મહાભારત · અધ્યાય 4.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.76.1
विराटस्य वचः श्रुत्वा पार्थिवस्य महात्मनः ।
उत्तरः प्रत्युवाचेदमभिपन्नो युधिष्ठिरे ॥ ४.७६.१ ॥
રાજા વિરાટનાં મહાત્માનાં વચન સાંભળીને ઉત્તરે નમ્રતાથી યુધિષ્ઠિરને આ પ્રમાણે ઉત્તર આપ્યો.
4.76.2
प्रसादनं प्राप्तकालं पाण्डवस्याभिरोचये ।
तेजस्वी बलवाञ्शूरो राजराजेश्वरः प्रभुः ॥ ४.७६.२ ॥
પાંડવો સાથે સમાધાન કરવાનો આ યોગ્ય સમય છે; હું તેને અનુમોદન આપું છું. તેજસ્વી, બળવાન, શૂર, રાજાધિરાજ અને પ્રભુ (વિરાટ) એ તે કરવું.
4.76.3
उत्तरां च स्वसारं मे पार्थस्यामित्रकर्शन ।
प्रणिपत्य प्रयच्छामस्ततः शिष्टा भवामहे। ॥ ४.७६.३ ॥
હે શત્રુદમન! મારી બહેન ઉત્તરાને પાર્થ (અર્જુન)ને પ્રણામ કરીને અર્પણ કરીએ; પછી અમે માન પામીશું.
4.76.4
वयं च सर्वे सामात्याः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
प्रसाद्याभ्युपतिष्ठामो राजन्किं करवागहे ॥ ४.७६.४ ॥
અમે બધા મંત્રીઓ સહિત કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને પ્રસન્ન કરીને તેમની સમક્ષ હાજર થઈએ. હે રાજન, અમે શું કરીએ?
4.76.5
राजंस्त्वमसि संग्रामे गृहीतस्तेन मोक्षितः ।
एतेषां बाहुवीर्येण गावश्च विजितास्त्वया ॥ ४.७६.५ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં તમે પકડાયા હતા; તેમણે (પાંડવોએ) તમને છોડાવ્યા. આમના બાહુબળથી જ તમારી ગાયો પણ જીતાઈ-પાછી મેળવાઈ.
4.76.6
कुरवो निर्जिता यस्मात्संग्रामेऽमिततेजसः ।
एष तत्सर्वमकरोत्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ४.७६.६ ॥
યુદ્ધમાં અમિત તેજસ્વી કૌરવો હારી ગયા, તેથી કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરે તે સર્વ કર્યું.
4.76.7
अर्च्याः पूज्याश्च मान्याश्च प्रत्युत्थेयाश्च पाण्डवाः ।
अर्वार्हाश्चाभिवाद्याश्च प्राप्तकालं च मे मतम् ॥ ४.७६.७ ॥
પાંડવો પૂજનીય, આદરણીય, માન્ય છે; ઊભા થઈને સ્વાગત કરવા યોગ્ય છે. અર્ઘ્યથી સત્કાર કરવા યોગ્ય અને અભિવાદન કરવા યોગ્ય છે. હવે સમય યોગ્ય છે, એ મારો મત છે.
4.76.8
पूज्यतां पूजनीयाश्च महाभागाश्च पाण्डवाः ।
न ह्येते कुपिता शेषं कुर्युराशीविषोपमाः ॥ ४.७६.८ ॥
પાંડવો પૂજાને યોગ્ય, પૂજનીય અને મહાભાગ્યશાળી છે. આ કોપે ભરાય તો ઝેરી સર્પો જેવા થાય છે; બાકી કંઈ રહેવા દેતા નથી.
4.76.9
तस्माच्छीघ्रं प्रपद्येम कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
प्रसादयाम्यहं तत्र सह पार्थेर्महात्मभिः ॥ ४.७६.९ ॥
તેથી ઝડપથી કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર પાસે જઈએ. ત્યાં મહાત્મા પાર્થો સાથે હું તેમને પ્રસન્ન કરીશ.
4.76.10
उत्तरामग्रतः कृत्वा शिरःस्नातां कृताञ्जलिः ।
जानाम्यहमिदं सर्वमेषां तु बलपौरुषम् ।
कुले च जन्म महति फल्गुनस्य च विक्रमम् ॥ ४.७६.१० ॥
ઉત્તરાને આગળ રાખીને, માથે સ્નાન કરીને, હાથ જોડીને—આ બધાનું બળ અને પૌરુષ હું જાણું છું. મહાન કુળમાં જન્મ અને ફાલ્ગુનનું પરાક્રમ પણ હું જાણું છું.
4.76.11
उत्तरात्पाण्डवाञ्श्रुत्वा विराटो रिपुसूदनः ।
उत्तरं चापि संप्रेक्ष्य प्राप्तकालमचिन्तयत् ॥ ४.७६.११ ॥
ઉત્તર પાસેથી પાંડવો વિશે સાંભળીને અને ઉત્તરને જોઈને, શત્રુસંહારક વિરાટે યોગ્ય સમયનો વિચાર કર્યો.
4.76.12
ततो विराटः सामात्यः सहपुत्रः सबान्धवः ।
उत्तरामग्रतः कृत्वा शिरःस्नातां कृताञ्जलिः।
भूमौ निपतितस्तूर्णं पाण्डवस्य समीपतः ॥ ४.७६.१२ ॥
પછી મંત્રીઓ, પુત્રો અને બાંધવો સહિત વિરાટે ઉત્તરાને આગળ રાખી, માથે સ્નાન કરી, હાથ જોડી, તરત પાંડવની પાસે ભૂમિ પર પડ્યો.
4.76.13
प्रसीदतु महाराजो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
प्रच्छन्नरूपवेषत्वान्नाग्निर्दृष्टस्तृणैर्वृतः ॥ ४.७६.१३ ॥
મહારાજ ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર પ્રસન્ન થાઓ. તમારા છુપાયેલા રૂપ અને વેશને કારણે ઘાસથી ઢંકાયેલો અગ્નિ દેખાયો નહીં.
4.76.14
शिरसाऽभिप्रपन्नोस्मि सपुत्रपरिचारकः ॥ ४.७६.१४ ॥
હું માથું નમાવીને, પુત્રો અને સેવકો સાથે તમારી શરણે આવ્યો છું.
4.76.15
यदस्माभिरजानद्भिरधिक्षिप्तो महीपतिः ।
अवमत्य कृतं सर्वमज्ञानात्प्राकृते यथा।
क्षन्तुमर्हसि तत्सर्वं धर्मज्ञो धर्मवत्सल ॥ ४.७६.१५ ॥
અમે અજાણતાં મહીપતિનું અપમાન કર્યું. સામાન્ય માણસની જેમ અજ્ઞાનથી જે કંઈ કર્યું તે બધું ક્ષમા કરવા યોગ્ય છો, હે ધર્મજ્ઞ, ધર્મપ્રિય.
4.76.16
यदिदं मामकं राष्ट्रं पुरं राज्यं च पार्थिव ।
सदण्डकोशं विसृजे तव वश्योस्मि पार्थिव ।
वयं च सर्वे सामात्या भवन्तं शरणं गताः ॥ ४.७६.१६ ॥
હે પાર્થિવ, મારું આ રાષ્ટ્ર, નગર, રાજ્ય, સેના અને ખજાના સહિત હું તમને અર્પણ કરું છું. હે પાર્થિવ, હું તમારા વશમાં છું. અમે બધા મંત્રીઓ સહિત તમારી શરણે આવ્યા છીએ.
4.76.17
तं धर्मराजः पतितं महीतले ।
सबन्धुवर्गं प्रसमीक्ष्य पार्थिवम् ।
उवाच वाक्यं परलोकदर्शनः ।
प्रनष्टमन्युर्गतशोकमत्सरः ॥ ४.७६.१७ ॥
ભૂમિ પર પડેલા તે રાજાને અને તેના બાંધવોને જોઈને, પરલોકદર્શી, ક્રોધ-શોક-મત્સર રહિત ધર્મરાજે આ વચન કહ્યું.
4.76.18
समीक्ष्य तुष्टोस्मि नरेन्द्रसत्तम ॥ ४.७६.१८ ॥
હે નરેન્દ્રોમાં શ્રેષ્ઠ, તને જોઈને હું પ્રસન્ન થયો છું.
4.76.19
क्षान्तमेतन्महाबाहो यन्मां वदसि पार्थिव ।
न चैव किंचित्पश्यामि विकृतं ते नराधिप ॥ ४.७६.१९ ॥
હે મહાબાહુ, તું મને જે કહે છે તે મેં ક્ષમા કર્યું. હે નરાધિપ, મને તારામાં કોઈ વિકાર દેખાતો નથી.
4.76.20
ततो विराटः परमामितुष्टः ।
समेत्य राज्ञा समयं चकार।
राज्यं च सर्वं विससर्ज तस्मै ।
सदण्डकोशं सपुरं महात्मा ॥ ४.७६.२० ॥
પછી અત્યંત સંતુષ્ટ વિરાટે રાજા સાથે મળીને કરાર કર્યો; સેના, ભંડાર અને નગર સહિત પોતાનું સમગ્ર રાજ્ય તે મહાત્માને સોંપી દીધું.