूतैराक्रोशन्तं सहानुगैः ॥ ४.७५.२६ ॥
అతని ధనుష్టంకారాన్ని స్మరిస్తే నాలో రోమాంచకరమైన కోపం కలుగుతోంది; ధ్వజంపై ఉన్న వానరం తన అనుచర భూతాలతో గర్జించింది.
4.75.27
नाददानं शरान्घोरान्न मुञ्चन्तं शरोत्करान् ।
न कार्मुकं विकर्षन्तमेनं पश्यामि संयुगे ॥ ४.७५.२७ ॥
భయంకర బాణాలను తీయకుండా, బాణవర్షం కురిపించకుండా, ధనుస్సును లాగకుండా — యుద్ధంలో ఇతన్ని నేను చూడను.
4.75.28
एतद्धनुःप्रमुक्ताश्च शराः पुङ्खानुपुङ्खिनः ।
नालक्ष्येषु रणे पेतुर्नाराचा रक्तभोजनाः ॥ ४.७५.२८ ॥
ఈ ధనుస్సు నుండి విడువబడిన రెక్కల బాణాలు — యుద్ధంలో కనబడని లక్ష్యాలపై పడ్డాయి; రక్తాన్ని తినే ఇనుప బాణాలూ పడ్డాయి.
4.75.29
तीक्ष्णनाराचसंकृत्तशिरोबाहूरुवक्षसाम् ।
कलेबराणि दृश्यन्ते योधानां साश्वसादिनां ॥ ४.७५.२९ ॥
పదునైన ఇనుప బాణాలతో ఖండింపబడిన తలలు, బాహువులు, తొడలు, రొమ్ములు కలిగిన యోధుల శవాలు, అశ్వారోహుల శవాలు కనిపిస్తున్నాయి.
4.75.30
अनेन तटिनी तत्र शोणिताम्बुप्रवाहिनी ।
प्रवर्तिता भीमरूपा यां स्मृत्वाऽद्यापि मे मनः।
प्रकम्पते चण्डवायुकम्पिता कदली यथा ॥ ४.७५.३० ॥
అతడు అక్కడ రక్తజలం ప్రవహించే భయంకరమైన నదిని ప్రవహింపజేశాడు; దాని స్మరణతో ఈనాటికీ నా మనస్సు తీవ్రమైన గాలికి కంపించే అరటిచెట్టులా కంపిస్తోంది.
4.75.31
अनेन राजन्वीरेण भीष्मद्रोणमुखा रथाः ।
दुर्योधनेन सहिता निर्जिता भीमकर्मणा ॥ ४.७५.३१ ॥
ఈ రాజవీరుడు భీష్మ-ద్రోణులు నాయకత్వం వహించిన రథికులను, దుర్యోధనునితో కలిసినవారిని, భయంకర కర్మలు చేసే ఇతనిచే జయించబడ్డారు.
4.75.32
अयं भीतं द्रवन्तं मां देवपुत्रो न्यवारयत् ।
यस्य बाहुबलेनास्मि जीवन्प्रत्यागतः पुरम् ॥ ४.७५.३२ ॥
భయంతో పారిపోతున్న నన్ను ఈ దేవపుత్రుడు ఆపాడు; అతని బాహుబలంతో నేను సజీవంగా నగరానికి తిరిగివచ్చాను.
4.75.33
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मात्स्यराजः प्रतापवान् ।
धनंजयं परिष्वज्य पाण्डवानथ सर्वशः ॥ ४.७५.३३ ॥
అతని ఆ మాటలు విని పరాక్రమవంతుడైన మత్స్యరాజు ధనంజయుణ్ణి, తరువాత పాండవులందరినీ కౌగిలించుకున్నాడు.
4.75.34
धर्मराजं नमस्कृत्य राजा राज्येऽभिषेचितम् ।
नातृप्यद्दर्शने तेषां विराटो वाहिनीपतिः ॥ ४.७५.३४ ॥
రాజ్యాభిషిక్తుడైన ధర్మరాజుకు నమస్కరించి, సేనాపతి అయిన విరాటరాజు వారిని చూసి తృప్తి చెందలేదు.
4.75.36
अविभक्तं भवद्भिर्मे न सन्देहो नराधिपाः ॥ ४.७५.३६ ॥
ఓ నరాధిపులారా, మీతో నా (రాజ్యం) విభజింపబడనిది; ఇందులో సందేహం లేదు.